|
KDV iadesinde koddan
çıkmanın yolları
Önceki yazımızda KDV iadesi talep eden
mükellefler ile bunlarca ibraz edilen indirim
listelerinde yer alan mükelleflerin vergi daireleri
tarafından kontrol edildiğini ve "kod listesinde"
bulunan mükellefler hakkında 85 numaralı KDV Tebliği'ne
göre işlem yapıldığını belirtmiş ve koddan çıkma
yollarını bir sonraki yazımızda ele alacağımızdan
bahsetmiştik. Koddan çıkma yolları aşağıdaki gibidir:
SMİYB düzenleme raporu varken koddan çıkış
Vergi inceleme raporuna dayanarak SMİYB düzenlediği
tespit edilen mükellefleri, bunların ortakları ve kanuni
temsilcileri ile bunların kurdukları veya ortak
oldukları şirketler kod: 1'e alınıyor. Gelir İdaresi
Başkanlığı tarafından listeye alınanlar ise kod: 9/1'de
görünüyor. Mükellef hakkında SMİYB düzenleme raporu
varsa kod listesinden hemen çıkabilmek için ödeme yapmak
ya da tamamı için teminat göstermek en kestirme çözüm.
Ancak bu da tek başına yeterli değil. İlaveten mükellef
hakkında bir adet "olumlu rapor" yazılması gerekiyor.
Şayet mükellef, "dış ticaret sermaye şirketi" veya "sektörel
dış ticaret şirketi" ise, SMİYB'lere dayanarak iadesi
alınan KDV'nin tutarı, aynı dönemde iade alınan toplam
KDV tutarının yüzde 4'ünü aşmıyorsa; koddan çıkabilmek
için ya tarhı öngörülen vergi, ceza ve gecikme faizi ve
cezasının tamamının ödenmesi ya da tamamı için teminat
gösterilmesi gerekiyor. Bunlar için olumlu rapor şartı
yok. Mükellefin yargı yoluna gitmesi halinde nihai yargı
kararı, yani yargılamanın sonuçlanması koşulu aranıyor.
(Elbette koda alınmayla sonuçlanan idari işlem aleyhine
de dava açılabiliyor.) Mükellef lehine verilen ara
kararlara bakanlık itibar etmiyor. Nihai yargı sonucunda
tarh edilen verginin tamamının terkin edilmesi (veya
işlemin iptal edilmesi) halinde mükellef kod listesinden
çıkarılıyor.
SMİYB kullanma raporu varken koddan çıkış
Hakkında SMİYB kullanma raporu bulunan
(kurumlar vergisi) mükellefler kod: 2'ye
alınıyor. Düzenleyenlerin ortakları ile
kanuni temsilcileri ise kod: 3'e
alınıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı
tarafından listeye alınanlar ise kod:
9/2'de görünüyor. Her iki durumda da
koddan çıkmanın en kestirme yolu tarhı
öngörülen vergiyi, cezası, gecikme zammı
ve faiziyle birlikte ödemek ya da
bunların tamamı için teminat göstermek.
Konuyu yargıya taşımak ise uzun yol.
Bakanlık nihai yargı kararı ile yapılan
tarhiyatın en az yüzde 95'inin terkin
edilmesi halinde veya yargılama devam
ederken vergi dairesine mükellef
hakkında bir adet olumlu rapor intikal
etmesi halinde kod listesinden
çıkarıyor. Her iki durumda da listeden
çıkmak için bağlı olunan vergi
dairesinin, KDV Takip Birimi'ne durumu
intikal ettirmesi gerekiyor. Süreci
hızlandırmak isteyenlere bağlı oldukları
vergi dairesine bir dilekçe ile
başvurmalarını öneriyoruz.
Bastırdığı
belgelerin zayii olduğunu-çalındığını
veya kaybolduğunu bildiren mükellefler
kod: 4'e alınıyor. Bunların koddan
çıkması mümkün değil.
Olumsuz
tespitte koddan çıkış
SMİYB kullanan
mükellef nezdinde yapılmakta olan
inceleme sırasında veya bu mükellefle
ticari ilişkide bulunan diğer kişi ve
kurumların incelenmesi sırasında veya
yetkili makamların yazı ile bildirmeleri
üzerine SMİYB düzenlediği vergi
dairesinin ıttılaına giren mükellef kod:
5/1'e alınıyor. Bu durumda koddan
çıkmanın yolu biraz daha zor. Çünkü
hakkında olumsuz tespit varsa mükellef
ya incelemeye sevk ediliyor ya da vergi
dairesi tarafından araştırma yapılıyor.
Bu araştırma sonucunda SMİYB
düzenlediğine dair bir karine
bulunamaması halinde incelemeye sevk
işlemi yapılmayabiliyor. Bu durumdaki
bir mükellefe "proaktif" davranarak
hakkındaki tüm olumsuzlukları
giderdiğine ve SMİYB düzenlemediğine
dair bağlı olunan vergi dairesini ikna
etmesini salık veriyoruz. İkna girişimi
sonuç vermişse veya vermemiş fakat
mükellef incelemeye sevk edilmişse,
koddan çıkmak için incelemenin
sonuçlanmasını beklemek gerekiyor.
Hakkında olumlu rapor yazılan mükellef
kod listesinden çıkarılıyor.
SMİYB düzenleyen mükellef nezdinde
yapılmakta olan incelemede ya da bu
mükellefin ticari ilişkide bulunduğu
diğer kişi veya kurumların incelenmesi
sırasında, yahut yetkili makamların yazı
ile bildirmesi üzerine SMİYB
kullandığının vergi dairesinin ıttılaına
girmesi halinde mükellef kod: 5/2'ye
alınıyor. Bu durumdaki mükellefler
incelemeye sevk edilebiliyor. İnceleme
sonucunda rapor olumlu gelirse mükellef
koddan çıkarılıyor. Ancak mükellefin
koddan çıkabilmek için başvurabileceği
iki yol daha var. Mükellef dilerse
kullandığı SMİYB'leri indirim
listesinden çıkartıp düzeltme
beyannamesi vererek tarh edilen vergi ve
cezaları ödeyebilir veya bunların toplam
tutarı kadar teminat verebilir. Mükellef
dilerse düzeltme beyannamesi vermeme
yoluna da gidebilir. Ancak bu durumda
kullanılan SMİYB' lerdeki hesaplanan
KDV'nin 4 katı kadar teminat vermek
zorunluluğu var. Aksi takdirde koddan
çıkmak pek mümkün değil. İzlenecek yol
konusundan mükelleflere YMM'lerini
dinlemelerini salık veriyoruz.
Adreste bulunamama halinde koddan çıkış
Yapılan yoklama ve araştırmalarda
bilinen adreslerinde bulunmayan
mükellefler kod: 5/3'e alınıyor. Bu
durumdaki mükelleflerin koddan
çıkabilmek için bağlı oldukları vergi
dairesine dilekçe ile başvurarak
adreslerinde yoklama yaptırmalarını ve
haklarında başka bir olumsuzluk
olmadığını tevsik etmelerini tavsiye
ediyoruz. Yoklama sonrasında koddan
çıkarılmak için, durumun İVDB "KDV Takip
Birimi'ne" bildirilmesi işlemini, vergi
dairesine verilecek bir dilekçeyle
hızlandırmak mümkün.
Defter belge ibraz etmeme halinde koddan
çıkış
Mücbir sebep sayılan haller dışındaki
nedenlerden dolayı defter ve belgelerini
ibraz etmeyen mükellefler veya birden
fazla döneme ilişkin olarak KDV
beyannamelerini vermeyen mükellefler
kod: 5/4'e alınıyor. Bu durumda koddan
çıkabilmek için defter ve belgelerin
ibrazı veya KDV beyannamelerinin usulüne
uygun olarak doldurarak bağlı olunan
vergi dairesine verilmesi gerekiyor.
Belgeleri taklit edilen mükellefler
kod:6'ya alınıyor. Kod: 6'da olmak
mükellef bakımından bir olumsuz tespit
anlamına gelmiyor. Kendi rızası dışında
belgeleri taklit edildiği için koda
alınanların iadeleri genel esaslara göre
yapılıyor. Bu kodun ihdas edilme nedeni
bunlardan mal alanlar için karşıt
inceleme yapılmasını sağlamak. İVDB,
dileyen mükelleflere kod: 6'da bulunma
nedenleri ve bunun kendileri için bir
olumsuz tespit anlamına gelmediğini
yazılı olarak bildirebiliyor.
Mükellefiyetleri 2004/13 seri numaralı
"Uygulama İç Genelgesi"ne göre re'sen
terk ettirilenler kod: 8'e alınıyor ve
bu koddan çıkamıyorlar. Ta ki, yeni
mükellefiyet tesis ettirmek
istediklerinde re'sen terki, normal
terke (işi bırakmaya) çevirecek
prosedüre uyuncaya kadar. Bu noktada
şöyle bir soru akla gelebilir: Kendisi
kodda olmadığı halde tedarikçileri veya
alt-tedarikçileri kodda olduğu için iade
süreci sürüncemeye uğrayanlar ne
yapmalı? Bu sorunun cevabını merak
edenlere de konuyu YMM'leriyle
tartışmalarını salık veriyoruz.
Vedat Özdan / YMM,
PricewaterhouseCoopers
KDV Koordinatör Yrd.
20.02.2008
|
