| |
Kurumlar vergisi mükellefiyet kaydının silinmesi
Vergi Usul Yasası'nın
161'inci maddesinde yer alan tanımlamaya göre
"vergiye tabi olmayı gerektiren muamelelerin tamamen
durdurulması ve sona ermesi, işi bırakmayı ifade"
etmektedir. Bu bağlamda işlerin herhangi bir nedenle
geçici bir süre için durdurulması, işi bırakma
sayılmamaktadır.
Kurumlarda işi bırakma belli bir hukuki süreçten
sonra gerçekleşmektedir. Söz konusu yasanın 162'inci
maddesi uyarınca "Tasfiye ve iflas hallerinde,
mükellefiyet vergi ile ilgili muamelelerin tamamen
sona ermesine kadar devam eder.
Bu hallerde tasfiye memurları veya iflas dairesi;
. Tasfiye veya iflas kararlarını,
. Tasfiyenin veya iflasın kapandığını, vergi
dairesine ayrı ayrı bildirmeye mecburdurlar.
Vergi Usul Yasası'nda yer alan bu düzenlemelerden de
anlaşılacağı üzere; anonim şirketler ile limited
şirketlerin mükellefiyetlerinin sona erdirilmesi
tasfiye ve iflas hallerinde söz konusu olmaktadır.
Bir başka anlatımla mükellefin işi bırakmış
sayılabilmesi için işi ile ilgili tedarik
işlemlerini durdurması yanı sarı, işletmede bulunan
emtia stokları ile diğer döner ve sabit değerlerinin
de elden çıkarılması veya bu varlıkların işletme
sahiplerince işletmeden çekilmiş olması, tüzel
kişiliğe haiz mükelleflerin ayrıca tasfiye sürecinin
tamamlanarak ticaret unvanlarının sicilden silinmesi
gerekmektedir.
Diğer yandan Kurumlar Vergisi Yasası'nda tasfiye
haline giren kurumların vergilendirilmesi konusunda
ayrı düzenlemeler yer almakla birlikte tüzel
kişiliğin ne şekilde sona ereceği konusunda herhangi
bir düzenleme bulunmamaktadır. Ticaret şirketlerinin
tüzel kişiliklerinin (hükmi şahsiyetlerini) ne zaman
ve ne şekilde sona ereceği, Türk Ticaret Yasası'nda
belirlenmiş olup, sermaye şirketlerinin tüzel
kişiliklerinin kazanılması veya kaybedilmesi
hakkında Türk Ticaret Yasası'nda yer alan
düzenlemeler geçerli olmaktadır.
Anonim şirketlerin infisahı, tasfiyesi ve tasfiyenin
yapılış şekli ile ilgili işlemler söz konusu yasanın
434 ile 454'üncü maddelerinde düzenlenmiş olup,
439'uncu maddesinde de "infisah eden şirket tasfiye
haline girer" hükmüne yer verilmiştir.
Yasal düzenleme gereği infisah etmek suretiyle
tasfiye haline giren anonim şirketlerin pay
sahipleriyle olan ilişkilerinde dahi tasfiye sonuna
kadar ve ehliyetinin tasfiye amacıyla mahdut olan
tüzel kişiliğini muhafaza ve ticaret unvanına
(tasfiye) halinde ibaresini eklemek suretiyle
kullanmaya devam edeceği, tasfiye haline giren
şirketin organlarının vazife ve selahiyetlerinin
tasfiyenin yapılabilmesi için zaruri olan,
mahiyetleri gereği tasfiye memurlarınca yapılamayan
işlemleri kapsadığı, tasfiyenin sona ermesi halinde
şirkete ait ticaret unvanının sicilden terkin
edilmesinin tasfiye memurları tarafından sicil
memurluğundan talep edileceği ve bu istem üzerine
terkin (silinme) şeklinde tescil ve ilan olunacağı
hükme bağlanmıştır.
Dolayısıyla; anonim şirketlerde tüzel kişiliğin
ortadan kaldırılabilmesi ve mükellefiyet kaydının
silinebilmesi için şirketin münfesih addolunması
yeterli olmayıp, bu durumdaki bir şirketin tasfiye
veya iflas yoluyla tasfiyeye tabi tutulması
gerekmektedir. Türk Ticaret Yasası'nda öngörülen
işlemler yerine getirilmeden ve tasfiye veya iflasın
sona erdiği hususu tescil ve ilan edilmeden
tasfiyenin sona erdiğinin kabul edilmesi ve şirketin
tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması ve vergi
mükellefiyetinin sona erdirilmesi mümkün değildir.
Ancak; Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi'nin 2004/13
sayılı iç genelgesi ile işi bırakma bildiriminde
bulunmayan bir mükellefin işi bıraktığının tespit
edilmesi veya yapılan araştırma ve yoklamalar
sonucunda bilinen adreslerinde bulunmaması ve başka
bir adreste faaliyetine devam ettiğine dair bilgi
edinilmemesi halinde mükellefiyet kaydının vergi
dairesince terkin edileceği belirtilmiştir. Bu
bağlamda mükellefiyetin devlet veya devlet
güvencesinde tutulan kayıt ve siciller veya diğer
kanaat getirici vesikalarla kanıtlanması, bu şekilde
kanıtlanamayanların ise ilk yoklamanın yapıldığı
tarihten itibaren terkin edilmesi öngörülmüştür.
Maliye Bakanlığı bu bağlamda Ocak 2005-Mayıs 2006
döneminde re'sen terk işlemine tabi tuttuğu ve
kaydını silmiş bulunduğu kurumlar vergisi mükellefi
sayısı 78.222'dir.
Veysi Seviğ
Dünya |
|
