| |
Yeni yasada özürlü emekliliği
Yeni Sosyal
Güvenlik Yasası'nın “malûl sayılma” başlıklı 25.
maddenin ilk fıkrasında, “Sigortalının veya
işverenin talebi üzerine kurumca yetkilendirilen
sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca
usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı
tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, çalışma gücünün
veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte
kazanma gücünün en az % 60'ını kaybettiği Kurum
Sağlık Kurulu'nca tespit edilen sigortalı, malûllük
sigortası bakımından malûl sayılır” düzenlemesi
yapıldıktan sonra, 01.01.2007 tarihi ve sonrasında
işe giren sigortalılar hakkındaki özürlü
emekliliğine ilişkin temel şart: “Ancak, sigortalı
olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce
sigortalının çalışma gücünün % 60'ını kaybettiği
önceden veya sonradan tespit edilirse, sigortalı bu
hastalık veya özürü sebebiyle malûllük aylığından
yararlanamaz.”denilerek ortaya konmuştur.
Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı
tarihten önce, bu hükme göre malûl sayılmayı
gerektirecek derecede hastalık veya özürü bulunan ve
bu nedenle malûllük aylığından yararlanamayan
sigortalılara, en az onbeş yıldan beri sigortalı
bulunmak ve en az 3960 gün malûllük, yaşlılık ve
ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla
yaşlılık aylığı bağlanacaktır. Kurumca
yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularının sağlık
kurullarınca usûlüne uygun düzenlenecek raporlar ve
dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, Kurum
Sağlık Kurulu'nca çalışma gücündeki kayıp oranının;
a)% 50 ilâ % 59 arasında olduğu anlaşılan
sigortalılar, en az 16 yıldan beri sigortalı
olmaları ve 4320 gün,
b)% 40 ilâ % 49 arasında olduğu anlaşılan
sigortalılar, en az 18 yıldan beri sigortalı
olmaları ve 4680 gün,
Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi
bildirilmiş olmak şartıyla, yaş şartları
aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanacaklardır.
Bunlar, kurumca kontrol muayenesine tâbi
tutulabilirler.
Yukarıdaki fıkralarda belirtilen yaşlılık
aylıklarından yararlanabilmek için, 4'üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendinde (şimdiki SSK
sigortalıları) belirtilen sigortalının çalıştığı
işten ayrıldıktan, (b) bendinde (şimdiki Bağ-Kur
sigortalıları) belirtilen sigortalının sigortalılığa
esas faaliyete son verip vermeyeceğini beyan
ettikten, (c) bendinde (şimdiki Emekli Sandığı
sigortalıları) belirtilen sigortalıların ise kurumun
aylık bağlanma hakkı olduğuna dair yazısı üzerine
yetkili makamdan emekliye sevk onayı aldıktan ve
ilişiği kesildikten sonra yazılı istekte bulunması
şarttır. 4. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde
belirtilen sigortalılara yaşlılık aylığı
bağlanabilmesi için ayrıca, yazılı talepte bulunduğu
tarih itibarıyla genel sağlık sigortası primi dâhil
kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve her türlü
borcunun olmaması zorunludur.
Bu yazdıklarım, geçiş dönemi hükümlerine tâbi olan
özürlü sigortalıların emekliliklerini
ilgilendirmemektedir.
Özürlü olarak emekli olsam, yasal olarak normal
emekliler gibi çalışabilir miyim?
İlknur ALTUGAN: %45 özürlü raporum var. İlk işe
giriş tarihim, 03.09.1990. 5759 işgünü primim
yüksekten ödenmiş ve 16 yıldır çalışıyorum. Şu anda
emekli olabileceğimi biliyorum. Fakat merak ettiğim
husus, 2007 yılına kalır ise benim emekli maaşımda
da bir düşme olacak mı? Ayrıca ben şu anda emekli
olsam normal emekliler gibi ben de yine işyerimde
çalışmaya devam edebilir miyim? Bu yasal mı?
*Okuyucumuz, emekliliğini sormadığına göre,
emekliliği 2007 yılına kalırsa emekli maaşında bir
düşme olmayacaktır. Ve şu anda emekli olursa, halen
yürürlükte bulunan mevzuat uyarınca, normal
emekliler gibi, yine işyerinde çalışmaya devam
edebilecektir. Kısaca, özürlü olarak emekli
olanlarla, malullük sigortasından emekli olanların
durumu farklıdır.
Tahsin Sınav
İş Müfettişi |
|
