| |
Çocuk hakları günü ve çalışan çocuklar
Bilindiği üzere, 20 Kasım “Dünya Çocuk
Hakları” günü olarak kutlanmaktadır. Ülkemiz de bu
günü sessiz ve sedasız geçirdik. Konuya duyarlı köşe
yazarı sayısı çok sınırlı kaldı. Çocuk vakfı
tarafından hazırlanan ve aşağıda bir bölümünü
sizlerle paylaşacağım verilere baktığımızda, dünya
ve ülkemiz çocuklarının içinde bulunduğu durum hiç
de iç açıcı görünmüyor. Geleceğimiz olarak
gördüğümüz çocukların, inanılmaz ölçülerde ihmal ve
istismar edildiği ortaya çıkıyor.
Dünyadaki çocukların
durumu
Dünya’da 2 milyar 850 milyon çocuk var. Bunlardan
600 milyon çocuk yoksulluk sınırının altında
yaşamaktadır. Bu demek ki her beş çocuktan birisi
yoksul. Gelişmekte olan ülkelerde 5 yaşın altındaki
200 milyon çocuk mutlak yoksulluk düzeyinin altında
mücadele veriyor.
Gelişmekte olan ülkelerde yaşları 5 ile 14 arasında
olan 252 milyon çocuk zor şartlar altında
çalışmaktadır. Daha da kötüsü yaşları 5 ile 11
arasında 50-60 milyon kadar çocuk ise tehlikeli
işlerde çalıştırılıyor. Çalışan çocukların yüzde
61’i Asya’da, yüzde 32’si Afrika’da, yüzde 7’si
Latin Amerika ve Karaipler’dedir. Yoksulluk
sınırında yaşayan çocuk sayısı çalışan çocuk sayısı
dünya ölçeğinde her geçen gün hızla artmaktadır.
Yaklaşık 130 milyon çocuk okul çağına geldiği halde
okuma yazma bilmiyor. Okula gitmeyen çocukların
yüzde 60’ı kız çocuklarından oluşuyor.
Kötü davranışa, ihmale, şiddete, cinsel tacize,
sömürüye maruz kalan, uyuşturucuya kurban giden
çocuk sayısı her geçen gün artıyor.
Çocuklar için en acı
olanı ise her yıl 2 milyon çocuğun seks ticaretinde
kullanılmasıdır.
BM Nüfus Fonu 2000 Raporu’na göre yaklaşık 60 milyon
kız çocuğu ihmal ya da öldürülmeleri sonucu
kayıptır. ILO’nun tahminlerine göre çalışan 252
milyon çocuk eğitimden sınırlı olarak yararlanıyor.
Sanayileşmiş ülkelerdeki çocukların yüzde 98’i okula
kayıtlı olduğu halde bu ülkelerde şiddet önemli
çocuk sorunu olmaya devam ediyor. Dünya çocukları
fiziksel ve psikolojik istismara maruz kalıyor ve
sorunları en aza indirgenmiş çocuklarda da bu oran
yüksektir.
Dünya genelinde çocukların yüzde 71’i temiz su
içebiliyor. Hamilelik ve doğumdaki yetersiz sağlık
şartları sebebi ile 600 bin anne hayatını
kaybediyor. Acil tedbir alınmazsa 1 milyon çocuk
AIDS’ten ölebilir.
7-14 yaşları arasında 300 bin çocuk aktif olarak
savaş ve silahlı çatışmalara katılıyor. Son 10 yılda
savaşlarda ölen çocuk sayısı 2 milyon 325 bin.
Savaşlarda 16 milyon çocuk psikolojik travma
geçirdi. 15 milyonu evsiz. Mülteci çocuk sayısı beş
milyon civarındadır. Mülteci çocukların 2 milyonu
ailesinden ayrılmış çocuklardır. Toplam mülteci
sayısı 21 milyon 459 bin 620’dir. Son bir aydır
Filistin’de her gün en az bir çocuk kurşunlanarak
vahşice öldürülüyor.
Ülkemizde ne
durumdalar...
Çocuk vakfının hazırladığı rapora göre, ülkemizin
0-18 yaş arası çocuk nüfusu 26 milyon. Yıllık doğum
sayısı 1 milyon 400 bindir. Yıllık ortalama nüfus
artış hızı 1.9’dur. Nüfus kaydı olmayan 0-4 yaş altı
çocuk yüzdesi 26.6. Bebek ölüm oranı binde 37’dir.
Koruyucu ailelerle yaşayan çocukların oranı yüzde
1’dir.
Türkiye nüfusunun yüzde 36’sı yoksuldur ve bu oranın
yüzde 17.5’i yoksulluk sınırının altındadır.
Kimsesiz çocuk sayısı 800 bin civarındadır. Sokak
çocuklarının en kötümser tahminlere göre sayısı 6
bindir. Türkiye’de çocuk istismarı giderek
yaygınlaşıyor. Çocuk istismarının en yüksek oranını
psikolojik ve fiziksel istismar türleri oluşturuyor.
Cinsel tacize ve şiddete maruz kalan çocuklara
yönelik hak ihlâlleri izlenmiyor. Çocuklar reklâm,
müzik ve gösteri dünyasında yoğun bir şekilde
örseleniyor.
Çalışan çocuklar
Dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de her beş
çocuktan birisi çalışıyor. 6-14 yaş grubunda çalışan
çocuk sayısı ülkemizde bir milyondur. 15-19 yaş
grubu çocuk sayısı ise iki milyon dörtyüz bindir.
12-19 yaş grubundaki üç milyon altıyüzbin kişinin
toplam işgücü içindeki oranı yüzde 17.2’dir.
Sağlığa zararlı işlerde çalışan çocukların oranı
yüzde 60’dır. Çocukların yüzde 50’den fazlası
stresli ortamda çalışıyor, yüzde 60’dan fazlası eve
yorgun geliyor ve yüzde 80’den fazlasının boş zamanı
yok. Çalışan çocukların yüzde 57’si güvenliksiz ve
sağlıksız koşullarda çalışmaktadır.
Çalışan çocukların çoğunluğu ücretsiz ev işçisi
olarak çalışırken, yaklaşık 1 milyon çocuk ekonomik
işlerde çalışmaktadır. Bu çocukların da yüzde 77’si
tarım, yüzde 11’i sanayi, yüzde 7’si hizmetler ve
yüzde 5’i ticaret sektöründe çalışmaktadır. Türkiye
genelinde ekonomik faaliyette bulunan çocukların
yüzde 79’u ücretsiz aile işçisi olarak
çalışmaktadır. Başta tarım sektöründe olmak üzere,
çocukların çoğunluğu aile gelirine katkıda bulunmak
üzere ücret almadan çalışmaktadır. Çoğunluğu tarımda
ve ücretsiz aile işçisi olarak çalışan çocukların
ücretli ve yevmiyeli olarak çalışanlarının oranı
sadece yüzde 20 civarındadır.
Çalışan çocukların çok büyük bir kısmı aile gelirine
katkıda bulunmak için veya eğitimlerini devam
ettirebilmek için çalışmaktadır. Çünkü bu çocukların
ailelerinin geliri çok yetersizdir. Ülkemizin
geleceği olan çocukların içinde bulunduğu bu tablo
bizleri harekete geçirmek için yeterli değil midir?
Kaynak: Türkiye
Şerif Akcan
26 Kasım 2006 Pazar |
|
