|
Maliye,
kaçak akaryakıtla mücadelede kimsenin gözünün yaşına
bakmayacak
Akaryakıt sektöründeki vergi
kaçağını fark edip buna çareler arayan Maliye, yeni
dönemde yaşanan aksaklıkları gidermeye odaklandı.
Her ay binlerce aracın trafiğe çıkmasına karşın, resmi
rakamlarda akaryakıt tüketiminde yüzde 14'lük bir
düşüşün yaşanması sektördeki kayıp ve kaçağın bir türlü
önlemediğinin en açık göstergesi oldu. Hükümet,
getirilen yüksek ve caydırıcı cezalara rağmen istediği
randımanı alamayınca uygulamada görülen aksaklıkların
üzerine gitme kararı aldı. Bu kapsamda ilk olarak
akaryakıt istasyonlarına bir dizi uyarı yazısı
gönderildi. Yazıda, çeşitli nedenlerden ötürü akaryakıt
pompalarını ödeme kaydedici cihazlara bağlatmamış olan
mükelleflerin, 31 Aralık 2007 tarihine kadar kurulum
işlemlerini tamamlaması gerektiği hatırlatıldı.
Maliye Bakanı Kemal Unakıtan imzasını taşıyan yazıda bu
süre içinde akaryakıt pompalarını ödeme kaydedici
cihazlara bağlatmayan mükelleflere her bir tespit için
ayrı ayrı olmak üzere 490 YTL özel usulsüzlük cezasının;
akaryakıt pompalarını ödeme kaydedici cihazlara
bağlattığı halde kullanmadıkları tespit edilenlere ise
her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere 75 YTL
(sermaye şirketleri için) olarak belirlenen birinci
derece usulsüzlük cezasının (beş kat olarak)
uygulanacağı ifade edildi. Bahsi geçen yazıda dikkat
çeken bir diğer husus ise, bahse konu fiilleri işlediği
tespit olunan mükelleflerin izlemeye alınacağı ve
belirli aralıklarla mükellefiyetlerini yerine getirip
getirmediklerinin kontrol edileceği, mükellefiyetlerini
yine yerine getirmedikleri anlaşılan mükellefler
hakkında yapılacak her bir tespit için ayrı ayrı olmak
üzere bahse konu cezaların uygulanacağının
vurgulanmasıydı.
Daha önce Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından da
gündeme getirilen kaçak akaryakıt konusu sadece mali
açıdan değil, ülkemizin güvenliği açısından da büyük
önem taşıyor. Geçmiş yıllarda güvenlik birimleri
tarafından hazırlanan raporlarda da terör örgütlerinin
akaryakıt kaçakçılığı yoluyla ciddi anlamda gelir elde
ettiğine dikkat çekilmişti. Bundan ötürü bu sorunla
mücadeleye özel bir önem veren hükümet, sektörün
denetimi için birtakım düzenlemeler getirmişti.
Türkiye'de dolaşımda olan akaryakıtın, piyasaya kanuni
yollardan girip girmediğinin tespit edilerek, kaçak
akaryakıtın piyasaya sunumunun önlenmesi maksadıyla 2007
başı itibarıyla başlanan 'ulusal marker' uygulamasına
geçilmişti. Bu uygulamanın etkinleştirilmesi için nihai
tüketiciler de sorumlu tutulmuş ve taşıtlarda mevcut
akaryakıtın kaçak olmaması gerektiği ifade edilmişti.
Buna göre sürücüler herhangi bir müeyyideye tabi
tutulmamak için taşıtlarda bulunan akaryakıtın nereden
alındığına delil teşkil edecek akaryakıt alış
faturalarını taşıtta muhafaza etmeleri yönünde
uyarılmışlardı. Ayrıca özellikle satışların belgesiz
yapılmasına mani olmak için akaryakıt istasyonlarına;
önceki tebliğlerle pompaların ödeme kaydedici cihazlara
bağlanması mecburiyeti getirilmişti. Bütün bu
düzenlemelere rağmen bazı akaryakıt istasyonu
işletmecilerinin; tüm satışlarını belgelendirmek
istememesi, pompalarının eski olması, teknik yönden
ödeme kaydedici cihazlara bağlatmaya elverişli
bulunmaması, işyerlerine ruhsat alınamaması, istasyonun
başkasına devredilecek olması gibi sebeplerle, akaryakıt
pompalarını ödeme kaydedici cihazlara bağlatmadıkları
ortaya çıkmıştı.
Taşıt Tanıma Sistemi genişletiliyor
Fakat daha sonra yapılan denetimlerde bir gün içerisinde
aynı araç adına 100-150 fatura düzenlendiği ortaya
çıktı. Bu tespitler; her pompaya ve taşıta, taşıtın
plaka bilgisinin pompalara bağlı ödeme kaydedici
cihazlara otomatik olarak kaydedilmesini sağlayacak
"Taşıt Kimlik Birimi" takılması ve akaryakıt
pompalarıyla ödeme kaydedici cihazların bu birimle
iletişimini sağlayacak ünitelerle teçhiz edilmesi
sisteminin getirilmesine sebep oldu. Sistem, akaryakıt
alımı sırasında bilgileri ödeme kaydedici cihaza ileten
ünitenin (okuyucunun) taşıt kimlik birimine
yaklaştırılmasıyla taşıt kimlik biriminde programlı
bilgileri, otomatik olarak ödeme kaydedici cihaza
aktarma esasına dayalı olarak çalışıyor.
Taşıt kimlik birimi sistemi kullanılarak
gerçekleştirilen akaryakıt alışlarında, pompalara bağlı
ödeme kaydedici cihazlardan otomatik olarak çıkacak
fişlerin üzerinde akaryakıt alan taşıta ilişkin bilgiler
yer alacak. Sistemin en önemli unsurlarından olan taşıt
kimlik birimleri; taşıtın plaka bilgisi ile motor ve
şasi numaralarını ihtiva edecek şekilde üretilecek.
Ödeme kaydedici cihazlarla iletişim yapabilecek
özellikte olacak olan bu birim, taşıtın ön camının
herhangi bir köşesine ve camın iç yüzeyine (doğrudan
cama tatbik edilmek suretiyle), camı olmayan
(motosiklet, mobilet vb.) taşıtlarda ise depo girişinin
yanına kolaylıkla çıkartılamayacak tarzda yapıştırılacak
ve çıkartılmak istendiğinde bir daha kullanılamayacak
şekilde tahrip olacak.
Üzerine kaydedilen bilgiler silinemeyecek,
kopyalanamayacak ve yetkili kişiler dışında bilgi girişi
yapılamayacak şekilde üretilen bu parçalar yurt
genelinde bütün ödeme kaydedici cihazlarla iletişim
sağlayacak özellikte olacak. Yukarıda anlatılan
tedbirlerin netice vermesi, "Taşıt Kimlik Birimi
Sistemi"nin sağlıklı bir şekilde kurularak uygulamaya
geçilebilmesi ve taşıt sahiplerinin akaryakıt alımı
sırasında mağdur olmamaları bakımından bütün akaryakıt
istasyonlarındaki pompaların ödeme kaydedici cihazlara
bağlanmış bulunması gerekiyor.
Ahmet Yavuz
Zaman / 22.10.2007
|
