| |
İşgücü alımında KDV tevkifatı
Son zamanlarda ülkemizde birçok iş
yerinin kendi bünyelerinde devamlı kadrolu eleman
çalıştırmak yerine bu konuda faaliyet gösteren ve
uygulamada "işgücü alımı" olarak tanımlanan ve bazı
kuruluşlardan yararlanmak suretiyle bu ihtiyaçlarını
karşıladıkları gözlenmektedir. Bu tür eleman
kullanımı daha çok üretim alanlarında
yoğunlaşmaktadır.
Bu tür işgücü kullanımında söz konusu elemanları
istihdam eden kuruluş, kendisinden herhangi bir
alanda kullanılmak üzere eleman talep eden
işyerlerine belli bir uğraş alanı için belli sayıda
eleman göndererek çalışmalarını sağlamakta, buna
karşılık belli bir zaman aralığı içersinde
çalıştırılan personel için fatura düzenlenerek
sağlanan elemanların bedeli tahsil edilmektedir.
Söz konusu çalışanların sosyal güvenlik hakları ile
kıdem tazminatı yükümlülüğü ile ücret ödemeleri emek
(işgücü) hizmetini pazarlayan ve bünyesindeki
çalışanları gruplar halinde kiraya veren kuruluşlara
ait olmaktadır.
Bir başka açıdan "işgücü temin hizmeti" olarak da
tanımlanan ve alt işverenlerden temin edilen
elemanların, hizmeti alan işletmenin sevk ve idaresi
altında çalıştırılması olarak tanımlanan bu tür
işlerde tam anlamı ile eleman temin hizmeti
verilmektedir.
Katma Değer Vergisi Yasası'nın 9'uncu maddesinin
vermiş olduğu yetkiye dayanılarak 01 Aralık 2005
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere alt
işverenden veya bu konuda faaliyette bulunan diğer
işletmelerden temin edilen işgücü hizmetlerine
yönelik ödeme yapılırken fatura üzerinden hesaplanan
katma değer vergisinin yüzde 90'ının ödemeyi yapan
tarafından tevkifata tabi tutulması öngörülmüştür.
(96 seri numaralı KDV Genel Tebliğ)
Buna göre işgücü temini nedeniyle yapacağı
ödemelerden katma değer vergisi tevkifatı yapmakla
yükümlü olanlar;
. Tüm katma değer vergisi mükellefleri,
. Katma değer vergisi mükellefi olmayan;
- Genel bütçeye dahil olan daireler, katma bütçeli
idareler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların
oluşturduğu birlikler,
- Döner sermayeli kuruluşlar,
- Yasa ile kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu
kurumu niteliğindeki odalar, borsalar, birlikler
gibi meslek kuruluşları,
- Vakıf üniversiteleri hariç diğer üniversiteler,
- Yasa ile kurulan veya tüzel kişiliği haiz Emekli
Sandığı, Bağ-Kur, SSK gibi sosyal güvenlik
kuruluşları,
- Bankalar ve özel finans kuruluşları,
- Kamu iktisadi teşebbüsleri,
- Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar,
- Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler,
vadeli işlemler borsaları dahil tüm borsalar,
- Yarıdan fazla hissesi tek başına veya birlikte
yukarıda belirtilen kurum ve kuruluşlara ait olan
kurum, kuruluş ve işletmeler, yapmış oldukları
işgücü alımları için düzenlenen faturalar üzerinde
hesaplanan katma değer vergisini kesinti suretiyle
alıkoyacaklar ve bilahare bu tür ödemelerden
topladıkları vergileri 2 nolu katma değer vergisi
beyannamesi ile beyan edip süresi içersinde
ödeyeceklerdir.
İşgücü alımı ile ilgili katma değer vergisi
tevkifatı kapsamına her türlü eleman temini şeklinde
ortaya çıkan hizmetler girmektedir. Bu bağlamda
eleman temini hizmeti, bir işin yapılmasının, başka
bir firma tarafından temin edilen işçilerle
gerçekleştirilmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.
Ancak bir işin yapılması, eleman temin edilmek
suretiyle değil de, doğrudan o işi yüklenmek
şeklinde gerçekleşir ise, bu durumda eleman temin
edilmesi değil, fason işçilik ve işgücü
müteaahhitliği (taşeronluk) söz konusu olacağından,
bu takdirde yapılan ödemelerde katma değer vergisi
tevkifatı (stopaj) yapılmayacaktır. (Konuya ilişkin
daha çok bilgilenmek için bakınız; Oktar, Kemal KDV
tevkifatı uygulaması Ankara SMMMO, Ankara Sf: 43)
Uygulamada işgücü temin eden firmalar bir hizmetin
ifasını üstlenmek şeklinde gerçekleştirilirse, bu
işlem kurul olarak tevkifata tabi tutulmayacaktır.
Örneğin siyasi eğilimleri belirlemek üzere yapılan
anket çalışmaları gibi. Bu gibi durumlarda
araştırmayı veyahut da anket çalışmasını yapan
firmanın düzenleyeceği fatura üzerinde gösterilen
katma değer vergisi fatura bedeli ödenirken
tevkifata tabi tutulmayacaktır.
Veysi Seviğ
Dünya Online |
|
