| |
4 Seri No'lu
Yatırımların ve İstihdamın Teşviki
Genel Tebliğ
Taslağı Kapsam
5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunda[1] 5615 sayılı Kanunla[2] yapılan değişiklik
sonucu gelir vergisi stopajı teşvikinin
uygulanmasına yönelik açıklamalar bu Tebliğin
konusunu oluşturmaktadır.
1. Gelir Vergisi Stopajı Teşvikinin Uygulanacağı
İller
Gelir vergisi stopajı teşviki açısından kapsama,
5084 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (a) bendinde
hüküm altına alınan ve 2 seri No.lu Yatırımların ve
İstihdamın Teşviki Genel Tebliğinin[3] "1. Gelir
Vergisi Stopajı Teşvikinin Uygulanacağı İller"
başlıklı bölümünde belirtilen iller girmektedir.
Öte yandan, 5615 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin
(D) fıkrasıyla 5084 sayılı Kanuna eklenen geçici 2
nci madde ile Çanakkale ilinin Bozcaada ve Gökçeada
ilçeleri de teşvik kapsamına alınmış bulunmaktadır.
2. Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler
5615 sayılı Kanunla değişik 5084 sayılı Kanunda yer
alan gelir vergisi stopajı teşvikinden, Tebliğin (1)
numaralı bölümünde belirtilen il ve ilçelerde;
1/4/2005 tarihinden itibaren yeni işe başlayanlar
ile 1/4/2005 tarihinden önce işe başlamış olan gelir
ve kurumlar vergisi mükellefleri, bu il ve
ilçelerdeki işyerlerinde en az on işçi
çalıştırmaları koşuluyla istihdam ettikleri tüm
işçiler için yararlanabileceklerdir.
Dolayısıyla kapsama giren il ve ilçelerdeki tüm
gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu Tebliğin
(3) numaralı bölümünde belirtilen sürelerle sınırlı
olmak üzere asgari on işçi istihdam etmeleri
şartıyla gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanabileceklerdir.
Kanun kapsamındaki il ve ilçelerde mükelleflerin
birden fazla işyeri bulunması durumunda asgari on
işçi çalıştırma şartı işyerlerinin her biri için
ayrı ayrı aranacaktır.
Başka bir ifadeyle, çalıştırılan işçi sayısının on
işçiye ulaşıp ulaşmadığı, bu işyerlerindeki toplam
işçi sayısına göre değil her bir işyeri itibariyle
Sosyal Güvenlik Kurumuna (Devredilen Sosyal
Sigortalar Kurumu) verilen aylık prim ve hizmet
belgesinde gösterilen işçi sayısı dikkate alınarak
değerlendirilecektir.
2.1. 1/4/2005 Tarihinden İtibaren Yeni İşe
Başlayanların Teşvikten Yararlanması
1/4/2005 tarihinden itibaren yeni işe başlayan
mükellefler, en az on işçi çalıştırmaları koşuluyla
Kanun kapsamına giren yerlerdeki işletmelerinde
çalıştırdıkları tüm işçiler için bu teşvikten
yararlanabileceklerdir.
Örnek 1:
(A) A.Ş. gıda ürünleri imalatı faaliyetinde bulunmak
üzere 10/5/2007 tarihinde Gümüşhane il merkezinde
açtığı işyerinde 5 işçi, Tokat il merkezindeki
işyerinde ise 12 işçi çalıştırmaktadır. Kurumlar
vergisi mükellefi olan (A) A.Ş., Gümüşhane il
merkezindeki işyerinde asgari 10 işçi çalıştırılma
şartına uyulmadığından, bu işyerinde çalıştırılan
işçiler için teşvikten yararlanamayacak; Tokat il
merkezindeki işyerinde ise 12 işçi
çalıştırıldığından işçilerin tamamı için gelir
vergisi stopajı teşvikinden yararlanabilecektir.
Örnek 2:
(B) Ltd. Şti. orman ürünleri ticareti faaliyetinde
bulunmak üzere 14/4/2007 tarihinde Kastamonu il
merkezinde açtığı işyerinde 14 işçi; 20/4/2007
tarihinde Kastamonu'nun İnebolu ilçesinde açtığı
işyerinde ise 6 işçi çalıştırmaktadır. Kurumlar
vergisi mükellefi olan (B) Ltd. Şti., İnebolu
ilçesindeki işyerinde asgari 10 işçi çalıştırılma
şartına uyulmadığından bu iş yerinde çalıştırılan
işçiler için teşvikten yararlanamayacak; Kastamonu
merkezdeki işyerinde ise 14 işçi çalıştırıldığından
işçilerin tamamı için gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanabilecektir.
2.2. 1/4/2005 Tarihinden Önce İşe Başlamış Olanların
Teşvikten Yararlanması
Kanun kapsamına giren il ve ilçelerde 1/4/2005
tarihinden önce işe başlayanlar, en az on işçi
çalıştırmaları koşuluyla iş yerlerinde fiilen
istihdam ettikleri tüm işçiler için teşvikten
yararlanabileceklerdir.
Örnek 1:
21/10/1996 tarihinde işe başlamış olan kurumlar
vergisi mükellefi (C) Ltd. Şti.nin Kanun kapsamında
bulunan Diyarbakır il merkezindeki işyeri için
ilgili idareye Mayıs/2007 dönemine ilişkin olarak
verilen aylık prim ve hizmet belgesindeki işçi
sayısı 15 kişidir. Bu durumda Şirket bu işyerinde
fiilen çalıştırdığı işçilerin tamamı için Mayıs/2007
döneminden itibaren teşvikten yararlanacaktır.
Örnek 2:
(D) Adi Ortaklığı, fındık işleme faaliyetinde
bulunmak üzere 1/4/2005 tarihinden önce Ordu il
merkezinde faaliyete başlamış olup, işyerinde 6 işçi
çalıştırmaktadır. Daha sonra adi ortaklık, 1/5/2007
tarihinde 5 işçi daha alarak aynı işyerinde
çalıştırdığı işçi sayısını 11'e çıkarmış ve bu
durumu Mayıs/2007 dönemine ilişkin olarak ilgili
idareye vermiş olduğu aylık prim ve hizmet
belgesinde tevsik etmiştir. Adi ortaklık, asgari 10
işçi çalıştırma şartını yerine getirdiği dönemden
itibaren 11 işçi için teşvikten yararlanabilecektir.
3. Uygulamanın Başlama ve Sona Erme Tarihleri
5084 sayılı Kanunda yer alan gelir vergisi stopajı
teşvikinde, 5615 sayılı Kanunla yapılan
değişiklikler 1/5/2007 tarihi itibariyle yürürlüğe
girmiştir.
Yeni düzenlemeye göre, vergi teşviki uygulaması ilk
olarak 2007 yılının Mayıs ayı ücretleri üzerinden
hesaplanan gelir vergisi için geçerli olacak ve
31/12/2008 tarihine kadar uygulanacaktır.
Ancak 5568 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile değişik
5084 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin (h) bendine
göre, bu Kanun kapsamına giren illerdeki yeni
yatırımlar nedeniyle uygulanacak vergi teşviki 5084
sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde yer alan süreye
bakılmaksızın,
- 31/12/2007 tarihine kadar tamamlanan yatırımlar
için beş yıl,
- 31/12/2008 tarihine kadar tamamlanan yatırımlar
için dört yıl,
- 31/12/2009 tarihine kadar tamamlanan yatırımlar
için üç yıl
süreyle uygulanacaktır.
Örneğin, 31/12/2008 tarihine kadar tamamlanan bir
yatırım için 4 yıl süreyle teşvik uygulanacak olup,
bu yatırım nedeniyle teşvikten yararlanılacak son
tarih 2012 yılının Aralık ayı olacaktır.
Öte yandan, teşvik uygulaması Çanakkale ilinin
Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri için 5615 sayılı
Kanunun 24 üncü maddesinin (D) fıkrası ile 5084
sayılı Kanuna eklenen geçici 2 nci madde gereği 5615
sayılı Kanunun yayımı tarihinden itibaren, maddede
yer alan şartları taşımaları kaydıyla, 5 yıl süreyle
geçerli olacaktır.
Örnek 1:
Bay (F), 1/5/2007 tarihinde Çanakkale ilinin
Bozcaada ilçesinde açtığı işyerinde, 12 işçi
çalıştırmak suretiyle otel işletmeciliği
faaliyetinde bulunmaktadır. Gelir vergisi mükellefi
olan Bay (F) çalıştırdığı işçiler nedeniyle
Mayıs/2007 döneminden itibaren teşvikten
yararlanmaya başlayacaktır.
Örnek 2:
(G) A.Ş.'nin, 20/2/1992 tarihinde Çanakkale ilinin
Gökçeada ilçesinde faaliyete geçen işyerinde
istihdam ettiği işçi sayısı Mayıs/2007 dönemi
itibariyle onikidir. Bu durumda şirket, Kanunun
aradığı şartları taşımak kaydıyla Mayıs/2007
döneminden itibaren çalıştırdığı işçiler nedeniyle
teşvikten yararlanmaya başlayacaktır.
4. Sağlanan Teşvik Tutarının Belirlenmesi
Teşvik uygulamasıyla, teşvik kapsamında
değerlendirilecek işçiler dolayısıyla hesaplanacak
gelir vergisinin tamamının veya bir kısmının,
verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden
gelir vergisinden terkin edilmesi suretiyle istihdam
üzerindeki yükün (istihdamın işverene maliyetinin)
azaltılması amaçlanmıştır.
Terkin edilecek tutar, organize sanayi veya endüstri
bölgelerinde kurulu işyerleri için hesaplanan
tutarın tamamı, diğer yerlerdeki işyerleri için ise
hesaplanan gelir vergisi tutarının %80'i olacaktır.
Buna göre terkin edilecek tutar, kapsama giren işçi
sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken
verginin çarpımı sonucu bulunacak tutarın organize
sanayi ve endüstri bölgelerindeki işyerlerinde
tamamını, diğer yerlerdeki işyerlerinde ise % 80'ini
aşamayacaktır. Bu işlem çalıştırılan işçi bazında
değil uygulamadan yararlanabilen işçi sayısı dikkate
alınarak toplu olarak yapılacaktır.
Örnek 1:
Kapsama dahil Çorum ilinin merkez ilçesindeki
organize sanayi bölgesinde bulunan işyerinde öteden
beri faaliyet gösteren ve 28/2/2007 tarihinde 9 işçi
istihdam eden gelir vergisi mükellefi Bay (H),
1/5/2007 tarihinde istihdam ettiği işçi sayısını
12'ye çıkarmıştır.
Mükellef (H), asgari 10 işçi çalıştırma şartını
sağlamış olduğundan mevcut işçilerinin tamamı için
teşvikten yararlanmaya hak kazanmıştır. 12 işçinin
Mayıs/2007 dönemi ücretleri üzerinden (ortalama bir
işçinin brüt 1.000 YTL ücret aldığı varsayımıyla)
kesilmesi gereken gelir vergisi tutarı 1.530 YTL dir.
Bu durumda, teşvik kapsamında olan 12 işçi
dolayısıyla muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk
eden vergiden mahsup edilmek suretiyle terkin
edilecek tutar, kapsamdaki işçilerin ücretleri
üzerinden hesaplanan vergi tutarı ile kapsamdaki
işçi sayısının asgari ücret üzerinden hesaplanan
vergi ile çarpılması sonucu bulunan tutardan düşük
olanı olacaktır. Asgari ücret üzerinden hesaplanan
vergi ile işçi sayısının çarpımı sonucu bulunan
tutar (71,72x12 =) 860,64 YTL, hesaplanan vergiden
(1.530 YTL) daha düşük olduğu için terkin edilecek
tutar 860,64 YTL olacaktır.
Örnek 2:
Kapsama dahil Sivas ilinde ancak, organize sanayi ve
endüstri bölgesi dışındaki işyerinde faaliyette
bulunan ve Mayıs/2007 dönemi itibariyle 16 işçi
istihdam eden kurumlar vergisi mükellefi (I) Ltd.
Şti., işçilerin tamamı için teşvikten
yararlanacaktır. 16 işçinin Mayıs/2007 dönemi
ücretleri üzerinden (ortalama bir işçinin brüt 1.000
YTL ücret aldığı varsayımıyla) kesilmesi gereken
gelir vergisi tutarının %80'i (2040x0,80 =) 1.632
YTL dir.
Bu durumda, teşvik kapsamında olan 16 işçi
dolayısıyla muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk
eden vergiden mahsup edilmek suretiyle terkin
edilecek tutar, kapsamdaki işçilerin ücretleri
üzerinden hesaplanan vergi tutarının %80'i ile
kapsamdaki işçi sayısının asgari ücret üzerinden
hesaplanan verginin %80'i ile çarpılması sonucu
bulunan tutardan düşük olanı esas alınacaktır.
Asgari ücret üzerinden hesaplanan verginin %80'i
(71,72x0.80 =) 57,38 YTL ile işçi sayısının çarpımı
sonucu bulunan tutar (57,38x16 =) 918,02 YTL,
hesaplanan verginin %80'inden (1.632 YTL) daha düşük
olduğu için terkin edilecek tutar 918,02 YTL
olacaktır.
Teşvikten yararlanmaya başlanmasından sonra işçi
çıkarılması nedeniyle işçi sayısında azalma olması
halinde, terkin edilecek vergi tutarının tespitinde,
kalan işçi sayısı dikkate alınacaktır. İşçi
sayısındaki azalma sonucu işyerindeki işçi sayısının
on işçinin altına düşmesi halinde, o işyerinde işçi
sayısı yeniden on işçiye ulaşmadıkça teşvik
uygulanmayacaktır. İşçi sayısı on kişiyi tekrar aşan
mükellefler, teşvikten kalan süre için
yararlanacaklardır.
Teşvik kapsamında baz alınacak işçi sayısının
tespitinde, aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı
işçi sayısı dikkate alınacaktır.
Kıst dönem çalışan işçiler nedeniyle yararlanılacak
teşvik tutarının belirlenmesinde ise ilgili ayda
çalışılan süreye isabet eden ücret üzerinden
hesaplanan gelir vergisi terkine konu olacaktır.
Ancak, bu suretle faydalanılacak tutar, asgari ücret
üzerinden kıst döneme ilişkin olarak ödenmesi
gereken verginin tutarını geçemeyecektir.
5. Diğer Hususlar
5.1. Teşvikin Uygulanması
5084 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde düzenlenmiş
olan gelir vergisi stopajı teşvikinin uygulanmasına
ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye
Bakanlığına yetki verilmiştir. Bu yetki çerçevesinde
teşvikin uygulanmasına ilişkin gerekli açıklamalar 2
seri No.lu Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Genel
Tebliğinin "5. Teşvikin Uygulanması" başlıklı
bölümünde yapılmış bulunmaktadır.
Ancak, mükelleflerin gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanabilmek için verecekleri
bildirim bu Tebliğ ekinde yeniden düzenlenmiştir.
Dolayısıyla, bu Tebliğde yapılan açıklamalar
çerçevesinde vergi teşvikinden yararlanacak
mükellefler Tebliğ ekindeki bildirimi
kullanacaklardır. (Ek:1)
5.2. Önceki Tebliğlerde Yapılan Açıklamaların
Geçerliliği
1[4], 2 ve 3[5] seri No.lu Yatırımların ve
İstihdamın Teşviki Genel Tebliğlerinin bu Tebliğe
aykırı olmayan hükümleri yürürlüktedir.
Tebliğ olunur.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] 6/2/2004 tarihli ve 25365 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
[2] 4/4/2007 tarihli ve 26483 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
[3] 4/6/2005 tarihli ve 25835 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
[4] 17/4/2004 tarihli ve 25436 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
[5] 20/4/2006 tarihli ve 26145 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
EK:
Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirim
(İndir)
MuhasebeNet |
|
