| |
İsteğe bağlı sigorta yaygınlaşıyor
Yılbaşından sonra isteğe
bağlı sigortalı olmam halinde hüküm nedir?
Bayan Okuyucu: Halen zorunlu sigortalıyım. Ancak bir
bayan sigortalı olarak 1080 günü henüz
tamamlamadığım için şimdiden isteğe bağlı
sigortalılığa geçemediğimden dolayı üzülüyorum.
Fakat yılbaşından sonra işten ayrılacağım ve isteğe
bağlı sigortalılığa başlayacağım. Yeni yasanın bu
konudaki düzenlemesi nasıl?
01/01/2007 tarihinde yürürlüğe girecek olan yeni
Sosyal Güvenlik Sistemimiz'de isteğe bağlı sigortalı
olmanın şartları da değişiyor. Mevcut sistemle yeni
sistem, mukayese edildiğinde değişimin vatandaşın
lehine olacağı gözükmektedir. Halen 1080 günü
olmayan SSK'lı ve en az 10 yıllık Emekli Sandığı
iştirakçisi olmayan eski memur isteğe bağlı sigorta
primi veya kesenek ödeyememektedir. Yeni sosyal
güvenlik rejiminde prim ödeme gün sayısı veya 10
yıllık memur olma şartı aranmamaktadır. Yeni sosyal
güvenlik sistemimize göre; yeni sistemde isteğe
bağlı sigortalı olmanın prim ödemesi de
değişmektedir. Mevcut sistemde sigorta primine esas
kazancın alt sınırının % 25'i kadar prim ödeyen hak
sahipleri, yeni sistemde sigorta primine esas
kazancın %32'si kadar prim ödeyeceklerdir.
Kurumsal birleşme paralelinde yeni sosyal
sigortacılık ilkelerini düzenleyen “5510 Sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu”
yılbaşında yürürlüğe girecek. Sosyal güvenlik
sistemimizi değiştiren söz konusu düzenlemeler, aynı
zamanda isteğe bağlı sigorta uygulamalarında da yeni
bir dönem başlatıyor. 1 Ocak 2007 tarihinde
yürürlüğe girecek olan 5510 sayılı Kanunun 50.
maddesi ile isteğe bağlı sigorta şartları
düzenlenmiştir. Buna göre,
İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için Türkiye'de
yasal olarak ikamet etmek,
Herhangi bir şekilde zorunlu sigortalı olmayı
gerektirecek durumda çalışmamak,
Sigortalı olarak çalışmakla birlikte, ay içerisinde
30 günden az çalışmak veya son bir yıl içinde 360
günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak,
Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış
olmak,
18 yaşını doldurmuş bulunmak,
İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle kuruma
başvuruda bulunmak,
İsteğe bağlı sigortaya giriş şartlarına baktığımızda
halen SSK isteğe bağlı sigortaya giriş için gerekli
olan en az 1080 gün çalışma şartı ortadan
kalkmaktadır. İkinci olarak Kanun maddesine
Türkiye'de ikamet etme zorunluluğu konmuştur.
Söz konusu kanunda isteğe bağlı sigorta; “kişilerin
isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun
vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına
tâbi olmalarını sağlayan sigortadır” şeklinde
tanımlanmıştır.
Kanunun bu tanımlamasına göre, isteğe bağlı
sigortalılar 2007 yılından itibaren artık zorunlu
olarak sağlık sigortası primi de ödeyecekler.
Nitekim Kanunun 52. maddesinde; isteğe bağlı sigorta
primi, sigorta primine esas kazancın alt sınırı ile
üst sınırı arasında, sigortalı tarafından belirlenen
günlük kazanç ve prim ödeme gün sayısı üzerinden
bulunacak kazancın %32'sidir. Bunun %20'si malûllük,
yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, %12'si genel
sağlık sigortası primidir.
Görüldüğü gibi, isteğe bağlı sigortalılar yeni
dönemde yüzde 12 dolayında sağlık sigortası primi
ödeyecekler. Hatta isteğe bağlı sigortalı olan
herhangi bir kişi, eşi veya çoğu tarafından bakmakla
yükümlü olunan kişi olsa dahi, genel sağlık
sigortası primini de ödemekle yükümlüdür.
SSK'nın mevcut uygulamasına göre, ard arda üç ay
isteğe bağlı sigorta primi ödenmezse isteğe bağlı
sigortalılık iptal edilmektedir. Yeni düzenlemeye
göre, ait olduğu aydan itibaren en geç 12 ay içinde
gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte
ödenmeyen süreler, sigortalılık süresinden sayılmaz.
Kanunda öngörülen 12 aylık süre geçirildikten sonra
ödenen primler ise sigortalıya iade edilir.
İsteğe bağlı sigortalılık, müracaatın Kurum
kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden
itibaren başlar. Örneğin, 31 Ocak tarihinde
başvurursanız, 1 Şubat tarihinden itibaren
sigortalılık başlayacaktır
Okuyucumuz, 31.12.2006 tarihinde zorunlu
sigortalılığını sona erdirirse, yılbaşında başvuru
tarihinden itibaren 4/b sigortalısı olarak isteğe
bağlı sigortalı olabilecektir.
Tahsin SINAV
Y.Şafak
20.11.2006 |
|
