| |
Sen misin mükellef olmak isteyen...
Son yıllarda devlet kapısında iş
bulmak zorlaşınca, yetkililer; her şeyi devletten
beklemeyin özel sektör kendi istihdamını kendi
yaratsın, işsizine iş bulsun derler.
İşsizi işe alan pişman
Ancak ülkemizde iş yapmanın,
girişimciliğe soyunmanın ne denli zor olduğunu
yabancılardan sıkça duyardık. Yeni iş kurmaya
cesaret edip yola çıkan yerli girişimci adaylarının
çilesinin büyüklüğünü bunu yaşayan okuyucularımızdan
gelen mesajlardan anlıyoruz. Gerçekten de yeni bir
işe başlarken vergi, sigorta ve ticaret ile meslek
odaları mevzuat gereği bazı formalitelerin yerine
getirilmesi gerekiyor. Bu formalitelerin sayısı o
kadar fazla ki girişimcilerin çoğunu başlamadan
vazgeçme noktasına getiriyor. Ekonomiden az çok
anlayan kime sorsanız kayıt dışı ekonomiyi önlemek
lazım der. Oysa kayıt altına girip vergi ödemek
isteyen bir mükellef adayına bir yandan vergi
dairesi, bir yandan da mesleki odaları, işe
başlatmamak ve kayıt altına almamak için işbirliği
içindeymiş gibi hareket ediyorlar. Yani sizin
anlayacağınız kamu daireleri başından savmak için,
kayıt dışı çalışma yapılmasına razı gibi davranıyor.
Vergi dairesinde eziyet
Kamuda uzun süre görev yaptıktan sonra ayrılıp yeni
bir işe başlayan birkaç işsize istihdam yaratmaya
çalışan bir okuyucumuzun başına neler gelmiş!
Okuyucumuz ilgili meslek odasına kaydolmak istemiş
ama birde ne görsün eline bir liste tutuşturulmuş,
çoğu meslek odasını ilgilendirmeyen; ikametgah
ilmuhabiri, nüfus cüzdan sureti, imza sirküleri,
savcılık iyi hal kaydı, vergi levhası, vergi
numarası, emekli karnesi, 6 fotoğraf, kira kontratı
gibi 50'ye yakın bilgi ve belge isteniyor. Üstelik
birde işe başlamadan önce bütün aidatlarını icra
yoluyla zorla ödettikleri halde ayakbastı parası
alarak 5-6 Bin YTL nakit para istemişler. Bu parayı
almadan hiçbir işleme başlamamışlar. Bir yandan
bunları tamamlamak için sağa sola koşuştururken yolu
vergi dairesine de düşmüş, vergi dairesindeki
işlemler ise ayrı bir çile. Bu işlemlerin yalnız
başına yapılması mümkün değil. Bunun için bir
profesyonelden ücret karşılığı hizmet almaya da razı
olmuş. Başlamış eline tutuşturulan belgeleri
toplamak üzere koşuşturmaya, ilgili meslek odası,
vergi dairesine kaydolmadan çalışma izni
vermeyeceğini söylemiş. Tüm evrakları tamamlayıp
veren okuyucumuz, tam iş bitti derken vergi dairesi
gerçekten işe başlayıp başlamadığını tespit etmek
için bir gün sonrasına randevu vermiş. Çaresiz kabul
etmiş. Devlet bu, hemen gelir mi, ne zaman geleceği
de belli olur mu? Günlerce beklemiş, ne gelen var ne
giden. Vergi dairesini arayınca da her defasında
yarın geliyoruz demişler. Sonunda kimsenin
gelmeyeceğini anlayınca, ne kadar yetkili tanıdık
varsa araya koymuş, sonunda vergi mükellefi
olabilmiş.
Almanya'da ise faizsiz kredi
Hikaye uzun, devamını anlatmaktansa benzer bir olay
başka bir ülkede örneğin Almanya'da nasıl olur diye
düşündüm. Almanya'da bildiğim kadarıyla iş kurmak
isteyene önce yer gösterip beyanına itibar edilerek,
belgeler sonradan tamamlatılıyor, üstelik hiç para
istenilmeyip kurmayı düşündüğü işin büyüklüğüne göre
ihtiyaç duyacağı kadar krediyi hem de faizsiz olarak
hemen veriyorlar. İşte bizdeki bu anlamsız
formaliteler ve çileler yüzünden insanlar yeni iş
kurma fikrinden vazgeçiyorlar ya da yakalanıncaya
kadar kayıt dışı çalışıyorlar. Zaten maliye
Genellikle kayıt dışı çalışan yaban kazlarını değil
de kümesteki kazları hırpalandığından kayıt dışı
çalışanların başına da herhangi bir şey gelmiyor.
Biz sadece okuyucumuzun başına gelenlerin onunla
sınırlı kalmadığını tahmin ettiğimizden,
yetkililerin dikkatini çekmek istedik.
11.10.2006
ARİF ŞİMŞEK
Tercuman
|
|
