|
MOTORLU
TAŞITLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ
NO: 30)
2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanununun[1],
25/5/1997 tarihli ve 22999 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan
4262 sayılı Kanunun 2 nci
maddesi ile değiştirilen 20 nci maddesinin (d) bendinin
197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu[2]
hükümleri açısından uygulanmasına ilişkin açıklamalar 13
Seri No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği[3]
ile yapılmıştır.
Bakanlığımıza
intikal eden olaylardan;
-Söz konusu
değişikliğin yapıldığı 25/5/1997 tarihinden önce noter
satış senedi ile satışı yapılan taşıtların alıcıları
tarafından ilgili trafik tescil şube veya bürolarında
adlarına tescil kaydı yaptırılmaması nedeniyle, bu
taşıtlara ilişkin motorlu taşıtlar vergilerinin
satıcılar adına tahakkuk ettirilmeye devam edildiği ve
satıcılardan cebren tahsil edilmesi yoluna gidildiği,
yapılan tahakkuklar ile cebri takibatların satıcılar
tarafından dava konusu edildiği,
-13 Seri No.lu
Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliğinin "III- İLGİLİ
VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER" başlıklı
bölümünde yer alan açıklamalara göre yapılan işlemlerde,
başka bir yere nakil giden taşıtların trafik tescil
kaydı ile bu taşıtlardan dolayı tesis edilen motorlu
taşıtlar vergisi mükellefiyet kaydının farklı yerlerde
bulunması nedeniyle sorunlar yaşandığı,
anlaşılmaktadır.
Karayolları
Trafik Kanununun 20 nci maddesinin (d) bendinde
değişiklik yapılmadan önceki dönemlerde noter satış
senedi ile satışı yapılan taşıtlardan dolayı yaşanan
sorunlar ile anılan Kanun maddesinde değişikliğin
yapıldığı 25/5/1997 tarihinden itibaren noter satış
senedi ile satışı yapılan taşıtlara ait motorlu taşıtlar
vergisi mükellefiyet kaydına ilişkin açıklamalar bu
Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
1.
25/5/1997 Tarihinden Önce Noter Satış Senedi İle Satışı
Yapılan Taşıtlara İlişkin İşlemler
1.1.
Mükellefiyetin
Başlaması ve Sona Ermesine İlişkin Mevzuat
Karayolları
Trafik Kanununun 20 nci maddesinin 4262 sayılı Kanunla
değişmeden önceki (d) bendinde;
"Tescil edilmiş
araçların her çeşit satış ve devirleri, araç sahibi
adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak
noterlerce yapılır.
Bu satış
noterlerce tescil belgesine tarih konularak ve tasdik
edilmek suretiyle işlenir. Ayrıca, tescil edilmiş
araçların satış ve devir işlemleri noterler tarafından
siciline işlenmek üzere işlemin tekemmülünü müteakip en
geç yedi iş günü içinde ilgili tescil kuruluşuna
bildirilir."
hükmü yer
almaktaydı.
Karayolları
Trafik Kanununun 20 nci maddesinin 4262 sayılı Kanunla
değişik (d) bendinde,
"d) Tescil
edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, aracın
motorlu taşıtlar vergisi borcu bulunmadığına dair
belgenin ibrazı halinde araç sahibi adına düzenlenmiş
tescil belgesi esas alınarak noterlerce yapılır.
Bu satış,
noterlerce tescil belgesine tarih konularak ve tasdik
edilmek suretiyle işlenir. Ayrıca, tescil edilmiş
araçların satış ve devir işlemleri noterler tarafından
siciline işlenmek üzere işlemin tamamlanmasını müteakip
en geç 15 iş günü içinde ilgili tescil kuruluşu ile
Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne bildirilir. Noterlerin vergi
dairesi müdürlüklerine satış işlemlerini bildirmesi
üzerine, intikal eden araçların vergi kayıtları, satış
sözleşmesinin düzenlendiği tarih itibariyle, 197 sayılı
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca
önceki malikin vergi mükellefiyetine son verilir.
Ayrıca, yeni malik adına vergi mükellefiyeti tesis
edilir.
Tescil
sürelerini geçirdiği tespit edilen araçlar trafikten men
edilir. Aracın trafikten men edildiği yer tescil
kuruluşunda, aracın alıcı adına tescil işlemleri
yaptırılır. Bu süre içinde araçta veya taşınan yükte
meydana gelecek zararlar, yeni araç sahibine aittir.
Noterlerce
yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir."
hükmü yer
almaktadır.
Söz konusu
maddenin (e) bendinde ise, tescilli araçları satın veya
devir alanların, gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak
ilgili tescil kuruluşundan bir ay içinde adlarına tescil
belgesi almak zorunda oldukları belirtilmiştir.
Motorlu
Taşıtlar Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinde, motorlu
taşıtlar vergisinin mükellefinin; trafik, belediye veya
liman sicili ile Ulaştırma Bakanlığınca tutulan sivil
hava vasıtaları sicilinde adlarına motorlu taşıt kayıt
ve tescil edilmiş olan gerçek ve tüzel kişiler olduğu
hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun
7 ve 8 inci maddeleri uyarınca, motorlu taşıtlar vergisi
mükellefiyeti, taşıtın ilgili sicile kaydıyla
başlamakta, tescil kaydının silinmesiyle de sona
ermektedir.
25/5/1997
tarihinden önce noter satış senediyle satışı yapılan,
ancak trafik tescil kaydı halen satıcı adına devam eden
taşıtlara ilişkin olarak yapılacak motorlu taşıtlar
vergisi mükellefiyet kaydı değişiklikleri ile satıcının
mükellefiyetinin noter satış senedi tarihi itibarıyla
sona ereceği yönünde verilmiş mahkeme kararı üzerine
vergi dairelerince yapılacak işlemler aşağıda
açıklanmıştır.
1.2.
Mükellefiyetin Başlatılması ve Sona Erdirilmesine
İlişkin Vergi Dairelerince Yapılacak İşlemler
Satıcı adına
olan trafik tescil kaydının noter satış senedi tarihi
itibarıyla silinip aynı tarih itibarıyla alıcı adına
yapıldığını bildirir formun, trafik tescil şube veya
bürosu tarafından taşıtın trafik tescil kaydının
bulunduğu yerdeki vergi dairesine intikal ettirilmesi
halinde, noter satış senedinin düzenlendiği tarih esas
alınarak satıcının mükellefiyetine son verilecek, aynı
plaka numarasında alıcı adına motorlu taşıtlar vergisi
mükellefiyeti başlatılacak ve motorlu taşıtlar vergisine
ilişkin tahakkuklar verilecektir.
Alıcının iş
veya ikametgâh adresinin, taşıtın trafik tescil kaydının
bulunduğu yerden farklı bir yerde olması halinde de
yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde işlem tesis
edilecektir. Bu aşamada alıcının iş veya ikametgâh
adresinin bulunduğu yer vergi dairesince herhangi bir
işlem yapılmayacaktır.
Ayrıca, motorlu
taşıtlar vergisi mükellefiyetlerine ilişkin
değişiklikler alıcı ve satıcının bilinen adreslerine
tarih belirtilmek suretiyle bildirilecektir.
İhtilaf konusu
yapılmış olaylarda, noter satış senedinin düzenlendiği
tarih itibarıyla satıcının mükellefiyetinin sona
erdirileceğine ilişkin mahkeme kararının ilgili vergi
dairesine intikal etmesi halinde ise, mahkeme kararının
gereği yapıldıktan sonra taşıta ait trafik tescil
kaydının alıcı adına yapılabilmesi amacıyla yetkili
trafik tescil şube veya bürosuna başvurması gerektiği
hususunda satıcıya bilgi verilecektir.
Noter satış
senedinde beyan ettiği adresi, taşıtın tescilli olduğu
yerden farklı bir yerde bulunan alıcının, bulunduğu
yerdeki trafik tescil şube veya bürosuna daha sonra
başvurarak taşıtı kendi adına tescil ettirmesi halinde,
ilgili trafik tescil şube veya bürosu tarafından yeni
plaka numarasına göre düzenlenecek olan formun ilgili
vergi dairesine gönderilmesi üzerine, vergi dairesince
alıcı adına tescilin yapıldığı tarih itibarıyla motorlu
taşıtlar vergisi mükellefiyeti başlatılacak, durum
taşıtın nakil geldiği (önceki plakasının bulunduğu)
yerdeki vergi dairesine bildirilecektir.
Taşıtın nakil
geldiği yerdeki vergi dairesi ise alıcıya ait motorlu
taşıtlar vergisi mükellefiyet kaydını, taşıtın nakil
gittiği yerdeki yeni tescil tarihini takip eden dönemin
başından itibaren sona erdirecektir.
1.3.
Zamanaşımı, Mahsup ve İade İşlemleri
Yapılan
açıklamalar doğrultusunda alıcı ve satıcı adına
yapılacak olan motorlu taşıtlar vergisi tarh, tahakkuk,
tahsil, düzeltme ve iade işlemlerinde 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu[4]
ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunda[5]
yer alan zamanaşımı sürelerine ilişkin hükümler göz
önünde bulundurulacaktır.
Re'sen
değiştirilen tescil kaydına bağlı olarak yapılan
mükellefiyet değişikliği işlemi tarihinden önce ödenen
motorlu taşıtlar vergilerinin;
-Satıcılar
tarafından ödenmiş olması ve bu durumun tevsik edilerek
başvurulması kaydıyla 6183 sayılı Kanunun 23 üncü madde
hükmü de dikkate alınmak suretiyle satıcılara red ve
iade edilmesi,
-Satıcıların
kendileri tarafından ödenmediğinin bildirilmesi halinde,
alıcılar tarafından ödendiğinin kabul edilerek, alıcı
adına tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi borçlarına
ödeme tarihi itibarıyla mahsup edilmesi,
gerekmektedir.
Mahkemeler
tarafından satıcının mükellefiyetinin noter satış senedi
tarihi itibarıyla sona erdirilmesine karar verilmesi
halinde, noter satış senedi tarihinden sonra satıcı
adına tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergileri ile
gecikme zamlarının satıcıdan aranılmayacağı tabiidir.
1.4.
Düzeltme Yapılamayacak Dönemlere İlişkin Yapılacak
İşlemler
Düzeltme
zamanaşımına uğramış olan dönemlere ilişkin tahakkuk ve
düzeltme işlemleri yapılamayacağından, re'sen yapılan
tescil değişikliğine bağlı olarak gerçekleşen
mükellefiyet değişikliği işlemlerinde;
-Bu dönemler
için alıcı adına motorlu taşıtlar vergisi tahakkuk
ettirilmemesi,
-Satıcı adına
tahakkuk ettirilmiş ancak tahsil zamanaşımına uğramamış
olan vergilerin de terkin edilmemesi
gerekmektedir.
2.
25/5/1997 Tarihinden Sonra Noter Satış Senedi İle Satışı
Yapılan Taşıtlara İlişkin İşlemler
Noterler
tarafından ilgili vergi dairelerine gönderilen noter
satış senedinde yer alan, alıcının iş veya ikametgah
adresine bakılmaksızın taşıtın motorlu taşıtlar vergisi
mükellefiyet kaydının bulunduğu vergi dairesi tarafından
noter satış senedinin düzenlendiği tarih esas alınarak
aynı plaka numarasından alıcının motorlu taşıtlar
vergisi mükellefiyeti başlatılacak, satıcının
mükellefiyetine son verilecektir.
Noterler
tarafından ilgili vergi dairelerine gönderilen noter
satış senedinde, alıcının adresinin bulunduğu yer ile
satıcının adresinin bulunduğu yerin farklı olduğu
durumlarda, alıcının adresinin bulunduğu yerin ilgili
vergi dairesine gönderilen noter satış senedi üzerine
alıcı adına motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti
başlatılmayıp, o yerin trafik tescil şube veya
bürosundan alıcı adına kayıt ve tescilin yapıldığını
belirten
formun gelmesi
beklenecektir. Söz konusu formda yer alan bilgiler
doğrultusunda tescil kaydının yapıldığı tarih itibarıyla
alıcı adına motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti tesis
edilecektir.
Vergi
daireleri, kendilerine gönderilen noter satış senedine
istinaden yapmış oldukları mükellefiyetin başlaması ve
sona erdirilmesi işlemlerine esas olan bilgileri,
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin[6]
30 uncu maddesinin (ğ) bendinde yer alan açıklamalar
gereğince, taşıtın tescilini yapan trafik tescil şube
veya bürosunca gönderilen formlardaki bilgilerle
karşılaştıracaklar ve motorlu taşıtlar vergisi kütüğüne
işleyeceklerdir.
Trafik tescil
şube veya bürolarından gönderilen formlardaki bilgiler
ile vergi dairelerindeki bilgiler arasında herhangi bir
farklılığın olması halinde, ilgili trafik tescil şube
veya bürosundan çelişkinin giderilmesi istenecek ve
kayıtlar arasında uygunluk sağlanacaktır.
Mükellefiyetin
başlatılması ve sona erdirilmesi işlemlerinde, Motorlu
Taşıtlar Vergisi Kanununun 7 ve 8 inci maddelerinde
belirtilen dönemler dikkate alınacaktır.
Bu bölümde
yapılan açıklamalar, 25/5/1997 tarihinden bu Tebliğin
yayımı tarihine kadar noter satış senedi ile satışı
yapılıp da henüz motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet
kaydı başlatılmayan taşıtlar için de geçerlidir.
13 Seri No.lu
Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliğinin;
- "I - NOTERLER
TARAFINDAN YAPILACAK İŞLEMLER" başlıklı bölümünün (2/c)
kısmı "Alıcı tarafından taşıtın hangi il trafiğine kayıt
ve tescil ettirileceğini, Karayolları Trafik
Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin (b) bendindeki;
"Araç
sahiplerinin araçlarını iş veya ikametlerinin bulunduğu
yerdeki tescil kuruluşunda tescil ettirmeleri esastır.""
şeklinde,
- "II - TRAFİK
ŞUBE VEYA BÜROLARINCA YAPILACAK İŞLEMLER" başlıklı
bölümünün birinci paragrafında yer alan "Karayolları
Trafik Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin 9 uncu
bendindeki" ifadesi "30 uncu maddesinin (ğ) bendindeki"
şeklinde
değiştirilmiş,
- "III - İLGİLİ
VERGİ DAİRESİNCE YAPILACAK İŞLEMLER" başlıklı bölümü
yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğ olunur.
[1]
18/10/1983 tarihli ve 18195 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
[2]
23/02/1963 tarihli ve 11342 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
[3]
26/07/1997 tarihli ve 23061 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
[4]
10/01/1961 tarihli ve 10703 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
[5]
28/07/1953 tarihli ve 8469 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
[6]
18/07/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
|
