|
Dış Ticaret Müsteşarlığından
İHRACAT
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, İhracat
Rejimi Kararı çerçevesinde,
ihracatın ülke ekonomisi yararına
düzenlenmesini, desteklenmesini ve
artırılmasını sağlamak için
ihracatta yetkili mercii ve
uygulanacak usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) İhracat Rejimi Kararı uyarınca
yapılacak ihracat işlemleri, bu
Yönetmelik ile Dış Ticaret
Müsteşarlığının bağlı olduğu
Bakanlık tarafından yayımlanacak
tebliğler ve ilgililere verilecek
talimatlar çerçevesinde yürütülür.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 22/12/1995
tarihli ve 95/7623 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan
İhracat Rejimi Kararına dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bağlı Muamele:
İkiden fazla taraf arasında yapılan
takas işlemini,
b) Başlamış İşlem:
1) Açılan uluslararası
ihalelere istinaden yapılan yabancı
devlet bağlantılarında, alıcı
kuruluş ile bağlantının yapıldığını
gösteren yazılı sözleşmenin
taraflarca imzalanmış olmasını,
2) Bedelsiz ihracatta,
gümrük mevzuatı uyarınca gümrük
beyannamesi düzenlenmesi gereken
hâllerde gümrük beyannamesinin
tescil edilmiş olmasını,
3) Genel esaslar
çerçevesinde, gümrük beyannamesinin
İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğine onaylatılmış
olmasını,
4) Kayda bağlı
ihracatta, İhracatçı Birlikleri
Genel Sekreterliğince kaydın
verilmiş olmasını,
5)
Konsinye ihracat, kredili
ihracat, takas veya bağlı muamele
yoluyla ihracat, ticari kiralama
yoluyla ihracat veya yurt dışı
müteahhitlik ve teknik müşavirlik
kapsamındaki ihracatta, iznin
verilmiş olmasını,
6) Müsaadeye bağlı
ihracatta müsaadenin verilmiş
olmasını,
7)
Offset kapsamında ihracatta
offset
anlaşmasının imzalanmış olmasını,
c) Bedelsiz İhracat:
Bedeli yürürlükteki kambiyo mevzuatı
çerçevesinde yurda getirilmesi
zorunlu olmaksızın yurtdışına
yapılan mal çıkışlarını,
ç) Gün: Aksi
belirtilmedikçe takvim gününü,
d) İhracat: Bir malın,
yürürlükteki ihracat mevzuatı ile
gümrük mevzuatına uygun şekilde
Türkiye gümrük bölgesi dışına veya
serbest bölgelere çıkarılmasını
veyahut Müsteşarlıkça ihracat olarak
kabul edilecek sair çıkış ve
işlemleri,
e) İhracatçı: İhraç
edeceği mala göre ilgili İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğine üye
olan, vergi numarasına sahip gerçek
veya tüzel kişiler ile tüzel kişilik
statüsüne sahip olmamakla birlikte
yürürlükteki mevzuat hükümlerine
istinaden hukuki tasarruf yapma
yetkisi tanınan ortaklıkları,
f) İhracatçı Birlikleri
Genel Sekreterliği Onayı/Kaydı:
İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliği tarafından gümrük
beyannamesi onay/kayıt işlemleriyle
ilgili olarak verilecek onay, kayıt
ve/veya elektronik onayı/kaydı,
g) İhraç Müsaadesi:
Ülke ekonomisinin ihtiyaçları, iç ve
dış piyasa arz ve talep durumu,
satış şekli ile alıcı ülke ve
firmaların ülkemiz ile olan ticari
ve ekonomik ilişkileri gibi hususlar
göz önünde tutularak Müsteşarlıkça
verilen ihraç iznini,
ğ) Kayda Bağlı İhracat:
Gümrük beyannamesinin, ihracattan
önce İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğince kayda alındığı
ihracat şeklini,
h)
Konsinye İhracat: Kesin
satışı daha sonra yapılmak üzere
yurt dışındaki alıcılara,
komisyonculara, ihracatçının yurt
dışındaki şube veya
temsilciliklerine mal
gönderilmesini,
ı) Kredili İhracat:
İkili veya çok taraflı kredi
anlaşmaları dışında kalmak kaydıyla,
ihracat bedelinin kambiyo
mevzuatında öngörülen süreleri
aşacak şekilde yurda getirilmesine
imkân tanıyan ihracat şeklini,
i) Mal: Her türlü eşya,
madde, ürün veya değeri,
j) Müsteşarlık: Dış
Ticaret Müsteşarlığını,
k)
Offset: Kamu kurum ve
kuruluşları ile kamu ortaklıklarının
açacakları uluslararası ihaleler
çerçevesinde yapacakları ithalat
neticesinde gerçekleştirecekleri
döviz ödemelerini asgari seviyeye
indirmek amacıyla, ihaleyi kazanan
firma ve/veya kuruluşların taahhüdü
gereğince Türkiye’den yapılacak
ihracat ile taahhüt gereğince
Türkiye’nin mevcut üretim ve ihracat
potansiyelinin geliştirilmesine
yönelik diğer işlemleri,
l) Takas: İhraç veya
ithal edilen mal veya hizmet
bedelinin, kısmen veya tamamen mal,
hizmet veya döviz ile karşılanması
işlemini,
m) Ticari Kiralama:
Malların kira bedeli karşılığı
belirli bir süre kullanılmak üzere
geçici olarak Türkiye gümrük bölgesi
dışına veya serbest bölgelere
çıkarılmasını,
n) Transit Ticaret:
Yurt dışında veya serbest bölgede
yerleşik bir firmadan
ya da
antrepodan satın alınan malın,
ülkemiz üzerinden transit olarak
veya doğrudan doğruya yurt dışında
veya serbest bölgede yerleşik bir
firmaya ya
da antrepoya satılmasını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İhracat
Şekilleri ve Esasları
Genel esaslar
MADDE 5 –
(1) İhracat işleminin başlaması için
ihracatçıların, İhracatçı Birlikleri
Genel Sekreterliğine onaylattıkları
gümrük beyannamesi ile ihracatın
yapılacağı gümrük idaresine
başvurmaları gerekir.
Ön
izne bağlı ihracat
MADDE 6 –
(1) İhracı uluslararası anlaşma,
kanun, kararname ve ilgili sair
mevzuat uyarınca belli bir merciin
ön iznine bağlı malların
ihracatında, ilgili mercilerden ön
izin alındıktan sonra ihracat
mevzuatı hükümleri uygulanır.
Kayda bağlı ihracat
MADDE 7 –
(1) İhracı kayda bağlı mallar,
Müsteşarlıkça yayımlanacak Tebliğ
ile belirlenir.
(2) İhracı Kayda Bağlı
Mallara İlişkin Tebliğ kapsamındaki
malların ihracından önce gümrük
beyannamelerinin İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğince
kayda alınması gerekir.
(3) İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğince
kayda alınmış gümrük beyannamesinin
gümrük idarelerine sunulma süresi,
İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğinin onay tarihinden
itibaren uzatılmamak üzere otuz
gündür. Ancak, ülkemiz ihraç
ürünlerine miktar kısıtlaması
uygulayan ülkelere yapılan,
kısıtlama kapsamındaki malın
ihracına ait kayıt meşruhatı
düşülerek onaylanmış gümrük
beyannamelerinin gümrük idarelerine
sunulma süresi, otuz günden daha
kısa veya daha uzun olarak
Müsteşarlıkça belirlenebilir.
Kredili ihracat
MADDE 8 –
(1) Kredili ihracat talepleri, alıcı
ile satıcı arasında imzalanan ve
ihraç edilecek malın cinsi, değeri,
ödeme planı ve ödeme süresini içeren
satış sözleşmesinin aslı ve Türkçe
çevirisi veyahut aracı banka
tarafından onaylanmış akreditif
metinlerinin aslı ve Türkçe çevirisi
ile birlikte ilgili İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğine
yapılır.
(2) Madde ve/veya ülke
politikası açısından Müsteşarlıkça
getirilebilecek düzenlemeler
kapsamındaki mallarla ilgili kredili
ihracat talepleri; Müsteşarlığın
görüşü alındıktan sonra, bunun
dışında kalan mallara ilişkin
talepler ise satış sözleşmesinde
belirtilen esaslar dâhilinde
doğrudan İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğince sonuçlandırılır.
(3) Kredili ihracat
izin süresi, tüketim mallarında en
çok iki, yatırım mallarında en çok
beş yıldır. Bu süreleri aşan
talepler incelenip sonuçlandırılmak
üzere, ilgili İhracatçı Birlikleri
Genel Sekreterliği tarafından,
görüşü ile birlikte Müsteşarlığa
intikal ettirilir.
(4) İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğince
kredili ihracat meşruhatı düşülerek
onaylanmış ihracat işlemlerine
ilişkin gümrük beyannamesinin,
İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğince onay tarihinden
itibaren otuz gün içinde gümrük
idarelerine sunulması gerekmektedir.
Konsinye
ihracat
MADDE 9 –
(1) Konsinye
ihracat başvuruları ilgili İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğine
yapılır.
(2) Madde ve/veya ülke
politikası açısından Müsteşarlıkça
getirilebilecek düzenlemeler
kapsamındaki mallarla ilgili
konsinye
ihraç talepleri; Müsteşarlığın
görüşü alındıktan sonra, bunun
dışında kalan mallara ilişkin
talepler ise doğrudan İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğince
sonuçlandırılır.
(3) İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğince
konsinye
ihracat meşruhatı düşülerek
onaylanmış gümrük beyannamelerinin
otuz gün içinde gümrük idarelerine
sunulması gerekir.
(4) İhracatçılar,
konsinye
olarak gönderilen malların kesin
satışının yapılmasından sonraki otuz
gün içinde durumu, kendileri
tarafından düzenlenmiş kesin satış
faturası veya örneği ve gerekli
diğer belgeler ile birlikte izni
veren İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğine ve aracı bankaya
bildirir.
(5) İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliği,
verdikleri
konsinye ihraç izinlerine ait
bilgileri, malın kesin satışının
kendilerine bildirilmesinden
itibaren beş gün içinde aracı
bankaya bildirir.
(6)
Konsinye
olarak gönderilen malın ihraç
tarihinden itibaren bir yıl içinde
kesin satışının yapılması gerekir.
Bu süre, haklı ve zorunlu nedenlere
istinaden müracaat edilmesi hâlinde,
izni veren İhracatçı Birlikleri
Genel Sekreterliğince iki yıl daha
uzatılabilir.
(7) Süresi içinde
satışı yapılan malın bedelinin
kambiyo mevzuatı, satılamaması
hâlinde ise malın gümrük mevzuatı
çerçevesinde yurda getirilmesi
gerekir.
Yurt
dışı fuar ve sergilere katılım ve
ihracat
MADDE 10 –
(1) Ülkemizi
temsilen
katılınacak uluslararası yurt
dışı fuar ve sergiler Müsteşarlık
tarafından belirlenir.
(2) Uluslararası ticari
fuarlara ve sergilere, gerek
ülkemizi
temsilen ulusal düzeyde
gerekse bireysel olarak katılacak
firma ve kuruluşlarca yurt dışına
gönderilecek bedelli veya
bedelsiz mallar ile yurt dışında
düzenlenecek bilim, sanat, kültür
veya tanıtım amaçlı
fuar/sergi, konferans, seminer gibi
etkinliklere kişi veya kuruluşlarca
gönderilecek bedelli veya bedelsiz
malların yurt dışına çıkışıyla
ilgili başvurular doğrudan ilgili
gümrük idarelerine yapılır. Gümrük
idareleri söz konusu malların yurt
dışına çıkışı için yapılan talepleri
ilgili mevzuat çerçevesinde
inceleyip sonuçlandırır.
(3) Gümrük idareleri,
yukarıda belirtilen amaçlarla yurt
dışına çıkışına izin verdikleri
bedelli ve/veya bedelsiz mallar
(bilim, sanat, kültür, tanıtım
amaçlı fuar/sergi hariç) ile ilgili
gümrük beyannamelerinin onaylı bir
örneğini, beyannamenin kapanış
tarihinden itibaren, en geç
onbeş
gün içinde firmanın beyan ettiği
İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğine gönderir.
(4) Uluslararası ticari
fuar ve sergilerde sergilenmek üzere
yurt dışına çıkarılan malların kesin
satışına ilişkin talepler, geçici
çıkışa esas gümrük beyannamesinin
İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğince onaylanmasını
müteakip gümrük idarelerince
sonuçlandırılır.
(5) Gümrük idareleri,
özel organizatör kuruluşların
ülkemizi
temsilen ulusal düzeyde
katılacağı ticari nitelikli
fuarlarda ve sergilerde,
yürürlükteki Yurt Dışında Fuar
Düzenlenmesine ve
Değerlendirilmesine İlişkin Tebliğ
hükümleri gereğince, organizatör
kuruluşa Müsteşarlıkça (İhracat
Genel Müdürlüğü) verilmiş olan
"Yeterlilik Belgesi" veya "Geçici
Yeterlilik Belgesi" (kamu ve meslek
kuruluşları ile vakıflarca
düzenlenen fuarlarda bahse konu
belgeler aranmaz) ile birlikte
ilgili fuarın ulusal katılım
organizasyonunun söz konusu
kuruluşça yapılmasının onaylandığını
gösterir uygunluk yazısını ararlar.
(6) Yukarıda belirtilen
hususlar dışında kalan talepler
Müsteşarlıkça incelenip
sonuçlandırılır.
İthal edilmiş malın ihracı
MADDE 11 –
(1) Gümrük mevzuatı çerçevesinde
serbest dolaşıma girmiş yeni veya
kullanılmış malın ihracı genel
esaslar çerçevesinde yapılır. Ancak,
ihracatın desteklenmesine yönelik
mevzuat, yatırım mevzuatı ile gümrük
mevzuatının mahrecine iade hükümleri
saklıdır.
Serbest bölgelere yapılacak ihracat
MADDE 12 –
(1) Serbest bölgelere yapılacak
ihracat, ihracat mevzuatı
hükümlerine tabidir. Ancak, Dahilde
İşleme Rejimi, KDV uygulamaları ve
Türkiye İhracat Kredi Bankası
uygulamalarına dair mevzuat
hükümleri saklıdır.
Diğer ihracat şekilleri
MADDE 13 –
(1) Kayda bağlı ihracat, ticari
kiralama yoluyla yapılacak ihracat,
takas ve bağlı muamele kapsamında
yapılacak ihracat, bedelsiz ihracat,
transit ticaret ile savunma
sanayii
dışındaki alanlarda
offset
kapsamında yapılacak ihracata
ilişkin usul ve esaslar
Müsteşarlığın bağlı olduğu
Bakanlıkça yayımlanan Tebliğlerle
düzenlenir.
(2) Yurt dışı
müteahhitlik ve teknik müşavirlik
kapsamında yapılacak ihracata
ilişkin usul ve esaslar,
Müsteşarlığın bağlı olduğu
Bakanlıkça belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ortak Hükümler
Alıcısı tarafından kabul edilmeyen
mallar
MADDE 14 –
(1) İhracattan sonra, kambiyo
mevzuatında öngörülen mal bedeli
dövizlerin yurda getirilme süresi
içinde ve mal bedeli dövizler tahsil
edilmeden önce başvurulmak kaydıyla;
a) Alıcısı tarafından
kabul edilmeyen mallar karşılığında
aynı bedel ve şartlarla mal ihracına
ilişkin talepler, malların geri
getirilmesi veya geri
getirileceğinin kambiyo merciine
taahhüt edilmesi kaydıyla, durumu
gösterir belgelere istinaden gümrük
mevzuatı çerçevesinde giriş ve
çıkışta ayniyeti tespit edilmek
suretiyle gümrük idarelerince,
b) Alıcısı tarafından
kabul edilmeyen malların başka bedel
ve şartlarla aynı veya farklı
alıcılara satışına ilişkin talepler,
durumu gösterir belgeler ve yeni
satış sözleşmesine ait İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğince
onaylı faturanın ibrazından sonra
gümrük idarelerince,
sonuçlandırılır.
(2) Gümrük idarelerince
sonuçlandırılan talepler, ilgili
İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğine ve aracı bankaya
bildirilir.
(3) Birinci fıkranın
(b) bendi kapsamında yer alan
taleplere konu malın bozulabilir
olması hâlinde, bu tür talepler
İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliği veya daha sonra
İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğine bilgi vermek kaydıyla
Müsteşarlık yurt dışı teşkilatınca
sonuçlandırılır. Müsteşarlık yurt
dışı teşkilatınca sonuçlandırılan
talepler, ilgili gümrük idaresine ve
aracı bankaya bildirilir.
(4) Yukarıda belirtilen
değişiklik taleplerinin ihracatı
müteakip ve mal bedeli dövizlerin
tahsilinden sonra yapılması hâlinde,
söz konusu talepler Müsteşarlığın
görüşü alınmak suretiyle ilgili
mercilerce sonuçlandırılır.
(5) Yukarıda yer alan
hususlar, ihracatın desteklenmesine
yönelik mevzuat kapsamında yapılmış
olması hâlinde, ait olduğu mevzuat
hükümlerine tabidir.
Alıcısına teslim edilemeyen mallar
ve malların terk edilmesi
MADDE 15 –
(1) Yanma, çalınma gibi haklı ve
zorunlu nedenlerle alıcısına teslim
edilemeyen mallara ilişkin ihracat
talepleri, durumu gösteren belgelere
dayanılarak Müsteşarlıkça (İhracat
Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
(2) Geri getirilmesinde
ekonomik yarar görülmeyen malların
terk edilmesine ilişkin talepler,
durumu gösteren belgelere
dayanılarak Müsteşarlıkça (İhracat
Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
(3) Uygun görülerek
sonuçlandırılan talepler, aracı
bankaya bildirilir.
(4) Yukarıda belirtilen
hususlar, ihracatın desteklenmesine
yönelik mevzuat kapsamında yapılmış
olması hâlinde, ait olduğu mevzuat
hükümlerine tabidir.
İhracatçı Birliklerince yapılacak
işlemler
MADDE 16 –
(1) 5/7/1993 tarihli ve 93/4614
sayılı İhracatçı Birliklerinin
Kuruluşu, İşleyişi, İştigal
Sahaları, Organları, Üyelerin Hak ve
Yükümlülüklerine Dair Bakanlar
Kurulu Kararına istinaden,
nisbi
aidatın tahsil edilmesi gerekir. Bu
husus, İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğince gümrük
beyannamesinin onaylanması sırasında
aranır.
Gümrük idarelerince yapılacak
işlemler
MADDE 17 –
(1) Otomasyona geçmiş gümrük
idareleri, ihracat işlemlerinde
tescil onayı yapılmadan önce, gümrük
beyannamesi üzerinde İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğinin
elektronik ortamda oluşturdukları
"Birlik Onay Kodu"nu ararlar.
"Birlik Onay Kodu" doğrulanmayan
gümrük beyannamelerine istinaden mal
çıkışı yapılmaz.
(2) Otomasyona
geçmemiş
gümrük idareleri ise, ihracat
işlemlerinde gümrük beyannamesi
üzerinde İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğinin onayını/kaydını
ararlar. İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliği onayı/kaydı bulunmayan
gümrük beyannamelerine istinaden mal
çıkışı yapılmaz.
(3) Gümrük idareleri,
ihracatı müteakip durumu ilgili
İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğine bildirir.
(4) Gümrük idarelerince
tescil edilen gümrük beyannameleri
üzerinde herhangi bir değişiklik
yapılması veya gümrük
beyannamelerinin iptal edilmesi
hâlinde, bu husus işlemi yapan
gümrük idaresi tarafından
onayı/kaydı veren İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğine,
aracı bankaya, kambiyo müdürlüğüne
ve Türkiye İstatistik Kurumuna
bildirilir.
İhracat bedellerinin yurda
getirilmesi
MADDE 18 –
(1) İhracat bedellerinin yurda
getirilmesi hususu kambiyo mevzuatı
hükümlerine tabidir.
Diğer durumlar
MADDE 19 –
(1) İhracata ilişkin olarak bu
Yönetmelikte belirlenen konular
dışında kalan hususlar İhracat
Rejimi Kararı çerçevesinde
Müsteşarlıkça (İhracat Genel
Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik
MADDE 20 –
(1) 6/1/1996 tarihli ve 22515 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan İhracat
Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Başlamış işlemler
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesinden önce başlamış işlemlere,
lehte olmaları kaydıyla, bu
Yönetmeliğin 20
nci maddesiyle yürürlükten
kaldırılan Yönetmelik hükümleri
uygulanır.
Yürürlük
MADDE 21 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Dış
Ticaret Müsteşarlığının bağlı
olduğu Bakan yürütür. |
