|
28 Ekim 2007 PAZAR |
Resmî Gazete |
Sayı : 26684 |
Başbakanlık (Hazine
Müsteşarlığı)’tan:
SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDE
BİLGİLENDİRMEYE
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, belli bir sigorta
ilişkisine girmek isteyen kişilerin, gerek
sözleşmenin müzakeresi gerekse kurulması sırasında
sözleşmenin konusu, teminatları ve diğer özellikleri
hakkında oluşabilecek bilgi eksikliklerinin
giderilmesi ile sözleşmenin devamı sırasında ortaya
çıkabilecek ve sözleşmenin işleyişi ile ilgili
olarak sigorta ettireni, sigortalı veya
lehdarı etkileyebilecek
nitelikteki değişiklik ve gelişmelerden ilgililerin
haberdar edilebilmesini teminen
sigortacı tarafından yerine getirilmesi gereken
görev ve yükümlülüklere dair usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 29/6/1956
tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve özel
sigortacılık mevzuatı kapsamında risk üstlenen tüm
kurum ve kuruluşlar ile acenteleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 3/6/2007
tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 11
inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Acente: Ticari mümessil, ticari
vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tabi bir
sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak muayyen
bir yer veya bölge içinde daimi bir surette
sigortacının nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine
aracılık etmeyi veya bunları sigortacı adına yapmayı
meslek edinen kişileri,
b) Bilgilendirme Formu: Sözleşme
kurulmadan önce sözleşmeye taraf olmak isteyen ve
talep edilmesi hâlinde sigortadan faydalanacak diğer
kişilere sigortacı tarafından verilen ve sigortanın
kapsamı, işleyişi ve tazminat ödeme kurallarına
ilişkin özet bilgileri içeren belgeyi,
c) Lehdar:
Can sigortalarında, sigorta sözleşmesine taraf
olmamakla birlikte lehine sigorta sözleşmesi
akdedilen ve rizikonun gerçekleşmesi hâlinde kural
olarak sigorta tazminatını sigortacıdan isteme
hakkına sahip olan kişiyi,
ç) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
d) Sigorta ettiren: Sigortacı ile
sigorta sözleşmesi akdederek sigortalının menfaatini
sigortacı nezdinde prim ödemek suretiyle teminat
altına alan kişiyi,
e) Sigortacı: Belli bir prim
karşılığında sigorta sözleşmesi ile risk üstlenen
kişiyi,
f) Sigortalı: Zarar sigortalarında
menfaati teminat altına alınan, can sigortalarında
ise üzerinde riziko gerçekleşme ihtimali olan
kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bilgilendirme Yükümlülüğü
Bilgilendirmeye ilişkin genel ilkeler
MADDE 5 –
(1) Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğü,
sigortacı tarafından sigorta ettirene ve sigorta
sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere karşı
sözlü ve yazılı şekilde yerine getirilir.
Bilgilendirmenin yazılı olarak yapılması esastır.
Ancak, telefon, çağrı merkezi, internet ve benzeri
iletişim araçları kullanılarak uzaktan pazarlama
yöntemleriyle yapılan sigorta sözleşmelerinde olduğu
gibi sözleşme taraflarının fizikî olarak karşı
karşıya gelmesinin ve işin gereği olarak yazılı
bilgilendirme yapılmasının söz konusu olmadığı
hâllerde yazılı bilgilendirme şartı aranmayabilir.
Ancak, sigortacı asgari bilgilendirmenin yapıldığını
ispatla yükümlüdür. Bu kapsamda yer alan işlemlerin
niteliği ile yapılacak bilgilendirmenin şekline
ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça belirlenir.
(2) Bilgilendirme yükümlülüğü, sigorta
sözleşmesinin kurulmasından önce başlar ve
sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde de devam
eder.
(3) Sigortacı,
dürüstlük ilkeleri çerçevesinde; sözleşmenin
müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında sigorta
ettirene, sigortayla ilgili teknik konularda
yardımcı olmak, yapılacak veya yapılmış sigortacılık
işleminin özellikleri ve sözleşmeye konu sigorta
teminatı ile sigortanın işleyişi hakkında gerekli
her türlü bilgiyi sözlü ve yazılı olarak sağlamak ve
sigorta ettireni yanıltıcı her türlü hâl ve
davranıştan kaçınmak zorundadır.
Bilgilendirme ile yükümlü olanlar ve bilgilendirmeyi
talep edebilecek diğer kişiler
MADDE 6 –
(1) Sözleşme kurulmadan önce veya sözleşmenin
müzakeresi yahut devamı sırasında, 12
nci ve 13 üncü madde
hükümleri hariç olmak üzere, sigortacı için bu
Yönetmelikte öngörülen yükümlülükler sigortacının
acenteleri için de geçerlidir.
(2) Talep hâlinde sigortacı, sigorta
ettirene karşı bilgilendirme konusundaki tüm
yükümlülüklerini sigortadan faydalanacak kişilere
karşı da yerine getirmek zorundadır.
Bilgilendirme yükümlülüğünün gereği gibi yerine
getirilmemesi
MADDE 7 –
(1) Sigorta sözleşmesinin müzakeresi, kurulması ve
devamı sırasında, bilgilendirme yükümlülüğü gereği
gibi yerine getirilmemiş veya sigortacı hakkında
yanıltıcı bilgi verilmiş ya da bu Yönetmeliğin 8
inci maddesinde düzenlenen Bilgilendirme Formu
gereği gibi teslim edilmemiş yahut Bilgilendirme
Formunda yer alan bilgiler gerçeğe aykırı şekilde
düzenlenmiş ve bu hâllerden herhangi biri sigorta
ettirenin kararına etkili olmuş ise, sigorta ettiren
sigorta sözleşmesini feshedebileceği gibi, varsa
uğradığı zararın tazminini de talep edebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sözleşmenin Müzakeresi ve
Kurulması Sırasındaki Bilgilendirme Yükümlülüğü
Bilgilendirme Formu ve içeriği
MADDE 8 –
(1) Sigortacı, sigorta sözleşmesinin kurulmasından
önceki müzakere safhasında sözleşmeye taraf olmak
isteyen kişilere Bilgilendirme Formunun bir suretini
verir.
(2) Bilgilendirme Formunun şekil ve
içeriği Müsteşarlıkça tespit edilir. Ancak, bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesini müteakip,
Bilgilendirme Formu halihazırda
mevcut bulunmayan sigorta türleri için, sigortacı
tarafından asgari olarak;
a) Sigortacı ile acenteye ilişkin unvan
ve iletişim bilgilerini,
b) Akdedilecek sözleşmeye ilişkin genel
uyarıları,
c) Sözleşme ile verilen teminatları,
ç) Sigorta teminatının istisnaları ile
her bir sigorta türü için teminat kapsamı dışında
olup da, poliçede ayrıca belirtilmesi kaydıyla ek
sözleşme ile teminat kapsamına alınabilecek
kıymetleri, rizikoları veya sözleşmeye eklenebilecek
özel hükümler ve klozlara
ilişkin bilgileri,
d) Tazminata ilişkin genel bilgiler ile
tazminat ödeme kurallarını,
e) Şikayet
ve bilgi talepleri ile tahkim üyeliğine ilişkin
bilgileri,
içerecek
şekilde hazırlanacak geçici Bilgilendirme Formları
kullanılır. Müsteşarlık, Bilgilendirme Formlarının
kapsam ve içeriğini
değiştirmeye yetkilidir.
Bilgilendirme Formu ve diğer belgelerin verilmesi
MADDE 9 –
(1) Bilgilendirme Formunun ilgili bölümleri
sigortacı tarafından gerçeğe ve mevzuata uygun
şekilde doldurulur. Sigortacı, Bilgilendirme
Formlarının basımını yapmak veya formları elektronik
ortamda hazırlamak ve bulundurmak zorundadır.
Formların basılması durumunda basım ve dağıtıma
ilişkin tüm giderler kendisine ait olan sigortacı,
formları acentelerine zamanında ve yeterli sayıda
tevdi etmek zorundadır. Formların elektronik ortamda
bulundurulması hâlinde sigortacı, acentelerinin
formlara tam ve kesintisiz erişiminin sağlanması
için gerekli altyapıyı oluşturmak ve bu konuda her
türlü tedbiri almakla yükümlüdür. Elektronik ortamda
üretilen Bilgilendirme Formlarının bilgisayar
yazıcısı veya benzeri cihazlarla basımının yapılması
hâlinde, bu fıkrada belirtilen yükümlülük yerine
getirilmiş sayılır.
(2) En az iki nüsha düzenlenecek
Bilgilendirme Formu, sözleşmenin kurulmasından önce
sigortacı tarafından kaşelenip imzalandıktan sonra,
sözleşmeye taraf olmak isteyen kişiye imza karşılığı
verilir. Sigortacı formun bir nüshasını saklamak
zorundadır. İmza, sigorta ettirenin, sigorta
sözleşmesi ve işleyişi hakkında bilgi sahibi olduğu
hususunda aksi ispat edilebilir karine teşkil eder.
(3) Sigortacının bilgilendirme
yükümlülüğünü mevzuata ve usulüne göre ifa etmiş
sayılabilmesi için sözlü veya yazılı olarak sağlanan
bilgilerin eksik, yanlış veya yanıltıcı olmaması
gerekir.
(4) Sigortacı, akdin müzakeresi
sırasında Bilgilendirme Formunu sigorta sözleşmesine
taraf olmak isteyen kişilere vermek zorundadır.
Talebe bağlı olarak, gerek akdin müzakeresi gerekse
devamı sırasında, sözleşmeye konu sigortaya ait
Sigorta Genel Şartları ile rizikonun gerçekleşmesi
hâlinde tazminat başvurusunda talep edilebilecek
bilgi ve belgelere ilişkin liste sigortacı
tarafından ilgililere verilir.
(5) Müsteşarlık, bazı sigorta
branşlarını veya riziko
türlerini ya da sigorta sözleşmelerini bilgilendirme
yükümlülüğü kapsamı dışında tutmaya yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sözleşme Kurulduktan Sonra
Sigortacının Yükümlülükleri
ve
Sigorta Ettirenin Bilgilendirilmesi
Sigortacının genel bilgilendirme
yükümlülüğü
MADDE 10 –
(1) Sigortacı, sözleşmeye konu sigortaya ilişkin
mevzuatta meydana gelen değişiklikler başta olmak
üzere; iflâs veya tasfiyesini, ilgili
branşlarda yapılan ruhsat
iptallerini, tüm branşlarda sözleşme yapma
yetkisinin kaldırıldığını ve sigorta sözleşmesinin
devamı sırasında ortaya çıkabilecek, sigorta ettiren
ile sigorta sözleşmesinden yararlanacak kimselerin
hak, borç ve yükümlülüklerini doğrudan
etkileyebilecek nitelikteki her türlü değişiklik ve
gelişmeyi, sigorta ettirene veya sözleşmeden menfaat
sağlayacak kişilere, en geç on iş günü içinde
bildirir.
Bilgilendirmenin şekli
MADDE 11 –
(1) Sigortacı, sözleşmenin yürürlükte olduğu süre
içindeki bildirim yükümlülüğünü taahhütlü mektup,
faks, telgraf, elektronik posta, güvenli elektronik
imza veya Müsteşarlıkça uygun görülen benzeri
araçlarla yerine getirir.
(2) Sigortacının, çağrı merkezi veya
telefon aracılığıyla yapacağı bilgilendirme,
görüşmenin manyetik veya dijital ortamda kayıt
altına alınmış olması ve bu durumun da sigortacı
tarafından ispat edilmesi hâlinde gereği gibi yerine
getirilmiş sayılır.
(3) Bildirim yükümlülüğünün bu maddede
yazılı şekillerde yerine getirilebilmesinin mümkün
bulunmadığının tespiti hâlinde, gerekli bildirimler,
Müsteşarlığın uygun görüşü alınarak ve Müsteşarlıkça
uygun görülecek usulde basın ve yayın kuruluşları
yoluyla da yapılabilir.
Bilgi talepleri ve
şikayetlerin cevaplandırılması
MADDE 12 –
(1) Sigortacı, sigorta ettiren veya sigorta
sözleşmesinden menfaat sağlayanlar tarafından yazılı
veya elektronik iletişim araçlarıyla kendisine
yöneltilen sigortaya ilişkin şikayetlerle,
sözleşmeye bağlı olarak yapılacak ödemeler de
dahil olmak üzere
sözleşmeye ilişkin her türlü bilgi taleplerini,
başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren
onbeş iş günü içinde
cevaplandırmak zorundadır.
(2) Sigortacı, birinci fıkradaki
yükümlülükleri yerine getirebilmek amacıyla asgari
iki kişiden oluşan, şikayet
ve bilgi taleplerini değerlendirip sonuçlandırmakla
görevli bir şikayet birimi kurar. Söz konusu
şikayet birimi,
sigortacıya ulaşan tüm şikayetlere ilişkin kayıt ve
istatistikleri tutar ve üçer aylık dönemler
itibarıyla, Müsteşarlıkça tespit edilecek usul ve
esaslara uygun olarak, Müsteşarlığa rapor gönderir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kamuoyunun Bilgilendirilmesi
İnternet sitesi kurma zorunluluğu
MADDE 13 –
(1) Sigorta ettiren, sigortalı ve
lehdarların,
sigortacılığa ve mevzuata ilişkin gelişmelerden
sürekli olarak bilgilendirilmelerini
teminen sigortacı,
gerekli bilgi işlem altyapısı çalışmalarını yapmak
ve bu çerçevede Müsteşarlıkça belirlenecek şartları
yerine getirmek üzere idari ve teknik tedbirleri
almakla yükümlüdür.
(2) Sigortacı, genel hükümler ile bu
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde bilgilendirme
faaliyetini etkin olarak yürütebilmek amacıyla
kurumsal internet sitesi oluşturur.
(3) Sigortacı, bilgilendirme
faaliyetinin etkin olarak yürütülebilmesi ve
ilgililerin ihtiyaç duyacakları bilgiye en kısa ve
kolay yoldan ulaşabilmesi amacıyla, aşağıdaki bilgi
veya belgelerin yer alacağı sayfa ve formları
kolaylıkla okunabilir bir puntoda, ayrı
ayrı ve ana sayfadan
doğrudan bağlantı vermek suretiyle oluşturarak
kurumsal internet sitesi aracılığıyla kamuoyunun
bilgisine sunar.
a) Sigortacıya ilişkin genel bilgiler
başta olmak üzere sigortacının ortaklık yapısı,
idari yapısı ve sermayesine ilişkin bilgiler,
b) Faaliyet gösterilen
branşlar ile bu çerçevede
sunulan sigortacılık hizmetleri ve ürünler ile
ilgili bilgiler,
c) Sigorta ürünleri çerçevesinde
teminat kapsamında olmamasına rağmen ek sözleşme ile
teminat kapsamına alınabilecek kıymetler, rizikolar
veya sözleşmeye konulabilecek özel hükümlere ilişkin
bilgiler,
ç) Sözleşmeye konu rizikonun
gerçekleşmesi hâlinde, sigorta ettirenin,
sigortalının ya da
lehdarın hak ve
yükümlülükleri ile bunların izlemesi gereken
prosedüre ilişkin bilgiler,
d) Vergi uygulamalarına ilişkin
bilgiler,
e) Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri
başta olmak üzere adres, elektronik posta, telefon
ve faks numaraları,
f) Acentelere ilişkin irtibat
adresleri, telefon ve faks numaraları,
g) Şikayet
ve başvuruların yapılma şekli ve usulleri,
ğ) Sigorta ettirenlerin, sigortalıların
veya sigortadan menfaat sağlayan kişilerin internet
üzerinden bilgi talep edebilmesi ve
şikayette bulunabilmesine
olanak sağlanmasını teminen
oluşturulacak elektronik formlar,
h) İstatistiki
veriler ve diğer bilgiler.
(4) Üçüncü fıkrada yazılı
yükümlülüklere ek olarak sigortacı; sigorta
ettirenlerin, sigortalıların veya sigortadan
faydalanacak diğer kişilerin;
a) Poliçe bilgileri ile tazminat
ödemelerine ilişkin işlemlerin güncel hâline,
b) (a) bendine ek
olarak hayat sigortası sözleşmelerinde; tahakkuk
eden ve tahsil edilen primlere, verilen teminatlara
ve her bir teminata ilişkin tutarlara, kesintilere
(komisyonlar, idari ve tahsil masrafları ile diğer
giderler), varsa birikim ve kâr payı tutarına, kâr
payı oranlarına, iştira, ikraz ve tenzil
değerlerine, ikraz ve tenzildeki sözleşmelerin
durumuna,
c) Müsteşarlıkça uygun görülecek diğer
konulara ve verilere,
internet
aracılığıyla günlük olarak erişimini sağlamak
amacıyla gerekli bilgi işlem altyapısını kurar.
Oluşturulacak sisteme, poliçe numarası, hasar dosya
numarası veya sigortacı tarafından sağlanacak
kullanıcı adı, şifre ya da benzeri kişisel bilgiler
ile giriş yapılabilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 14 –
(1) 28/11/2006 tarihli ve
26360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigorta
Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 15 –
(1) Bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesi yayımı tarihinde
diğer maddeleri ise 1/3/2008
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16 –
Bu Yönetmelik
hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu
Bakan yürütür. |
