| |
EMEKLİLİKTE NE DEĞİŞİYOR?
Sosyal güvenlik sisteminin KURUMSAL
yapısını değiştiren 5502 Sayılı “Sosyal Güvenlik
Kurumu Kanunu” ile uygulama kanunlarının da birliğin
sağlanması için gereken 5510 Sayılı “Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun’u”
TBMM’de kabul edildi ve her ikisi de Resmi Gazetede
yayınlandı. Özellikleri gereğince 5502 Sayılı Kurum
Kanunu yürürlüğe girdi yani artık SSK, Bağ-Kur ve
T.C. Emekli Sandığı yerine SGK (Sosyal Güvenlik
Kurumu) olacak ama en az 3 yıl ve en çok 5 yıl
sürecek bir süreç sonunda birleşme tam olarak
gerçekleşecek.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu ise 01.01.2007 günü tüm kurumlarda
yürürlüğe girip, uygulanmaya başlanacak.
-KURUMLAR BİRLEŞTİ-
-Artık SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı yok-
Seçimlere katılan bütün siyasi partilerin seçim
beyannamelerinde belirttikleri ve her iktidarın
rüyası olan, Sosyal Güvenlik Sisteminin tek çatı
altında toplanması 5502 Sayılı Kanun ile 2006
yılında gerçekleştirildi.
5502 Sayılı Kanun Resmi Gazetede yayınlandığı andan
itibaren, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı,
Bağ-Kur Genel Müdürlüğü, T.C. Emekli Sandığı Genel
Müdürlüğü ortadan kaldırılıp hepsinin birden işini
görecek olan, “Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı”nı
kurulmuş olacak.
Bundan böyle her ilde,
-SSK Sigorta İl Müdürlüğü
-Bağ-Kur İl Müdürlüğü
-Özel Banka ve Borsa Sandıkları,
-T.C. Emekli Sandığı Bölge Müdürlüğü,
kalmayacak ve üç müdürlük ve müdür yerine bir tane
Sosyal Güvenlik İl Müdürü olacak…
Ayrıca, hemen her ilçede hizmet üretecek olan 1700
kadar “Sosyal Güvenlik Merkezleri” kurulacak.
SSK’nın, Bağ-Kur’un, T.C. Emekli Sandığı’nın tüm
bilgi ve arşiv altyapıları ile bilgisayar sistemleri
tek elde toplanacak…
Sosyal Güvenlik Kurumu bürokrasiyi azaltıp,
vatandaşı hizmeti esas alan bir yapıya sahip olduğu
gibi birleştirilen tüm kurumlardaki müfettişleri de
tek çatı altında toplayarak, Sosyal Güvenliğin
Denetimini de etkin hale getirilecek.
SSK’da biri memur denetimi diğeri de işyeri denetim
yapan iki Teftiş Kurulu ile Bağ-Kur ve T.C. Emekli
Sandığı’nın teftiş kurullarında çalışan tüm
müfettişler, “Sosyal Güvenlik Teftiş ve Rehberlik
Kurulu” altında, sosyal güvenlik müfettişi
oluyorlar. Bundan sonra da kayıtdışılığı ve sosyal
güvenlik suistimallerini azaltmak için birleşiyorlar
ki, vatandaşa hizmet etmeyeni, primini ödemeyeni,
kaçak işçi çalıştıranı, reçete ve fatura yolsuzluğu
yapanlara göz açtırmayacak hale getirildi.
Kanunla birlikte,
-Memur, Esnaf, İşçi, Bankacı, Çiftçi, Amele ayrı
sosyal güvenlik kanunlarına tabi olmayacak
aralarındaki farklılık ve ayrımlar giderilecek…
-Memurun, işçinin, esnafın eş ve çocuklarına yapılan
ayrım ortadan kalkacak, dul ve yetim aylığı alacaksa
hepsi alacak, alamayacaksa hiç biri alamayacak…
-Çalışanlar arasında gidilecek hastane, sağlık
tesisi, ilaç alınacak eczane ayrımı kaldırılacak
herkes eşit şartlarla, eşit miktarda sağlık hizmeti
ve yardımı alacak…
-Bir ilde Bağ-Kur için, SSK için T.C. Emekli Sandığı
için ayrı bina, ayrı makam aracı, ayrı yakıt ve kira
gideri olmayacak…
-Hizmet almak için Müdürlüklere gitmek devri
bitecek, hizmet yerleri mahallelere kadar giderek
vatandaşa ayağında hizmet verecek…
-Bilgisayar sistemi ağı ile sağlık karnesi, vizite
kağıdı devri bitecek sadece vatandaşlık numaranızı
söylererek, muayene olacak ve ilaçlarınızı
alacaksınız…
-İstirahat aldığınızda, istirahat parası almak için
müdürlüklere gitmeyeceksiniz, mahallenizde en yakın
bankaya istirahat paranız gönderilecek…
Sonuç olarak,
-Söylenen adıyla NORM ve STANDART farklılıkları
ortadan kaldırılacak…
-İnsana, insan olduğu hatırlatılarak hizmet
verilecek…
-Her türlü ayrım yok edilecek…
KURUM DEĞİŞTİRENLER NE OLACAK?
-Son yedi yıla bakılmaya devam ediliyor-
Bugüne kadar SSK’da mı kalayım, Bağ-Kur’a mı geçeyim
veya Bağ-Kur’dan SSK’ya geçersem daha erken mi
emekli olurum diyenler aşağıda anlatacaklarım sizin
için,
Bilindiği üzere, sosyal güvenlik reformu ile SSK,
Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı kapatılmış hepsinin
yerine 5502 Sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu
kurulmuştur. Sosyal Güvenlik Kanunları da 5510
Sayılı “Sosyal “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanun’u” ile birleştirilmiştir.
SSK, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı’ndan emeklilik
şartları ve yaşları farklı farklıdır yeni kanunun
yürürlüğe gireceği 01.01.2007 gününden sonra emekli
edileceklerin hangi eski kurumun (SSK, Bağ-Kur,
Emekli Sandığı) şartlarına tabi olacakları konusu
yeni kanunun geçici 1 inci maddesinde
belirlenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 1- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu
ile 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar
Kanununa tâbi olanlar her türlü hak ve
yükümlülükleri ile bu Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, 1479 sayılı
Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar
Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu Kanunla mülga 2926
sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar
Sosyal Sigortalar Kanununa tâbi olanlar her türlü
hak ve yükümlülükleri ile bu Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında,
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
Kanununa tâbi olanlar her türlü hak ve
yükümlülükleri ile bu Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (c ) bendi kapsamında kabul
edilir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce çalışmaya
başlayıp bu tarihten sonra aylık talebinde
bulunanlardan, birinci fıkrada belirtilen
sigortalılık hallerinden birden fazlasına tâbi
olanlara yaşlılık aylığına hak kazanma şartlarından
hangisinin uygulanacağı, en son sigortalı sayıldığı
tarihten geriye doğru son yedi yıllık fiilî hizmet
süresi içinde en fazla hizmetin geçtiği sigortalılık
hali, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise son
sigortalılık durumu esas alınarak belirlenir…”
Böylece Yeni durumda,
Eski SSK’lıların adı 4/a’ya göre çalışanlar,
Eski Bağ-Kur’luların adı 4/b’ye göre çalışanlar,
Eski Emekli Sandığı mensuplarının adı 4/c’ye göre
çalışanlar olmuş olup, kimin ne zaman ve hangi
şartlarla emekli olacağı eskiden olduğu gibi son
yedi yıllık (2520 günlük) çalışmalarında en çok
hangi çeşide göre çalıştığına bakılarak karar
verilecektir.
Ayrıca,
Emeklilik zamanının belli edilmesinde, 5510 Sayılı
“Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu”
sadece 01.01.2007 günü sonrasında ilk defa işe
girecekleri etkilemektedir. 31.12.2006 ve daha önce
işe girmiş olanlar eski 4447 ve 4759 Sayılı
Kanunlara tabidirler.
UYGULAMALAR EŞİTLENİYOR
Reformun ikinci ayağı olan, 5510 Sayılı “Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu” ile
5502 Sayılı Kanunla SSK, Bağ-Kur ve T.C. Emekli
Sandığı kapatılıp yerine Sosyal Güvenlik Kurumu
gelmiyor ayrıca kapatılan üç kurumun ayrı ayrı
uyguladıkları kanunlar da ortadan kaldırılıyor.
Yani,
Halen uygulanmakta olan,
-SSK’nın işçileri için uyguladığı 506 Sayılı,
-Bağ-Kur’un esnaf-tüccarlar için uyguladığı 1479
Sayılı
-T.C. Emekli Sandığı’nın kamu görevlileri için
uyguladığı 5434 Sayılı,
-Tarım işi yapanlar çiftçilerin (Bağ-Kur’un) 2926
Sayılı,
-Tarımda amele olarak çalışanların (SSK’nın) 2925
Sayılı
kanunları ile
-Banka ve Borsaların Özel Sandıklarının uygulama
senetleri,
ortadan kaldırılıyor ve hepsini kapsayan Sosyal
Sigortalar ile Genel Sağlık Sigortası Kanunu
geliyor.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu 16.6.2006 günü Resmi Gazetede
yayınlandı ve 01.01.2007 günü yürürlüğe girecek.
Her bir kurum ve kanunun değişik kriter ve normlara
göre hesaplayıp-verdiği hizmetlerde de eşitlik ve
standart geliyor. Mesela, SSK’lı olan birisi
hastalık-kaza geçirir ve sakat kalırsa en az 1800
günü (beş yılı) yoksa kendisine malüllük aylığı
verilmez ama memur olursa en az 3600 gün (10 tam
yıl) yoksa malül sayılmaz. İşte bunun gibi kurumlar
arası uygulama farklılıkları da yeni kanunla ortadan
kaldırılacaktır.
EMEKLİLİK YAŞINDA DEĞİŞİKLİK VAR MI?
Emeklilik sistemi konusunda, eski adıyla SSK,
Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı’nın uyguladıkları
kanunları ortadan kaldırıp, haklardan yararlanmada
tüm çalışanları eşit şartlarda birleştiren, 5510
Sayılı Kanun ise 01.01.2007 günü yürürlüğe
girecektir.
Yeni Kanun Yeni Çalışanları Geç mi Emekli Edecek?
Eski Çalışanlar Etkilenecek mi?
17 Ağustos 1999 depreminin ülkede yarattığı kaos
ortamında kamuoyu baskısı olmadan, Çalışma Bakanı
Yaşar OKUYAN zamanında 25.08.1999 günü TBMM’de kabul
edilen ve 08.09.1999 tarihli Resmi Gazetede
yayınlanan 4447 Sayılı Kanun emeklilik kadınlar için
58 ve erkekler için 60 olmuş ve eski çalışanlara
kademe getirilmişti. Getirilen kademelerin bir kısmı
Anayasa Mahkemesince iptal edilince bu kere
23.05.2002 günü Resmi Gazetede yayınlanan 4759
Sayılı Kanunlar gereğince 09.09.1999 günü ve
sonrasında işe başlayanlardan,
NORMAL EMEKLİLİK
SSK’lıların Normal Emekliliği
SSK’lı olanlardan 08.09.1999’dan sonra işe
başlayanları,
-Kadınlar 58
-Erkekler 60 yaşında
-En az 7000 gün sayısı ile emekli olabiliyorlardı.
Bağ-Kur’lulardan 01.10.1999’dan sonra işe
başlayanları,
-Kadınlar 58
-Erkekler 60 yaşında
-En az 9000 gün sayısı ile emekli olabiliyorlardı.
T.C. Emekli Sandığı’na Bağlı Olanların
08.09.1999’dan sonra başlayanları,
-Kadınlar 58
-Erkekler 60 yaşında
-En az 25 tam yıl (9000 gün sayısı) ile emekli
olabiliyorlardı.
01.01.2007 de Ne Olacak?
Resmi Gazetede yayınlanmış olan, 5510 Sayılı “Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu”
01.01.2007 günü yürürlüğe girecektir ve yeni
kanunlar gereğince, SSK, Bağ-Kur ve T.C. Emekli
Sandığı birleştirilmiş olup,
Eskiden olduğu gibi,
Yine,
-Kadınlar 58,
-Erkekler 60 yaşında ama sadece SSK’lılar için
kademeli olarak her yıl 100’er gün artırımlı şekilde
uygulanacaktır.
Yani,
-01.01.2007-31.12.2007 arasında işe girenler 7100
gün sayısı ile,
-01.01.2008-31.12.2008 arasında işe girenler 7200
gün sayısı ile,
-01.01.2009-31.12.2009 arasında işe girenler 7300
gün sayısı ile,
…
-01.01.2015-31.12.2015 arasında işe girenler 8000
gün sayısı ile,
…
01.01.2027-31.12.2027 arasında işe girenler 9000 gün
sayısı ile,
Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) emekli
olabileceklerdir.
Eski ve Yeni Duruma Göre Erkeklerin Emeklilik
Şartları
İster 08.09.1999 öncesi, ister sonrası olsun,
isterse de 01.01.2007 ve sonrası olsun ERKEK
işçiler, sadece ne zaman işe başladığınızı bulun
karşısına bakıp hangi şartla hangi yaşta emekli
olacağınızı kendiniz bulun.
2007 Gelmeden, Yeni Kanun
Yürürlüğe Girmeden,
Çocuklarımıza Şimdiden Sigortalı Yapalım mı Diye
Soranlara…
01.01.2007 de Ne Olacak?
Resmi Gazetede yayınlanmış olan, 5510 Sayılı “Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu”
01.01.2007 günü yürürlüğe girecektir ve yeni
kanunlar gereğince, SSK, Bağ-Kur ve T.C. Emekli
Sandığı birleştirilmiş olup,
Eskiden olduğu gibi,
-Kadınlar 58,
-Erkekler 60 yaşında ve,
-01.01.2007-31.12.2007 arasında işe girenler 7100
gün sayısı ile,
-01.01.2008-31.12.2008 arasında işe girenler 7200
gün sayısı ile,
-01.01.2009-31.12.2009 arasında işe girenler 7200
gün sayısı ile,
…her yıl 100’er gün artacağından 100’er gün
artırımlı olarak 2027 yılında 9000 güne ulaşacağını
söyleyebiliriz. Yani 2006 da işe başlamak ile 2007
de işe başlamak arasında sadece 100 gün fark
etmektedir.
BAĞ-KUR’DAN NORMAL EMEKLİLİK ŞARTLARI
İster, Tarım (2926) Bağ-Kur, ister normal (1479)
Bağ-Kur olsun, ister 01.01.2007 gününden önce işe
girenlerin, isterse de sonrasında işe başlayanların
emeklilik şartları aşağıdaki tabloya göre
hesaplanacaktır.
Bağ-Kur’dan Normal Emeklilik Tablosu
Bağ-Kur’lular iki yöntem ile emekli
olunabilmektedirler birinci yöntem kadınların 20 ve
erkeklerin 25 tam yıl prim ödemesi ile ortaya çıkan
ve tam aylık ile emeklilik olup diğeri de 15 tam yıl
ile kısmi aylık alarak emekliliktir. Yayınladığımız
tablo Bağ-Kur’dan tam aylık ile (Normal) emeklilik
tablosudur. Yaşlılıktan (50-55 yaştan) emeklilik
tabloları da yarın yayınlanacaktır.
Örnek 1-20.04.1982 tarihinde Bağ-Kur’a prim ödemeye
başlamış Harun beyin 01.06.2002 tarihi itibariyle
prim ödeme süresi aşağıdaki çıkarma işlemlerinden de
görüleceği üzere;
01.06.2002
- 20.04.1982
11.01.0020 (20 yıl, 1 ay, 11 gündür.)
Buna göre 25 yıllık prim ödeme süresini
tamamlamasına kalan süre,
30.11.24 (25 yılın açılımı)
- 11.01.20
19.10.04 (4 yıl,10 ay, 19 gündür.)
Bunun tablodan karşılığı 3. sırada olan “3 yıl aydan
fazla-5 yıl ve daha az” kısmıdır ve emekli
olabileceği yaş 46’dır. Bu esnaf 25 yıllık prim
ödeme şartıyla 46 yaşından önce emekli
olamayacaktır.
Örnek 2-
01.01.1961 doğumlu olan ve 01.10.1978 tarihinde
SSK’lı olarak işe başlayan Recep bey, SSK
sigortalısı olarak, 720 gün çalışmış ve daha sonra
1981 de 20 aylık askerlik için işinden ayrılmış ve
askerlik dönüşünde köyünde kendi adına tapuya
kayıtlı tarlasını ekip biçmeye başlamış ve köy
muhtarının Bağ-Kur’a bildirmesi üzerine 01.01.1985
de Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmuştur. Bu köylümüzün
emekli olacağı tarih;
01.06.2002 itibariyle Bağ-Kur’a ödediği prim süresi,
01.06.2002
- 01.01.1985
00.05.0017 (17 yıl, 5 aydır.)
Bu sigortalı daha önce de 720 gün SSK’ya prim
ödemişti. Bunu da ilave ettiğimizde, toplamda 19
yıl, 5 ay prim ödemiştir. Eğer bu sigortalımız ifa
etmiş olduğu askerlik hizmetini de borçlanıp
Bağ-Kur’a ödediği takdirde toplam hizmeti; 21 yıl, 1
ay olacaktır.
25 yılı tamamlamasına kalan süre,
30.11.24 (25 yılın açılımı)
- 00.01.21
30.10.03 (3 yıl, 11 ay) dır, bu sigortalı tabloya
göre, emekliliğine 46 yaşından sonra olmak üzere 25
yılı tamamlamak şartıyla Bağ-Kur’dan emekli
olabilecektir ki 46 yaşını 01.01.2007 günü
tamamlayacaktır.
08.09.1999 GÜNÜ VE ÖNCESİNDE İŞE BAŞLAYAN
BAĞ-KUR’LULAR İÇİN
09.09.1999 GÜNÜ VE SONRASI İŞE
GİREN ESNAFLARIN EMEKLİLİK TABLOSU
-YAŞLILIKTAN (50-55 Yaştan) EMEKLİLİK-
Kamuoyunda bilinen adıyla 50-55 yaştan emeklilik işi
de Yaşar OKUYAN kanunları ile 08.09.1999 tarihinden
sonra işe girenler için kademelendirilmişti.
09.09.1999 tarihi ve sonrasında (Bağ-Kur için
01.10.1999 tarihi ve sonrası) işe girenler için
aşağıdaki gibi belirlenmişti.
SSK’dan
Yaşlılık Nedeniyle Emekli Olacak Kadınlar
08.09.1999 ve ÖNCESİNDE İŞE BAŞLAYANLAR;
-Kadınlardan 08.09.1981 (dahil) dan önce işe
başlamış olanlar 3600 gün sayısını tamamladıkları
zaman 50 yaşında emekli olacaklardır.
Diğerleri ise;
Aşağıdaki ÜÇ şartın tamamını,
I-En az 15 yıllık sigortalılık süresi (işe başlama
tarihinden emekliliğe kadar geçen süre)
II-En az 3600 gün malüllük-yaşlılık ve ölüm
sigortası primi ödemiş olmak,)
III-50 yaşını tamamlamış olmak,
Şartlarını;
1-23.05.2002 tarihine kadar yerine getirenler,
diledikleri zaman
2-24.05.2002-23.05.2005 tarihleri arasında yerine
getirenler, 52 yaşında
3-24.05.2005-23.05.2008 tarihleri arasında yerine
getirenler, 54 yaşında
4-24.05.2008-23.05.2011 tarihleri arasında yerine
getirenler, 56 yaşında
5-24.05.2011 tarihinden sonra yerine getirenler, 58
yaşında,
emekli talebinde bulunabilirler.
SSK’dan
Yaşlılık Nedeniyle Emekli Olacak Erkekler
08.09.1999 ve ÖNCESİNDE İŞE BAŞLAYANLAR;
-Erkeklerden 08.09.1976 (dahil) dan önce işe
başlamış olanlar 3600 gün sayısını tamamladıkları
zaman 08.09.1999 dan önce olduğu gibi 55 yaşında
emekli olacaklardır.
Diğerleri;
-Aşağıdaki ÜÇ şartın tamamını,
I-En az 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlamış
olmak (işe başlama tarihinden emekliliğe kadar geçen
süre),
II-En az 3600 gün malüllük-yaşlılık ve ölüm
sigortası primi ödemiş olmak,
III-55 yaşını tamamlamış olmak,
Şartlarını;
1-23.05.2002 tarihine kadar yerine getirenler,
diledikleri zaman
2-24.05.2002-23.05.2005 tarihleri arasında yerine
getirenler, 56 yaşında
3-24.05.2005-23.05.2008 tarihleri arasında yerine
getirenler, 57 yaşında
4-24.05.2008-23.05.2011 tarihleri arasında yerine
getirenler, 58 yaşında
5-24.05.2011-23.05.2014 tarihleri arasında yerine
getirenler, 59 yaşında,
6-24.05.2014 tarihinden sonra yerine getirenler, 60
yaşında,
emekli talebinde bulunabilirler.
09.09.1999 tarihinden sonra işe başlayanlar
(Yaşlılıktan),
SSK’lılar
-Kadın ise 58 yaşında,
-Erkek ise 60 yaşında,
En az 4500 gün sayısı ile emekli olurlardı.
Yeni (5510 Sayılı) Kanun Ne Getirdi?
Yaşlılıktan emeklilik konusunda yeni kanun SSK,
Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı şartlarını
eşitlediğinden, bütün çalışanlar aşağıdaki tablonun
01.01.2007 günü ve sonrası şartları ile yaşlılıktan
emekli edileceklerdir.
Aşağıdaki tablo 09.09.1999 ve sonrasında emekli
olacaklar için yukarıda açıkladıklarımızın tamamını
içermekte hesaplamanızı basitleştirmektedir. Sadece
ne zaman işe başladığınızı/başlayacağınızı bulun ve
yaşlılıktan ne zaman emekli olacağınızı kendiniz
görünüz.
Bağ-Kur’dan Yaşlılık (Eski Adıyla 50 ve 55 Yaştan)
Nedeniyle Emeklilik
01.10.1999 Ve Öncesinde İşe Başlayanların
Yaşlılıktan Emekliliği
Gerek1479 Sayılı Bağ-Kur ve gerekse 2926 Sayılı
Tarım Bağ-Kur Kanunları’na göre sigortalı olanlardan
KISMİ AYLIK başvurusu yapacaklar içindir.
01.10.1999 Sonrasında İŞE BAŞLAYANLAR;
01.10.1999 GÜNÜ VE SONRASI İŞE GİREN ESNAFLARIN
EMEKLİLİK TABLOSU
Yaşlılıktan Eski ve Yeni Dönemde Emeklilik Şartları
Not. Bu tablo 01.10.1999 günü
ve sonrasında işe girenlerin yaşlılıktan ve en az
5400 gün (15 tam yıl) ile emeklilik şartlarını
belirtmek için hazırlanmıştır.
Örnek 1 - 01.01.1941 doğumlu olan ve 01.10.1981
tarihinde SSK’lı olarak işe başlayan Hüsrev bey SSK
sigortalısı olarak, 720 gün (iki yıl) çalışmış ve
daha sonra işten ayrılmıştır. 1997 yılında yapılan
seçimler üzerine mahallenin muhtarlığını kazanması
üzerine Bağ-Kur’a 01.01.1998 kayıt olmuş ve prim
ödemeye başlamıştır. Bu muhtarımızın emekli olacağı
tarih;
01.10.1999 itibariyle Bağ-Kur’a ödediği prim süresi,
01.10.1999
- 01.01.1998
00.10.0001 (1 yıl, 10 aydır.)
Bu sigortalı daha önce de 720 gün SSK’ya prim
ödemişti. Bunu da ilave ettiğimizde, toplamda 3 yıl,
10 ay prim ödemiştir. Eğer bu sigortalımız ifa etmiş
olduğu askerlik hizmetini de (2 yıl askerlik yapmış)
borçlanıp Bağ-Kur’a ödemiş ise toplam hizmeti; 5
yıl, 10 ay olacaktır.
15 yılı tamamlamasına kalan süre,
15 yılın açılımı 30.11.14
- 00.10.05
30.01.09 (9 yıl, 2 ay) dır, bu sigortalı tabloya
göre, emekliliğine 57 yaşından sonra olmak üzere en
az 15 yılı tamamlamak şartıyla Bağ-Kur’dan KISMİ
emekli aylığı sahibi olabilecektir. Muhtarın yaşı
01.06.2002 itibariyle 61 yaşından fazla olsa da
henüz 15 yıllık prim ödeme süresini tamamlamadığı
için 15 yılı tamamladığı zaman emekli olacaktır.
Örnek 2- 01.10.1991 tarihinde mahallesinde bakkal
dükkanı işletmeye başlayan Neriman hanım 01.01.1957
doğumludur. Bugüne kadar Bağ-Kur’a prim ödemiştir.
Nilgün hanımın kısmi aylık ile emekliliğinin
hesaplanması,
01.10.1999 tarihi itibariyle prim ödeme süresi,
01.10.1999
- 01.10.1991
00.00.0008 (sekiz yıl)
15 tam yılı tamamlamasına kalan süre,
00.00.15 (15 yılın açılımı)
- 00.00.08
00.00.07 (yedi yıldır)
50 yaşını tamamlamasına kalan süre,
01.10.1999 (Kanunun yürürlük tarihi)
- 01.01.1957 (Doğum tarihi)
00.09.0042 (42 yaş, 9 ay) olduğundan 50 yaşını
tamamlamasına kalan süre 7 yıl, 3 aydır.
Yukarıdaki tabloya göre, “6 yıldan fazla-8 yıl ve
daha az” aralığıdır ve Nilgün hanım en az 15 tam yıl
prim ödemek şartıyla 53 yaşından sonra Bağ-Kur’dan
kısmi aylık ile emekli olabilecektir.
Nilgün hanım 53 yaşını da,
01.01.1957
+ 00.00.0053
01.01.2010 günü tamamlayacaktır.
Memurların Emeklilik Hesaplaması
08.09.1999 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 4447
Sayılı Kanun gereğince, 08.09.1999 tarihi itibariyle
erkekler için 23 ve kadınlar için 18 yıldan fazla
süre kesenek/prim ödemiş olan memurlar ile YAŞ’a
tabi değildirler ve bunlardan hala çalışmaya devam
edenler var ise diledikleri zaman emekli
olabilirler.
Bunların dışında kalanlar ise 4759 Sayılı Kanun ve
5510 Sayılı Kanun gereğince aşağıdaki tabloda
belirtildiği gibi emekli olacaklardır.
09.09.1999 günü ve sonrası işe giren Memurların
emeklilik tablosu
SOSYAL GÜVENLİKTE YENİ DÖNEM
2007’DE BAŞLIYOR (2)
-Ölüm (Dul ve Yetim) Aylığı Alma Şartları Değişiyor
Yeni kanunla getirilen düzenlemelerden biri de
çalışan sigortalının ölümü sonrasında geride
bıraktığı dul ve yetimleri ile ana-babasına
bağlanacak aylıkların şartlarının değiştirilmesidir.
Halen bir SSK’lı vefat ettiğinde 1800 günü varsa
veya 1800 günü yoksa bile 5 yıldan fazla sigortalı
olup her bir sigortalılık yılı için ortalama 180 gün
prim ödenmiş ise geride kalanlarına dul/yetim aylığı
bağlanmaktadır.
Bağ-Kur’lunun ise beş yıllık prim ödeme süresi varsa
geride kalanlarına dul/yetim aylığı verilmektedir.
T.C. Emekli Sandığı iştirakçisi vefat ederse 10 yıl
ve daha fazla süre sosyal güvencesi var ise geride
kalanlarına aylık bağlanmaktadır. Şayet 10 yılı yok
ama 5 yıldan fazla süresi var ise bu kere eşine
bakıma muhtaç olması halinde aylık verildiği gibi
çocuklarına da eğitim süreleri boyunca aylık
verilmektedir.
Yeni Kanun ile getirilen yeni düzenleme ise,
“En az beş yıldan beri sigortalı bulunup, toplam
olarak 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm
sigortaları primi bildirilmiş,” olanların geride
kalan eş ve çocuklarına dul-yetim aylığı
bağlanacaktır. Dul kelimesi sadece kadınları değil
erkekleri de içermektedir.
-Eski Yıllarda Vefat Edenlerin Dul-Yetimlerine MÜJDE
01.01.2007 gününden önce vefat eden, işçi-memurların
geride kalanlarına şartları sağlayamadığı
bağlanamamış olan dul-yetim aylıkları yeni getirilen
sistem ile hak ediliyorsa 01.01.2007 gününden
geçerli olmak üzere aylık bağlanacaktır.
-Eşlere Ve Erkek Çocuklara da Çeyiz Yardımı Geliyor
Şimdiki uygulamaya göre,
T.C. Emekli Sandığı, evlenmeleri sebebiyle dul ve
yetim aylığı kesilen eş ve kız çocuklarla anaya bir
defaya mahsus olmak üzere almakta oldukları dul veya
yetim aylıklarının on iki aylık tutarı evlenme
ikramiyesi olarak ödemektedir.
SSK ise sigortalının ölümünden dolayı aylık ve gelir
almakta olan hak sahibi kız çocuklarına evlenmeleri
halinde bir defaya mahsus olmak üzere aylık veya
gelirlerinin iki yıllık tutarı evlenme yardımı
olarak vermektedir.
Bağ-Kur’da ise bu tür bir uygulama yoktur.
Yeni Kanun ise ortak bir uygulama olarak, gelir veya
aylık almakta iken evlenen eş ve çocuklara bir
yıllık gelir veya aylıkları tutarında evlenme
yardımı getiriliyor.
T.C. Emekli Sandığı’ndan oğlu veya kızı üzerinden
aylık alan analara verilmekte olan evlilik yardımı
kaldırıldı ama bugüne kadar çeyiz parası denilen
evlenme yardımını alamayan Bağ-Kur’luların eşleri
ile çocukları da evlenme yardımı alacaktır.
Ayrıca yeni bir uygulama olarak bugüne kadar sadece
kız çocuklarına verilen evlenme yardımından
tasarıdan sonra erkek çocuklar da yararlanacaktır.
-Malüllük Aylığına Hak Kazanma Şartları Eşitlenmiş
Şimdiki Uygulamada;
-SSK’dan malülen emekli olabilmek için 506 Sayılı
Kanun gereğince;
- Toplam olarak 1800 gün veya en az 5 yıldan beri
sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her yılı
için ortalama olarak 180 gün malüllük, yaşlılık ve
ölüm sigortaları primi ödemiş olması, şarttır.
-Bağ-Kur’dan ise;
1479 Sayılı Bağ-Kur Kanunu gereğince
-En az beş tam yıl sigorta primi ödemiş olmak,
şarttır.
T.C. Emekli Sandığı’nda da,
5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 53 üncü
maddesi gereğince,
-Fiili hizmet müddetleri en az 10 yılı tamamlamış
bulunan iştirakçilere,
malüllük aylığı verilmektedir.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
ile SSK, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı’nda malüllük
aylığı bağlanabilmesi için farklılık arzeden
malüllük aylığı şartı,
“En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam
olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına
muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise en
az beş yıldan beri sigortalı bulunup toplam 900 gün
malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi
bildirilmiş olması,” haline getirilerek
eşitlenmektedir.
Ayrıca, 2/3 oranında yani yüzde 67 olarak istenen
rapor oranı da yüzde 60’a indirilmiştir.
-Emzirme Yardımı Artırılmış
Daha önce SSK’lılar için doğumdan sonra verilen 50
YTL.lik süt parası yeni kanun ile SSK’lı, Bağ-Kur’lu
ve memur ayrımı yapılmaksızın her doğum için
sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının
doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe, çocuğun
yaşaması şartıyla doğumdan sonraki altı ay süresince
her ay, doğum tarihinde geçerli olan asgarî ücretin
üçte biri tutarında emzirme ödeneği verilecektir ki
531 YTL. olan asgari ücrete göre her ay 177 YTL. den
toplamda 1062 YTL. olacaktır.
-Cenaze Yardımı Artırılmış
Halen,
-SSK’lı vefat ederse ailesine veya cenazeyi kaldıran
kimselere 200.50 YTL.,
-Bağ-Kur’lu vefat ederse 167.87 YTL. ve
-Memur vefat ederse 761.90 YTL. para verilmektedir.
Yeni kanun ile cenaze yardımı parası asgari ücretin
üç katı yani 1593 YTL. oldu.
-Emekli Aylığı’nın Hesabı Değiştirildi
Emekli olanların aylık hesaplamasında bugüne kadar
SSK, Tarım SSK, Bağ-Kur, Tarım Bağ-Kur ve T.C.Emekli
Sandığı ayrı ayrı uygulama yapmaktadır. Her bir
kurum ve kanunda ayrı emekli aylığı hesaplama
yöntemi vardır. SSK’lı ve Bağ-Kur’lular için
08.09.1999 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 4447
Sayılı Kanun ile 1978 yılından beri uygulanmakta
olan gösterge-katsayı sistemi de 1999 da terkedilmiş
ve 2000 yılı ve sonrasında TÜFE sistemli emekli
aylığı hesaplaması başlatılmıştır.
Şimdi yeni kanun daha da başka bir emekli aylığı
sistemi getirilmektedir.
Bu durumda Tasarı’nın kabul edilmesi halinde 2007
yılı ve sonrasında emekli olan bir SSK’lı (4/a’lı)
için;
-1999 yılı ve daha öncesindeki çalışmaları için
gösterge-katsayı sistemi olan son 10 yılın veya son
5 yılın ortalamasına göre kısmi bir aylığı,
-2000 ile 2006 yılları arasında çalışmaları için
TÜFE’li sisteme göre hesaplanan kısmi bir aylığı,
-2007 ve sonrası için yeni sisteme göre hesaplanan
bir kısmi aylığı,
olacaktır.
Üç sisteme göre de hesaplanan kısmi aylıkları
toplanarak emekli aylığı belirlenecektir.
Aylık Bağlama Oranları Değişiyor
Bugünkü sisteme göre,
Gösterge tablosundan emekli olan bir SSK’lının aylık
bağlama oranı %60 ama tabandan aylık alırsa %70’dir.
Bağ-Kur’lunun aylık bağlama oranı ise %65’dir.
T.C. Emekli Sandığı’ndan 25 yıl ile emekli olan bir
memurun aylık bağlama oranı ise %75’dir.
Tasarı ise bütün aylık bağlama oranlarını eşitliyor
ve 2015 yılına kadar emekli olanlar için aylık
bağlama oranı %62,5 ve 2016 yılından itibaren ise bu
oran %50’ye düşürülecektir.
-Ancak, aylık bağlama oranı düşerken sigorta primine
esas kazanç rakamları yükseleceği için ücreti asgari
ücretten yüksek olanlar için emekli aylıklarında
düşme değil artma meydana gelecektir.
-Mesela bir memura verilen brüt ücret tutarının
hemen hemen yarısı kadarından T.C. Emekli Sandığı
kesenek (prim) almakta iken yeni kanun ile memura
ödenen her kuruştan prim alınacak ve bu durum emekli
aylığını belirleyen kriterlerden biri olan kazanç
artmış olacaktır.
-Yetim Aylıkları Adaletsizliği Bitiyor
Halen geçerli olan uygulamaya göre;
SSK’lının kız çocuğu; çalışmıyorsa, evli değilse,
kendi çalışmasından dolayı herhangi bir sosyal
güvenlik kurumundan gelir veya aylık sahibi değilse
ana veya babasından dolayı yetim aylığı
alabilmektedir. Erkek çocuk ise normal de 18 yaşına
kadar ama eğitim görüyorsa 25 yaşına kadar yetim
aylığı alabilmektedir.
Bağ-Kur’lunun kız çocuğu, evli değilse, çalışmıyor
veya kendi çalışmasından dolayı emekli değilse
ana-babasından yetim aylığı alabilmektedir. Erkek
çocuk ise normal de 18 yaşına kadar ama eğitim
görüyorsa 25 yaşına kadar yetim aylığı
alabilmektedir.
T.C. Emekli Sandığı iştirakçisinin kız çocuğu, evli
değilse, T.C. Emekli Sandığı iştirakçisi veya
emeklisi değil ise ana-babasından yetim aylığı
alabilmektedir. Erkek çocuk ise normal de 18 yaşına
kadar ama eğitim görüyorsa 25 yaşına kadar yetim
aylığı alabilmektedir.
Yeni Kanun ile;
Yetim aylıkları konusunda var olan eşitsizlikler
ortadan kaldırılmaktadır.
-Dul (erkek-kadın fark etmez) kalanlar
evlenmedikleri sürece eşlerinden kalan aylığı
çalışsalar da, emekli olsalar da alabilecekler.
Kanunun 34 üncü maddesi ile
“Ölen sigortalının 33 üncü madde hükümlerine göre
hesaplanacak aylığının;
a) Dul eşine % 50’si; aylık bağlanmış çocuğu
bulunmayan dul eşine ise bu Kanun kapsamında veya
yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaması
veya kendi çalışmaları nedeniyle gelir veya aylık
bağlanmamış olması halinde % 75'i,
b) Bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke
mevzuatı kapsamında çalışmayan veya kendi
çalışmaları nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış
çocuklardan;
1) 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde
20 yaşını, yüksek öğrenim yapması halinde 25 yaşını
doldurmayanların veya,
2) Kurum Sağlık Kurulu kararı ile çalışma gücünü en
az % 60 oranında yitirip malûl olduğu anlaşılanların
veya,
3) Yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli
olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan
kızlarının,
Her birine % 25’i,
c) (b) bendinde belirtilen çocuklardan sigortalının
ölümü ile anasız ve babasız kalan veya sonradan bu
duruma düşenlerle, ana ve babaları arasında evlilik
bağı bulunmayan veya sigortalının ölümü tarihinde
evlilik bağı bulunmakla beraber ana veya babaları
sonradan evlenenler ile kendisinden başka aylık alan
hak sahibi bulunmayanların her birine % 50'si,
d) Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse
bulunması halinde, ana ve babaya çalışmaması ve
gelir veya aylık bağlanmamış olması halinde % 25’i
oranında; çalışmayan ana ve babanın 65 yaşın üstünde
olması, gelir veya aylık bağlanmamış olması halinde
ise artan hisseye bakılmaksızın % 25’i,
Oranında aylık bağlanacaktır.
-Röntgencilere Eşitlik Geldi
Tababet ve Şuabat Sanatlarının Tarzı İcrasına dair
kanun ve 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu
gereğince röntgen ışınlarına muhatap kalarak
çalışanlara çalıştıkları her yıl için 3 ay (90 gün)
fiili hizmet zammı süresi verilmektedir. Bu zammı
alanlarda daha erken emeklilik hakkına
kavuşmaktadır.
Ancak, bu hak bugüne kadar sadece memur olanlara
(T.C. Emekli Sandığı’na kesenek ödeyenlere) verildi.
SSK ve Bağ-Kur’lulara verilmedi.
Şimdi tasarı ile SSK, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı
ayrımı kalmayacağı için tüm röntgen çalışanlarına
çalıştıkları her yıl için 3 ay fiili hizmet zammı
süresi verilecektir.
-Basın Çalışanlarına da İlave Prim Günü
SSK’lı olarak çalışan ve kamuoyunda bilinen adıyla
212’ye göre (aslı 5453 Sayılı Basın-İş’e göre)
çalışanlara her 360 gün için 90 gün ilave
sigortalılık süresi verilmekte ama aynı kişi 5434
Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu basın müşaviri
sıfatıyla çalışırsa her yıl için 3 ay (90 gün) fiili
hizmet zammı süresi verilmektedir. Bu zammı
alanlarda daha erken emeklilik hakkına
kavuşmaktadır. T.C. Emekli Sandığı iştirakçilerine
verilen fiili hizmet zammı prim (kesenek) ödeme
süresinden de sayılıyordu. SSK’lılarda ise prim
ödeme gününden sayılmıyor sadece sigortalılık
süresine ilave ediliyordu. Bağ-Kur’lulara ise hiç
verilmedi.
Şimdi tasarı ile SSK, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı
ayrımı kalmayacağı için tüm basın çalışanlarına
çalıştıkları her yıl için 3 ay fiili hizmet zammı
süresi verileceği gibi bu süre prim ödeme gününe de
ilave edilecektir.
-Yurtdışı Borçlanmasında Dolardan Vazgeçiliyor
Halen yürürlükte olan 3201 Sayılı Kanun gereğince
çalışanlar yurtdışında geçen sürelerini belirli
şartlarla günlüğü 3,5 dolardan sosyal güvenlik
kurumlarına borçlanarak hizmetlerini
artırabilmektedir.
Yeni Kanun ile bugüne kadar yurtdışı borçlanması
için günlüğü 3,5 dolar karşılığı Türk Lirası
alınması uygulamasına son verilerek, her gün için
günlük en az günlük asgari ücretin %32 oranında
ödeme yapılması uygulamasına geçilecektir.
ÖNEMLİ
Ayrıca, 31.12.2006 gününe kadar yapılacak
borçlanmalarda ödeme için bir süre yok iken 5510
Sayılı Kanun 01.01.2007 günü yürürlüğe girdikten
sonra yapılacak borçlanmalarda 3 ay içinde ödeme
yapılması esası getirileceğinden, borçlanmalarınızı
31.12.2006 gününe kadar yapınız.
Emekli Olarak Çalışanların Ödeyeceği
Sosyal Güvenlik Destek Primi
Halen uygulamada emekli olduktan sonra çalışan SSK
kapsamında (işçi) ise kendisine işverence ödenen
ücretin %30’u kadar sosyal güvenlik destek primi (SGDP)
kesilmektedir. Aynı kişi Bağ-Kur kapsamına girecek
(vergi mükellefi-şirket ortağı gibi) bir iş yaparsa
kendisinden 12 inci Bağ-Kur basamağının %12 si kadar
ki (şu an 63 YTL kadar) SGDP alınmakta iken yeni
kanun durumu aşağıdaki gibi değiştirmektedir.
Yeni kanun ile yaşlılık (emekli) aylığı almakta iken
bu yeniden çalışmaya başlayanlardan en az yüzde 33,5
oranında sosyal güvenlik destek primi alınacaktır.
Yani SGDP’nin alt rakamı 178 YTL.olacaktır.
-Esnaf-Sanatkara İş Kazası Uygulaması Genişliyor
1479 ve 2926 Sayılı Kanunlar gereğince Bağ-Kur’lu
olanlara çok dar bir uygulama ile sadece işyeri
merkezlerinde olayın olması halinde işkazası
hükümleri uygulanmakta iken yeni kanunla birlikte
işkazası hükümleri geniş çerçevede uygulanmaya
başlanacak.
İşkazası kavramı ile karşılacak olan bu kişiler
işkazası sonrası işgöremedikleri sürelerde ve
hastanelerde tedavi için kaldıkları dönemde
işyerleri-dükkanları açık olmadığı halde SGK’dan her
gün yevmiye gibi geçici işgöremezlik geliri
alacaklardır. Tedavileri sonrasında belli bir rapor
oranıyla sakat kalırlarsa ayrıca bir ömür boyu
kendilerine gelirde bağlanacaktır.
Esnafın İş Kazası Halleri
-İşyerinde bulunduğu sırada,
-Yürütmekte olduğu iş veya çalışma konusu nedeniyle
işyeri dışında,
Meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan
bedenen ya da ruhen arızaya uğratan olay işkazası
sayılacaktır.
Esnafa Doğum ve Rapor Parası da Geldi
Eski adıyla Bağ-Kur’luların ilk defa
karşılaşacakları olaylardan biri de, hastanede
yatarak tedavi gördükleri veya evlerinde doktor
raporuyla istirahatli kaldıkları sürelerde
kendilerine geçici işgöremezlik geliri adı altında
para verilmesi olayıdır.
Bunların hastalıkları halinde geçici iş göremezlik
ödeneği, genel sağlık sigortası dahil prim ve her
türlü borçlarının ödenmiş olması şartıyla yatarak
tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu
tedavinin gereği olarak istirahat raporu aldıkları
sürede ödenecektir.
Bir diğeri de bayan esnafa doğumdan önceki 8 ve
doğumdan sonraki 8 hafta süresinde kendilerine
yevmiye verilmesidir.
Kanuna göre;
-Sigortalıya hastalık veya analık hallerine bağlı
olarak ortaya çıkan iş göremezlik süresince, günlük
geçici iş göremezlik ödeneği verilecektir.
- Sigortalı kadının analığı halinde, doğumdan önceki
bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta
primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki
ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik
halinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye
iki haftalık süre ilave edilerek çalışmadığı her gün
için,
Günlük kazançlarının 2/3’ü oranında geçici
işgöremezlik ödeneği verilecektir.
Bağ-Kur’da Basamaklar Kalkıyor
Bilindiği üzere halen geçerli olan 1479 ve 2926
Sayılı Bağ-Kur Kanunları gereğince 24 basamaktan
oluşan prim ödeme sistemi yeni kanun ile ortadan
kaldırılmaktadır.
Yeni kanun gereğince,
Eski Bağ-Kur’luların aylık prime esas kazançları,
prime esas günlük kazanç alt sınırı olan asgari
ücret (531 YTL) ile üst sınırı olan 3451,5 YTL.
arasında kalmak şartı ile kendileri tarafından beyan
edilecek kazanca göre ödenecek primler
belirlenecektir.
Ancak;
Aynı zamanda işveren ise beyan edeceği aylık
kazancı, çalıştırdığı sigortalıların kazancının en
yükseğinden daha az olamaz.
Daha Az Prim Ödenecek
Oranlar düşüyor
1479 Sayılı Bağ-Kur Kanunu gereğince halen Bağ-Kur’a
bulundukları gelir basamaklarına göre %20 oranında
emeklilik ve %20 oranında sağlık primi olmak üzere
toplamda %40 oranında prim ödeyen Bağ-Kur’lular
bundan sonra daha az oranda prim ödeyeceklerdir.
Yeni Kanun gereğince Bağ-Kur’lular (yani 4/b’liler)
beyan edecekleri kazanç rakamları üzerinden,
%20 oranında emeklilik ve %12,5 oranında da sağlık
sigortası prim ödeyeceklerdir.
Ayrıca, yaptıkları işin tehlike-sınıfına göre %1 ile
%6,5 oranları arasında kalmak şartıyla işkazası-meslek
hastalığı primi de ödeyeceklerdir.
İsteğe Bağlı Sigorta Kolaylaşıyor
Mevcut uygulamaya göre;
SSK’ya isteğe bağlı prim ödemeye başlayabilmek için,
-En az 1080 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm
sigortaları primi ödemiş olmak,
-Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna zorunlu ya
da isteğe bağlı sigortalı olmamak ve buralardan
kendi sigortalılığından dolayı aylık bağlanmamış
olmak,
-İsteğe bağlı olarak her ay kesintisiz otuz gün
üzerinden malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları
primi ödemek,
-Örneği SSK tarafından hazırlanan isteğe bağlı
sigorta talep dilekçesiyle müracaatta bulunmak,
gerekir.
Bağ-Kur’a isteğe bağlı prim ödemeye başlayabilmek
için,
-18 yaşından büyük olmak ve diğer sosyal güvenlik
kanunları kapsamında olmayanlardan,
- Ev kadınları,
- Herhangi bir işte çalışmayanlar,
- Bağ-Kur’a tabi zorunlu sigortalılığı sona erenler,
- Yurtdışındaki vatandaşların yanlarında bulunan ve
herhangi bir işte çalışmayan eşleri,
-Türkiye’de ikamet eden ve herhangi bir işte
çalışmayan yabancı uyruklular, talep etmeleri
halinde, isteğe bağlı sigortalı olabilirler.
T.C. Emekli Sandığı’na isteğe bağlı prim ödeyebilmek
için ise;
-En az 10 yıllık Sandık iştirakçisi olmak,
-Kendi istekleri ayrılmış olmak,
-Ayrıldıkları tarihten itibaren altı ay içinde
müracaat etmek,
- Herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna zorunlu
olarak prim ödemeleri gereken görevlerde çalışmamak,
şartlarıyla isteğe bağlı kesenek ödeme hakları
vardır.
Yeni Kanun ile isteğe bağlı sigorta’da Ne Oluyor?
Sosyal Güvenlik Kurumuna isteğe bağlı sigortalı
olabilmek için;
- Zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde
çalışmamak veya kendi çalışmalarından dolayı aylık
bağlanmamış olmak,
-18 yaşını doldurmuş bulunmak,
-Genel Sağlık Sigortasına prim ödediğini belgelemek,
-İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma
başvuruda bulunmak,
şarttır.
İsteğe Bağlı Prim Ödemesi,
Yeni kanunla isteğe bağlı sigortanın primi de
değişiyor, isteğe bağlının primi SPEK (sigorta
primine esas kazanç) alt sınırının %20’si olarak
uygulanacaktır. Ayrıca, şimdiki gibi her ay için en
az 30 günlük tutar ödemek zorunluluğu da kalkıyor
ama en az 10 günlük tutarın ödenmesi gerekiyor.
Yaşlılıktan emeklilik konusunda 01.01.2007 günü
yürürlüğe girecek olan 5489 Sayılı yeni kanun SSK,
Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı kapatıldığından her
çalışan gibi işçiler de (eski SSK’lılar) aşağıdaki
tablonun 01.01.2007 günü ve sonrası şartları ile
yaşlılıktan emekli edileceklerdir.
Kaynak: Ziya Perver
Zaman |
|
