| |
6)- 5458 SAYILI KANUNA GÖRE
BORÇLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN, SORU -
CEVAP BANKASI :
SORU-Yeniden yapılandırma kapsamına kimler
girmektedir?
Mülga 5272 sayılı ve 5393 sayılı Belediye Kanununun
Geçici 7. ve 5. maddelerine istinaden Hazine
Müsteşarlığı bünyesinde kurulan Uzlaşma Komisyonuna
başvuruda bulunmayan Belediyeler ve bunlara bağlı
kuruluşlar ile sermayesinin %50'sinden fazlası
Belediyeye ait şirketler dahil resmi sektör
işverenleri, özel sektör işverenleri, isteğe bağlı
sigortalılar ve topluluk sigortasına tabi avukat ve
noterler Kanun kapsamına girmektedir.
SORU-Yeniden yapılandırma kapsamına hangi işverenler
girmemektedir?
Mülga 5272 sayılı ve 5393 sayılı Belediye Kanununun
Geçici 7. ve 5. maddelerine istinaden Kurumumuza
olan borçlarından dolayı Hazine Müsteşarlığı
bünyesinde kurulan Belediye Uzlaşma Komisyonuna
başvuran belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile
sermayesinin %50'sinden fazlası Belediyeye ait
şirketler ile daha önce borçları olmayıp; 14.04.2005
tarihinden sonra borçları olan resmi sektör
işverenleri ile 31.03.2005 tarihinden sonra borçları
olan özel sektör işverenleri yapılandırma kapsamına
girmemektedir.
SORU-Yeniden yapılandırma kapsamına hangi borç
türleri girmektedir?
Sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi,
işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve
sosyal yardım zammı borçları ile özel bina inşaatı
ve ihale konusu işlerden kaynaklanan asgari işçilik
fark tutarı borçları, topluluk sigortasına tabi
avukatlar ve noterlerin malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortası kollarına ait prim borçları, prim ödeyen
isteğe bağlı sigortalılardan sigortalılığı sona
ermeyenlerin prim borçları yapılandırma kapsamına
girmektedir.
SORU-Yeniden yapılandırma kapsamına hangi borç
türleri girmemektedir?
Resmi ve özel sektör işverenlerinin tasarrufu
teşvik, konut edindirme yardımı, eğitime katkı payı,
özel işlem vergisi, damga vergisi, kira borçları ve
bunların ferileri ve icra masrafları gibi borçları
kapsam dışındadır.
SORU-Yeniden yapılandırma kapsamına hangi dönem
borçlar girmektedir?
5458 sayılı Kanunun 1. maddesine giren borç
türlerinden olmak kaydıyla;
-Kamu sektörü işverenlerinin en son 14/4/2005
tarihine; özel sektör işverenlerinin ise en son
31/3/2005 tarihine kadar ödenmesi gerektiği halde,
5458 sayılı Kanunda belirtilen başvuru süresinin
sonuna kadar tahakkuk etmiş ve ödenmemiş olan
borçları, başka bir anlatımla 2005/Şubat ayı aylık
prim ve hizmet belgesi dahil önceki borçları,
-İşverenlerin 31/3/2005 tarihi ve öncesinde biten
özel bina inşaatı ve ihale konusu işlerinden
kaynaklanan ve fark işçilik tutarı üzerinden
hesaplanacak borçları,
-İsteğe bağlı sigortalıların 1/5/2003-31/3/2005
tarihleri arasındaki prim borçları,
-Topluluk sigortasına tâbi olan avukat ve noterlerin
31/3/2005 tarihine kadar olan malüllük, yaşlılık ve
ölüm sigortası kollarına ait prim borçları,
Yeniden yapılandırma kapsamına girmektedir.
SORU-Yeniden yapılandırmada herhangi bir başvuru
süresi var mıdır?
Yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanmak
isteyenler işveren ve sigortalıların, 5458 sayılı
Kanunun Resmi Gazetede yayımını (04.03.2006
tarihini) izleyen aydan itibaren iki ay içinde
(Nisan ve Mayıs aylarında) Kuruma yazılı olarak
başvurmaları gerekmektedir.
SORU-Yeniden yapılandırma için başvuru ne şekilde
yapılacaktır?
Yeniden yapılandırma kapsamına giren borçlar için
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aydan
itibaren iki ay içinde yazılı olarak işyerinin bağlı
olduğu Sigorta İl / Sigorta Müdürlüğüne başvuruda
bulunulması gerekmektedir.
İşverenlerin posta ile müracaat etmeleri halinde,
taahhütlü, iadeli taahhütlü veya APS yolu seçilmişse
dilekçenin postaya veriliş tarihi, adi posta yolu
seçilmiş ise, Kurum kayıtlarına intikal tarihi
başvuru tarihi olarak kabul edilecektir.
Dolayısıyla, başvurunun adi posta yolu ile yapılması
ve bunun da Kurum kayıtlarına son başvuru tarihi
geçtikten sonra intikal etmesi halinde, yeniden
yapılandırma başvuru talebi kabul edilmeyecektir.
Öte yandan, e-bildirge uygulaması kapsamında
Kurumumuzdan şifre almış ve prim belgelerini
internet ortamında Kuruma gönderen işverenler,
işlemlerinin daha hızlı sonuçlandırılabilmesi için
yeniden yapılandırma konusunda ön başvurularını
internet ortamında yapmaları mümkün bulunmaktadır.
Ancak, bu durumda da işverenlerin kendilerine
randevu verilen tarihte her halükarda yazılı
başvurularını yapmaları gerekmektedir.
SORU-Yeniden yapılandırma için başvuru nereye
yapılacaktır?
Borçlarını yeniden yapılandırmak isteyen işverenler,
başvurularını işyerinin işlem gördüğü Sigorta İl /
Sigorta Müdürlüğüne yapmaları gerekmektedir.
İşverenlerin değişik Sigorta İl / Sigorta
Müdürlüğünde tescilli işyerlerinin olması ve bu
işyerlerinin borçlarını yeniden yapılandırmak
istemeleri halinde, her bir Müdürlüğe ayrı ayrı
yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir.
Ayrıca, işverenlerin aynı Sigorta İl/Sigorta
Müdürlüğünde birden fazla tescilli işyerinin olması
ve bu işyerlerinin borçlarını yeniden yapılandırmak
istemeleri halinde, her bir işyeri için ayrı ayrı
başvuruda bulunabileceği gibi, tek bir başvuru
formuna bütün işyeri sicil numaralarını eksiksiz
olarak yazmak suretiyle de başvurabileceklerdir.
SORU-Asıl tutarı 100.000 YTL altında olan borçların
yeniden yapılandırılması nasıl yapılacaktır?
Yapılandırma talebinde bulunulacak borç aslı
tutarının 100.000.YTL'nin altında olması halinde;
her dönem borç aslına ödeme vadesinin bitiminden
itibaren 31.12.1998 tarihine kadar uygulanan
oranlara göre gecikme zammı hesaplanmak; 1.1.1999
tarihinden itibaren toptan eşya fiyat endeksi
(TEFE); 1.1.2005 tarihinden itibaren ise üretici
fiyat endeksi (ÜFE) aylık değişim oranları, yeniden
yapılandırma başvurusunda bulunulan tarihten önceki
ayın sonuna kadar olan süreye kadar bileşik bazda
uygulanmak suretiyle yeniden yapılandırmaya esas
olan borç bulunacaktır.
SORU-Asıl borç tutarı 100.000 YTL üstünde olup,
bilanço esasına göre defter tutan ve 01.01.2005
tarihi itibariyle de vergi mükellefiyeti devam eden
işverenlerin borçlarının yeniden yapılandırılması
nasıl yapılacaktır?
Bu durumda olan işverenlerin borçları, yeniden
yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki
ayın sonuna kadar olan süre için Kurumun mevcut
mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak toplam
borçları bulunacaktır.
Bu şekilde hesaplama yapıldıktan sonra, işverenlerin
en son vermiş olduğu gelir veya kurumlar vergisi
beyannamesi eki bilançosu esas alınarak, "dönen
varlıklar - stoklar / kısa vadeli yabancı kaynaklar"
işlemine göre bulunacak oran 0.50 ve altında ise bu
durum borçlu açısından "çok zor durum" hali kabul
edilecektir
Söz konusu oranın; 0.50-0.40 arasında olması
durumunda toplam borcun % 10'u, 0.39-0.30 arasında
ise toplam borcun % 20'si, 0.29 ve altında ise
toplam borcun % 30'u; terkin edilerek,
yapılandırmaya esas olan borç bulunacaktır.
Ancak, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanan
(terkin sonrası) borcun, borç aslı tutarı 100.000
YTL altında olan borçların hesaplama metoduna göre
hesaplanacak borçtan daha az olmaması gerekmektedir.
SORU-Asıl tutarı 100.000 YTL üstünde olup, bilanço
esasına göre defter tutmayan ve 01.01.2005 tarihi
itibariyle vergi mükellefiyeti devam eden
işverenlerin borçlarının yeniden yapılandırılması
nasıl yapılacaktır?
Bu durumda olan işverenlerin borçları, yeniden
yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki
ayın sonuna kadar olan süre için Kurumumuzun mevcut
mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak toplam
borçları bulunacaktır.
Bu şekilde borç hesaplandıktan sonra, bu işverenler
tarafından 31/12/2004 itibariyle beyan edilecek mali
durum bildirimi esas alınarak, "kasa+banka+kısa
vadeli alacaklar/ kısa vadeli borçlar" işlemine göre
bulunacak oran 0.30 ve altında ise bu durum borçlu
açısından "çok zor durum" hali kabul edilecektir.
Söz konusu oranın; 0.30-0.20 arasında olması
durumunda toplam borcun % 10'u, 0.19-0.10 arasında
bulunması halinde % 20'si, 0.09 ve bu oranın altında
ise borcun % 30'u; terkin edilerek yapılandırmaya
esas olan borç bulunacaktır.
Ancak, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanan
(terkin sonrası) borcun, borç aslı tutarı 100.000
YTL altında olan borçların hesaplama metoduna göre
hesaplanacak borçtan daha az olmaması gerekmektedir.
SORU-Asıl tutarı 100.000 YTL üstünde olup,
01.01.2005 tarihinden önce vergi mükellefiyeti sona
eren işverenlerin borçlarının yeniden
yapılandırılması nasıl yapılacaktır?
Bu durumda olan işverenlerin borçları, yeniden
yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki
ayın sonuna kadar olan süre için kurumun mevcut
mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak toplam
borçları bulanacak ve bu borcun %30'u terkin
edilerek, yapılandırmaya esas olan borç
hesaplanacaktır.
Ancak, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanan
(terkin sonrası) borcun, borç aslı tutarı 100.000
YTL altında olan borçların hesaplama metoduna göre
hesaplanacak borçtan daha az olmaması gerekmektedir.
SORU-Yapılandırmaya esas toplam borç Asıl tutarı
100.000 YTL üstünde olup, 01.01.2005 tarihi
itibariyle haklarında iflas kararı verilen
işverenlerin borçlarının yeniden yapılandırılması
nasıl yapılacaktır?
Bu durumda olan işverenlerin borçları, yeniden
yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki
ayın sonuna kadar olan süre için kurumun mevcut
mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak toplam
borçları bulanacak ve bu borcun %30'u terkin
edilerek, yapılandırmaya esas olan borç
hesaplanacaktır.
Ancak, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanan
(terkin sonrası) borcun, borç aslı tutarı 100.000
YTL altında olan borçların hesaplama metoduna göre
hesaplanacak borçtan daha az olmaması gerekmektedir.
SORU-Yapılandırmaya esas borç asıl tutarı 100.000
YTL üstünde olup, bilanço esasına göre defter tutan
ve rasyosu 0.50 üzerinde olan işverenlerin borçları
yeniden yapılandırılacak mıdır?
Bilanço esasına göre defter tutan 01.01.2005 tarihi
itibariyle vergi mükellefiyeti devam eden
işverenlerin en son vermiş olduğu gelir veya
kurumlar vergisi beyannamesi eki bilanço esas
alınarak, "Dönen Varlıklar - Stoklar / Kısa Vadeli
Yabancı Kaynaklar" işlemine göre bulunacak oranın
0.50 üzerinde olması halinde, herhangi bir terkin
işlemi yapılmadan borçlarının yaşı ve miktarına göre
bulunacak ağırlıklı yaşa göre taksitlendirilecek ve
taksitlendirme süresine bağlı olarak da
kendilerinden taksitlendirme farkı alınacaktır.
SORU-Yapılandırmaya esas borç aslı tutarı 100.000
YTL üstünde olup, bilanço esasına göre defter
tutmayan ve rasyosu 0.30 üzerinde olan işverenlerin
borçları yeniden yapılandırılacak mıdır?
Bilanço esasına göre defter tutmayan ve 01.01.2005
tarihi itibariyle vergi mükellefiyeti devam eden
işverenler tarafından 31.12.,2004 itibariyle beyan
edilecek mali durum bildirimi esas alınarak,
"Kasa+Banka+Kısa Vadeli Alacaklar / Kısa Vadeli
Borçlar" işlemine göre bulunacak oranın 0.30
üzerinde olması halinde, herhangi bir terkin işlemi
yapılmadan borçlarının yaşı ve miktarına göre
bulunacak ağırlıklı yaşa göre taksitlendirilecek ve
taksitlendirme süresine bağlı olarak da
kendilerinden taksitlendirme farkı alınacaktır.
SORU-Asıl tutarı 100.000 YTL üstünde olan borçların
yeniden yapılandırılmasında terkine esas olacak
rasyoların hesaplanması serbest muhasebeci, serbest
muhasebeci mali müşavir, yeminli mali müşavirlere
yaptırılabilir mi?
Borç aslı tutarı 100.000 YTL üstünde olan
işverenlerin terkine esas olacak oranlarının (rasyoların)
hesaplanmasında serbest muhasebeci, mali müşavir ve
yeminli mali müşavirlere görev verilebilecektir.
Ancak, bu durumda görevlendirilen meslek mensupları,
yaptıkları hesaplamaların defter, kayıt ve belgelere
uygun olmasından sorumlu olacaklardır.
SORU-Asıl borç tutarı 100.000 YTL üstünde olan
işverenlerin rasyolarının hesaplanmasına esas olan
bilgi ve belgelerin doğru olmadığının tespit
edilmesi halinde herhangi bir yaptırım uygulanacak
mıdır?
Asıl borç tutarı 100.000 YTL üstünde olan
işverenlerin rasyoların hesaplanmasına esas olan
bilgilerin doğruluğu Sosyal Sigortalar Kurumu
ve/veya Maliye Bakanlığı denetim elemanlarınca
kontrol edilebilecektir. Yapılacak inceleme
sonucunda söz konusu bilgilerin doğru olmadığının
anlaşılması halinde, işverenler bu Kanun
hükümlerinden yararlanma hakkını kaybedecekler ve
haklarında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk
Ceza Kanununun ilgili hükümlerine göre işlem
yapılacaktır
SORU-Yeniden yapılandırmada borçlar en fazla kaç ay
taksitlendirilebilir?
Yapılandırmaya esas olan borçlar, başvuru tarihine
göre aylık bazda borcun ağırlıklı yaşı ve miktarına
göre azami 60 aya kadar taksitlendirilebilecektir.
SORU-Yeniden yapılandırmada taksit süresi nasıl
belirlenmektedir?
Yapılandırmaya esas olan borçların azamı taksit
süresi, başvuru tarihine göre aylık bazda borcun
ağırlıklı yaşı ve miktarı dikkate alınarak,
Yeniden yapılandırılacak olan her bir borç türünün
her dönemine (ayına) ait borç aslı tutarının,
başvuru tarihine göre aylık bazda hesaplanacak
borcun yaşı (gecikme zammı uygulanan ay sayısı) ile
çarpılarak, her dönem için yapılacak bu işlemlerin
sonuçlarının toplanması ve bu tutarın bütün
dönemlerin borç aslı toplamına bölünmesi suretiyle
borcun ağırlıklı yaşı (azami taksit süresi)
belirlenecektir.
SORU-Yeniden yapılandırmada her isteyen borcunu 60
ay taksitlendirebilir mi?
Yeniden yapılandırmada her isteyen borcunu 60 ay
taksitlendiremez.Taksit süresi aylık bazda borcun
ağırlıklı yaşı ve miktarına göre belirlenmektedir.
SORU-Yeniden yapılandırmada hangi durum peşin ödeme
sayılacaktır?
Yeniden yapılandırılmış olan borcun tamamının,
yeniden yapılandırma için kanunda öngörülen başvuru
süresinin sona erdiği tarihi takip eden ayın sonuna
kadar ödenmesi halinde, borç peşin ödenmiş
sayılarak, vade farkı uygulanmayacaktır.
SORU- Peşin ödemede borçluya nasıl bir avantaj
sağlanmaktadır?
Yeniden yapılandırılmış olan borcun tamamının
ödenmesi halinde vade farkının alınmamasından dolayı
peşin ödeme avantaj sağlamaktadır.
SORU-Taksitle ödemede vade farkı (taksit faizi)
alınacak mıdır?
Yeniden yapılandırılan borcun taksitle ödenmek
istenmesi halinde, taksitlendirme süresine bağlı
olarak borcun 12 ayda ödenmek istenmesi halinde
yıllık % 4, 12 ayı aşan ancak 24 ayı geçmeyen sürede
ödenmek istenmesi halinde yıllık %5, 24 ayı aşan
sürede ödenmek istenmesi halinde yıllık %6 oranında
taksitlendirme farkı uygulanacaktır.
SORU-Yeniden yapılandırmaya esas toplam borcun 1.000
YTL olması ve bu borcun da 12 ayda, 24 ayda, 36
ayda, 48 ayda ve 60 ayda ödenmesi halinde
taksitlendirme farkı nasıl hesaplanacaktır.
Taksit Sayısı Taksitlendirme Faizi (%) Yeniden
Yapılandırılan Borç (YTL) Vade Farkı (YTL) Ödenecek
Toplam Borç (YTL)
12 ay 4 1.000 40 1.040
24 ay 10 1.000 100 1.100
36 ay 18 1.000 180 1.180
48 ay 24 1.000 240 1.240
50 ay 30 1.000 300 1.300
SORU-Başlangıçta taksitle ödeme yolunu seçen borçlu
daha sonraki aylarda kalan borcunu peşin ödeyebilir
mi? Bu durumda borçluya herhangi bir avantaj
sağlanacak mıdır?
Başlangıçta taksitle ödeme yolu seçilip daha sonra
taksitlendirilen borcun kalan kısmının peşin ödenmek
istenilmesi halinde, uygulanan taksitlendirme
farkının kalan aylara isabet eden kısmı indirilerek
bakiye borç miktarı tahsil edilecektir.
SORU-Bir takvim yılında taksitler ve cari ay
borçları kaç defa aksatılabilir?
Borçlarını yeniden yapılandıranların borç türü
bazında taksitlendirilmiş borçlarını ve aynı
mahiyetteki cari ay borçlarıyla ilgili ödeme
yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla
aksatmamaları gerekmektedir. Aksi taktirde yeniden
yapılandırma haklarını kaybedeceklerdir.
SORU-Aksatılan taksitler nasıl ve hangi sürede
ödenmesi gerekmektedir?
Bir takvim yılında ödenmeyen ye da eksik ödenen
taksit tutarlarının taksitlendirme süresi aşılmamak
kaydıyla en geç izleyen takvim yılının sonuna kadar;
ödenmeyen ya da eksik ödenen kısmın son takside ait
olması halinde ise, bu tutarın son taksiti izleyen
ayın sonuna kadar ödenmeyen kısım ile birlikte,
gecikilen her ay için hazine müsteşarlığınca
açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden
ıskontolu ihraç edilen devlet iç borçlanma
senetlerinin aylık ortalama faiz oranına 1 puan
eklenmek suretiyle bulunacak faiz oranının bileşik
bazda uygulanması sonucunda hesaplanacak faiz
miktarının ödenmesi halinde bu kanunun yeniden
yapılandırma hükümlerinden yararlanacaklardır.
SORU- Aksatılan cari ay borçları nasıl ve hangi
sürede ödenmesi gerekmektedir?
Taksitlendirme süresi içinde ödenmeyen ya da eksik
ödenen aynı mahiyetteki cari ay borçları, Sosyal
Sigortalar Kurumu mevzuatına göre gecikme zammı
hesaplanarak tahsil edilecektir.
SORU-Sigorta primi borçlarına ilişkin yeniden
yapılandırma taksitlerini düzenli ödeyen, ancak
taksitlendirme süresi içindeki 4 aylık cari ay
sigorta primi borcunu ödemeyen bir işverenin yeniden
yapılandırma işlemi bozulur mu?
Borçlarını yeniden yapılandıranların borç türü
bazında taksitlendirilmiş borçlarını ve aynı
mahiyetteki cari ay borçlarıyla ilgili ödeme
yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla
aksatmamaları gerekmektedir. Dolayısıyla, sigorta
primi borcunu yapılandıran ve taksitlerini düzenli
ödeyen bir işverenin 4 aylık cari ay borcunu
ödememesi halinde yeniden yapılandırma işlemi
bozulacak ve bunlar hakkında 506 sayılı Kanunun 80
inci maddesi hükmü uyarınca derhal cebri takip
işlemlerine başlanılacaktır.
SORU-Borçlarını 2005/Mayıs ayından başlayarak 12 ay
süre ile taksitlendiren ve 2005 yılına ait 2 taksit
tutarını aksatan bir işveren aksattığı taksit
tutarlarını izleyen takvim yılının (2006) sonuna
kadar ödeyebilir mi?
Bir takvim yılında ödenmeyen ya da eksik ödenen
taksit tutarlarının 3'den fazla olmamak ve
taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en geç
izleyen takvim yılının sonuna kadar ödenmesi imkanı
vardır. Ancak yukarıdaki örnekte 12 ay taksit
yapıldığı ve taksit süresi de 2006/Nisan ayı sonunda
sona erdiğinden, 2005 yılında aksatılan söz konusu
taksitlerin en geç 2006/Nisan ayı sonuna kadar
ödenmesi gerekmekte olup, aksi taktirde yeniden
yapılandırma işlemi bozulacaktır.
SORU-Sadece sigorta primi borcunu yeniden
yapılandıran ve buna ilişkin taksitlerini düzenli
ödeyen bir işveren, taksitlendirme süresinde bir
takvim yılında tahakkuk edecek 3 aydan fazla
(örneğin 5 aylık) işsizlik sigortası primi borcunu
ödememesi halinde yeniden yapılandırma anlaşması
bozulacak mıdır?
Başvurusu kabul edilip borçları yeniden
yapılandırılanlar; borç türü bazında
taksitlendirilmiş borçlarıyla ilgili ödeme
yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla
veya taksitlendirme süresi içinde tahakkuk edecek
aynı mahiyetteki carî ay borçlarıyla ilgili ödeme
yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla
yerine getirmemeleri halinde, yeniden yapılandırma
hakkını kaybedeceklerinden, sadece sigorta primi
borcunu yeniden yapılandıran ve buna ilişkin
taksitlerini düzenli ödeyen işveren, aynı mahiyette
bir borç olmaması nedeniyle taksitlendirme süresi
içinde tahakkuk edecek işsizlik sigortası primi
borçlarını ödememesi halinde, yeniden yapılandırma
işlemi bozulmayacaktır.
SORU-Taksitlendirme süresi içindeki vergi borçlarını
ödeme şartı SSK'ya borçlarını yeniden yapılandıran
tüm işverenler için geçerli midir?
Vergi borçlarını ödeme şartı, yeniden yapılandırmaya
esas borç aslı tutarı 100.000.YTL üzerinde olan
işverenler için geçerlidir.
SORU-Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçlarını
yeniden yapılandıran işverenlerin, taksitlerini ve
cari ay borçlarını düzenli ödedikleri halde,
taksitlendirme süresi içindeki vergi borçlarını
ödememeleri halinde yeniden yapılandırma anlaşması
bozulacak mıdır?
Yeniden yapılandırmaya esas borç aslı tutarı 100.000
YTL üzerinde olan işverenler, taksitlendirme
süresinde beyanları üzerine tahakkuk eden; yıllık
gelir ya da kurumlar vergisinin süresinde veya vade
tarihlerinin rastladığı yılı takip eden yılın sonuna
kadar tamamen ödenmemesi, katma değer vergisinde bir
takvim yılında üç defadan fazla kanunî ödeme
süresinde veya vade tarihlerinin rastladığı yılı
takip eden yılın sonuna kadar ödeme
yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, bu vergi
türleri için ikmalen, re'sen veya idarece yapılan
tarhiyatlardan, taksitlendirme süresince
kesinleşenlerin ise kanunî süresinde veya kesinleşme
tarihlerinin bulunduğu yılı takip eden yılın sonuna
kadar ödenmemiş olması ya da bu borçların 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre
taksitlendirilmemesi hallerinde, bu hususların
işverenin bağlı olduğu vergi dairelerince Sosyal
Sigortalar Kurumuna bildirilmesi halinde yeniden
yapılandırma anlaşması bozulacaktır.
SORU-5458 sayılı Kanun kapsamına giren borcunu
yeniden yapılandırmayan veya yeniden yapılandırdığı
halde anlaşmasını bozan işverenler üretim, yatırım
ve benzeri Devlet yardımı ile teşvik ve desteklerden
yararlanabilecekler mi ?
İşverenlerin, 5458 sayılı Kanunun 1 inci maddesi
kapsamındaki borçlarını yeniden yapılandırmaması
halinde, başvuru süresinin sona erdiği tarihten
itibaren; yapılandırılmış borçları ile ilgili ödeme
yükümlülüklerinin yerine getirilmemiş olmasından
dolayı anlaşmaları bozulanlar ise anlaşmalarının
bozulduğu tarihi takip eden aybaşından itibaren;
kanun, kararname veya diğer mevzuatla sağlanan
üretim, yatırım ve benzeri Devlet yardımları ile
teşvik ve desteklerden, daha önce başlayıp devam
eden nakdî olmayan teşvikler hariç,
yararlandırılmayacak ve yararlanmaması gerektiği
sonradan anlaşılanlardan da yapılan Devlet yardımı,
teşvik ve destek ödemeleri kanunî faizi ile birlikte
geri alınacaktır. Söz konusu destek, teşvik ve
Devlet yardımları, Sosyal Sigortalar Kurumundan
borçlulara ilişkin bilgilerin temin edilmesinden
sonra ilgili kurum ve kuruluşlarca sağlanacaktır.
SORU-Üretim, yatırım ve benzeri Devlet yardımı ile
teşvik ve desteklerden yararlanmaya ilişkin 5458
sayılı Kanunda yer alan hüküm hangi işverenleri
ilgilendirmektedir?
Söz konusu hüküm, 5458 sayılı Kanunun 1 inci maddesi
kapsamında borcu olan işverenleri
ilgilendirmektedir.
Dolayısıyla, 5458 sayılı Kanun kapsamına girmeyen
bir borç türü (örneğin tasarrufu teşvik, damga
vergisi, özel işlem vergisi, icra masrafı gibi) ve
dönemine (örneğin 2005/Mayıs ayına) ilişkin bir
borcu olan işveren söz konusu hükümden
etkilenmemektedir.
SORU-5458 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
önce 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine göre
borçlarını taksitlendiren ve ödeme yükümlülüklerini
düzenli olarak yerine getiren işverenler, kalan
borçlarını 5458 sayılı Kanuna göre yeniden
yapılandırabilir mi? Bunun için ne yapılması
gerekiyor?
5458 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre
borçlarını taksitlendirerek, taksitlendirme
şartlarına uygun olarak ödemekte olanlar, kalan borç
tutarları için başvuru süresi içinde talep etmeleri
halinde, yeniden yapılandırma hükümlerinden
yararlanabileceklerdir. Bu takdirde, daha önce
yapılmış olan tecil ve taksitlendirme işlemi
bozularak taksitlendirme şartlarına uygun olarak
daha önce ödenmiş olan taksit tutarları, kurumun
ilgili mevzuatına göre mahsup edildikten sonra kalan
borçlar vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek,
yeniden yapılandırılacaktır.
SORU-2003 yılında çıkan 4958 sayılı Kanuna göre
borçlarını yeniden yapılandıran ve bugüne kadar da
ödeme yükümlülüklerini düzenli yerine getirmiş
olanlar, kalan borçlarını 5458 sayılı Kanuna göre
yeniden yapılandırabilir mi? Bunun için ne yapılması
gerekiyor?
4958 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin (K)
fıkrasına göre borçlarını taksitlendirerek,
taksitlendirme şartlarına uygun olarak ödemekte
olanlar, kalan borç tutarları için başvuru süresi
içinde talep etmeleri halinde, 5458 sayılı Kanunun
yeniden yapılandırma hükümlerinden
yararlanabileceklerdir. Bu takdirde, daha önce
yapılmış taksitlendirme işlemi bozularak
taksitlendirme şartlarına uygun olarak ödenmiş olan
taksit tutarları, kurumun ilgili mevzuatına göre
mahsup edildikten sonra kalan borçlar vadesinde
ödenmemiş alacak kabul edilerek, yeniden
yapılandırılacaktır.
SORU-Borçlarını yeniden yapılandıran işverenlerin,
bu borçlarından dolayı daha önce SSK tarafından
konulmuş olan hacizler kaldırılacak mıdır?
Yeniden yapılandırılan borçlar için, Kanunun
yürürlük tarihinden önce tatbik edilmiş olan
hacizler yapılan ödemeler nispetinde
kaldırılacaktır.
SORU-SSK'ya olan borçlardan dolayı daha önce işveren
tarafından Kuruma itiraz edilmiş veya yargı yoluna
başvurulmuş ise, bu borçlar yeniden
yapılandırılabilecek midir? Bunun için ne yapılması
gerekiyor?
Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuran
borçluların, kapsama giren borçları dolayısıyla
Sosyal Sigortalar Kurumu yaptıkları itirazlardan ve
yargı nezdinde sürdürdükleri davalardan feragat
etmeleri ve ihtilaf yaratmamaları şarttır. Davadan
feragat ettiklerine dair ilgili Sigorta İl / Sigorta
Müdürlüğüne mahkeme kararını veya davadan
vazgeçtiklerine dair dilekçenin, davanın açıldığı
mahkeme kaleminden şerh düşülmek kaydıyla ibraz
edilmesi üzerine yeniden yapılandırmadan
yararlanabileceklerdir.
SORU-SSK'ya olan borçlarını 5458 sayılı Kanuna göre
yeniden yapılandırmayanlar hakkında herhangi bir
işlem yapılacak mıdır?
5458 sayılı Kanun kapsamına giren borçlarını yeniden
yapılandırmayan borçlular hakkında 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun
Hükümlerine göre icra takip, haciz ve satış
işlemleri derhal uygulanacaktır.
SORU-31.03.2005 tarihinden 5458 sayılı Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan dönemdeki
borçlar yeniden yapılandırılabilir mi? Bu borçlar
için başka bir taksitlendirme imkanı var mıdır?
31.03.2005 tarihinden 5458 sayılı Kanunun yürürlüğe
girdiği 01.04.2006 tarihe kadar olan dönemlerdeki
borçlar yeniden yapılandırma kapsamına
girmemektedir. Bu dönemlere ait bir borcun olması
halinde şartların yerine getirilmesi kaydıyla, 6183
sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre her zaman
taksitlendirilmesi imkanı bulunmaktadır.
SORU- 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine göre yapılan
taksitlendirme işleminde 31.03.2005 ve öncesi
(yapılandırma kapsamına giren) borçlar ile
31.03.2005 sonrası (yapılandırma kapsamı dışında
kalan) borçlar birlikte tecil ve taksitlendirilmiş
ise yeniden yapılandırmadan nasıl yararlanılacaktır?
Bu durumda, borçlu işverenin talebi üzerine
yapılandırma kapsamında olan borçlar yönünden tecil
ve taksitlendirme işleminin bozularak yapılan taksit
ödemelerinin mahsubunun yapılmasını müteakip
yapılandırma kapsamına giren kalan borç aslı ve bu
borca yeniden yapılandırma için başvuruda bulunulan
tarihten önceki ayın sonuna kadar hesaplanacak
gecikme zammı tutarı yapılandırma kapsamına
alınacaktır. Buna karşın, ödeme vadesi 31.03.2005
tarihinden sonraya rastlayan borçlar için ise
taksitlendirme işlemi devam ettirilecektir.
SORU-4958 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca
borcu yeniden yapılandırılan işverenlerin aynı
zamanda 31.10.2003-31.09.2005 tarihine kadar oluşmuş
borçları var ise 5458 sayılı Kanundan
yararlanabilecekler mi?
4958 sayılı yasanın geçici 1. maddesi uyarınca bu
dönemler cari ay teşkil etmediğinden dolayı
işverenin talep etmesi halinde 5458 sayılı kanuna
göre yeniden yapılandırmadan yararlanabileceklerdir.
SORU-Yeniden yapılandırma kapsamında taksit veya
cari ay borçlarının kısmen ödenmesi (örneğin 5.000
YTL olan taksitin 4.000 YTL olarak yatırılması)
halinde ödeme yükümlülüğü ihlal edilmiş sayılır mı?.
Taksit veya carî aya ilişkin ödeme yükümlülüklerinin
eksik yerine getirilmiş olması halinde, ödeme
yükümlülüğü ihlal edilmiş sayılır.
SORU-İşverenin bir Sigorta Müdürlüğünde 1 den fazla
işyeri var ise bütün işyerleri için yeniden
yapılandırma başvurusunda bulunmak zorunda mıdır?
5458 sayılı Kanuna göre yeniden yapılandırma işlemi
işyeri bazında yapılacaktır. Bu nedenle, işveren
hangi işyeri için yeniden yapılandırma başvurusunda
bulunursa o işyerine ait kapsama giren borçlar
yeniden yapılandırılacaktır.
SORU-Bir işyerinden hem asıl işverenin hem de
aracının (taşeron) borcu varsa, borçlar nasıl
yapılandırılacaktır?
506 sayılı Kanunun 87. maddesi uyarınca aracının
borçlarından asıl işveren müştereken ve müteselsilen
sorumludur. Bu nedenle, asıl işverenin yeniden
yapılandırma için talepte bulunması halinde,
aracının da borcu varsa bu borçta dikkate alınarak
yeniden yapılandırma yapılacaktır. Ancak, bu durumda
asıl işveren aracının yeniden yapılandırmaya
müracaat etmeyeceğine dair aracı ile müşterek
imzaladıkları taahhütname getirecektir.
Buna karşın, aracı sadece kendi borcunu yeniden
yapılandırmak için müracaat edecek ise, bu borç asıl
işverenin daha sonra Kurumla ihtilaf yaratmayacağına
dair taahhütname vermesi kaydıyla aracı tarafından
yeniden yapılandırılabilecektir.
SORU-İşverenlerin fark işçilik tutarı üzerinden
hesaplanan borçları yeniden yapılandırılacak mıdır?
31/3/2005 tarihi ve öncesinde biten özel bina
inşaatı ve ihale konusu işlerden dolayı yeterli
işçilik bildiriminde bulunmadığı anlaşılan veya yine
bu tarihten önce bitmiş olan söz konusu işlerle
ilgili olarak, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren 30 gün içinde bu konuda müracaat edilmesi
üzerine Sosyal Sigortalar Kurumunca yapılacak ön
değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda
yeterli işçilik bildiriminde bulunmadığı anlaşılan
işverenlerin, fark işçilik tutarı üzerinden
hesaplanacak borçları yeniden
yapılandırılabilecektir.
SORU- İsteğe bağlı sigortalıların hangi sürelere
ilişkin borçları yapılandırılacaktır?
Müracaat tarihinde isteğe bağlı sigortalılığının
devam edip etmediğine bakılmaksızın;
-
-01/05/2003-31/03/2005 süresi ödenmeyen primler (Bu
dönemde sistemden çıkmış olsa da çıkmadan önceki
borçları)
-
-4958 sayılı Kanuna göre yapılandırma talebinde
bulunup, yapılandırılan borçlarını ödemeye devam
edenlerin kalan prim borçları,
Yapılandırılabilecektir.
SORU- Topluluk sigortasına tabi olanların hangi
sürelere ilişkin borçları yapılandırılacaktır?
506 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi kapsamında
topluluk sigortasına tabi olanların 31/03/2005
tarihine kadar olan malullük, yaşlılık ve ölüm
topluluk sigortası prim borçları
yapılandırılabilecektir.
SORU- Yapılandırmaya esas isteğe bağlı ve topluluk
sigortası borç tutarı nasıl hesaplanacaktır?
Kanunda 100.000 YTL'ye kadar olan borçlar ile
100.000 YTL'den fazla olan borçların
yapılandırılması esası farklılık arz etmekle
birlikte, gerek isteğe bağlı, gerekse topluluk
sigortası prim borçlarının 100.000 YTL'nin üstünde
olmasına imkan bulunmamaktadır. Zira, isteğe bağlı
için 2003 yılı Mayıs ayından sonraki dönemler
yapılandırmaya dahil edilmesi ve 4842 sayılı Kanun
gereğince 3 ay ard arda ödeme yapmayanların
sistemden çıkarılmaları nedeniyle en fazla 16 aylık
borç birikmekte ve bu da en fazla 2.000.-YTL'ye
tekabül etmektedir. Topluluk sigortasından 10 yıllık
bir süreçte en fazla 5.000.-YTL ana borç ve bu
yapılandırmaya göre yapılan hesaplamada da yine en
fazla 5.000.-YTL gecikme zammı oluşmaktadır.
Buna göre, isteğe bağlı ve topluluk sigortası prim
borçları hesaplanırken;
- Borcun başlangıç tarihinden 31/12/1998 tarihine
kadar uygulanan oranlara göre gecikme zammı,
-
- 01/01/1999 tarihinden 31/12/2004 tarihine kadar
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan
toptan eşya fiyat endeksi (TEFE),
-
- 01/01/2005 tarihinden yeniden yapılandırma
başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna
kadar ise üretici fiyat endeksi (ÜFE),
Aylık değişim oranları dikkate alınacaktır.
SORU-Hesaplanan isteğe bağlı ve topluluk sigortası
prim borçlarının taksitlendirme süresinin
belirlenmesinde hangi kriter esas alınacaktır?
Borçların yapılandırılmasında taksitlerin süresi,
borcun ağırlıklı yaşı ve miktarı esas alınmak
suretiyle tespit edilecektir.
Ancak, küçük miktarlı borçlar için oldukça düşük
miktarlarda taksit ödemesine yol açılmaması için
1.000.-YTL ve altındaki borçlar için asgari 6 aylık
taksit öngörülmüştür.
SORU-Yeniden yapılandırmada taksitle ödeme yolunu
seçenler ilk taksit ödemesini en geç hangi tarihe
kadar yapmaları gerekmektedir?
Yapılandırmaya başvuran ve taksitle ödeme yolunu
seçenler, ilk taksitlerini, müracaat ettikleri ayın
sonuna kadar ödemek zorundadırlar. Örneğin, Nisan
ayı içerisinde başvuran Nisan ayı sonuna, Mayıs ayı
içerisinde başvuranlar da Mayıs ayı sonuna kadar ilk
taksitlerini ödemeleri gerekmektedir.
SORU-İsteğe bağlı sigortalılardan 4958 sayılı kanuna
göre yapılandırması devam edenler bu kanundan nasıl
yararlanacaktır ?
4958 sayılı Kanunda topluluk sigortasından doğan
borçlar yapılandırılmadığından, sadece isteğe
sigortalılardan 4958 sayılı Kanununa göre ödeme
yükümlülüklerini düzenle yerine getirenler, talep
etmeleri halinde kalan borçlarını 5458 sayılı Kanuna
göre yeniden yapılandırabileceklerdir. Bu durumda
daha önceki yapılandırmaya göre ödenmiş olan taksit
miktarları mahsup edildikten sonra kalan borç
yeniden yapılandırmaya tabi tutulacaktır.
SORU-Topluluk sigortasındaki yapılandırmada
yapılacak öncelikli işlemler nelerdir ?
Bilindiği üzere, 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim
Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı
Kanunlarda değişiklik yapılması Hakkında Kanun
kapsamında topluluk sigortasına devam eden avukat ve
noterlerin 31.03.2005 tarihine kadar olan malüllük,
yaşlılık ve ölüm topluluk sigortası prim borçları da
bulunmaktadır.
Topluluk sigortası ile ilgili daha önce işlemler
manuel olarak yürütülmekte iken bilgisayar programı
tamamlanmış ve 15.03.2006 tarihi itibariyle tüm
Türkiye genelinde işletime açılmıştır.
Topluluk sigortası ile ilgili bilgisayar programının
yeni işletime açılması ve aynı dönem itibariyle
yapılandırma işlemlerinin başlaması, bu konuda hem
Kurumumuzca hem de baro başkanlıkları ile noter
odalarınca bazı tedbirlerin alınmasını
gerektirmektedir.
Bu çerçevede;
1) Yapılandırmadan yararlanmak isteyen ve Kuruma hiç
bildirilmemiş olan avukat ve noterlerin sigortalı
tescillerinin yapılabilmesi için baro başkanlıkları
ve noter odalarından işe giriş bildirgelerinin
istenip, bunların tescillerinin yapılarak sonucundan
avukat ve noterlere bilgi verilmesi, her ilde baro
başkanlıkları ve noter odaları bulunmadığından, bu
işlemlerin baro başkanlıkları ve noter odalarının
bulunduğu Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerince
yapılması.
2) Başvuru süresi başlamadan önce barolar ve noter
odalarının bulunduğu Sigorta İl/Sigorta
Müdürlüklerince bu baro ve odalar ile irtibata
geçilerek, yapılandırmaya başvurmak isteyen avukat
ve noterlerin borçlarının çıkarılması için baro ve
noter odalarının bulundukları ildeki Sigorta
İl/Sigorta Müdürlüğüne (sözleşme imzalanmış ünite)
bizzat veya posta ile başvurmalarının sağlanması ve
özellikle 2000 yılından sonra prim ödememiş
olanların ödeyecekleri prim miktarlarını
belirlemelerinin ve prim ödeyenlerin sakladıkları
prim ödeme makbuzlarını hazır tutmalarının
istenmesi.
3) Baro ve noter odalarının bulunduğu Sigorta
İl/Sigorta Müdürlüklerince yapılandırmaya başvuran
avukat ve noter kayıtlarının bilgisayara
girişlerinin yapılması, diğer bir ifadeyle sigortalı
tescili ile prim ödemelerine ilişkin kayıtların
bilgisayara girilmesi, bu işlem yapılırken vaziyet
kartlarındaki bilgiler dahil, ünitelerde bulunan
sicil dosyasındaki bilgiler ile ilgililerin ibraz
edecekleri belgelerin esas alınması ve tereddütlü
dönemler için ibraz edilen dekontlara itibar
edilmesi.
4) Özellikle yapılandırma işlemleri açısından
herhangi bir gecikmeye sebebiyet verilmemesi
açısından tekrar işe giriş bildirgeleri, dört aylık
dönem bordrosu ile aylık prim ve hizmet belgelerini
vermemiş olanlardan, ayrıca bu belgelerin verilmesi
istenmeksizin girişlerinin yapılması. (Bu konuda
Sigorta İl/Sigorta Müdürlükleri ayrıca
talimatlandırılacaktır.)
(SSK Veri Bankası)
|
|
-
