|
Zam
yapılmayan işçi kıdem tazminatı
isteyebilir mi?
Ücret
bir kimseye bir iş karşılığında
işveren veya üçüncü kişiler
tarafından sağlanan ve para ile
ödenen tutardır. Ücret, kural
olarak, Türk parası ile işyerinde
veya özel olarak açılan bir banka
hesabına ödenir. Ücret yabancı para
olarak kararlaştırılmış ise ödeme
günündeki rayice göre Türk parası
ile ödenebilir. Ücret en geç ayda
bir ödenir. İş sözleşmeleri veya
toplu iş sözleşmeleri ile ödeme
süresi bir haftaya kadar
indirilebilir. İş sözleşmelerinin
sona ermesinde, işçinin ücreti ile
sözleşme ve kanundan doğan para ile
ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam
olarak ödenmesi zorunludur. Ücret
alacaklarında zamanaşımı süresi beş
yıldır.
İşçi
ücretlerindeki artışlar nasıl
belirlenir?
İşçinin yaşamını sürdürebilmesi,
ihtiyaçlarını karşılayabilmesi,
fiziki, sosyal ve kültürel
ihtiyaçlarını sağlayan tek
geliridir. Bu anlamda ücret
gelirlerinin düşük veya yüksek
olması, işçilerin refah seviyelerini
göstermede önemli bir faktör olarak
ortaya çıkmaktadır.
Yeni yıl geliyor. Her yılbaşında
işçi ve işveren arasında işçinin
ücretine yapılacak zam konusunda
anlaşmazlıklar çıkar. İşçi
ücretlerine yapılacak zam oranı iş
sözleşmesinde veya toplu iş
sözleşmelerinde belirlenmektedir.
Asgari ücretle çalışan işçilerin
ücretleri ise asgari ücret tespit
komisyonu tarafından
belirlenmektedir.
Zam
yapılmayan işçi kıdem tazminatı
isteyebilir mi?
İşçiye yapılacak zammın iş
sözleşmesinde veya toplu iş
sözleşmelerinde belirtilmesi
halinde, sözleşmede belirtilen
oranda veya hiç zam yapılmaması
işçiye haklı nedenle fesih hakkı
verir.
İş akdini haklı olarak fesheden
işçiye kıdem tazminatı ödenir, ancak
ihbar tazminatına hükmolunamaz.
Ancak, hemen belirtmek gerekir ki,
sözleşmede yer almaması halinde
işçiye zam yapılmaması veya düşük
zam yapılmış olması işçiye
sözleşmeyi haklı nedenle fesih hakkı
vermez.
Kullanılmayan yıllık izinlerin
parası ödenebilir mi?
İ.Akdağ:
Özel sektöre ait bir işyerinde 12
yıldan beri çalışmaktayım.
İşverenimiz yıllık izin konusunda,
bugüne kadar kullanılmayan günler
için ücret ödememektedir. Halen
kullanılmayan 106 gün izin hakkım
bulunmaktadır. Kullanmadığım bu 106
günün ücretini işverenden talep
ettim. Bana verilen cevap olumsuz
oldu. Ancak, son 5 yıla ait olan
ücretin yarısının verilebileceği
tarafıma iletildi. Ücret ödememe
konusunda kanuni olmayan bir iş
yapıldığı halde, sanki kanunda 5
yıllık süre ile ilgili bir durum
varmış gibi yaklaşımda bulunuyorlar.
Yıllık izin parasını almak için ne
yapabilirim?
Yıllık ücretli izin hakkından
vazgeçilemez
İşçinin işyerine giriş tarihinden
itibaren deneme süresi de dahil
olmak üzere, her çalışma yılını
tamamlaması halinde o yıla ilişkin
ücretli izne hak kazanır. Yıllık
ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
Tarafların rızası olsa bile, yıllık
izin hakkı ortadan kaldırılamaz.
İş
sözleşmesi devam eden işçiye izin
parası ödenemez
4857 sayılı İş Kanunu’nda, iş
sözleşmesinin, herhangi bir nedenle
sona ermesi halinde işçinin hak
kazanıp da kullanmadığı yıllık izin
sürelerine ait ücretinin,
sözleşmenin sona erdiği tarihteki
ücreti üzerinden kendisine veya hak
sahiplerine ödeneceği hükme
bağlanmıştır. Uygulamada sıkça
karşılaşıldığı üzere, iş sözleşmesi
devam eden bir işçinin yıllık
ücretli izin hakkını kullanmayarak,
çalışmasını devam ettirmesi ve bu
süreye ait ücretini talep etmesi
yasaya uygun değildir. İş sözleşmesi
devam eden bir işçi, yıllık izin
hakkını kullanmayarak bu süreye ait
ücretini isteyemeyecektir. Aynı
şekilde, işverenler de iş sözleşmesi
devam eden işçilere yıllık izin
parasını ödeyemezler. Dolayısıyla, 5
yıla ait ücretin yarısının ödenmesi
de söz konusu olmayacaktır. İşten
ayrıldığınız takdirde
kullanmadığınız yıllık izinlerin
ücreti size ödenecektir.
5
yıllık zamanaşımı iş sözleşmesinin
sona ermesinden itibaren başlar
Yine, iş sözleşmesinin sona ermesi
halinde ödenmesi gereken yıllık izin
ücreti için, iş sözleşmesinin sona
erdiği tarihten itibaren 5 yıllık
hak düşürücü süre söz konusudur.
İşçinin çalışırken kullanmadığı
yıllık ücretli izin alacağında 5
yıllık zamanaşımı süresi iş
sözleşmesinin feshi tarihinde
başlar. İzinlerin karşılığı olan
ücretin de son ücret esas alınarak
ödenmesi gerekir.
Yıllık ücretli izin kullanılmadan iş
sözleşmesinin feshedilmesi halinde,
bu süreye ait ücretin, işçiye
ödenmesi gerekmektedir. İşçinin hak
kazanıp da kullanamadığı yıllık izin
süresi için ücreti, hizmet akdinin
işveren veya işçi tarafından
feshedilmesi halinde akdin sona
erdiği tarihteki ücreti üzerinden
kendisine ödenir. Bir yıldan az olan
süre için yıllık izin ücreti
istenemez
Resul Kurt
Star
01.11.2006 |
