| |
Geçici vergide yüzde 10'luk pay ve bir Danıştay
kararı
Gelir Vergisi Yasası'nın mükerrer
120'nci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereği
olarak "yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş
dönemlere ait olan geçici verginin yüzde 10'unu aşan
tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde,
eksik beyan edilen bir kısım için re'sen veya
ikmalen geçici vergi tarh edilir. Mahsup süresi
geçtikten sonra kesinleşen geçici vergiler terkin
edilir, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edilir."
Gelir Vergisi Yasası'nda yer alan hüküm uygulamada
genel olarak söz konusu vergi matrahının yüzde 10
civarında eksik beyan edilmesine neden olmaktadır.
Böyle bir durumun sonradan tespiti halinde herhangi
bir işlemin yapılamaması nedeniyle uygulamada bu
yönde oluşan eksik beyan etme olgusu giderek
yaygınlaşmaktadır.
Diğer yandan Gelir Vergisi Yasası'nın mükerrer
120'nci maddesinde yer alan geçici verginin yüzde
10'unu aşan tutarda eksik beyan edilmesi halinde
ceza uygulanacak kısmın belirlenmesi konusu yine
uygulamada farklı görüşlerin oluşmasına neden
olmuştur.
Bu konuda oluşan belirgin bir görüşe göre
"...yapılan vergi incelemelerinde geçici verginin
yüzde 10'unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin
tespit edilmesi halinde, yüzde 10'unu aşan kısım
re'sen veya ikmalen tarhiyata konu edilecektir."
(Beyanname düzenleme kılavuzu 2006, Sf: 427)
Örneğin Bay (A)'nın 2006 yılının Ocak-Mart
vergilendirme dönemi geçici vergi beyanına göre
vergiye tabi kazancı 22.000.-YTL olup, bu tutar
üzerinden 4.400.-YTL tutarında geçici vergi
hesaplanmış, mükellefin tevkif suretiyle ödemiş
olduğu vergi bulunmadığından bu tutarın tamamı vergi
dairesine ödenmiştir.
Yapılan inceleme neticesinde, Bay (A)'nın ilgili
dönem kazancının 40.000.-YTL olduğu tespit
edilmiştir. Bu durumda mükellefin olması gereken
beyanına göre re'sen veya ikmalen yapılması gereken
tarhiyat ve uygulanacak ceza aşağıdaki gibi
hesaplanmaktadır.
. Beyan edilmesi gereken geçici vergi matrahı
40.000.-YTL
. Beyan edilmesi gereken geçici vergi matrahının
yüzde 10'u 4.000.-YTL
. Yüzde 10 yanılma payı dikkate alındığında
üzerinden geçici vergi hesaplanacak matrah
(40.000-4.000=) 36.000.-YTL
. Yüzde 10 yanılma payı dikkate alındığında
hesaplanması gereken geçici vergi 7.200.-YTL
. Beyan edilen matrah tutarına göre hesaplanan
geçici vergi 4.400.-YTL
. Üzerinden vergi ziyaı cezası ve gecikme zammı
hesaplanacak geçici vergi 2.800.-YTL
Bu görüşe karşı Danıştay Üçüncü Dairesi tarafından
verilen bir karar uyarınca "geçici vergiye ilişkin
noksan bildirimin yüzde 10'unu aşması halinde sadece
bu oranı aşan kısmın değil, beyan dışı bırakılan
tutarın tümünün re'sen veya ikmalen vergilendirmeye
esas alınması gerekmektedir." (Danıştay Üçüncü Daire
E.No: 2005/1149. K.No: 2005/1925)
Söz konusu kararın gerekçesine göre "Gelir Vergisi
Kanunu'nun mükerrer 120'nci maddesinin dördüncü
fıkrasında, yapılan incelemeler sonucu, geçmiş
dönemlere ait geçici verginin yüzde 10'unu aşan
tutarda eksik beyan edildiğinin tesbiti halinde,
eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen
geçici vergi salınacağı, mahsup süresi geçtikten
sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin
edileceği, ancak noksanlığın bağlandığı yüzde 10
oranı, bu nedenle yapılması gereken vergilendirmenin
ön koşuludur. Belirtilen oranı aşmayan noksan
bildirimlerin vergilendirme konusu yapılmaması
amacıyla öngörülmüştür. Noksan bildirimin yüzde 10'u
aşması halinde beyan dışı bırakılan tutarın tümünün
re'sen veya ikmalen vergilendirmeye esas alınması
Vergi Usul Kanunu'nun 29 ve 30'uncu maddelerinin
gereğidir.
Verginin yasallığı ilkesi, vergilendirmeye ilişkin
temel öğelerin yasada öngörülmesini gerektirdiğinden
ve bu alanda vergi idaresine düzenleme yapma yetkisi
tanınmadığından, mükerrer 120'nci maddenin 4369
sayılı yasa ile değişik kuralının uygulanmasına
ilişkin Maliye Bakanlığı görüşünü duyuran
tebliğlerde, geçici vergi matrahının yüzde 10'unu
aşan tutarda noksan beyan edilmesi halinde bu oranı
aşan kısmın vergilendirmeye konu yapılacağı
yönündeki açıklamanın, yasadaki düzenleme karşısında
etkili olmayacağı açıktır.
Veysi Seviğ
22.09.2006 Dünya |
|
