| |
Gurbetçi ev hanımı, kesin dönüş yaparsa emekli
aylığı alabilir
Almanya’da ikamet etmekteyim. Annem ev
hanımı. Emekliliği için 3201 sayılı kanuna göre
Bağ-Kur’a başvurduk. Her iş bitti, bir tek para
yatırma işi kaldı. ‘Kesin dönüş’ yapması gerekir mi?
Berlin Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Müşavirliği, “...Yurda kesin dönüş yapılmış olması,
kesin dönüşteki amaç yurtdışında çalışmamak ve
herhangi bir sosyal yardımdan yararlanmamak...”
şeklinde açıklama yapıyor. Annem yurtdışında
kalabilir ama herhangi bir sosyal yardımdan
yararlanamaz mı? Babam çalışıyor, geçimimizi o temin
ediyor. 3201 sayılı kanunda değişiklikler olacağı ve
‘kesin dönüş şartının’ tamamen kalkacağı öne
sürülüyor. Bu bizi şu anda nasıl etkiliyor? Faruk
3201 sayılı kanunun 3. maddesi gereğince yurtdışı
borçlanması için kesin dönüş şartı olmayıp, halen
yurtdışında olanlar bile yurtdışı borçlanması
yapabilirler. Sizin de ev hanımı olan anneniz için
yaptığınız gibi yurtdışında çalışması olmayan ev
hanımları da bu sürelerini Bağ-Kur’a
borçlanabilirler. Ancak, yine 3201 sayılı kanunun
6’ncı maddesi gereğince;
“Madde 6 - A) Bu kanuna göre değerlendirilen
sürelere istinaden aylık tahsisi yapılabilmesi için;
a) Yurda kesin dönülmüş olması,
b) Tahakkuk ettirilen döviz borcunun tamamının
ödenmiş olması,
c) Döviz borcunun tamamının ödenmesinden sonra
yazılı istekte bulunulması, şarttır.
Yukarıdaki şartları yerine getirenlerden tahsise hak
kazananların aylıkları, yazılı istek tarihini takip
eden ay başından itibaren başlatılmak üzere ilgili
sosyal güvenlik kurumu kanunu hükümlerine göre
bağlanır.
B) Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle
aylık bağlananlardan tekrar yurtdışında çalışmaya
başlayanların çalışmaya başladıkları tarihi takip
eden ay başından itibaren aylıkları kesilir.
Bunlardan yeniden kesin dönüş yapanların, bu
hizmetlerini 4’üncü madde hükümleri gereğince
borçlanmaları şartıyla aylıkları bu süreler de
dikkate alınarak yeniden hesaplanır. Bu borçlanmayı
yapmayanların eski aylıkları yurda kesin dönüş
tarihini takip eden ay başından itibaren
müracaatları üzerine tekrar ödenmeye başlanır.”
Görüldüğü üzere borçlanma işleminden sonra paranın
ödenmesinin yanında ayrıca yurda kesin dönüş
yapılmış olması şarttır. Almanya ile Türkiye
arasındaki sosyal güvenlik anlaşması gereğince de
‘Almanya’dan kesin dönüş yaptım.’ diye beyan ve
taahhüt eden ve emekli olan kişiler şayet orada
işsizlik ücreti veya çalışma ücreti alıyorlarsa
durum hemen Türkiye’ye bildirilmektedir.
Anneniz ise ev hanımı olduğundan kendi adına
işsizlik ücreti ile çalışma ücreti almadığından
sadece yurda kesin dönüş yaptığına dair beyan ve
taahhüt belgesi vermesi yeterlidir ama babanız,
anneniz için ‘Almanya’da ikamet ediyor’ diye ek bir
para alıyorsa bunu sona erdirmelidir.
Annenize aylık bağlandıktan sonra turist olarak
dilediği ülkede, dilediği kadar kalabilir. Bu emekli
aylığının kesilmesini gerektirmez.
--------------------------------------------------------------------------------
Özürlünün emekliliği
31 Temmuz 1971 doğumluyum, 6 aylıkken felç
geçirmişim ve yüzde 40 özürlü raporum var. 1 Ocak
1990 tarihinde ilk defa işe girdim ve oradan 271
günüm var. Daha sonra 04.10.2000’de Bağ-Kur’lu oldum
ve 26.10.2005’te de kapattım. Bağ-Kur’dan 1822 günüm
çıktı. 27.10.2005’te tekrar sigortalı oldum, bu yıl
defterdarlığa müracaat ettim ve 3’üncü dereceden
yüzde 40 vergi indirim belgesi aldım. Özürlü
emeklilikten yararlanacak mıyım? ve kaç gün primle
hangi yaşta emekli olacağım? 2007 yılında özürlülük
oranı yüzde 45’e çıkıyormuş, bu bizi etkileyecek mi?
Erken emeklilik hakkım kaybolacak mı? Ahmet Gökmen
Yukarıda belirttiğiniz duruma göre Bağ-Kur’dan sonra
SSK’ya en az 1260 gün prim ödemek ve SSK ile Bağ-Kur
toplamında da en az 3600 gün prim ödemiş olmak
şartıyla vergi indirim belgesiyle emekli
olacaksınız. Bu arada 01.01.2007 günü yürürlüğe
girecek olan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanunu’nun 28’inci maddesi
gereğince oran yüzde 40 olarak devam ediyor, yüzde
45’e çıkmadı. Siz eski sigortalı olduğunuzdan eski
şartlarla yani 3600 günü tamamlayınca emekli
olacaksınız.
Ziya Perver
23.09.2006 Zaman |
|
