| |
Niçin 49 işçi
GEÇEN hafta bir holdingin genel müdürüne "Sizde
toplam kaç kişi çalışıyor?" diye sorduğumda,
yaklaşık 350 kişi dedi. Ardından da tebessüm ederek
devam etti:
"Yalnız Hocam, bizim grupta, hiçbir şirkette 49
kişiden fazla çalışmaz."
Meraklı gözlerle kendisine baktığımı görünce,
açıklama yapma gereği duydu:
"İşçi sayısı 49’u aşarsa, hemen yeni bir şirket
kurarız. İşçileri de o şirkette işe başlatırız.
Ancak, hiçbir şirketimizde, 49’dan fazla çalışan
yoktur!.."
Nasıl ilginç değil mi?
Holdinge bağlı çok sayıda şirket var. Hatta
şirketlerin hepsi aynı binada. Her şirkete,
çalışanların sayısı bakımından göz attığımızda
30-40, en fazla da 49 işçi çalışıyor.
MERAK EDİLEN SORU
Merak ettiğiniz soruyu adınıza ben sordum: "Niçin 49
işçi?"
"Hocam biliyorsunuz, 50 ve daha fazla işçi
çalıştırdığınızda, durum değişiyor ve işçi sayısına
bağlı yükümlülükler başlıyor."
Olay anlaşılmıştı. İnce bir hesap vardı. Bilmeyenler
için açıklayalım:
Aynı il sınırları içinde 50 ve daha fazla işçi
istihdam eden işverenin:
- Yüzde 2’si oranında "terör mağduru" çalıştırması
gerekiyor. Aksi halde, çalıştırmadığı her bir terör
mağduru için, her ay itibariyle "asgari ücretin 10
katı" yani ayda 5 bin 310 yılda 63 bin 720 YTL
"idari para cezası" uygulanır.
- Yüzde 3’ü oranında "özürlü" ve yüzde 1’i oranında
"eski hükümlü" istihdam etme zorunluluğu var. Buna
göre, 3 özürlü ve bir eski hükümlü çalıştırmayan
işverene, ayda 7 bin 020 yılda 84 bin 240 YTL idari
para cezası uygulanacak.
Bitmedi, devam ediyor;
- İşyerinde, işgüvenliği ile görevli mühendis ya da
teknik eleman istihdam etmeleri gerekiyor.
- İşverenler, kıdem ve ihbar tazminatı ödeseler
bile, geçerli sebep göstermeden işçiyi
çıkaramıyorlar (Bu yasak 30 ve üstünde işçi
çalıştıranlar için uygulanıyor). Çıkardıkları
takdirde mahkeme işe iade ediyor. Buna rağmen işçiyi
çalıştırmazsa, işçiye en az dört aylık en çok sekiz
aylık ücreti tutarında kıdem tazminatı ödemek
zorunda...
Ayrıca, mahkeme kararının kesinleşmesine kadar
çalıştırmadığı süre için, işçiye en çok dört Md.21)
Liste uzayıp gidiyor. Ancak, bu kadarı yeterli...
ÇÖZÜM GEREKİYOR
Yukarıdaki holding yöneticisinin, "49 işçiden fazla
çalıştırmıyoruz" sözünü okuyan birçok işverenin
"Evet biz de öyle yapıyoruz" diyeceğini tahmin
ediyorum.
Türkiye istihdam üzerindeki yükler bakımından, bir
dünya rekoruna sahip. Örnek vermek gerekirse, net
asgari ücretin yüzde 70’i oranında yük var. Bu oran,
kıdem tazminatı yükü dahil edildiğinde, yüzde 80’i
buluyor. Bazı iş kollarında, oran daha yüksek
oluyor. Buna ek olarak, fazla işçi çalıştıranın,
ilave bazı yükümlülüklerle adeta cezalandırılması,
işsizlik oranının yüksek olduğu ve bir türlü
gerilemediği ülkemizde, istihdam yaratılmasını
engelliyor. Çalışanların da yüzde 52’si "kayıtdışı
istihdam" ediliyor.
Aslında, yapılması gereken yapılanın tam tersi. Bir
işyerinde çalıştırılanların sayısı arttıkça,
istihdam üzerindeki prim ve vergi yükünün, kademeli
olarak indirilmesi gerekiyor.
Bir deneyin, bakın herşey çok daha güzel olacak...
Şükrü KIZILOT
Hürriyet
15.06.2006 |
|
