|
Beş
puanlık prim indirimi
TBMM'ye intikal etmiş bulunan ve
"istihdam paketi" olarak adlandırılan yeni yasal
düzenleme, piyasanın uzun süredir beklediği bazı
düzenlemeleri kapsamaktadır. Bunların başında işsizliğin
azaltılması, yatırımların istihdam odaklı arttırılması
amacıyla "sigorta primleri işveren hissesinde 5 puanlık
indirim" geliyor. Bu düzenlemeye göre, sigortalıların,
malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden,
işveren hissesinin 5 puanlık kısmına isabet eden tutar
Hazine'ce karşılanacaktır.
506 sayılı Kanun'un "Prim oranları" başlıklı değişik 73.
maddesinin D bendinde "Malullük, Yaşlılık ve Ölüm
Sigortaları primi, sigortalının kazancının % 20'sidir.
Bunun % 9'u sigortalı hissesi, % 11'i de işveren
hissesidir. Ancak, maden işyerlerinin yeraltı işlerinde
çalışanlar için Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları
primi, sigortalının kazancının % 22'sidir. Bunun % 9'u
sigortalı hissesi, % 13'ü de işveren hissesidir"
denilmektedir. İşte bu hükümde yer alan işveren payında
indirim yapılması, yani % 11 olan işveren payının 5 puan
inerek % 6 oranına (% 13 olan payın ise % 8'e)
düşürülmesi hedeflenmektedir. Bu indirimin önemli bir
istidam teşviki olacağında şüphe yok.
Bu indirimin nasıl işleyeceği üzerinde düşünmek de
gerekiyor, elbette... İşveren hissesine ait primlerin
Hazine'ce karşılanabilmesi için; işverenlerin,
çalıştırdıkları sigortalıların aylık prim ve hizmet
belgelerini Sosyal Güvenlik Kurumu'na vermeleri,
sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin
sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazine'ce
karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal
süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumu'na prim,
idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve
gecikme zammı borcu bulunmaması şartı aranacaktır.
Yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri
sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işverenler
ise bir yıl süreyle bu düzenlemeyle sağlanan destek
unsurlarından yararlanamayacaktır. Ancak bu hüküm,
sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt
dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmayacaktır.
Bilindiği üzere, işsizlik, tüm dünyada olduğu gibi
ülkemizde de en büyük sorunlardan biri. uluslararası
rekabette istihdam üzerindeki yükler önemli bir engel
olarak görülmektedir. Bu nedenle işsizliğin azaltılması,
yatırımların istihdam odaklı arttırılması amacıyla
sigorta primleri işveren hissesinde 5 puanlık indirime
gidilmesi, öngörülmektedir. Tasarının 5. maddesinde,
Hazine'ce karşılanacak tutar, işveren hissesine isabet
eden beş puan ile sınırlandırılmıştır. İşverenler
hakkında teşvik uygulamasının devam edebilmesi, Kanunun
uygulama döneminde, tahakkuk eden sigortalı hissesine
düşen tutar ile kalan işveren hisse tutarının ödenmesi
koşuluna bağlanmaktadır.
Ayrıca, teşviklerin amacına ulaşabilmesi için
teşviklerin gerçekten istihdam artışı yaratan
işverenlere sağlanması amaçlanmaktadır. Bu nedenle
gerçek istihdam artışı oluşturmayan işlemler, bu
teşviklerden yararlanamayacaktır. Hazinece karşılanacak
prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında
gider veya maliyet unsuru olarak vergiye tâbi olacak
kazancın tespitinde dikkate alınmaması da
sağlanmaktadır.
İstihdam Paketi'nin 5. maddesine göre, "506 sayılı
Kanun'a tâbi sigortalıların aynı kanunun 73 üncü
maddesine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları
primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına
isabet eden tutar Hazinece karşılanır. İşveren hissesine
ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için,
işverenlerin; çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili
olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet
belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik
Kurumu'na vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta
primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile
Hazine'ce karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı
yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumu'na
prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme
cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır.(...)"
MÜSİAD'ın iktisadî raporlarında yıllardır tekrarlandığı
üzere, sigortalı sayısını artırmak hedeflenirken,
sigorta prim oranlarının da kademeli olarak düşürülmesi
şart. Bu anlamda Sosyal Güvenlik Sistemi'ne devlet
katkısının sağlanması da çok önemlidir. Ülkemizde sosyal
güvenlik için kesilen prim oranlarının dünya
ortalamasının oldukça üzerinde olduğu bilinmektedir.
Bunun işverenler üzerinde her zaman olumsuz etkileri
olmaktadır. Prim oranlarının yüksekliği, işçi
çalıştırmayı caydırmakta veya kayıtdışı istihdamın
oluşumuna neden olmaktadır. Bir sosyal güvenlik
sisteminin öncelikli hedeflerinden birisi, sigortalı
sayısını artırmaktır. Bu hedefe ulaşabilmek için prim
oranlarını, kademeli olarak aşağıya çekmek
gerekmektedir.
Tahsin Sınav
Y.Şafak / 12.05.2008 |
