| |
Şirket hissesi satışında vergi sürprizi
Anonim ya da limited şirket
hissesini sattığınızda, hiç hesapta olmayan Gelir
Vergisi, KDV ve Kurumlar Vergisi gibi vergilerle
karşılaşacağınızı biliyor musunuz?
Özellikle KDV boyutunu, çok kişi bilmiyor.
HİSSE SATIŞINDA
GELİR VERGİSİ
1- Borsaya Kayıtlı Olanlar: Hisse senetleri, edinme
tarihinden itibaren bir yıl içinde satılırsa, elde
edilen kazanç 23 Temmuz 2006 tarihinden itibaren
yüzde 10 stopaja tabi (GVK. Geçici Md.67/1,2;
2006/10731 sayılı BKK). Bir yıl geçtikten sonra
satılırsa, stopaja ya da beyana tabi değil.
2- Borsaya Kayıtlı Olmayan Hisse Senetleri: 2006
yılından önce edinilenler, edinme tarihinden
itibaren bir yıl, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren
edinilenler ise iki yıl içinde satılırsa, elde
edilen kazanç, stopaja tabi değil. Ancak yıllık
gelir vergisi beyannamesi ile bildirilip, Gelir
Vergisi ödenmesi gerekiyor (GVK.Mük.Md. 80/1). Bu
süreler geçtikten sonra satılırsa, gelir vergisine
de tabi değil.
3- Hisse Senedi Bastırılmamış Hisseler: Hisse senedi
bastırmamış bir anonim şirketin ortağı olan gerçek
kişi, hissesini beş yıl sonra da satsa, elde ettiği
kazanç "değer artış kazancı" olarak Gelir Vergisine
tabi. Limited şirket ortağı olan gerçek kişi de,
hissesini ne zaman satarsa satsın, elde ettiği
kazanç "değer artış kazancı" olarak Gelir Vergisine
tabi (GVK. Mük.Md.80/4).
KURUMLAR VERGİSİ
Kurumlar Vergisi mükellefi olan şirketler, iştirak
hisselerini, aktife girdiği tarihten itibaren iki
yıl içinde elden çıkarırlarsa, bundan doğan kazancın
tamamı, Kurumlar Vergisi’ne tabi.
İki yıl geçtikten sonra elden çıkarırsa, bundan
doğan kazancın 5 yıl süre ile işletmeden çekilmeyip
pasifte "özel bir fon hesabında" gösterilmesi
durumunda, elde edilen kazancın yüzde 75’i Kurumlar
Vergisi’nden müstesna tutulur. Bu süre içinde,
kazancın sermayeye eklenmesi, kár dağıtımı sayılmaz.
Ancak satış bedelinin, satışın yapıldığı yılı
izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar tahsil
edilmesi şarttır (KVK.Md. 5/e).
KATMA DEĞER VERGİSİ
1- Gerçek kişilerin, hisselerini ya da hisse
senetlerini satmaları, KDV’ye tabi değil.
2- Kurumlar Vergisi mükelleflerinde durum farklı.
a) Hisse Senedi ya da İlmühaber Bastırılmışsa: Satış
işlemi KDV’ye tabi değil. KDV Kanunu’nun 17/4-g.
maddesinde, "hisse senedi" satışlarının, KDV’den
müstesna olduğu açıkça belirtilmiştir. İlmühaber ile
yapılan satışlar da hisse senedi olarak kabul edilir
(Gelir Vergisi Genel Tebliği, Seri No 232/5, 23 Mart
2000 Tarihli R.Gazete. Bu konuda ayrıca Bkz.
Abdullah TOLU, "İştirak Hissesi Satışlarında KDV
İstisnası Uygulaması", Yaklaşım, Aralık 2006,
s.204-208). Maliye Bakanlığı’nın 27.11.2006 Tarih ve
93508 sayılı özelgesine göre; KDV’den müstesna olan
hisse senedi satışı nedeniyle, "fatura" düzenlenmesi
gerekmektedir.
b) Hisse Senedi veya İlmühaber Yoksa: İştirak
hissesinin satışı; anonim ya da limited şirketlerin,
eshamlı (sermayesi paylara bölünmüş) şirketlerin
komanditer ortaklarına ait ortaklık payları, iş
ortaklıkları ya da adi ortaklıklara iştiraki olması
fark etmez. İştirak edilen anonim şirketin, hisse
senedi ya da ilmühaberi bastırılmamışsa, edinme
tarihinden itibaren iki yıl içinde satılan hisse,
yüzde 18 KDV’ye tabidir. Limited şirket ya da başka
bir şirkete ait iştirakin, edinme tarihinden
itibaren iki yıl içinde elden çıkartılması yine
yüzde 18 KDV’ye tabi (KDVK.Md.17/4-r).
Özetle, hisse satışında, Gelir Vergisi ve KDV
sürprizi yaşamamak için, hisse senedi bastırmakta
yarar var...
Şükrü KIZILOT
Hürriyet
29.11.2006 |
|
