İsteğe bağlı SSK’lı olabilir
miyim?
Sayın Ömer Dalımdu; Ben 24 yaşında bir üniversiteli
öğrenciyim. Babam Emekli Sandığı’na mensup. Ancak bu SSK
değişmek üzere olduğu için korkmaya başladım ve SSK’ya
kayıt yaptırmak için nereye başvurduysam yer kalmadı
dediler. Sadece SSK numarası almak için ücreti ne ise
ben vereyim dediysem de bir sonuç elde edemedim. Benim
sormak istediğim şu: Hiçbir yerde işe başlamadan isteğe
bağlı SSK’lılığımı başlatabilir miyim? Başlatabilirsem
nasıl başlatabilirim? Neler gerekli, nerelere başvurmam
gerek. Bu konuda bana yardımcı olursanız çok memnun
olurum.
N.K.
Değerli okuyucular… Fiili olarak bir işyerinde
çalışmadan kendine o işyerinde sigortalı olarak
göstermenin, büyük bir suç olduğu ve söz konusu işyeri
hakkında çok ciddi para cezaları gelebileceğini
belirtmek isteriz. Bu anlamda, olayın bahsettiğiniz gibi
gelişmesi sizin için çok daha iyi olmuş. Fiili olarak
bir işyerinde çalışmadan isteğe bağlı SSK ödemek için
bazı şartlar gerekiyor. Bu şartları geçen haftalardaki
yazılarımızda kısaca değinmiştik, şimdi yine tekrar
bahsedelim.
İsteğe Bağlı SSK’lı olunabilmesi için bazı şartlar
gerekir bu şartlar;
1) En az 1080 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları
primi ödemiş olmanız gerekir.
2) Diğer sosyal güvenlik kuruluşlarından isteğe bağlı
sigortalı olmamak ve diğer sosyal güvenlik kurumlarından
aylık almamak.
3) Her ay kesintisiz malüllük, yaşlılık ve ölüm
sigortası primi ödemek (Mevcut sisteme göre bu oran
asgari ücretin yüzde 25’ i ).
4) İlgili kurumdan alınacak olan “İsteğe bağlı sigorta
talep dilekçesi” doldurularak, kuruma müracatta
bulunmak.
Yukarıdaki saymış olduğumuz şartlar ışığında, sizin
mevcut şartlarda isteğe bağlı sigortalı olma olanağınız
yok. Şu anki sisteme göre emekli olabilmeniz için 30
Nisan 2008 tarihine kadar bir işyerinde fiili olarak
sigorta yaptırıp çalışmanızı tavsiye ederiz.
Emekliler, kendi istekleri ile işten ayrılmaları halinde
kıdem tazminatı alabilir mi?
Çalıştığım iş yerinden emekli olduktan sonra, tekrar
aynı iş yerinde çalışmaya başladığım zaman yıllık
izinler nasıl ve ne şekilde hesaplanacak?
Uzun zamandan beri bir konu hakkında araştırma
yapıyorum, fakat bir türlü istediğim cevabı alamadım.
Sizden ricam bana yardımcı olabilirseniz çok sevinirim.
Emekli olmadan Kıdem tazminatı nasıl alabilirim? Emekli
olmak için yaş şartımın dışında diğer şartları yerine
getirdim yani sadece yaş şartını bekliyorum, bu durumda
sağlık yardımı alabilir miyim? H.Y.
Değerli Millî Gazete Okuyucusu, 1475 sayılı İş
Kanunu’nun Kıdem Tazminatı başlıklı 14. maddesine
eklenen beşinci bent gereğince, “506 sayılı kanunun 60.
maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b)
alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer
şartları veya aynı kanunun geçici 81. maddesine göre
yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık
süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi
istekleri ile işten ayrılan işçiler kıdem tazminatı
alır. Yapılması gereken; SSK İl Müdürlüğü’ne bir
dilekçeyle müracaat etmek. Böylece SSK Müdürlüğü’nden
alınacak olan “Kıdem Tazminatı alabilir” yazısını
işverene ibraz eder ise; işi bıraktığı anda kıdem
tazminatı alır.
Diğer sormuş olduğunuz soru ile alakalı, aynı işyerinde
çalışan bir kişi kıdem tazminatını alır ve tekrar aynı
işyerinde çalışmaya devam eder ise kıdemi sıfırlanacak.
Fakat kullanacağı yıllık izinler konusunda, durum iş
akdinin zincirleme veya devam etmesi dikkate alınır.
4857 İş. Kan. Madde 53;
Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara 14
günden,
Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara 20 günden,
Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara 26 günden, az
olamaz.
Ancak 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha
yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin
süresi 20 günden az olamaz.
Fakat, çalışan emekli olduğu halde kıdem tazminatını
almaz ise kıdemi sıfırlanmayacağından dolayı kıdemi
kaldığı yerden devam edecektir. Ve yıllık iznini 4857.
İş Kan. Madde 53’e göre kullanacaktır.
İsteğe
bağlı sigortalı olan babam ne zaman emekli olabilir?
Sayın Ömer
Dalımdu sizleri saygıyla selamlıyorum. Size sorum
babamın isteğe bağlı sigortalılığı hakkında olacak.
Babam 2001 yılı Ekim ayından itibaren muntazam şekilde
isteğe bağlı SSK primini yatırıyor. 2001 yılından önce
çalıştığı yerlerdeki primlerle birlikte toplam primi
3674 gündür. En çok kafamızı karıştıran yeni yasa ile
birlikte isteğe bağlı devam edenlerin prim gün sayısının
9000 gün olacağı söylentisidir. Biz 3600 günü
doldurmasına rağmen emekli olacağı 2009 Aralık ayına
kadar prim ödeyip askerlik borçlanmasıyla birlikte 5000
gün üzerinden emekli olmasını hesaplamıştık.. Fakat
şimdi elimiz kolumuz bağlı. Siz ne tavsiye edersiniz?
1- 3674 gün üzerinden primlerini durdurup emekli yaşını
bekliyelim mi?
2- Prim yatırmaya devam edelim mi?
3- Prim yatırmaya devam edersek yeni yasa bizi
etkileyecek mi? Yani 9000 güne mi devam edeceğiz?
Önerilerinizi bekliyoruz.
İlk işe giriş tarihi : 01.08.1986.
Doğum tarihi : 01.12.1952
Askerlik yaptığı hizmet: 24 ay (fakat askerlik
borçlanması yatırılmamış.)
2008 Şubat ayı dahil toplam primi : 3674 gün.
Abdullah Emre-Mardin
Değerli okuyucular, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanunun çıktıktan sonra İsteğe
Bağlı Sigorta’da bazı değişiklikler olacaktır. Bunları
sıralamak gerekirse;
a) Sigortalıların, ödeyecekleri prim oranlarında artış
olacaktır. Şu anki mevcut sisteme göre sigortalı, asgari
ücretin yüzde 25’i oranında prim ödüyor. Fakat reformdan
sonra yüzde 20 oranında malüllük, yaşlılık ve ölüm
sigorta primi ödeyecek. Yüzde 12 oranında ise Genel
Sağlık Sigortası Primi ödeyecek. Yani toplam yüzde 32
oranında prim ödeyecek ve sağlık hizmetlerinden
yararlanacaklar.
b) Şu anki mevcut şartlarda, isteğe bağlı sigortalı
olmak için 1080 gün prim şartı aranmakta, fakat kanun
yürürlüğe girdikten sonra bu şart aranmayacaktır.
c) İsteğe bağlı SSK primi ödeyenler, reformdan sonra 4/b
eski adıyla (Bağ-Kurlu) sayılacaktır.
Yukarıda reformdan sonra isteğe bağlı SSK’da olacak
değişikliklerden bahsettikten sonra, babanızın nasıl, ne
şekilde emekli olabileceğine bakalım.
İlk Sigortalı olarak işe giriş tarihi : 01.08.1986
Doğum Tarihi : 01.12.1952
Şu an itibariyle prim gün sayısı : 3674 gün
Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda babanız yaştan emekli
olabilir.
Yaştan emekli olabilmesi için; 15 yıllık sigorta süresi,
prim ödeme gün sayısı ve yaş şartını yerine getirdiği
tarihi bulmamız gerekir;
a) 3674 - 3600: 74 gün fazla ödenmiş prim ödeme gün
sayısı var.
b) 01.08.1986 + 15 yıl = 01.08.2001 yılında sigortalılık
süresini yerine getirmiş.
c) 01.12.1952 = 01.12.2007 yılında yaş şartını yerine
getirmiş oluyor.
Bu durumda; 57 yaşında, yani babanız 01.12.2009
tarihinden sonra SSK’dan Yaştan emekli olabilir. Bu
durumda Askerlik Borçlanmasına gerek yoktur.
Normal şartlarda Emekli olabilmesi için;
Askerlik süresini borçlandığı zaman, sigortalı işe giriş
tarihi 24 ay ( 2 sene ) geriye gitmiş olacak. İlk
sigorta başlangıç tarihi; 01.08.1984 olacak bu durumda
SSK’dan normal emekli olabilmesi için gerekli şartlar;
a)25 Yıllık sigortalılık süresi
b)48 Yaşını tamamlanması
c) 5225 gün prim,
Şartları aranır.
Bugünden itibaren, aralıksız prim ödediğiniz zaman,
06.08.2010 tarihinden sonra SSK’dan normal emekli
olabilir.
Askere gideceğim zaman kıdem tazminatı ve ihbar
tazminatı alabilir miyim?
Ömer Bey, yaklaşık 3 yıldan beri bir firmada
çalışıyorum. Bu yıl askere gideceğim, henüz ne zaman
gideceğim belli değil. Askere gideceğim için kıdem
tazminatı ve ihbar tazminatı alabilir miyim. Askere
gideceğimi ne zaman işverene haber vereyim.?
Değerli okur, Askere giden personel, 1475 sayılı iş
Kanununun (Eski) şu an halen yürürlükte olan 14 maddesi
uyarınca, askerlik nedeniyle işten ayrılan kişiye kıdem
tazminatı ödenir. Fakat çalıştığınız süre ne kadar
olursa olsun işvereninizden ihbar tazminatı talep etme
hakkınız yok. Diğer bir ifadeyle, Askere giden personele
ihbar tazminatı ödenmez. Ayrıca askere gitmeden 4–5 ay
öncesinde, Askere gideceğinizi belirten bir dilekçe
yazıp çalıştığınız işyerinin insan kaynakları bölümüne
vermeniz çok daha etik olur kanaatindeyim.
ÖMER DALIMDU
Milli Gazete
27.04.2008
