| |
Maliye’den konut satışlarına sıkı takip
Ahmet Ş., Ocak 2004'te Bakırköy
ilçesinde 13 bin YTL'ye aldığı dükkanı 11 Mayıs
2005'te 53 bin yeni liraya sattı. Alış ve satış
fiyatları arasındaki fark düşüldükten sonra 24 bin
yeni lira vergiye tabi tutar çıkarıldı.
Ahmet Bey'e 6 bin yeni lira değer artış kazancına
bağlı Gelir Vergisi, bir o kadar da vergi ziyaı
cezası kesildi. Ayrıca yıllık yüzde 36 gecikme
cezası tahakkuk ettirildi. Gayrimenkul alım
satımındaki vergi kaçağının yüzde 99'u bulması
üzerine harekete geçen Maliye, tapu kayıtlarını
didik didik inceliyor. Denetmenler, alınıp satılan
mülklere Gelir Vergisi tahakkuk ettiriyor. Ahmet
Bey'in başına gelenleri 112 bin İstanbullu
yaşayacak. Maliye 1 milyar YTL'lik vergi geliri
bekliyor.
Vergi kaçıranları, taşınmaz satışında tapuda
doldurulan 1 No’lu harç beyannamesi ele veriyor. Bu
beyannamede konutun alım tarihi, alış fiyatı ile
satış tarihi ve satış fiyatı net olarak yazılıyor.
Değer artış kazancı sadece son dört yıl içinde
alınıp satılan taşınmazlardan alınıyor. Eğer satış
dört yılı aşarsa değer artış kazancına bağlı Gelir
Vergisi doğmuyor. Bu sebeple 2004 yılı için
başlatılan inceleme 2001 ile 2004 yılları arasında
alınıp satılan gayrimenkulleri kapsıyor. 2004 yılı
satış işlemleriyle ilgili inceleme bitirilince 2005,
ardından bu yılki tapu kayıtları incelenecek. Gelir
Vergisi Kanunu’nun mükerrer 80/6. maddesi dört yıl
içinde ev, arsa veya arazisini satanlardan değer
artış kazancını beyan ederek Gelir Vergisi
ödenmesini öngörüyor. Süre dört yılı aşarsa bu vergi
doğmuyor. Kanunu bilmemek mazeret sayılmazken,
veraset veya hibe yoluyla elde edilen taşınmazlar bu
kanun kapsamına girmiyor.
Tapudaki 112 bin 53 belgeye bakarak inceleme raporu
yazmaya başlayan vergi denetmenleri gecikme zammı,
vergi ziyaı ve cezasıyla birlikte ödenmesi gereken
meblağı belirliyor. Satıcının, vergi borcundan,
ödeme tebligatını aldığında haberi olacak.
Denetmenler, tapuda kendi imzasını taşıyan noter
tasdikli belgelere dayandığı ve vergi kanunu açık
olduğu için ödeme emri çıkaracakları satıcılardan
etkili bir itiraz beklemiyor. Gelir İdaresi
Başkanlığı bu çalışmayla tapu dairesinde gerçekleşen
işlemlerin tamamını mercek altına aldı. İncelemede,
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın tapu dairelerindeki
işlem bilgilerini elektronik ortamda topladığı veri
ambarından faydalanılıyor. İstanbul’daki çalışmayı
yürüten denetmenler, elektronik ortamda kayıtların
tutulmasının bütün işlemlerin tespit ve
incelenmesine imkan verdiğini söyledi. Elektronik
veri ambarı sayesinde ilk defa rastgele inceleme
yerine tek tek inceleme yapılmaya başlandı.
Değer artış geliri nasıl hesaplanıyor?
Gelir Vergisi Kanunu 80/6. maddesine göre elde
ediliş şekli ne olursa olsun (veraset ve hibe hariç)
arazi ve binalar iktisap tarihinden başlayarak dört
yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar
değer artış kazancı sayılıyor. Elde ediliş bedeli,
elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere Devlet
İstatistik Enstitüsü’nce belirlenen toptan eşya
fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak
hesaplanıyor. Bu endekslemenin yapılabilmesi için
artış oranının yüzde 10 veya üzerinde olması şartı
aranıyor. İncelemenin yapıldığı 2004’te değer artış
kazancının 12 bin YTL’lik kısmı vergiden istisna
sayılıyor. Bu istisna oranı her yıl için ayrı tespit
ediliyor.
Vergihaber
16.08.2006 |
|
