|
265
SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI
Kapsam
1. Giriş
5615 sayılı Kanunla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda
yapılan değişiklikler sonucu vergi sistemine giren
gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde asgarî geçim
indirimi uygulaması ile ilgili açıklama ve düzenlemeler
bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme
5615 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun[1] 2 nci maddesi ile
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mülga 32 nci maddesi
01/01/2008 tarihinden geçerli olmak üzere başlığıyla
birlikte aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"Asgari geçim indirimi
Madde 32- Ücretin gerçek usûlde vergilendirilmesinde
asgarî geçim indirimi uygulanır.
Asgarî geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı
başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16
yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin
yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için % 50'si,
çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için %
10'u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere;
ilk iki çocuk için % 7,5 diğer çocuklar için % 5'idir.
Gelirin kısmî döneme ait olması halinde, ay kesirleri
tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim
tutarları esas alınır. Asgarî geçim indirimi, bu fıkraya
göre belirlenen tutar ile 103 üncü maddedeki gelir
vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan
oranın çarpılmasıyla bulunan tutarın, hesaplanan
vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanır. Mahsup
edilecek kısmın fazla olması halinde iade yapılmaz.
İndirimin uygulamasında "çocuk" tabiri, mükellefle
birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka
verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını
kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar
dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını
doldurmamış çocukları, "eş" tabiri ise, aralarında yasal
evlilik bağı bulunan kişileri ifade eder.
İndirim tutarının tespitinde mükellefin, gelirin elde
edildiği tarihteki medenî hali ve aile durumu esas
alınır. İndirim, yukarıdaki oranlara göre hesaplanan
tutarları aşmamak kaydıyla, ücret geliri elde eden aile
fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için
eşlerden yalnızca birisinin gelirine uygulanır.
Boşananlar için indirim tutarının hesabında, nafakasını
sağladıkları çocuk sayısı dikkate alınır.
Bakanlar Kurulu, indirim konusu yapılacak toplam tutarın
asgarî ücretin yıllık brüt tutarını aşmaması şartıyla
ikinci fıkrada belirtilen asgarî geçim indirimi
oranlarını artırmaya veya kanunî oranına kadar indirmeye
yetkilidir.
Asgarî geçim indiriminin uygulama dönemleri ve mahsup
şekli ile diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Maliye
Bakanlığınca belirlenir."
3. Uygulamanın Esasları
Asgari geçim indirimi uygulamasından ücretleri gerçek
usulde vergilendirilen (net ücret sözleşmesi ile
çalışanlar dahil) gerçek kişiler yararlanabilecektir.
Asgari geçim indirimi; ücretleri gerçek usulde
vergilendirilen hizmet erbabının elde ettiği ücret
gelirinden takvim yılı başında belirlenen 16 yaşından
büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt
tutarına ;
Mükellefin kendisi için % 50 ‘si
Çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için %
10'u
Çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere ilk iki
çocuk için % 7,5'i
Diğer çocuklar için % 5'i olmak üzere
ücretlinin şahsi ve medeni durumu dikkat alınarak
hesaplanan indirim oranlarının uygulanması sonucu
bulunacak matrahın, Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü
maddesinde yer alan Gelir Vergisi tarifesinin birinci
gelir dilimine uygulanan oranla çarpılması sonucu
bulunacak indirim tutarının 1/12'sinin aylık olarak
hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilmesi yoluyla
bulunacaktır.
Asgari geçim indirimi tutarının ücretlinin aylık
hesaplanan vergisinden fazla olması
halinde fazlası dikkate alınmayacaktır.
Asgari geçim indirimden, ücret gelirlerini yıllık
beyanname ile bildirenlerde
yararlanabilecektir.
Aşağıda sayılanlar ise asgari geçim indirimi
uygulamasından yararlanamazlar.
Ücretleri diğer ücret kapsamında vergilendirilen hizmet
erbabı
Ücret dışında gelir vergisine tabi diğer gelir
unsurlarını elde edenler
Dar mükellefiyet kapsamında ücret geliri elde edenler
4. Uygulamanın Yürürlüğe Giriş Tarihi
Asgari geçim indirimi 2008 yılından itibaren elde
edilecek ücret gelirlerine uygulanmak üzere 01/01/2008
tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir.
5. Asgari Geçim İndirimi Tutarının Hesaplanması
Asgari geçim indirimi tutarı, ücretin elde edildiği
takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde
çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî
ücretin yıllık brüt tutarına bu tebliğin 3 üncü
bölümünde yer alan oranların uygulanması ile bulunan
matraha gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine
karşılık gelen oranıyla çarpımı sonucu bulunur. Bulunan
yıllık tutar 12'ye bölünerek aylık indirim tutarı
hesaplanır.
Asgari Geçim İndirimi Aylık Tutarı=
[(Asgari Ücret Yıllık Brüt Tutarı x Asgari Geçim İndirim
Oranı) x %15*]
12
Bulunan tutar, ücretlinin Asgari geçim indiriminden bir
yıl boyunca faydalanacağı net menfaattir.
Bu tutar her ücretli için asgarî ücret üzerinden
hesaplanan yıllık vergi tutarını aşamayacak ve takvim
yılı içinde asgari ücrette meydana gelen değişiklikler
asgari geçim indirimi uygulamasında dikkate
alınmayacaktır.
Ücretlinin faydalanacağı azami tutar, ücreti üzerinden
hesaplanan gelir vergisi ile sınırlı olduğundan, mahsup
edilecek kısmın fazla olması halinde ücretliye iade
yapılmayacaktır.
Örnek 1**:
Çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi ile dört
çocuğu bulunan asgari ücretlinin 2008 yılında
yararlanabileceği asgari geçim indirimi tutarı aşağıdaki
şekilde hesaplanacaktır. (Ücretlinin Ocak/2008 Ayında
Hesaplanan Gelir Vergisi 71,72 YTL dir.)
2008/Ocak ayında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı
(562,50 x 12 ) : 6.750,00 YTL
Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 85
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin eşi için % 10
- Mükellefin çocukları için % 25
Asgari Geçim İndirimi Matrah (6.750,00 x % 85) :
5.737,50 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı (5.737,50 x % 15)
: 860,62 YTL
Hesaplanan yıllık tutarın 1/12'si olan ( 860,62 / 12 )
71,72 YTL, aylık olarak hesaplanan gelir vergisi
tevkifatı tutarından mahsup edilecektir.
Bu ücretlinin asgari geçim indirimi mahsup işlemi
aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir.
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 562,50 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 478,13 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi
: 71,72 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim
İndirimi Tutarı : : 71,72 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi : 0 YTL'dir
Buna göre, işveren mahsup edilen asgari geçim indirimi
tutarı kadar 71,72 YTL ücretliye daha fazla ödeme
yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline
geçen tutar 403,03 YTL iken 474,75 YTL olmaktadır.
Örnek 2:
Eşi çalışan ve iki çocuğu olan asgari ücretlinin 2008
yılı asgari geçim indirimi tutarı şu şekilde
hesaplanacaktır.
2008 Ocak Ayı Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50
x 12) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 65
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin çocukları için % 15
Asgari Geçim İndirimi Matrah (6.750,00 x % 65) :
4.387,50 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı ( 4.387,50 x % 15
) : 658,13 YTL'dir.
Hesaplanan yıllık tutarın 1/12'si olan ( 658,13 / 12 )
54,84 YTL, aylık olarak hesaplanan gelir vergisi
tevkifatı tutarından mahsup edilecektir.
Bu ücretlinin asgari geçim indirimi mahsup işlemi
aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir.
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 562,50 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 478,13 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi
: 71,72 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim
İndirimi Tutarı : : 54,84 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi : 16,88
YTL'dir.
Buna göre, işveren mahsup edilen asgari geçim indirimi
tutarı kadar 54,84 YTL ücretliye daha fazla ödeme
yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline
geçen tutar 403,03 YTL iken 457,87 YTL olmaktadır
Örnek 3:
Bekar olan ve üçüncü derece (aylık 140 YTL***) sakatlık
indiriminden faydalanmakta olan bir ücretlinin 2008 yılı
asgari geçim indirimi tutarı şu şekilde hesaplanacaktır.
2008 Ocak Ayı Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50
x 12) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 50
- Mükellefin kendisi için % 50
Asgari Geçim İndirimi Matrah (6.750,00 x % 50) :
3.375,00 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı ( 3.375,00 x % 15
) : 506,25 YTL'dir
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 562,50 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 478,13 YTL
- Üçüncü Derece Sakatlık İndirimi : 140,00 YTL
- Sakatlık İndirimi Düşüldükten Sonra Kalan Tevkifat
Matrahı : 338,13 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi
: 50,72 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim
İndirimi Tutarı : : 42,19 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi : 8,53
YTL'dir
Bu ücretlinin gelir vergisi matrahı hesaplanırken
sakatlık indirimi de mahsup edilecektir. Sakatlık
indiriminin mahsubundan sonra kalan gelir vergisi
matrahı üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarından,
yıllık asgari geçim indirimi tutarının 1/12'si olan
(506,25/12) 42,19 YTL'si mahsup edilecektir.
Buna göre, işveren mahsup edilen asgari geçim indirimi
tutarı kadar 42,19 YTL ücretliye daha fazla ödeme
yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline
geçen tutar sakatlık indirimi tutarı ile birlikte 424,03
YTL iken 466,22 YTL olmaktadır.
Örnek 4:
Eşi çalışan ve bir çocuğu bulunan asgari ücretlinin 2008
Ocak ayında 15 günlük süre çalışması halinde, asgari
geçim indirimi tutarı şu şekilde hesaplanacaktır.
2008 Ocak Ayı Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50
x 12) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 57,5
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin çocukları için % 7,5
Asgari Geçim İndirimi Matrah (6.750,00 x % 57,5) :
3.881,25 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı ( 3.881,25 x % 15
) : 582,19 YTL'dir
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 281,25 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 239,07 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi
: 35,86 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim
İndirimi Tutarı : : 48,52 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi : 0,00
YTL'dir
Gelirin kısmî döneme ait olması halinde, ay kesirleri
tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim
tutarları esas alınacağından hesaplanan yıllık tutarın
1/12'si olan ( 582,19 / 12) 48,52 YTL'si Ocak ayına ait
gelir vergisi tutarından (35,86 YTL) mahsup edilecektir.
Asgari geçim indirimi tutarı, hesaplanan gelir vergisi
tutarından fazla olamayacağından bu ücretli asgari geçim
indiriminden 48,52 YTL yerine gelir vergisi tutarı olan
35,86 YTL kadar yararlanacak olup mahsup edilecek kısmın
fazla olması nedeniyle iade yapılmayacaktır.
Buna göre, işveren mahsup edilen asgari geçim indirimi
tutarı kadar 35,86 YTL ücretliye daha fazla ödeme
yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline
geçen tutar 201,52 YTL iken 237,38 YTL olmaktadır.
Örnek 5:
Eşi çalışmayan ve çocuğu bulunmayan 850 YTL brüt maaşla
çalışmakta olan ücretlinin 2008 yılı asgari geçim
indirimi tutarı şu şekilde hesaplanacaktır.
2008 Ocak Ayı Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50
x 12) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 60
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin eşi için % 10
Asgari Geçim İndirimi Matrah (6.750,00 x % 60) :
4.050,00 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı ( 4.050 x % 15 )
: 607,50 YTL'dir
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 850,00 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 722,50 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi
: 108,38 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim
İndirimi Tutarı : : 50,63 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi : 57,75
YTL'dir
Buna göre, işveren mahsup edilen asgari geçim indirimi
tutarı kadar 50,63 YTL ücretliye daha fazla ödeme
yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline
geçen tutar 609,02 YTL iken 659,65 YTL olmaktadır.
6. Medeni Durumun ve Eşin Gelirinin Olmadığının Tespiti,
Eşinin çalışmadığı ve herhangi bir gelirinin olmadığına
dair ücretlinin beyanı (aksi tespit edilmediği sürece)
yeterli bulunacaktır.
Öteden beri çalışan ücretlilerin medeni durumları ve
çocuk sayıları hakkında işverenlerinde mevcut bilgiler
esas alınacaktır. Ancak, ücretliler bu durumlarında her
hangi bir değişiklik olmuş olması halinde (evlenme,
boşanma, ölüm, doğum vb.) değişiklikleri işverene bir ay
içerisinde "Aile Durumu Bildirimi" (EK:1) ile bildirmek
zorundadır. Asgari geçim indirimi oranını etkileyen
medeni durumu veya çocuk sayısında meydana gelen
değişiklikler, değişikliğin işverene bildirildiği tarih
itibariyle uygulanacaktır.
Örnek 6:
Eşi Çalışan ve bir çocuğu bulunan ücretli aylık 48,52
YTL asgari geçim indiriminden yararlanmaktadır. 05 Nisan
tarihinde bir çocuğu dünyaya geldiğini işverenine
bildiren bu ücretlinin 2008 yılı Nisan ayı ve takip eden
aylara ilişkin asgari geçim İndirimi şu şekilde
hesaplanacaktır.
2008 Ocak Ayı Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50
x 12) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 65
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin çocukları için % 15
Asgari Geçim İndirimi Matrah (6.750,00 x % 65) :
4.387,50 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı (4.387,50 x % 15
) : 658,13 YTL'dir.
Hesaplanan yıllık tutarın 1/12'si olan 48,52 YTL, ilk 3
ay için aylık olarak hesaplanan gelir vergisi tevkifatı
tutarından mahsup edilirken, doğum nedeniyle yeni
indirim tutarı olan aylık 54,84 YTL kalan 9 ay için
aylık olarak hesaplanan gelir vergisi tevkifatı
tutarından mahsup edilecektir.
7. Muhtasar Beyanname Veren İşverenlerce Yapılacak
İşlemler
İşverenler, kendilerinde mevcut medeni durum ve çocuk
sayısı ile ilgili bilgiler doğrultusunda yukarıda
açıklanan esaslar çerçevesinde, her yıl Ocak ayı
itibariyle örneği ekli "Asgari Geçim İndirimine Ait
Bordro"yu (Ek:2) düzenleyeceklerdir. Her bir ücretlinin
yararlanacağı asgari geçim indirimi ayrı ayrı
hesaplanarak bordroda gösterilecektir. Yıl içerisinde
meydana gelen değişiklikler için ayrı bir bordro
düzenlenecektir. Bordro işveren nezdinde muhafaza
edilecek olup, istendiği takdirde yetkililere ibraz
edilecektir.
İşverenler, Ocak ayında düzenleyecekleri asgari geçim
indirimine ait bordroda her aya ilişkin ücretliler için
hesaplayacakları asgari geçim indirimi tutarını
göstereceklerdir. Mevcut bilgilere göre hesaplanan
yıllık asgari geçim indirimi tutarının her aya isabet
eden kısmı ücret üzerinden hesaplanan vergiden mahsup
edilecek ve ücretlilere ücretiyle birlikte peşin olarak
ödenecek, ödenen bu tutar da ilgili ayın muhtasar
beyannamesinde ödenecek gelir vergisinden mahsup
edilecektir. Mahsup edilecek tutar, ücret ödemesinin
yapıldığı dönemde, ücret bordrosunda açılan "Asgari
Geçim İndirimi" satırında gösterilecek, net tutara
yansıtılacaktır. Hesaplanan asgari geçim indirimine
ilişkin tutarlar işveren tarafından ilgili aya ilişkin
verilecek muhtasar beyannamede tevkif suretiyle kesilen
vergiler toplamından mahsup edilecek kalan tevkifat
tutarı ödenecektir.
Mahsup edilecek asgari geçim indirimi, ücretlinin o
aydaki ücretinden kesilen gelir vergisinden fazla
olamayacaktır. Aşması halinde ise aşan kısım için asgari
geçim indirimi uygulaması yapılmayacaktır.
Muhtasar beyannamede asgari geçim indirimi tutarının
mahsup edilebilmesi için söz konusu tutarın mutlak
suretle ücretlilere ödenmiş olması gerekmektedir.
Ücretlilere ödenmeyen tutarların mahsup edilmesi halinde
bu tutar işverenlerce muhtasar beyanname üzerinden eksik
beyan edilmiş ve ödenmemiş gelir vergisi olarak
addolunacaktır.
Üç aylık dönemlerde muhtasar beyanname veren işverenler,
Ocak ayından itibaren asgari geçim indirimi tutarını her
ay ücret ödemesi sırasında ücretliye peşin olarak
ödeyeceklerdir. Asgari geçim indirimi tutarları,
Ocak-Şubat-Mart aylarına ilişkin Nisan ayında verilecek
muhtasar beyannamede mahsup konusu yapılacaktır.
Muhtasar beyannamede tevkif yoluyla kesilen vergiler
toplamı üzerinden asgari geçim indirimi tutarı mahsup
edilecektir
8. Muhtasar Beyanname Vermek Zorunda Olmayan
İşverenlerce Yapılacak İşlemler
Genel bütçeye dahil olan daireler, yaptıkları gelir
vergisi tevkifatı için Gelir Vergisi Kanununun 100 üncü
maddesine göre muhtasar beyanname vermemektedir. Bu
daireler, hak kazanılan asgari geçim indirimi tutarını,
çalışanlarına ödeyecekleri ücretler üzerinden tevkif
edecekleri vergiden mahsup edeceklerdir. Dolayısıyla
ücretlilere, mahsup edilen vergi tutarı kadar ödeme
yapılmış olacaktır. Asgari geçim indirimi tutarları, Ek
2'de yer alan "Asgari Geçim İndirimine Ait Bordro"
düzenlenerek hesap edilecektir.
9. Yıllık Beyanname Veren Ücretlilerde Asgari Geçim
İndirimi Uygulaması
9.1.Tevkifata Tabi Olmaması Nedeniyle Ücret Geliri İçin
Yıllık Beyanname Verilmesi
Gelir Vergisi Kanununun 95 inci maddesi gereği
ücretlerinden vergi tevkif usulü cari olmayan ve bu
nedenle ücretlerini yıllık beyanname ile beyan etmek
zorunda olan ücretlilerde asgari geçim indirimi, yıllık
beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilmek
suretiyle gerçekleştirilecektir.
Asgari geçim indiriminden faydalanmak isteyen ücretli;
"Aile Durumu Bildirimi"ni doldurarak yıllık beyannameye
ekleyecektir.
Öte yandan, tevkifata tabi olmayan ücretlerini yıllık
beyanname ile beyan etmek zorunda olan ücretliler bu
beyannameye diğer gelir unsurlarını da dahil etmeleri
halinde asgari geçim indirimi, yıllık beyannamede beyan
edilen ücret gelirlerine isabet eden vergiden mahsup
edilecektir.
Örnek 7:
Yabancı ülke konsolosluğunda çalışan ve ücret
istisnasından yararlanmayan Türk uyruklu bir hizmet
erbabı yıllık 30.000 YTL ücret geliri elde etmektedir.
Bu mükellef aynı zamanda 20.000 YTL işyeri kira geliri
elde etmiştir. Hizmet erbabının eşi çalışmamakta olup
bir çocuğu bulunmaktadır.
Bu gelirleri için vereceği yıllık beyannamede asgari
geçim indirimi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
2008/Ocak ayında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı
(562,50 x 12 ) : 6.750,00 YTL
Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 67,5
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin eşi için % 10
- Mükellefin çocukları için % 7,5
Asgari Geçim İndirimi Matrah (6.750,00 x % 67,5) :
4.556,25 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı (4.556,25 YTL x %
15) : 683,44 YTL'dir.
Ücret geliri ve işyeri kira geliri nedeniyle verilen
yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisi
tutarı (Ücret matrahı: 25.500 YTL + GMSİ Matrahı: 15.000
YTL = 40.500 YTL) 9.230,00 YTL'dir. Yıllık beyannamede
hesaplanan vergi toplamından ücret gelirine isabet eden
vergi miktarı olan 5.811,50 YTL'den asgari geçim
indirimi tutarı olan 683,44 YTL beyanname üzerinden
mahsup edilecektir. Böylece yıllık beyanname ile
bildirilen ücret gelirine isabet eden vergiden, asgari
geçim indirimi tutarı mahsup edilerek indirim tutarı
ücretliye yansıtılacaktır.
Diğer taraftan, ücret gelirine isabet eden vergi
miktarı, asgari geçim indirimi tutarından az olması
halinde sadece ücret gelirine isabet eden vergi kadar
kısım mahsup edilecek olup aşan kısım diğer gelirlere
isabet eden vergiden mahsup edilmeyecektir.
9.2. Birden Fazla İşverenden Ücret Alınması Dolayısıyla
Ücret Gelirinin Yıllık eyanname İle Beyan Edilmesi
Asgari geçim indirimi uygulaması işverenler aracılığıyla
gerçekleştirileceğinden tevkifata tabi ücretlerini
yıllık beyanname ile beyan eden ücretliler yıllık
beyannamelerinde indirim uygulamasına ilişkin olarak
herhangi bir bildirimde bulunmayacaklardır.
Ücretlerinden vergi tevkifatı yapılan ve işverenler
aracılığı ile yıl içinde asgari geçim indiriminden
yararlanan mükelleflerin, tevkifata tabi ücret
gelirlerini yıllık beyannameye dahil etmeleri halinde,
beyan edilen gelir üzerinden hesaplanan vergiden, yıl
içinde kendisine ödenen ücret üzerinden kesilen gelir
vergisinin asgari geçim indirimi mahsup edilmeden önceki
tutarı mahsup edilecektir. Böylelikle kaynakta vergileme
sırasında ücretliye ödenmiş olan asgari geçim indirimi
tutarlarının, yıllık beyanname üzerinden yapılan
vergileme sonucunda da ücretlide kalması sağlanmış
olacaktır.
Örnek 8:
Eşi çalışan ve üç çocuğu olan ücretli birinci işverenden
2007 yılında 24.000 YTL ikinci işverenden ise 21.000 YTL
ücret geliri elde etmiştir. Ücretlerin tamamı tevkif
yoluyla vergilendirilmiş bulunmaktadır.
Birden sonraki işverenden alınan ücret (21.000 YTL),
2007 yılı için geçerli olan 19.000 YTL'lik beyan
sınırını aştığı için 45.000 YTL'lik ücret gelirinin
tamamı beyan edilecektir.
2008/Ocak ayında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı
(562,50 x 12 ) : 6.750,00 YTL
Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 70
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin çocukları için % 20
Asgari Geçim İndirimi Matrah (6.750,00 x % 70) :
4.725,00 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı (4.725,00 YTL x %
15) : 708,75 YTL
Asgari geçim indirimi tutarı, ücretlinin yıl içinde net
ücreti hesaplanırken tevkif edilecek vergi tutarından
mahsup edilmek suretiyle mükellefe yansıtılmıştır.
Yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi nedeniyle
beyanname üzerinden hesaplanan 8.622,50 YTL'lik ödenecek
gelir vergisinden, asgari geçim indirimi mahsup
edilmeden önceki vergi tevkifatı tutarları toplamı olan
(3.803,00 + 3.195,03=) 6.998,00 YTL beyanname üzerinden
mahsup edilecektir. Böylece mükellef 1.624,50 YTL Gelir
Vergisi ödeyecektir.
10. Asgari Geçim İndirimi Uygulamasına İlişkin Diğer
Hususlar
10.1. Birden Fazla İşverenden Ücret Alan Ücretlilerde
Asgari Geçim İndirimi Uygulaması
Aynı zamanda birden fazla işverenden ücret alınması
halinde, asgari geçim indirimi uygulaması, en yüksek
ücretin elde edildiği işveren tarafından
gerçekleştirilecektir.
Ücretli medeni durumu ve çocuk sayısı hakkında
bildirimini, en yüksek ücret geliri elde ettiği işverene
vererek, uygulamanın ilgili işverence yerine
getirilmesini sağlayacaktır. Ücretlinin aynı anda birden
fazla işverenden dolayı asgari geçim indiriminde
faydalandığının tespiti halinde oluşan vergi ziyaı,
ücretliden cezalı olarak tahsil edilecektir.
10.2. Ödenmesi Gereken Gelir Vergisinin Eksik
Hesaplanması Halinde Uygulanacak Cezai Müeyyideler
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 341 inci maddesinde
aşağıdaki hükme yer verilmiştir.
"Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme
ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya
eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında
tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk
ettirilmesini ifade eder.
Şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe
aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan
tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine
sebebiyet vermek de vergi ziyaı hükmündedir.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı hallerde verginin sonradan
tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız
iadenin geri alınması ceza uygulanmasına mani teşkil
etmez."
İşverenler tarafından hizmet erbabının ücret
gelirlerinden kesilen gelir vergisinden mahsup edilen
asgari geçim indirimi, o ayki ücretiyle birlikte
ücretliye nakden ödenmesi gerekir. Aksi takdirde,
ücretliye nakden ödenmeyen asgari geçim indirimi,
işverenler tarafından haksız yere yapılan bir mahsup
işlemi niteliği taşıyacak ve tevkif suretiyle kesilen
verginin bu tutar kadar olan kısmı, muhtasar beyanname
ile eksik beyan edilmiş olacaktır.
Bu nedenle, yukarıda belirtilen şekilde ücretliye nakden
ödenmeyen vergi indirimi o ayda eksik beyan edilmiş
vergi tevkifatı olarak kabul edilerek, bu vergiler için
de işverenler hakkında cezalı tarhiyat yapılacaktır.
Tebliğ olunur.
Ekler
1: Aile Durumu Bildirimi
2: Asgari Geçim İndirimine Ait Bordro
--------------------------------------------------------------------------------
[1] 04/04/2008 tarih ve 26483 sayılı Resmi Gazete de
yayımlanmıştır.
* 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde
yazılı tarifenin birinci gelir dilimine karşılık gelen
oran % 15'dir.
** Tebliğde yer alan örneklerde 2008 takvim yılı için
asgarî ücret tutarı tebliğin yayımı tarihinde
belirlenmediğinden, 2007 yılı takvim yılı başında
belirlenen asgari ücret tutarı olan 562,50-YTL dikkate
alınmıştır. 2008 takvim yılı içinde ise, yılbaşında
geçerli olacak yeni brüt asgarî ücret tutarı dikkate
alınacaktır.
Ayrıca, ücretin net tutarı tespit edilirken SSK.
primleri ile damga vergisi dikkate alınmıştır.
*** 2008 yılı için belirlenen sakatlık indirimi
tutarları tebliğin yayımı tarihinde belirlenmediğinden
2007 yılı sakatlık İndirimi tutarları dikkate
alınmıştır.
|
