Muhasebe Rehberi sayfasına gitmek için tıklayınız

Muhasebe  

Maliye

Vergi

Sigorta

İletişim

  SINAVLARA HAZIRLIK DERSLERİ :  TİCARİ ALACAKLAR  / 926.12.2006    

ara

 Ana Sayfa 

        Staj-Stajyer Rehberi

Makaleler 

Danışma Hattı 

                  Pratik Bilgiler

Beş Dakika Ara 

          2006 Uygulamaları


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

AYHAN TEMUR

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

ASMMO Yönetim Kurulu Üyesi

26.12.2006

SINAVLARA HAZIRLIK DERSLERİ :  STOKLAR 3

 

STOKLAR-3

Sevgili arkadaşlar size bu dersimizde Sürekli, devamlı yada Aralıksız envanter yönteminden bahsedeceğim,ancak bir konuyu hatırlatmadan da geçemeyeceğim, bana gelen mail'lerden bazı arkadaşlar sadece benim anlattığım derslerle yetindiklerini ifade etmektedirler,bu yanlış bir düşüncedir,çünkü ben burada sadece staja başlama öğrencilerine hitap etmiyorum benim anlatımım staja başlama, SMM yeterlilik ve ABC sınavına hazırlanan öğrencilere yönelik olmasıdır ve sınav tarihine kadar konuları bitirmeye çalışacağım ancak sizlerinde yapması gereken diğer kaynaklarla çalışmanızı sürdürmeniz ve yardımcı kaynak olarak ta benim derslerimi takip etmenizi tavsiye ediyorum.

Sevgili arkadaşlar Devamlı envanter yönteminde Ticari mallar hesabının borç bakiyesi sayım sonucuna eşittir yani dönem sonu stoka denktir.Tek ayrıntı fire ve çalınma gibi durumlardır.Ayrıca hatırlarsanız aralıklı envanter yönteminde dönem sonunda 1 defa yapılan stmm kaydı ,Devamlı envanter yönteminde her satıştan sonra yapılacaktır.

örnek. işletme 150 ytl ye Ticari mal almış ve bu malı kdv hariç 200 ytl ye satmıştır.

------------------------------/-----------------------

153-Ticari mallar 150

191-İnd. kdv 15

      320-Satıcılar 165

------------------------------------------------------

Mal alış kaydı

---------------------------/---------------------------

120-Alıcılar 220

        600-Y.i.sat. 200

        391-Hes.kdv 20

------------------------------------------------------

Mal satış kaydı

--------------------------/----------------------------

621-stmm 150

       153-Tic.mall 150

-------------------------------------------------------

stmm kaydı

 

Görüldüğü gibi bu yöntemde 3 lü bir işlem sökonusudur. 1-mal alışı 2-mal satışı 3-stmm kaydı yani her satışta o satışa ait mal alışının maliyetine bakılarak stmm kaydı yapılmaktadır.

DEVAMLI ENVANTERDE SATIŞTAN İADE VE İSKONTOLAR;

---------------------------------/-------------------------------

610-satıştan iadeler 1000

191-ind.kdv. 100

        120-Alıcılar 1100

-----------------------------------------------------------------

ve

------------------------------/----------------------------------

153-Ticari mall. 1000

        621-stmm 1000

-------------------------------------------------------------------

F İ R E; Faaliyet sonucunda kabul edilebilir sınırda olmak kaydıyla ortaya çıkan fireler 621-satılan ticari malın maliyetinin borcuna gönderilir.kabul edilemeyen fireler ise 689-diğer olağandışı gider ve zararlar hesabının borcuna yazılacaktır.

örnek-1: Dönem sonunda yapılan sayım ve değerleme sonucunda mevcut malın maliyeti(kayıtlı) 4500 ytl dir. Ancak 500 ytl lik noksan malın , 300ytl si kanuni fire ve 200ytl si de kanuni olmayan fire oluşmuştur.

------------------------------------/--------------------------

621-stmm 300

689-D.ol.dışı g/z 200

       153-Ticari mallar 500

--------------------------------------------------------------

örnek-2: Diyelim bir petrol istasyonumuz var, LPG satışı yapıyoruz ve %1 lik gaz kaçağı kanuni olsun, sayım sonucunda %3 LPG mal eksiği çıkmış olsun ve toplam mal eksiğinin rakamsal değeri 900 ytl olsun,bu durumda yapılacak kayıt şöyle olacaktır.

-----------------------------------/-----------------------------

621-stmm 300

689-d.ol.dışı.g/z 600

      153-Tic.mall. 900

----------------------------------------------------------------

tabi ki buradaki 689 hesap KKEG olarak dikkate alınacaktır.

 

Önemli not; Bir işletme eğer aralıklı envanter yöntemini kullanıyorsa ve dönem sonunda yapmış olduğu fiili sayım sonucunda ortaya çıkan dönem sonu stokta fireler otomotik olarak hesaplanmış olmaktadır,yani fireler zaten sayılmamış oluyor ancak devamlı envanter yönteminde ticari mallar hesabının borç bakiyesi sayım ve değerleme sonucunu gösterecektir dolayısıyla burada bir noksanlık varsa ticari mallardan çıkarılması gerekecektir.sözün özü aralıklı envanter yönteminde fire kaydı yapılmazken ,devamlı envanter yönteminde fire kaydı yukarıdaki örnekler gibi yapılmalıdır.

 

KAYBOLAN YOK OLAN MALLAR;Değeri hiç kalmamış yada kaybolmuş veya çalınmış mallar ticari mallardan düşülerek gider yazılmalıdır.

 

Örnek-1;Toz şeker satan bir markette sel felaketi nedeniyle 1000 ytl lik şeker tamamen erimiştir mali yargı tarafından yapılan ekspertiz sonucu onaylamıştır.

------------------------------/---------------------------------

689-d.ol.dışı.g/z 1000

        153-Tiç.mall 1000

----------------------------------------------------------------

örnek -2 İşletmede satılmak için vitrininde bulunan 2 adet radyo çalınmıştır ve hırsızlık raporu bulunmaktadır,radyoların alış maliyeti 100 ytl dir.

--------------------------------/-------------------------------

689-d.ol.dışı g/z 200

      153-Tiç.mall. 200

----------------------------------------------------------------

dikkat edilirse bu örneklerde malları yok olması veya kaybolması bir belgeye dayanmaktadır, bir belgeye dayanıyor olsa bile KKEG olarak kayda geçecektir.

 

KONSİNYE MALLAR: Konsinye kelimesinin karşılığı tam olarak olmasada anlaşılması açısından kelimeye baktığımızda EMANET MAL olarak ifade ebiliriz. Malı gönderen işletmeye konsinyatör, malı alan işletmeye ise konsinyi(komisyoncu) denir.burada malın mülkiyeti konsinyatöre aittir.Dolayısıyla konsinye mal konsinyatörün stoklarında gösterilmesi gerekir.konsinye olarak mal gönderilmesi bir satış olmadığından konsinyi tarafından satılmadığı sürece kar elde edilmiş sayılmayacaktır.burada size konsinye malın konsinyatöre ve konsinyi ye sağladığı faydalardan bahsetmeyeceğim çünkü bizim için asıl olan bu işlemlerin kayıtlarıdır.buradaki mantık gönderilen konsinyenin satış olmadığı ancak konsinyi tarafından konsinyatör adına satılması durumumda satışın gerçekleşmiş olacağıdır.

 

KONSİNYETÖR KAYITLARI

Örnek: İstanbul'daki konsinyatör işletme, Adana'daki konsinyi işletmeye 3000 ytl lik konsinye mal göndermiş olsun.

-------------------------------------/---------------------------

153-Ticari mall. 3000

konsinye mall.

      153-Ticari mall. 3000

------------------------------------------------------------------

örnek: Adanadaki konsinyi(komisyoncu) işletme, konsinyatör işletmeden %20 komisyon almayı kabul ederek konsinye malın hepsini 5000 ytl + kdv ye satmıştır. malın konsinyatöre maliyeti 3000 ytl dir.

-------------------------------/----------------------------------

120-Alıcılar 4400

760-PSDG 1000

191-ind.kdv 100

        600 Y.i.sat 5000

       391-hes.kdv 500

------------------------------------------------------------------

ve

---------------------------------------/------------------------------

621-stmm 3000

      153-Tic.mall. 3000

-------------------------------------------------------------------

ve

------------------------------------/-------------------------------

100-kasa 4400

      120-Alıcılar 4400

--------------------------------------------------------------------

KONSİNYİ(KOMİSYONCU )KAYITLARI

---------------------------------/-----------------------------------

100-kasa 5500

    600-Y.i.sat. 5000

    391-Hes.kdv 500

--------------------------------------------------------------------

ve

--------------------------------/-----------------------------------

153-Tic.mall. 5000

191-ind.kdv 500

       320-Satıcılar 5500

---------------------------------------------------------------------

ve

----------------------------------/--------------------------------

621-stmm 5000

       153-Tic.mall. 5000

------------------------------------------------------------ --------

ve

-------------------------------------/------------------------------

320-Satıcılar 5500

      643-Koms.gel. 1000

      391-Hes.kdv 100

       100-kasa 4400

--------------------------------------------------------------------

not:eğer konsinyatör faturayı son alıcıya kesmiş olsaydı ve tahsilatınıda son alıcıdan almış olsaydı, konsinyinin yapacağı kayıt sadece;

-----------------------/--------------------------------------------

100-kasa 1100

        643-koms.gel 1000

        391-Hes.kdv 100

-------------------------------------------------------------------

olmalıdır.

 

YOLDAKİ MALLAR

İşletme tarafında teslim alınmamış ancak mülkiyeti hukuken işletmeye geçen mallar ,işletmenin deposuna alınıncaya kadar sürede 157-Diğer stoklar kaleminde izlenmelidir.

örnek:Satıcı işletme taşıma senedini ve faturayı alıcı işletmeye gönderiyor ve alıcı işletme ise parayı EFT yapıyor.

--------------------------/------------------------------------------

157-Diğer stoklar 3000

yodaki mall.

      102-Bankalar 3000

-----------------------------------------------------------------------

ve

-----------------------------/------------------------------------------

153-Ticari mall. 3000

        157-Diğer stoklar 3000

------------------------------------------------------------------------

malın depoya alınması

 

AKREDİTİF KAYITLARI

1-İşletme Almanyadan mal ithal etmeye karar vermiş ve bunun için 50000 Avro karşılğı akreditif açtırıyor,avro nun kuru 2 ytl dir.

-------------------------------/-------------------------------------------

159-Verilen avanslar 100 000

       300-Banka Kredileri 100 000

----------------------------------------------------------------------------

Akreditif açtırılması

2-Akreditifin %20 si Akredidifi açan bankaya işletme tarafından ödeniyor.

-------------------------------/-----------------------------------------------

300-Banka kredileri 20 000

      100- jkasa 20 000

-------------------------------------------------------------------------------

3-Akreditif giderleri olarak banka işletmenin hesabına 2500 ytl borç kaydı yapıyor

--------------------------------------/---------------------------------------

159-Verilen avanslar 2500

       300-Banka kredileri 2500

------------------------------------------------------------------------------

4-İthal edilecek malların gümrüğe geldiği öğreniliyor ve malın bedelinin kalanı ödeniyor.

----------------------------------------/------------------------------------

300-Banka kredileri 82500

     100-kasa 82500

-----------------------------------------------------------------------------

5-Gümrük vergisi olan 24000 ytl ödeniyor

-----------------------------------/-------------------------------------------

159-Verilen avanslar 24 000

       100-kasa 24000

--------------------------------------------------------------------------------

6-Mallar gümrükten çekildiğinde ve depoya alındığında %10 kdv ödeniyor

---------------------------------------/----------------------------------------

153-Ticari mallar 126 500

191-ind.kdv 12 650

       159-Verilen avanslar 126 500

       100-Kasa 12 650

-----------------------------------------------------------------------------------

 

GELECEK DERSİMİZ DÖNEM AYARLAMALARI

 

Devam edecek


AYHAN TEMUR

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

ASMMO Yönetim Kurulu Üyesi

Soru ve önerileriniz için:
ayhan_temur@hotmail.com

 

 

Copyrıght © 2005-2006  www.muhasebenet.net- Türkiye'nin muhasebe rehberi. Her hakkı saklıdır.