| |
Fazladan Birkaç Yıl Daha Çalışıp Emekli Olayım Demek
Kârlı Değil
30
yıldır TEDAŞ'ta işçi olarak çalışmaktayım. Yeni
yasaya göre 2007 yılında veya sonraki yıllarda
emekli olursam kıdem tazminatımda ve emekli maaşımda
bir azalma olacak mı?
Yani bu sene sonuna kadar emekli olursam alacağım
tazminat ve emekli maaşı ile 2007 yılında emekli
olursam alacağım tazminat ve emekli maaşı arasında
fark olur mu? (Rauf Gülgen)
01.01.2007 yılında yürürlüğe girecek olan 5510
sayılı Sosyal Sigortalar (SS) ve Genel Sağlık
Sigortası (GSS) kanunları gereğince emekli aylığı
hesaplama yöntemi değiştiriliyor. Ama bundan sadece
2007 ve sonrası yıllarda emekli olanlar etkilenecek.
2006 ve önceki yılların emeklilik hesaplamasında ise
bir değişiklik yok. Örneğin sizin durumunuzu ele
alalım. 30 yıldır çalışıyorsunuz. Önümüzdeki yıl da
emekli olmazsanız 31 yıl olacak.
Eğer 2007 yılı sonunda emeklilik dilekçesi
verirseniz, emekli aylığınız önce halen geçerli olan
eski sisteme göre hesaplanacak. Bu hesaplamada
emekli aylığının 30/31 dikkate alınacak. Daha sonra
hesaplama, yeni getirilen sistemle 31 yıl üzerinden
yapılacak. Sonra da bu hesaplanan emekli aylığının
1/31 oranı dikkate alınacak. Elinize geçecek emekli
aylığı tutarını; eski sistemden gelen (30/31 oranlı)
aylık ile yeni sistemden gelen (1/31 oranlı) aylık
birleştirilerek bulunacak.
Emekli aylığını esasen belirleyen iki ana faktörden
birincisi günlük ortalama kazanç, diğeri ise aylık
bağlama oranıdır. Günlük ortalama kazanç
hesaplamasında pek önemli bir değişiklik yapılmadı.
İki yöntem arasındaki en önemli fark, aylık bağlama
oranının hesaplanması. Emekliliğe ayrılacak yıl
olarak 2006 veya 2007 ve sonrasının seçilmesinin
bağlanacak aylığa fazlalık ya da eksiklik olarak
yansımasını söz konusu bu oranlar belirleyecek. Bunu
şöyle izah edebiliriz:
01.01.2000 gününden beri geçerli olan sisteme göre
aylık bağlama oranı;
İlk 3.600 günün her 360 günü için yüzde 3,5
3.600 günden sonra 5.400 günün her 360 günü için
yüzde 2,
9.000 günden sonraki her 360 gün için yüzde 1,5
olarak hesaplanmaktadır.
01.01.2007 gününden sonra getirilecek sisteme göre
ise aylık bağlama oranı;
Her yıl (360 gün) için yüzde 2,5 olarak
hesaplanacaktır.
Buna göre, yazmamışsınız; ama 30 yıllık kamu işçisi
olarak prim ödeme gün sayınız tahminen (30 X 360) =
10.800 olmalı, öyleyse;
Eski sisteme göre aylık bağlama oranınız;
İlk 3.600 gün için yüzde 35,
Sonraki 5.400 gün için yüzde 30,
Son 1.800 gün için yüzde 7,5 olmak üzere toplamda
yüzde 72,5 olacak.
Yeni sisteme göre aylık bağlama oranınız ise;
10.800/360= 30 X 2,5= 75 olacaktır. Gördüğünüz gibi
yeni sistemle hesaplanan emekli aylığınız yüzde 2,5
daha fazladır. 2007 yılı ve sonrasında ne kadar çok
çalışırsanız o kadar fazla emekli aylığınız
hesaplanır. Ancak unutmamak gerekir ki; gününüz
geldiği halde emekli olmazsanız, her ay Sosyal
Sigortalar Kurumu'na emeklilik aylığınızı
bırakırsınız.
Kıdem tazminatı konusuna gelince, 4857 sayılı İş
Kanunu'yla ortadan kaldırılan eski 1475 sayılı İş
Kanunu'nun (14'üncü maddesine) arasında kıdem
tazminatının hesaplanmasında somut bir değişiklik
yapılmadı. Görünür gelecekte de bir değişiklik
olacağını zannetmiyorum. Ancak, 2007 yılı Ocak
ayında ücretinize gelecek zamlar ile kıdem tazminatı
tavanının artacağını dikkate alırsak normal
şartlarda tabii ki önümüzdeki yıl alacağınız kıdem
tazminatı 2006'da alacaklarınızdan fazla olacak.
--------------------------------------------------------------------------------
Okurlara kısa cevaplar
Befail Ertekin: 1978 yılında ilk kez SSK'lı
olmuşsunuz, 930 gün isteğe bağlı ve 3.005 gün normal
prim ödeme süresi ile halen 3.935 gününüz var. Bu
gün sayısını ne zaman 5.000 güne tamamlarsanız o gün
SSK'dan emekli olacaksınız. Açtığınız hizmet tespit
davasını büyük bir ihtimalle kazanırsınız (ve bir an
önce 5.000 günü tamamlamış olursunuz). Zira müfettiş
raporları sizden yana. İşveren mahkeme dosyanızı
asla iptal ettiremez ve dosyanızı yok ettiremez.
İstanbul'daki dava yoğunluğu yüzünden mahkeme 2 yıl
devam edebilir. Avukat tutmak zorunda değilsiniz.
Murat Yıldırım: 01.12.1968 işe giriş tarihli (Mahmut
İnce) babanızın 352 gün isteğe bağlı ödemesi ile 554
gün normal prim ödemesi var. 1940 doğum olması
sebebiyle 3.600 günü tamamladığı gün SSK'dan emekli
olur. Bu nedenle tavsiyem askerlik borçlanması
yapmanız ve daha sonra da isteğe bağlıya prim
ödemenizdir. Bu arada babanız 61 yaşından büyük
olduğundan ister toptan ödeme adı altında bugüne
kadar ödediği primleri de geri alabilir. Ama kabaca
bir hesapla alacağı para 350 YTL'yi ancak bulur.
Şayet parayı almaz da 3.600 günle emekli olursa her
ay 498 yeni lira aylık alır.
Adnan Ünal: Bağ-Kur'u kapatıp SSK'dan emekli olmak
için 1.260 gün prim ödemeye başlamışsınız ve bu
amacınıza ulaşmanıza 400 gün kadar kalmış. 2007 yılı
gelmeden SSK isteğe bağlı sigortasına geçerseniz bu
şekilde ödeyecekleriniz de 1.260 günün hesabında
dikkate alınır. Ancak, 01.01.2007 günü ve sonrasında
SGK'ya isteğe bağlı olursanız bu süreler SSK gibi
değerlendirilmez. İsteğe bağlı öderken sadece 2006
yılı için eşiniz üzerinden sağlık yardımı
alabilirsiniz. Ama 2007 yılında Genel Sağlık
Sigortası'na kendiniz prim ödemek zorunda
kalacaksınız. Çünkü, 2007 yılından itibaren isteğe
bağlı sigortalılar genel sağlık sigortasına da prim
ödemek zorunda olacak.
Ziya PERVER
Zaman
28.10.2006 |
|
