| |
Vergi iadesi kalktı, kimsenin kaybı yok
Vergi iadesine son verilip
verilmediği hâlâ tartışılıyor; ama asgari ücretliler
açısından müjdesini verdiğimiz, 'asgari geçim
indirimini' içeren kanun tasarısı Plan ve Bütçe
Komisyonu'nda kabul edildi.
Önümüzdeki günlerde genel kurulda görüşülerek
kanunlaşacak bu düzenleme, vergi iadesi yerine
'temel ihtiyaçları karşılamada kullanılan gelirin
bir miktarının vergi dışı bırakılması' teorisine
dayanan asgari geçim indirimini getiriyor. Asgari
geçim indirimi, yıllardır söylenegelen ve bizim de
savunduğumuz asgari ücretin tamamen vergi dışı
bırakılması yönünde bir başlangıç.
Çalışanlar geçen yıl topladıkları fiş üzerinden bu
yıl da vergi iadesi alacak. Tasarı, 2007'de
emekliler gibi çalışanların da iade zarfı
doldurmalarına son veriyor. Asgari vergi indirimi
uygulaması ise 2008'den itibaren başlayacak. Bu
durumda hem vergi iadesi ödenmeyen, hem de geçim
indirimi uygulanmayan 2007'nin çalışanlar için kayıp
bir yıl olacağı iddia edilmekte ise de aslında
herhangi bir kayıp olmayacak. Çünkü bu yıl vergi
iadesi ile ücretlilerden alınan vergilerde bir nevi
indirim yapılıyor. Önümüzdeki yıl da asgari geçim
indirimi kapsamında bir indirim söz konusu
olacağından, herhangi bir kayıp olmayacak. Bu manada
yapılan, indirim döneminin geriye çekilmesinden
başka bir şey olmuyor. Getirilecek asgari geçim
indirimi sisteminde, asgari ücret ile bağlantı
kurularak mükellefin kendisi, çalışmayan ve herhangi
bir geliri olmayan eşi ile bakmakla yükümlü olduğu
çocukları için standart bir indirim getiriliyor.
Böylece düşük gelirliler üzerindeki vergi yükü,
kısmen de olsa azaltılarak gelir dağılımının daha
adil olmasına katkıda bulunulması hedefleniyor.
Yeni uygulamayla yıllık vergi iadesi tutarı 385 yeni
lira olan bir asgari ücretli bu sistemle, bekârsa
478, evliyse 573 yeni lira alabilecek. Tasarıya göre
indirimin mükellefin kendisi için sanayi kesiminde
çalışan ve 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan
asgari ücretin yüzde 50'si, çalışmayan ve herhangi
bir geliri olmayan eş için yüzde 10'u, ilk iki çocuk
için yüzde 7,5'i, diğerleri için yüzde 5'i olarak
uygulanması öngörülüyor. Asgari ücret alan bir kişi
4 çocuklu ise bundan sonra hiç vergi vermeyecek.
Uluslararası Para Fonu'na verilen niyet mektubunda
şubat ayında yasalaşması taahhüdünde bulunulan
tasarının, kısa süre içinde Meclis Genel Kurulu'nda
ele alınması bekleniyor. Öte yandan vergi iadesi
kaldırıldıktan sonra çalışanların ve emeklilerin fiş
toplamayacağı, dolayısıyla kayıt dışı satışın
artacağı iddialarına karşılık getirilen bir vergi
güvenlik müessesesi olan özel gider bildiriminin
Plan ve Bütçe Komisyonu'nda tasarıdan çıkarıldığını
da belirtelim.
Serbest bölgelere mal giriş çıkışında fon
ödenmeyecek
Ülkemizde, ihracat için yatırım ve üretimi artırmak,
yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak,
ekonominin girdi ihtiyacını ucuz ve düzenli şekilde
temin etmek, dış finansman ve ticaret imkânlarından
daha fazla faydalanmak üzere serbest bölgeler
kuruldu. Bu bölgelerde faaliyette bulunan şirketlere
geniş muafiyet ve teşvikleri içeren birçok vergi
avantajları tanındı. Bunların başında gelir ve
kurumlar vergisi muafiyeti geliyordu. Fakat söz
konusu avantajların getiriliş gayesinin aksine
serbest bölgelere kâr transferi yapılarak vergi
kaçırıldığı görülünce 2004 yılı başında ticaretle
uğraşan tam ve dar mükelleflerin buralardaki Gelir
ve Kurumlar Vergisi muafiyetine son verildi.
İmalatçı firmalar ise bu kısıtlamanın dışında
tutuldu.
Dolayısıyla serbest bölgelerde imalat işi dışında
faaliyet gösteren ticari firmaların vergi ve benzeri
oldukça daraldı. Bu tıkanıklık, serbest bölgelerin
ekonomiye katkılarını azalttı ve buralardaki
faaliyetler bir hayli yavaşladı. Şimdi aldığımız
duyuma göre hükümet, ilgili 3218 sayılı kanunda bir
değişiklik yaparak bu bölgeleri yeniden
hareketlendirmek ve ekonomiye kazandırmak istiyor.
Yapılacak değişiklik 'yurtdışından bölgeye getirilen
mallar ile bölgeden Türkiye'ye çıkarılan malların
CIF değeri üzerinden peşin olmak üzere binde 5
oranında ödenecek ücretleri' kaldırmasını öngörüyor.
Yurtdışından serbest bölgeye gelen ve buradan çıkan
malların (imalat ile ilgili olsun olmasın) değeri
üzerinden alınan toplam yüzde 1'lik ücret
alınmayacak.
Sorularınızı bekliyoruz
Mükelleflerin yıllık beyan edecekleri gelirlerine
ilişkin beyannameler, kazancın elde edildiği yılı
takip eden yıl başından itibaren verilen belgelerle
vergi dairesine bildiriliyor. Basit Usul
mükellefleri 2006 yılı kazançlarına ilişkin
beyannameleri şubat içerisinde verecek. Geçen hafta
yapılan bir duyuru ile bu mükelleflerin beyanname
süresi 23 Şubat akşamına kadar uzatıldı. Menkul ve
gayrimenkul sermaye iradı elde edenler de mart
içinde kazançlarını beyan edecek. Gelirin beyanı ile
ilgili, beyan takvimi de dikkate alınarak detaylı
yazılar yazacağız. Kira gelirleri, kâr payı ve faiz
gelirleri, serbest meslek kazançlarının beyanı ile
ilgili karşılaştığınız problemler ve takıldığınız
hususlarla ilgili olarak soracağınız sorulara da
cevap vereceğiz. Genel nitelikli soruları köşemize
taşıyacağız. Sorularınızı, e-posta ile ve 0 212 454
14 94 no'lu fakstan iletebilirsiniz.
Ahmet YAVUZ
Zaman
19.02.2007 |
|
