| |
Fatura almanın ve almamanın avantajı
Çok sık yurt dışına çıkan
bir tanıdığımla, "yurt dışı seyahatler" konusunda
sohbet ediyorduk. Konu döndü dolaştı, alışveriş
olayına geldi.
Alışverişi, karı-koca çok sevdiklerini söyledikten
sonra, "Biliyor musunuz, yurt dışında yaptığım
alışverişlerde, fatura almanın, yurt içinde yaptığım
alışverişlerde de fatura almamanın avantajlarından
yararlanıyorum" dedi.
YURT DIŞI AVANTAJ NE?
"Bu nasıl bir avantaj, fatura alınca da almayınca da
yararlanıyorsun?" diye sorduğumda, tebessüm ederek
açıkladı.
"Yurt dışında, tüm alışverişlerim için fatura
alıyorum. Alışveriş bittiğinde o mağazaya "Tax Free
Form" diye adlandırılan, KDV iade formunu
düzenlettirip imzalattırıyorum. Türkiye’ye dönerken
de o ülkenin havaalanında, ilgili ofise gidip,
ödediğim KDV’leri geri alıyorum. Çok da keyifli, o
para sanki havadan gelmiş gibi oluyor."
ABD’DE KDV YOK
Dayanamayıp soruyorum; "ABD’de KDV yok.
Alışverişlerde KDV ödenmediği için, faturaları ibraz
edip KDV iadesi de alınamıyor. O zaman ne
yapıyorsun?"
"Yine fatura alıyorum. Evet ABD’de KDV yok ama yüzde
9’a yakın ’sales tax’ denilen, satış vergisi var.
Aldığım malı, başka bir eyalete gönderttiğimde,
satış vergisi ödemiyorum. Örneğin, New York’tan
eşime pahalı bir kıyafet almıştım. New York’tan
sonra Orlando’ya gidecektim. Orlando’da kalacağım
otelin adını verdim. Oraya gönderildi. Satış vergisi
de ödemedim."
TÜRKİYE’DEKİ AVANTAJ NE?
Yurtdışında fatura almanın avantajını anlamıştık.
Bir de Türkiye’deki avantajı sorduk;
"Peki... Yurt içinde yani Türkiye’de fatura ve fiş
almamanın avantajı ne?"
"Bu özel bir avantaj değil. Herkes biliyor.
Alış-veriş sırasında soruyorum "fiş almasam,
KDV’sini düşer misiniz?"
Genellikle yüzde 18 KDV’sini ya da yüzde 10’unu
düşüyorlar. Fiş veya fatura almadığım için, iskonto
avantajı sağlıyorum. Bu tür bir uygulama yapmayan
yerlerden de alış-veriş yapmıyorum."
BU NASIL BİR AVANTAJ
Anlatılanların, özellikle Türkiye ile ilgili olanı
can sıkıcı...
Almadığımız fiş ya da faturanın;
- KDV’si, o işletme sahibinin cebine gidiyor. Yüzde
10 indirim yaptığında, kalan kısım cebine gidiyor.
- Fiş veya fatura vermediği satışı ya da hizmeti,
defterine gelir kaydetmiyor. Böyle olunca, o
satıştan doğan kazancın, gelir ya da kurumlar
vergisini ödemiyor.
Bakıyoruz.
- Beyanname veren ve sayısı 2,5 milyon civarında
gelir vergisi mükelleflerinin, ödedikleri vergi,
Türkiye’de toplanan vergilerin yüzde 2’si...
- Türkiye’de 600 bin kurumlar vergisi mükellefi var.
İlk 100’ünü bir yana koyun. Kalan 599 bin 900
şirket, Türkiye’de toplanan vergilerin yaklaşık
yüzde 2’sini ödüyor.
Kayıtdışılık, her yıl artıyor.
Vergiler sürekli dolaylı geliyor. Gelir seviyesine
bakmadan, herkesten alınan dolaylı vergi, sürekli
artıyor. Böyle olunca, vergi adaleti de
adaletsizliğine dönüşüyor.
Belge alış-verişinin sağlanması, ulusal sorunumuz.
Fatura ve fiş almayı; eğitimle, uygulamayla,
denetimle, vergi iadesiyle ve cezalandırmayla
sağlamalıyız.
Bu yıl da tatil yörelerinde, fiş-fatura sorunu var.
2007’den itibaren ücretlilere vergi iadesinin
kaldırılması düşünülüyor. Ücretlinin vergi iadesi de
kalkarsa, fatura ve fiş almayanlar çoğalır.
Kaybeden yine devlet, yine halk olur...
Şükrü Kızılot
Hürriyet |
|
