| |
Türkiye’yi 18 il besliyor
81 ilin, 2006 yılına ilişkin 7 aylık
gelir ve gider sonuçları, belli oldu.
Buna göre; 18 ilin gelirleri giderlerinden fazla.
Buna karşılık, 63 ilin gelirleri, giderlerini
karşılamıyor. Olaya bütünüyle baktığımızda, 81 il ve
merkezin toplam geliri 99 milyar YTL, toplam gideri
de 98.5 milyar YTL.
Geliri, giderinden fazla olan illerin başında
Kocaeli geliyor. Kocaeli, giderlerinin yaklaşık 16
katı gelir toplamış. Buna karşılık, Hakkari
giderlerinin 14’de biri kadar gelir toplamış.
GELİRİ FAZLA OLANLAR
Geliri, giderlerinden fazla olan 18 il ve
gelirlerin, giderlere oranı, tabloda gösterilmiştir.
Tabloda da görüldüğü gibi, 18 ilin, 2006 yılına
ilişkin 7 aylık gelirleri, giderlerinden fazla. Bu
iller arasında da Kocaeli, yıllardır birinci sırada
yeralıyor. Kocaeli’nin bir başka rekoru da
tahakkuk-tahsilat oranı ile ilgili. Kocaeli de
tahakkuk eden vergilerin, yüzde 93,15’i tahsil
edilmiş.
GİDERİ FAZLA OLANLAR
Gelirleri, giderlerinin çok altında olan illerin
başında Hakkari geliyor. Bu illerin, ilk 10’u,
tabloda gösterilmiştir.
Tablodan da fark edildiği gibi, Hakkari’de
giderlerin ancak yüzde 7’si toplanan gelirlerle
karşılanabilmiş. Bu oran Tunceli’de yüzde 12,
Bingöl’de yüzde 13 olarak göze çarpıyor.
YÜZDE 70’İ DÖRT İLDEN
2006 yılının ilk 7 ayında toplanan vergilerin, yüzde
70’i dört ilden toplanmış. Bunlar; İstanbul (%
37,66), Kocaeli (% 11,14), Ankara (% 13,08) ve İzmir
(% 8,54) illerinden oluşuyor. Buna karşılık Kilis,
Ardahan, Bayburt, Hakkari, Gümüşhane ve Bingöl’den
yani altı ilden toplanan vergilerin tamamı, toplam
vergilerin binde birini dahi bulmuyor.
Doğudaki 30’a yakın ilden toplanan vergilerin
tamamı, toplam vergi gelirlerinin yüzde 2’si bile
değil.
Tabloya bakıp, "Doğu’da vergi kaçağı çok fazla,
kimse vergi ödemiyor" gibi yorum yapmak hatalı olur.
Doğu’nun durumunu ve sıkıntılarını herkes biliyor.
Doğu’ya yatırım yapılması ve bu bölgenin kalkınması
ve terörün önlenmesi gerekiyor. Ancak bunun için
yıllardır gösterilen çabanın yetersiz kaldığı
ortada. Vergi dağılımına da bakarak, bu bölgede
yatırım yapanlara, daha somut teşvikler
getirilmesinde yarar var.
Şükrü Kızılot
Hürriyet 31.08.2006 |
|
