Milli Emlak Genel Tebliği
(Sıra No:301)
Hazinenin özel
mülkiyetinde bulunan taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu
altındaki yerler üzerinde ön izin ve kullanma izni verilmesi ile
sınırlı ayni hak tesisi işlemlerine ilişkin esas ve usuller 10/08/2004
tarihli ve 25549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
283 Sıra Numaralı Milli Emlak Genel Tebliği ile 03/03/2005 tarihli ve
25744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 291 Sıra
Numaralı Milli Emlak Genel Tebliğine göre yürütülmektedir.
Kıyı kenar
çizgisinin kara yönünde bulunan Hazinenin özel mülkiyetindeki
taşınmazlar, kıyı kenar çizgisinin deniz yönünde (kıyıda) bulunan
Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler ile deniz, göl ve
akarsularda doldurma veya kurutma yoluyla elde edilen/edilecek
alanlara ilişkin olarak ilgili Kuruluşlarla yapılan toplantılar
sonucunda varılan ortak mutabakat çerçevesinde 283 ve 291 Sıra
Numaralı Milli Emlak Genel Tebliğlerine bazı ilaveler ve değişiklikler
yapılmak suretiyle birleştirilerek tek bir genel tebliğ haline
getirilmesi gerekli görülmüştür.
Buna göre;
I)
Hazinenin Özel Mülkiyetindeki Taşınmazlar ile Devletin Hüküm ve
Tasarrufu Altındaki Yerler (Kıyıda Kalan Yerler Hariç) Hakkında
Verilecek Ön İzin, Kullanma İzni ve İrtifak Hakkı Tesisi İşlemleri
1)
Eğitim amaçlı ön izin, kullanma izni
(kesin izin) ve irtifak hakkı tesisi işlemleri hakkında, öncelikle
Hazine Arazilerinin Eğitim Yatırımlarına Tahsisinde Uygulanacak
Esaslara İlişkin Tebliğ hükümleri uygulanacaktır.
2)
Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit ve ilan
edilen kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm
merkezleri kapsamında kalan taşınmazlar ile 18/3/1986 tarihli ve
86/10497 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince, Kültür ve Turizm
Bakanlığı ile Bakanlığımız arasında imzalanan ve “Turizm Alan ve
Merkezleri Dışındaki Kamu Arazisinin Turizm Yatırımlarına Tahsisi
Hakkındaki Esaslar” kapsamında değerlendirilmesi Bakanlığımızca uygun
görülen taşınmazlarla ilgili turizm amaçlı ön izin, kullanma izni
(kesin tahsis) ve irtifak hakkı tesisi işlemleri hakkında, öncelikle
4957 sayılı Kanun ile değişik 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile
Kamu Arazisinin Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik
hükümleri uygulanacaktır.
3)
Tersane amaçlı ön izin, kullanma izni ve
irtifak hakkı tesisi işlemleri hakkında, öncelikle Hazine Arazilerinin
Tersane Yatırımlarına Tahsisinde Uygulanacak Esas ve Usullere İlişkin
Tebliğ hükümleri uygulanacaktır.
4)
Projeye dayalı olarak tarımsal amaçlı ön
izin, kullanma izni ve irtifak hakkı tesisi işlemleri hakkında,
öncelikle Tarım ve Köyişleri Bakanlığına
Tahsisli Arazi ve İşletmelerin Tarımsal Faaliyetlerinde Kullanılması
Amacıyla Yatırımcılara Tahsisinde ve Değerlendirilmesinde Uygulanacak
Esas ve Usullere İlişkin Tebliğ hükümleri uygulanacaktır.
5-A)
Yukarıda belirtilen özel düzenlemeler
dışında, yatırımcılar tarafından yatırımın faaliyete
geçmesinden itibaren en az yirmi beş
kişiye, kalkınmada öncelikli yörelerdeki yatırımlar için ise en az beş
kişiye, beş yıl süresince istihdam sağlayan yatırımlar için
ön izin, kullanma izni verilmesi veya irtifak hakkı tesisinin talep
edilmesi durumunda; öncelikle ve gerekiyorsa Devlete Ait Taşınmaz Mal
Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis,
Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliğinin
(Yönetmelik) 75 inci maddesinin (D) bendinde belirtilen işlemlerin
yerine getirilmesi için, bu maddeye göre tespit edilecek tahmini bedel
üzerinden, bir yıla kadar ön izin ihalesi yapılacak, bu ihale 2886
sayılı Kanunun 17 nci maddesi uyarınca
üçüncü kişilere ilan yoluyla duyurulacaktır. Gerekli hallerde ön izin
süresi bedeli karşılığında uzatılabilecektir.
B)
Ön izin ihalesi sonucunda
belirlenen ve kendisine ön izin verilen yatırımcı tarafından,
ön izin süresi içinde yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde,
Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilecek tahmini bedel üzerinden bu
yatırımcı ile yapılacak pazarlık ihalesi sonucunda kararlaştırılacak
bedel karşılığında ve Bakanlığımızca belirlenerek sözleşmelerine
konulacak koşullarla, bu yatırımcı lehine 49 yıla kadar irtifak hakkı
tesis edilebilecek veya kullanma izni verilebilecektir.
C)
Ön izin verilmesinin gerekli olmadığı
hallerde ise, Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilecek tahmini
bedel üzerinden pazarlık usulü ile kullanma izni veya irtifak hakkı
ihalesi yapılacak, bu ihale 2886 sayılı Kanunun 17
nci maddesi uyarınca üçüncü kişilere ilan
yoluyla duyurulacaktır.
6-A)
Yönetmeliğin 72 nci
maddesinin (e) bendinde belirtilen kurumlar tarafından sosyal
amaçlı ön izin, kullanma izni veya irtifak hakkı tesisinin talep
edilmesi durumunda; istihdam edilecek kişi dahil yukarıda belirtilen
koşul aranmaksızın, Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilecek
tahmini bedel üzerinden teklif sahibi ile yapılacak pazarlık ihalesi
sonucunda kararlaştırılacak bedel karşılığında ve Bakanlığımızca
belirlenerek sözleşmelerine konulacak koşullarla, Bakanlığımızca bu
istekliye yukarıda belirtilen şekillerde ön izin veya 49 yıla kadar
irtifak hakkı tesis edilebilecek veya kullanma izni verilebilecektir.
B)
Sosyal amaçlı ön izin veya kullanma izni
verilmesi ya da irtifak hakkı tesisi,
Yönetmeliğin 72 nci maddesinin (e)
bendinde belirtilen kurumların sadece kuruluş amaçlarına ve asli
faaliyetlerine uygun olarak görevlerini yapmak veya amaçlarını
gerçekleştirmek için ihtiyaç duydukları tesislerin yapımı ile
sınırlıdır.
C)
Yönetmeliğin 72 nci
maddesinin (e) bendinde belirtilen kurumlardan birden fazla istekli
olması halinde, Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilecek tahmini
bedel üzerinden sadece istekli kurumlar arasında ön izin, kullanma
izni veya irtifak hakkı ihalesi yapılacaktır.
7-A)
3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu
Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti
İle Görevlendirilmesi Hakkındaki Kanun, 4628 sayılı Elektrik Piyasası
Kanunu, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve 5015 sayılı Petrol
Piyasası Kanunu hükümleri uyarınca ilgili idarelerce lisans veya görev
verilmiş olan yatırımcı tarafından kamulaştırma bedeli ödenmek
suretiyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı veya ilgili İdare
ya da Kurum tarafından kamulaştırılarak
Hazine adına tescil edilen veya mülkiyeti görevli Şirketlere ait iken
Hazine adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde, görev süresi sonuna
kadar görevli Şirketler lehine bedelsiz irtifak hakkı tesis
edilebilecektir. Ancak, bedeli görevli Şirketler tarafından değil de,
anılan Bakanlık veya ilgili İdare ya da
Kurum tarafından karşılanmak suretiyle kamulaştırılarak Maliye
Hazinesi adına tescil ettirilen veya daha önce Maliye Hazinesi adına
kayıtlı olan taşınmazlar üzerinde ise, bedeli karşılığında görevli
Şirketler lehine irtifak hakkı tesis edilebilecektir.
B)
3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin
Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
hükümlerine göre, adına ihale yapılan yatırımcı lehine,
sözleşmelerinde belirtilen bedel karşılığında ve sözleşmelerinde
belirtilen süre kadar Bakanlığımızca kullanma izni verilebilecek veya
irtifak hakkı tesis edilebilecektir.
II) Kıyı Kenar
Çizgisinin Kara Yönünde Bulunan Hazinenin Özel Mülkiyetindeki
Taşınmazlar ile Kıyı Kenar Çizgisinin Deniz Yönünde (Kıyıda) Bulunan
Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerler ile Deniz, Göl ve
Akarsularda Doldurma veya Kurutma Yoluyla Elde Edilen/Edilecek Alanlar
Hakkında Verilecek Ön İzin, Kullanma İzni ve İrtifak Hakkı Tesisi
İşlemleri
1-A)
Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca (Teknik
Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü) onaylı 1/1000 ölçekli uygulama
imar planı ve/veya Ulaştırma Bakanlığınca (Demiryollar,
Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü) onaylı uygulama
projesi mevcut olmayan kıyı tesislerinin (dolgu, iskele, rıhtım,
liman, marina, boru hattı, şamandıra, dolfen,
platform vb.) yapımı için Bakanlığımıza başvurulması halinde;
öncelikle bu işlemler ile Yönetmeliğin 75 inci maddesinin (D) bendinde
belirtilen diğer işlemlerin yerine getirilmesi için, bu maddeye göre
tespit edilecek tahmini bedel üzerinden pazarlık usulü ile bir yıla
kadar ön izin ihalesi yapılacak, bu ihale 2886 sayılı Kanunun 17
nci maddesi uyarınca üçüncü kişilere ilan
yoluyla duyurulacaktır. Gerekli hallerde ön izin süresi bedeli
karşılığında uzatılabilecektir.
B)
Yapılacak ön izin ihalesi sonucunda,
kendisine ön izin verilen ve ön izin sözleşmesi yapılan yatırımcı
tarafından, ön izin süresi içinde yükümlülüklerin yerine getirilmesi
halinde, 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği hükümleri
uyarınca, öncelikle bu alanların onaylı uygulama imar planı ve
projesine uygun olarak doldurulması veya kurutulması veya üzerinde
yapı ve tesislerin yapılabilmesi amacıyla ve talep halinde, bu alanlar
ile bütünleyicisi olan ve birlikte kullanılmasında zorunluluk bulunan
Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar hakkında belirtilen
işlemleri yerine getiren yatırımcıya, bu Yönetmelik hükümlerine göre
tespit edilecek tahmini bedel üzerinden bu yatırımcı ile pazarlık
usulü ile yapılacak ihale sonucunda kararlaştırılacak bedel
karşılığında ve Bakanlığımızca belirlenerek sözleşmelerine konulacak
koşullarla, bu işlemlerin gerçekleştirilebileceği süre de dikkate
alınarak üç yıla kadar kiralanabilecek, kira süresi gereken hallerde
bedeli karşılığında uzatılabilecektir.
C)
Kira süresi sonunda, yatırımcı
tarafından, bu alanların onaylı uygulama imar planı ve projesine uygun
olarak doldurulduğuna veya kurutulduğuna veya üzerindeki yapı ve
tesislerin yapıldığına ilişkin olarak Ulaştırma Bakanlığının (Demiryollar,
Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü) yazılı görüşü ile
birlikte Bakanlığımıza başvuruda bulunulması halinde, Yönetmelik
hükümlerine göre tespit edilecek tahmini bedel üzerinden pazarlık
usulü ile yapılacak ihalesi sonucunda kararlaştırılacak bedel
karşılığında, bu alanlar ile bütünleyicisi olan ve birlikte
kullanılmasında zorunluluk bulunan Hazinenin özel mülkiyetindeki
taşınmazlar üzerinde adına kiralama yapılan yatırımcıya 49 yıla kadar
kullanma izni verilebilecek ve/veya irtifak hakkı tesis
edilebilecektir.
2)
İlgili kuruluşlarca onaylı 1/1000 ölçekli
uygulama imar planı ve/veya uygulama projeleri mevcut bulunan
yatırımcı tarafından ön izin veya kiralama veya kullanma izni
verilmesinin talep edilmesi halinde, bu alanların geri sahasında talep
sahibi yatırımcının mülkiyetinde, yasal bir hakka istinaden fiilen
kullanımında veya bu yatırımcıya daha önce Bakanlığımızca kiralanan
veya kullanma izni verilen veya irtifak hakkı tesis edilmiş olan
Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında
taşınmazların bulunması, bu alanların da yapımı talep edilen kıyı
tesisi ile proje bütünlüğü taşıyor olması ve birlikte kullanılmasında
zorunluluk bulunmasının tespiti durumunda, doğrudan talep sahibi
yatırımcıya, bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilecek tahmini
bedel üzerinden bu yatırımcı ile yapılacak pazarlık ihalesi sonucunda
kararlaştırılacak bedel karşılığında ve Bakanlığımızca belirlenerek
sözleşmelerine konulacak koşullarla, bu işlemlerin
gerçekleştirilebileceği süre de dikkate alınarak ön izin, kiralama
veya kullanma izni verilebilir.
3)
Yapılacak yatırımın toplam proje maliyet
bedelinin en az 150 milyon ABD Doları karşılığı YTL tutarında olması,
yatırımın faaliyete geçmesinden itibaren
en az iki yüz elli kişiye on yıl süreyle istihdam sağlanmasının
taahhüt edilmesi halinde, Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilecek
tahmini bedel üzerinden bu yatırımcı ile yapılacak pazarlık ihalesi
sonucunda kararlaştırılacak bedel karşılığında ve Bakanlığımızca
belirlenerek sözleşmelerine konulacak koşullarla, ön izin, kullanma
izni, irtifak hakkı ve kiralama yapılabilir.
Bu maddede belirtilen koşulları taşıyan
birden fazla istekli olması halinde öncelikle;
A) En fazla istihdam sağlayacak
yatırımcıya,
B) Yatırım tutarı yüksek olan
yatırımcıya,
C) İlk başvuru yapan yatırımcıya,
D) Öncelik sırasında ve eşit durumda olan
birden fazla başvuru olması halinde, başvuru sahipleri huzurunda
yapılacak kura sonucu belirlenecek yatırımcıya,
Bu maddede
belirtildiği şekilde bedeli karşılığında ön izin, kullanma izni,
irtifak hakkı ve kiralama yapılabilir.
4)
Yukarıdaki belirtildiği şekilde yapılacak
olan ön izin, kiralama ve kullanma izni ihalelerine ilişkin işlemler
sırasında, geçici teminat miktarı olarak, 4706 sayılı Kanun
hükümlerine göre belirlenen üst sınır uygulanacaktır.
III) Diğer
İşlemler
1)
Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar
ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler (kıyıda kalan yerler
dahil) hakkında ön izin, kullanma izni ve irtifak hakkı bedeli takdiri
yapılırken Yönetmeliğin 73 üncü maddesinin (A) bendinin (b) alt bendi
ile 75 inci maddesinin (C) ve (D) bentlerindeki bedel tespitine
ilişkin esas ve usullere uyulacaktır.
2-A)
Taşınmazlarla ilgili olarak ön izin,
kiralama ve kullanma izni bedelleri ile alınması öngörülmüş ise kesin
teminatın peşin ve defaten ilgilisinden tahsilinden sonra, ön izin,
kiralama ve kullanma izni sözleşmeleri taraflarca imzalanarak notere
tasdik ettirilecektir.
B)
İrtifak hakkı tesisine ilişkin
sözleşmeler ise, taraflarca imzalanmasına ve noterce tasdik edilmesine
gerek olmaksızın, hak lehdarı ve idare
temsilcisinin katılımı ile ilgili tapu sicil müdürlüğünde resen resmi
senet düzenlenmek suretiyle tapuya tescili işlemi yapılacaktır.
C)
Taşınmaz, kiralama ve kullanma
iznine ilişkin sözleşme taraflarca imzalanarak noterce tasdik veya
irtifak hakkı tapuya tescil edilmeden ön izin aşamasında yatırımcıya
teslim edilmeyecek ve üzerinde herhangi bir inşai
faaliyete izin verilmeyecektir.
D)
Ön izin, kiralama ve kullanma iznine
ilişkin noterce tasdik edilen sözleşmeler ile irtifak hakkına ilişkin
olarak tapuda düzenlenen resmi senedin bir örneği Bakanlığımıza
gönderilecektir.
3)
Bakanlığımız ile diğer Genel Bütçeli
İdarelere tahsisli taşınmazlar üzerinde bulunan elektrik akım
tesislerini oluşturan trafo ve hücrelerin mülkiyetlerinin talep
edilmesi halinde bedelsiz olarak Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ)
Genel Müdürlüğüne devredilmesi, bu elektrik akım tesislerinin
bulunduğu alanlar üzerinde anılan Genel Müdürlüğe bedelsiz kullanma
izni verilmesi veya irtifak hakkı tesis edilmesi ve bu işlemleri
yapmaya Valiliklerin (Defterdarlık) yetkili kılınmasına ilişkin
işlemlerin, Bakanlığımızca 81 İl Valiliğine (Defterdarlık) dağıtımlı
olarak yazılan 08/10/2003 tarih ve 35097 sayılı yazıda belirtilen
şekilde yürütülmesine devam edilecektir.
4)
Mülkiyeti Hazineye ait taşınmazlar
üzerinde BOTAŞ, TEİAŞ, TEDAŞ ve EÜAŞ gibi özel kanunları uyarınca
görevlendirilmiş kuruluşlar lehine mecra irtifak hakkı tesis
edilmesine ilişkin tüm işlemlerin Defterdarlıklarca
sonuçlandırılmasına ilişkin Bakanlığımızın 27/10/2003 tarih ve 270
Sıra Numaralı Milli Emlak Genel Tebliğine göre yapılan işlemlere aynen
devam edilecektir.
5)
Bakanlığımızca lehlerine kullanma izni
verilen veya irtifak hakkı tesis edilen yatırımcılarca, kullanma
izninin veya irtifak hakkının üçüncü kişilere devredilmesinin talep
edilmesi halinde; varsa ödenmeyen geçmiş yıllar kullanma izni ve
irtifak hakkı bedellerinin gecikme zamları ile birlikte ödenmesi,
irtifak hakkı veya kullanma izni sözleşmelerinde belirtilen hükümlere
ilişkin olarak herhangi bir başka aykırılık var ise bu aykırılıkların
giderilmesi ve bu yatırımcılar tarafından, kullanma izninden veya
irtifak hakkından dolayı Bakanlığımız aleyhine açmış olduğu dava var
ise, bu davalardan tüm yargılama giderleri üstlenilerek kayıtsız ve
şartsız feragat edilerek, buna ilişkin belgenin aslının Bakanlığımıza
ibraz edilmesi ve Bakanlığımızca hazırlanacak yeni sözleşme
koşullarının imzalanması kaydıyla, kullanma izninin ve irtifak
hakkının üçüncü kişilere devredilmesine Bakanlığımızca izin
verilebilecektir.
IV) Bakanlıktan
İzin Alınması
I ve II
nci bölümde belirtilen tüm taşınmazlarla
ilgili olarak, süre ve bedele bakılmaksızın ön izin ve kullanma izni
verilmesi ile irtifak hakkı tesisi işlemlerinde Bakanlığımızdan izin
alınmasına devam edilecektir.
V) Yürürlükten
Kaldırılan Genel Tebliğler
1- 10/08/2004
tarihli ve 25549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 283 Sıra Numaralı,
2- 03/03/2005
tarihli ve 25744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 291 Sıra Numaralı,
Milli Emlak Genel
Tebliğleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğ olunur. |