| |
Malulen emekliler, 2007'de prim ödeyerek
çalışabilecek mi?
Geçirmiş olduğum trafik kazası sonucu
17 yıl, 1 ay üzerinden Emekli Sandığı'ndan malulen
emekli oldum. Şu an tekerlekli sandalyede yaşantımı
sürdürmek zorundayım. Arkadaşlar bana uygun bir iş
ayarladılar.
Burada Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) işveren
tarafından yatırıldığı takdirde çalışabilir miyim?
Bu şekilde çalıştığımda emekli maaşımdan (malulen
emekli olduğum için) herhangi bir kesinti olur mu?
Ali O.Şahan
Halen geçerli olan uygulamaya göre, Emekli Sandığı
veya Bağ-Kur'dan malulen emekli olanlar aşağıda
verdiğim 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 3.
maddesinin C bendi gereğince SSK'lı olarak ve SSK'ya
destek primi ödeyerek çalışabiliyor. 506 sayılı
kanun madde 3/C: Kanunla kurulu sosyal güvenlik
kurumlarından malullük veya emekli aylığı almakta
iken bu kanuna tabi sigortalı bir işte çalışanların
78. maddeye göre tespit edilen prime esas kazançları
üzerinden 63. madde hükmüne göre Sosyal Güvenlik
Destek Primi kesilir.
506 sayılı kanun 31 Aralık 2006 günü sona eriyor.
Yerine 1 Ocak 2007'de 5510 sayılı Sosyal Sigortalar
ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu yürürlüğe girecek.
Bu kanun gereğince nereden olursa olsun malulen
emekli olan birisi yeni 5510 sayılı kanunun 27.
maddesi gereğince şu uygulamayla karşılaşacak: "...
Malullük aylığı almakta iken sigortalı olarak
yeniden çalışmaya başlayanların veya yabancı bir
ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya veya ikamete
dayalı sosyal yardım almaya başlayanların malullük
aylıkları, çalışmaya başladıkları veya ikamete
dayalı sosyal yardım almaya başladıkları tarihi
takip eden ödeme dönemi başında kesilir..."
Ancak, 5510 sayılı kanunun yürürlük tarihinden
(31.12.2006) önce sizin gibi Emekli Sandığı'ndan
malullük aylığı alıp da SSK'ya prim ödemeye devam
edenlerin durumunun ne olacağı konusunda ise '506
sayılı kanunun malullük, sakatlık hükümleri ile
Sosyal Güvenlik Destek Primi ödemesi geçiş
hükümleri' başlıklı geçici 10. maddesi gereğince;
"27 Nisan 2005 tarihli ve 5335 sayılı kanunun 30.
maddesinde belirtilenler hariç olmak üzere bu
kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mevcut
sosyal güvenlik kurumlarından yaşlılık veya emekli
aylığı alıp, bu tarih itibarıyla bu kanuna tabi
çalışmayı sürdürecekler hakkında 30. madde hükümleri
uygulanır."
Bunlara göre 31 Aralık 2006 günü gelmeden önce
SSK'ya bağlı olarak prim ödeyerek bir işe girerseniz
hiç ara vermemek şartıyla 1 Ocak 2007'den sonra da
prim ödeyerek çalışmaya devam edebileceğinizi
düşünüyorum. Bu sebeple 31 Aralık 2006'dan önce prim
ödeyen işçi olarak işe başlayın. Hem malullük
aylığınızı alırsınız hem de çalıştığınız işyerinden
ücretinizi...
İş kazasında ölenin
geride kalanlarına iki aylık verilir
Abim 3 ay önce çalışırken işyerinde geçirdiği kazada
öldü. 60 yaşındaki abim inşaattan düştü, çalıştığı
yerde sigortalıydı. Ölüm raporu sonuçlanmış; fakat
içeriğini bilmiyoruz. Yalnız işveren, ölen kişinin
ailesinden dava etmemesi için imza almış; fakat
karşılığında herhangi bir maddi yardımda bulunmadı.
Eşi ne kadar aylık alabilir? (İki tür aylık alabilir
deniliyor; ölüm ve emekli aylığı.) İşverenden
tazminat hakkı var mı? Meryem
506 sayılı kanuna göre iş kazası sonucu vefat eden
sigortalıların geride kalan eş ve çocuklarından hak
sahibi olanlarına, öncelikle son üç aylık
ücretlerinin ortalamasına göre yüzde 70 oranında
ölüm geliri bağlanır. Daha sonra vefat edenin ölüm
gününe kadar ödenmiş 1.800 günü varsa veya yoksa
bile askerlik borçlanması ile 1.800 güne
tamamlanabiliyorsa bir de ölüm aylığı verilir.
Ancak, bağlanan bu gelir/aylıktan hangisi yüksek
rakamlı ise tamamı, hangisi düşük rakamlı ise yarısı
verilir. İşverenden istenecek tazminat konusuna
gelince, bu konuda daha çok abğabeyinizin yaşı ve
SSK'nın işverenden isteyeceği rücu parasına göre
değişmekle birlikte en azından Borçlar Kanunu
gereğince kusursuz sorumluluktan, destekten yoksun
kalma tazminatı istenir. İşveren ödemezse mahkemeye
verilebilir.
Okurlara kısa
cevaplar
G. Alp: 1989 yılında 9. basamaktan emekli olup da şu
an basamak yükseltme imkanınız yok. Bu konuyla
alakalı olarak biri 1997, diğeri de 2003'te olmak
üzere iki kere basamak yükseltme hakkı verildi.
A. Yılmaz: 3 Ağustos 1964 doğum tarihi, 3 Ekim 1995
sosyal güvenlik başlangıcı, var olan bin 383 günlük
aktif çalışma ve 2 bin 370 günlük isteğe bağlı SSK
prim ödemelerinizle normal şartlarda 55 yaşında 5
bin 750 gün sayısı ile veya 60 yaşında 3 bin 600 gün
sayısı ile emekli olabilirsiniz. Ancak 1987-1993
yılları arasındaki 2 bin 534 günlük Almanya
sürelerinizi SSK'ya borçlanıp öderseniz
başlangıcınız 2 bin 534 gün kadar geriye gelecektir
ki; bu durumda da 51 yaşında emekli olacaksınız.
Toplamda 6 bin 296 günden fazla gününüz olacağından
bundan sonra isteğe bağlı prim ödemenize de gerek
yok. Bu arada yazmamışsınız; ama şayet askerlik
yaptıysanız, askerlik borçlanması ile emeklilik
yaşınız 50'ye iner.
G.Kanat: 3 Haziran 1981'de özürlü olarak
başladığınız çalışma hayatınızda şu an var olan 9
bin 50 gün sayısı ile emekli olabilirsiniz.
Alacağınız emekli aylığınız rapor oranınızın artışı
ile değişmez.
M. Şeker: Halen Emekli Sandığı'ndan 2 bin 200 ek
gösterge ile aldığınız emekli aylığı 1 Ocak 2007'de
yürürlüğe girecek olan 5510 sayılı kanunla 3 bin 600
ek göstergeli hale gelemez. Emekli olup da Bağ-Kur'a
ayda 63 YTL Sosyal Güvenlik Destekleme Primi
ödeyerek çalışmaya devam edenler ocak ayından
itibaren en az 178 YTL ödeyecek.
O.Ayan: Eşinden boşanacak olan 53 yaşındaki
yakınınız, çalışmıyorsa ve kendi çalışmalarından
dolayı emekli değilse vefat etmiş babası üzerinden
SSK'dan yetim aylığı alabilir.
M. Pullu: Anneniz, 1 Aralık 1994 işe başlama tarihi,
3 bin 634 günlük prim ödeme süresi ve 1 Aralık 1953
doğum tarihi ile 1 Aralık 2009 günü (15 yılı
tamamlayınca) SSK'dan emekli olacak.
M.Avcılar: Sebep (4857 sayılı kanunun 24. maddesinde
yazanlar) yok iken kendi isteği ile işinden ayrılan
işçiye hiçbir tazminat ödenemez.
ZİYA PERVER
Zaman
18.11.2006 |
|
