| |
Ramazan kumanyaları vergiye tabi işyerinde verilen
öğlen yemeği değil
Rahmet ve bereket ayının yarısını
geçtik ve son haftaya girdik. Uhrevi atmosferin
iyice yoğunlaştığı son hafta varlıklı Müslümanların
daha da cömertleşerek yardım musluklarını açtığı
veya açma fırsatı bulduğu bir zaman dilimi.
Allah herkesin hayır ve hasenatını kabul buyursun.
Bu hafta işverenlerce personele dağıtılan yardım
paketlerinin ve sağlanan bu tür aynî menfaatlerin
Gelir Vergisi, Damga Vergisi, Katma Değer Vergisi ve
SSK Kanunu açısından işverene getirdiği vergi ve
prim yüklerinin neler olduğuna temas edeceğim.
Burada oruç tutanların vergilendirilmesi gibi
çelişkili bir durum ortaya çıkıyor. Çünkü bu erzak
yardımları işyerinde ve eklentilerinde tüketilmek
üzere işçilere verildiğinde aşağıdaki vergilerin
hiçbiri söz konusu olmuyor. Bu da sosyal dayanışmayı
artıran yardımların vergilendirilmesi gibi
istenmeyen bir durumun doğmasına yol açıyor.
İşverenlerce yapılan erzak gibi aynî yardımlar Gelir
Vergisi ve Damga Vergisi'ne tabi. Gelir Vergisi
Kanunu'nun 61. maddesine göre personele gıda yardımı
adı altında verilen erzaklar aynî ücret oluyor.
Gelir Vergisi kanununun 94. maddesine göre de gıda
yardımı şeklinde yapılan aynî ücret ödemeleri nakit
ödenen ücretlerde olduğu gibi Gelir Vergisi
kesintisine tabi. İşverenler tarafından
çalışanlarına dağıtılan erzakların kendisinden
kesinti yapılamayacağı için verilen erzaklar için
ödenen meblağın tamamı personele verilen net ücret
olarak değerlendiriliyor. Gelir Vergisi kesintisi
yapılması gereken brüt tutarın hesaplanmasında,
çalışanlara dağıtılan erzak yardımının KDV dahil
perakende satış bedeli net ücret olarak dikkate
alınarak brütleştirme KDV dahil tutar üzerinden
yapılıyor. Brütleştirmede dikkate alınması gereken
bir husus da, aynî yardımların diğer ücret unsurları
ile toplanarak birlikte dikkate alınması. Ayrıca
brüt tutar üzerinden binde 6 oranında Damga Vergisi
kesintisi yapılması da gerekiyor.
Diğer yandan dağıtılan erzaklar KDV'ye de tabi. 3065
sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 3/1-a
maddesinde, vergiye tabi malların her ne suretle
olursa olsun vergiye tabi işlemler dışındaki
amaçlarla işletmeden çekilmesi, vergiye tabi
malların işletme personeline ücret, prim, ikramiye,
hediye, teberru gibi namlarla verilmesi halinde
teslim sayılacağı belirtilmiş. Ancak; 9 seri No'lu
KDV Genel Tebliği ile Katma Değer Vergisi
uygulamalarında personele sağlanan menfaatlerden
sadece personele işyerinde veya müştemilatında yemek
verilmesi, personele yatacak yer veya konut tahsisi,
personelin toplu olarak işyerine gidip gelmesini
sağlamak amacıyla yapılan taşıma hizmetleri ve
demirbaş olarak verilen giyim eşyası gibi durumların
KDV'ye tabi olmadığı belirtilmiş. Görüldüğü üzere,
personele erzak yardımı teslimleri söz konusu tebliğ
kapsamına girmediğinden, bu teslim ve hizmetlere
kanunun 3/1-a maddesine göre Katma Değer Vergisi
hesaplanması gerekiyor.
Yukarıda yaptığımız açıklamaları bir örnekle
somutlaştıralım. İşadamı Ramazan Bey işyerinde
çalışmakta olan 100 kişilik personeline Ramazan
münasebetiyle birim fiyatı KDV dâhil 85 YTL
değerinde bir erzak paketi dağıtmış olsun. Bu
durumda Ramazan Bey'in erzak alımı için KDV dâhil
ödemiş olduğu 8 bin 500 YTL'yi net ücret ödemesi
olarak dikkate alması ve 10 bin 71,1 YTL olarak
hesaplayacağı brüt ücret üzerinden bin 510,7 YTL
Gelir Vergisi ve 60,4 YTL Damga Vergisi hesaplayıp
muhtasar beyanname ile beyan etmesi gerekiyor.
Ayrıca alış dolayısıyla indirmiş olduğu KDV'yi de
erzakların dağıtıldığı aya ait KDV beyannamesi ile
hesaplanan KDV olarak beyan etmesi gerekiyor.
Böylece 8 bin 5 yüz YTL yardım dolayısıyla bin 5 yüz
YTL, yani yaklaşık yaptığınız yardımın yüzde 18'i
nispetinde vergi ödüyorsunuz. Bu oran yardım
arttıkça da artabilir.
Çalışanlara dağıtılan erzaklardan SSK kesintisi yok.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 77'nci
maddesinde, aynî yardımların prime esas kazançların
hesabında dikkate alınmayacağı hükme bağlandığı için
personele verilen gıda yardımları üzerinden SSK
kesintisi yapılmayacak. Paralel sosyal duyarlılığın
diğer mali yüklerde de olması gerekiyor. Bize göre
bu çarpık tablonun gündemde olan yeni Gelir Vergisi
yasa tasarısı ile düzeltilmesi gerekiyor. Bu konuda
yapılacak pozitif (müspet) bir düzenlemenin yardım
yapan işverenlerin yardım yapma şevklerini
artıracağı da açık
AHMET YAVUZ
Zaman
16.10.2006 |
|
