| |
Emekli, prim kesintisi artacak diye dükkânına kilit
vuruyor
Ticari faaliyette bulunan emekliler,
sosyal güvenlik destek primi kesintilerinin 3
katından fazla artırılması üzerine işyerlerini
kapatıyor.
İstanbul Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler Odası (İSMMMO), işsizliği azaltmak üzere
tedbir olarak alınan söz konusu artırma kararının
Bağ-Kur emeklisini zorlayacağını belirterek,
şimdiden mali müşavirlere işyerlerini kapatma
başvurusunda bulunan emekli sayısının arttığını
kaydetti. Bir rapor hazırlayarak konuyu kamuoyunun
gündemine taşıyan Oda, sosyal güvenlik reformu
olarak adlandırılan ve 1 Ocak 2007'de yürürlüğe
girecek 5510 sayılı yasayla emekli aylığı alan
Bağ-Kur'lulara getirilen prim kesintisi zamlarının
'çok yüksek' olduğunu belirtti. Rapora göre uygulama
yaklaşık 1 milyon Bağ-Kur emeklisini zor durumda
bırakıyor.
Halen yürürlükte olan mevzuata göre, Bağ-Kur'dan
emekli aylığı alanlarla, Bağ-Kur dışındaki SSK,
Emekli Sandığı ve banka-sigorta şirketi-oda ve borsa
sandıklarından emekli aylığı alanların tabi olduğu
hükümlerde farklılık bulunuyor. Örneğin, Bağ-Kur'dan
500 YTL emekli aylığı alan ve limited şirket
ortaklığı devam eden bir kişinin emekli aylığından
yüzde 10 sosyal güvenlik destek primi kesiliyor.
Yani söz konusu emeklinin eline 450 YTL geçiyor.
Aynı şekilde SSK'dan emekli olup ayda 500 YTL emekli
aylığı alan bir kişi, Bağ-Kur'lu olmasını
gerektirecek bir faaliyette bulunursa (limited
şirket ortağı ya da vergi mükellefi olursa)
Bağ-Kur'un 12'nci basamağının gelir tutarının yüzde
10'u kadar 63 YTL sosyal güvenlik destek primini her
ay Bağ-Kur'a ödemek zorunda kalıyor. Yeni yasayla,
emeklilik aylığı almaktayken 5510 sayılı kanuna tabi
bir işte çalışanlara uygulanacak sosyal güvenlik
destek primi oranı yüzde 33,5 ile yüzde 39 arasında
değişen oranlarda uygulanacak. Bu çerçevede emekli
Bağ-Kur'lu işveren olup işçi çalıştırıyorsa en
yüksek ücret ödediği işçisinden daha az gelir beyan
edemeyecek. Bugünkü tutarlar üzerinden ayda 531 YTL
üzerinden bildirim yaparsa 178 YTL kadar Sosyal
Güvenlik Destek Primi ödeyecek. Ayda 3 bin 451 YTL
kazandığını beyan ederse bin 156 YTL Sosyal Güvenlik
Destek Primi ödeyecek. Yine, emekli olup 400 YTL
emekli aylığı alan ve eşine ait limited şirkette
yüzde 1 hissedar olan ve bu nedenle 4/b'li olan
kişinin işyerinde çalıştırdığı mühendisine ayda 3
bin YTL ücret ödüyorsa, emekli limited şirket
ortağının ödeyeceği Sosyal Güvenlik Destek Primi
tutarı aylık bin 5 YTL olacak.
1 milyon emekli
vergi mükellefi
İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan, yaklaşık 1 milyon
kişinin sosyal güvenlik kurumlarından emekli aylığı
alıp da vergi mükellefiyeti, ticari faaliyet, şirket
ortaklığı gibi faaliyetini sürdürdüğüne dikkat
çekerek, "Bu kişilerin asgari ücret ile asgari
ücretin 6,5 katı olmak şartıyla her ay dilediği
rakamdan beyan edeceği tutarın yüzde 33,5'i ve yüzde
39'undan sosyal güvenlik destek primi alınmasında
bir üst sınır getirilmelidir." dedi. Şimdiden birçok
işverenin 2007 yılı gelmeden işyerini kapatmak
istediğini mali müşavirlerine bildirdiklerini
kaydeden Arıkan, 1 Ocak'ta ciddi sorunlar çıkacağını
ve acil önlem alınmasını istedi. Emekli
Bağ-Kur'lunun ödeyeceği sosyal güvenlik destek
priminde emekli aylığının yüzde 33,5 ve yüzde 39'unu
aşmayacağına ilişkin bir yasal düzenleme getirilmesi
gerektiğini ifade eden Arıkan, aksi halde, işsizliğe
çare olarak düşünülen bu uygulamanın işsizliği
artıracağı uyarısında bulundu.
Devletten emekli
maaşı alan kişi sayısı 7 milyon 825 bine ulaştı
SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nı tek çatıda
birleştiren Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) geçen hafta
yapılan yönetim kurulu seçimleriyle resmen faaliyete
başladı. Sosyal güvenlikte yeni bir dönem başlarken,
devletten emekli maaşı alanların sayısı 8 milyona
yaklaştı. Eylül 2006 verilerine göre Türkiye'de 7
milyon 825 bin 718 kişi devletten emeklilik maaşı
alıyor. 14 milyon 286 bin 903 çalışan da devlete
prim ödüyor. Buna göre her 1,8 çalışana bir emekli
düşüyor. Sigortacılık kurumlarının mali yapılarını
sağlıklı şekilde korumaları için aktif pasif oranı
olarak adlandırılan bu dengenin en az 3-4 olması
gerekiyor. Emeklilerin 4 milyon 450 bini
SSK'lılardan, 1 milyon 737 bini Bağ-Kur'lulardan, 1
milyon 368 bini de Emekli Sandığı mensuplarından
meydana geliyor. Çalışanların ise 8 milyon 528
binini SSK'lı işçiler, 3 milyon 356 binini Bağ-Kur'a
üye serbest çalışanlar, 2 milyon 467 binini de
Emekli Sandığı mensubu devlet memurlarından
oluşuyor. SGK'nın resmen faaliyete başlamasıyla
birlikte SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nın
tabelaları indirilecek, buralar, sosyal güvenlik
büroları haline getirilecek. Ancak en büyük zorluk
şimdiye kadar farklı sistemlerle çalışan SSK,
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı altyapısının
birleştirilmesinde yaşanacak. Bunun için 3 yıllık
bir geçiş dönemi öngörülüyor.
Necip Çakır, İstanbul
Zaman 29.11.2006 |
|
