|
İçişleri Bakanlığından:
MAHALLİ
İDARELER BÜTÇE VE MUHASEBE
YÖNETMELİĞİ (10.3.2006)
BİRİNCİ
BÖLÜM
MADDE 1 -
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, il
özel idaresi, belediye, bağlı
idare ve birliklerin; gelir ve
gider bütçelerinin
hazırlanması, kesin hesabın
çıkarılması, hesap ve kayıt
düzeninde saydamlık, hesap
verilebilirlik ve tekdüzenin
sağlanması, işlemlerinin kayıt
dışında kalmasının önlenmesi,
faaliyetlerinin gerçek
mahiyetlerine uygun olarak
sağlıklı ve güvenilir bir
biçimde muhasebeleştirilmesi;
mali tablolarının zamanında,
doğru, muhasebenin temel
kavramları ve genel kabul görmüş
bütçe ve muhasebe ilkeleri
çerçevesinde, uluslararası
standartlara uygun, yönetimin ve
ilgili diğer kişilerin bilgi
ihtiyaçlarını karşılayacak ve
kesin hesabın çıkarılmasına
temel olacak; karar, kontrol ve
hesap verme süreçlerinin etkili
çalışmasını sağlayacak şekilde
hazırlanması ve yayımlanmasına
ilişkin esas, usul, ilke ve
standartların belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 -
(1)
Bu Yönetmelik hükümleri; il özel
idaresi, belediye, bağlı idare
ve mahalli idare birliklerinin
bütçe ve muhasebe kayıt ve
işlemlerini kapsar.
(2)
Bu Yönetmelik kapsamında sayılan
idarelerin, kurumlar vergisine
tabi faaliyetleri, hesap planı
bakımından bu Yönetmeliğin
sadece bütçe işlemlerinin
muhasebeleştirilmesi ve
raporlanmasına ilişkin
hükümlerine tabidir. Bu
faaliyetler için 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 175 ve mükerrer 257
nci maddeleri hükümleri uyarınca
belirlenen muhasebe
standartları, tek düzen hesap
planı ve mali tabloların
çıkarılmasına ilişkin usul ve
esaslar uygulanır.
Dayanak
MADDE 3 -
(1)
Bu Yönetmelik, 10/12/2003
tarihli ve 5018 Sayılı Kamu Mali
Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49
uncu, 22/2/2005 tarihli ve 5302
Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun
48 inci, 3/7/2005 tarihli ve
5393 Sayılı Belediye Kanununun
65 inci, 26/5/2005 tarihli ve
5355 Sayılı Mahalli İdare
Birlikleri Kanununun 18 ve 22
nci maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 -
(1)
Bu
yönetmelikte geçen;
a)
Bağlı idare: Belediyelere bağlı,
kanunla kurulan, ayrı bütçeli ve
kamu tüzel kişiliğine haiz su ve
kanalizasyon, otobüs, ulaştırma
ve benzeri hizmetleri yürüten
idareleri,
b)
Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,
c)
Belediye: 5393 sayılı Belediye
Kanunu ile 5216 sayılı
Büyükşehir Belediyesi Kanunu
kapsamındaki bütün belediyeleri,
ç)
Birlik: 5355 sayılı Mahalli
İdare Birlikleri Kanunu
kapsamındaki birlikleri, d)
Bütçe: Belirli bir dönemdeki
gelir ve gider tahminleri ile
bunların uygulanmasına ilişkin
hususları gösteren ve usulüne
uygun olarak yürürlüğe konulan
belgeyi,
e)
Bütçe geliri:
Kurumun bütçesinde ve diğer
mevzuatla gelir olarak
tanımlanan her türlü işlemi,
f)
Bütçe gideri:
Kurumun bütçesinde ve diğer
mevzuatla gider olarak
tanımlanan her türlü işlemi,
g)
Encümen: İl özel idaresi il
encümenini, belediye ve birlik
encümenini, bağlı idarelerde
yönetim kurulunu,
ğ)
Faaliyet dönemi:
Maliye Bakanlığınca aksi
kararlaştırılmadıkça mali yılı,
h)
Gelir:
İlk defa hesaplara alınacak
varlıklar ile yeniden değerleme
farkları dışında, öz kaynakta
artışa neden olan her türlü
işlemi,
ı)
Gider:
İlk defa hesaplara alınacak
varlıklar ile yeniden değerleme
farkları dışında, öz kaynakta
azalışa neden olan her türlü
işlemi,
i)
Hesap dönemi:
Maliye Bakanlığınca aksi
kararlaştırılmadıkça mali yılı,
j)
İlçe özel idaresi: 5302 sayılı
İl Özel İdaresi Kanununun
35’inci maddesine göre
oluşturulan il özel idaresi ilçe
teşkilatını,
k)
İl özel idaresi: 5302 sayılı İl
Özel İdaresi Kanununa tabi
idareleri,
l)
Kasaba Belediyesi: Büyükşehir,
il, ilçe ve ilk kademe
belediyeleri dışında kalan
belediyeleri,
m)
Kurum: İl özel idaresi,
belediye, bağlı idare ve
birliği,
n)
Malî yıl:
Takvim yılını,
o)
Meclis: İl özel idaresi il genel
meclisini, belediye ve birlik
meclisini, bağlı idare genel
kurulunu,
ö)
Muhasebe Birimi: Gelir ve
alacakların tahsili, gider ve
borçların hak sahiplerine
ödenmesi, para ve parayla ifade
edilebilen değerler ile
emanetlerin
alınması, saklanması, ilgililere
verilmesi, gönderilmesi ve diğer
tüm mali işlemlerin kayıtlarının
yapılması ve raporlanmasına
ilişkin muhasebe hizmetlerinin
yapıldığı birimi
p)
Muhasebe yetkilisi: Usulüne göre
atanmış, muhasebe biriminin
yönetiminden ve yetkili
mercilere hesap vermekten
sorumlu yöneticisini,
r)
Nakit esası:
Gelirlerin nakden veya mahsuben
tahsil edildiğinde, giderlerin
ise nakden veya mahsuben
ödendiğinde
muhasebeleştirilmesini,
s)
Ön ödeme:
İlgili mevzuatında öngörülen
hallerde avans veya kredi
şeklinde yapılan ödemeyi,
ş)
Öz kaynak:
Kurumun varlıkları ile yabancı
kaynakları arasındaki farkı,
t)Tahakkuk esası:
Bir ekonomik değerin
yaratıldığında, başka bir şekle
dönüştürüldüğünde mübadeleye
konu edildiğinde, el
değiştirdiğinde veya yok
olduğunda
muhasebeleştirilmesini,
u)
Üst yönetici: İl özel
idarelerinde vali, belediyelerde
belediye başkanı, bağlı
idarelerde genel müdür,
birliklerde birlik başkanını,
ü)
Yönetmelik: Mahalli İdareler
Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğini,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Bütçe
MADDE 5 -
(1)
İl özel
idaresi,
belediye,
bağlı idare ve birliklerin
bütçesi, mali yıl içindeki
gelir ve gider tahminlerini
gösteren, gelirlerin
toplanmasına ve harcamaların
yapılmasına izin veren bir
meclis kararıdır.
(2)
Mali yıl bütçesi, stratejik plan
ve performans programları
dikkate alınarak izleyen iki
yılın gelir ve gider tahminleri
ile birlikte görüşülür ve
değerlendirilir.
(3)
Bütçe, kurumların plan ve
programlarının gerekleri ile
fayda ve maliyet unsurları göz
önünde tutularak verimlilik,
tutumluluk ilkeleri ile
uluslararası standartlara uygun
olarak hazırlanır ve uygulanır.
(4)
Bütçe; gider, gelir ve
finansmanın ekonomik
sınıflandırması bölümlerinden
oluşur.
(5)
Gider bütçesi, kurumsal,
fonksiyonel, finansman tipi ve
ekonomik sınıflandırma olmak
üzere dört bölüme ayrılır.
Finansman tipi sınıflandırma tek
düzeyden, diğer sınıflandırmalar
dört düzeyden oluşur. Gelir
bütçesi ve finansmanın ekonomik
sınıflandırması cetvelleri de
dört düzeyden oluşur. Kurumlar
ihtiyaç duymaları halinde, bu
düzeyler dışında ilave düzeyler
açabilirler.
Gider
bütçesi
MADDE 6 -
(1)
Gider
bütçesi, kurumsal, fonksiyonel,
finansman tipi ve ekonomik
sınıflandırma olmak üzere dört
bölümden oluşur.
Kurumsal
sınıflandırma
MADDE 7 -
(1) Kurumsal sınıflandırma,
sorumluluğun belirlenmesine ve
program sorumlularının tespitine
imkan veren bir
sınıflandırmadır.
(2)
Kurumsal sınıflandırma dört
düzeyden oluşur, her düzeyi
iki haneli rakamla kodlanır.
a)
Birinci düzey; kurumun il özel
idaresi, belediye, bağlı idare
veya birlik olduğunu,
b)
İkinci düzey; il özel idaresi,
belediye, bağlı idare ve
birliklerin bulunduğu ilin plaka
numarasını,
c)
Üçüncü düzey; il özel idaresinin
genel sekreterlik ve ana hizmet
birimlerini, büyükşehir
belediyesini, il belediyesini,
bağlı idareyi, ilçe
belediyesini, ilk kademe
belediyesini ve kasaba
belediyelerinin ortak kodu ile
birliklerin ortak kodunu ,
ç)
Dördüncü düzey; il özel
idaresindeki yardımcı hizmet
birimleri ile ilçe teşkilatını,
üçüncü düzeyde kod verilen
belediye ve bağlı idarelerin
birimleri ile il dahilindeki her
bir kasaba belediyesi ve
birliği,
gösterir.(3) Sorumluluğu
bulunmayan ve kuruluşu
mevzuattan kaynaklanmayan
birimler kurumsal
sınıflandırmada kodlanmaz.
Ancak, özel kalem müdürlüğü
kadrosu bulunup bulunmamasına
bakılmaksızın üst yönetimin
gördüğü hizmetler özel kalem
adı altında kodlanır.(4)
Kurumsal kodlamanın üçüncü ve
dördüncü düzeyinde yer alan
ilçe, ilk kademe ve kasaba
belediyeleri ile birliklerin
kurumsal kodları Bakanlıkça
belirlenir.(5) Kurumsal
kodlama, “Kurumsal
Sınıflandırma Anahtarı”na göre
yapılır. (Örnek:1/A, 1/B)
Fonksiyonel sınıflandırma
MADDE 8 -
(1) Fonksiyonel sınıflandırma
kurumun faaliyet türlerini
gösterir.
(2)
Fonksiyonel sınıflandırma dört
düzeyden oluşur, birinci düzeyi
iki haneli, ikinci ve üçüncü
düzeyi tek haneli, dördüncü
düzeyi ise iki haneli rakamla
kodlanır.
(3)
Birinci düzey, on gruba
ayrılmış olan Devlet
faaliyetlerinden il özel
idaresi, belediye, bağlı idare
ve birliklerin gördüğü
hizmetleri; ikinci düzey, bu
hizmetlerin bölündüğü
programları; üçüncü düzey, nihai
hizmetleri ihtiva eder. Dördüncü
düzey, muhtemel ihtiyaçlar için
boş bırakılmış olup, projeler
dördüncü düzeyde takip
edilebilir.
(4) Birinci düzey fonksiyonel
kodlar ve hizmetler;
|
01 |
GENEL KAMU
HİZMETLERİ |
|
02 |
SAVUNMA HİZMETLERİ |
|
03 |
KAMU DÜZENİ VE
GÜVENLİK HİZMETLERİ |
|
04 |
EKONOMİK İŞLER VE
HİZMETLER |
|
05 |
ÇEVRE KORUMA
HİZMETLERİ |
|
06 |
İSKAN VE TOPLUM
REFAHI HİZMETLERİ |
|
07 |
SAĞLIK HİZMETLERİ |
|
08 |
DİNLENME, KÜLTÜR VE
DİN HİZMETLERİ |
|
09 |
EĞİTİM HİZMETLERİ |
|
10 |
SOSYAL GÜVENLİK VE
SOSYAL YARDIM
HİZMETLERİ |
(5)
Kurumun bu hizmet gruplarından
hiç birine girmeyen
faaliyetleri, nitelik itibari
ile en yakın olan gruba dahil
edilir.
(6)
Nüfusu 5.000’in altında olan
kasaba belediyelerinde; ekonomik
sınıflandırma içerisinde yer
alan “Personel Giderleri”,
“Sosyal Güvenlik Kurumlarına
Devlet Pirimi Giderleri”, “
Yolluklar” ve “Tedavi ve Cenaze
Giderleri”, fonksiyonel
sınıflandırmanın “01-Genel Kamu
Hizmetleri” içerisinde (3.9
kodunda) gösterilebilir.
(7)
İl özel idareleri ve
belediyelerin ana fonksiyonu “01
Genel Kamu Hizmetleri”, diğer
kurumların ana fonksiyonu ise
ağırlıklı olarak gördüğü
hizmettir. Özel kalem ve denetim
birimleri kurumun ana
fonksiyonunda kodlanır.
(8)
Kurumlar, Maliye Bakanlığınca
Genel Bütçe için belirlenen üç
düzey fonksiyonel kodlardan
sadece kendi faaliyetlerine
ilişkin kodları kullanırlar.
Finansman
tipi sınıflandırma
MADDE 9 -
(1)
Finansman
tipi sınıflandırma, harcamanın
hangi kaynaktan
karşılandığını
gösterir.
Finansman tipi kodlama tek
düzeyden oluşur ve tek haneli
rakamla kodlanır.
(2)
Finansman tipi kodlar
|
1 |
GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKİ
KAMU İDARELERİ |
|
2 |
ÖZEL BÜTÇELİ İDARELER |
|
3 |
DÜZENLEYİCİ VE
DENETLEYİCİ KURUMLAR |
|
4 |
SOSYAL GÜVENLİK
KURUMLARI |
|
5 |
MAHALLİ İDARELER |
|
6 |
ÖZEL ÖDENEKLER |
|
7 |
DIŞ PROJE KREDİLERİ |
|
8 |
BAĞIŞ VE YARDIMLAR |
(3)
Kurumların gördüğü hizmetlerin
finansmanı; kendi öz kaynakları
ile sağlanıyorsa “5-Mahalli
İdareler”, dış proje kredileri
ile sağlanıyorsa “7- Dış Proje
Kredileri”, bağış ve
yardımlardan sağlanıyorsa
“8-Bağış ve Yardımlar” kodu ile
kodlanır.
Ekonomik
sınıflandırma
MADDE 10 -
(1) Ekonomik sınıflandırma,
kurumların
faaliyetlerinin ekonomik ve mali
anlamda çeşitlerini gösteren bir
sınıflandırmadır.
(2)
Ekonomik sınıflandırma dört
düzeyden oluşur, birinci düzeyi
iki haneli, iki ve üçüncü düzeyi
tek haneli, dördüncü düzeyi ise
iki haneli rakamla kodlanır.
(3) Birinci düzey ekonomik
kodlar;
|
01 |
PERSONEL GİDERLERİ |
|
02 |
SOSYAL GÜVENLİK
KURUMLARINA DEVLET PRİMİ
GİDERLERİ |
|
03 |
MAL VE HİZMET ALIM
GİDERLERİ |
|
04 |
FAİZ GİDERLERİ |
|
05 |
CARİ TRANSFERLER
|
|
06 |
SERMAYE GİDERLERİ |
|
07 |
SERMAYE TRANSFERLERİ |
|
08 |
BORÇ VERME
|
|
09 |
YEDEK ÖDENEKLER |
(4)
Kurumlar, Maliye Bakanlığınca
Genel Bütçe için belirlenen dört
düzey ekonomik kodlardan sadece
ihtiyaç duydukları kodları
kullanırlar.
Gelir
bütçesi
MADDE 11 -
(1) Gelir bütçesi kurumların
gelirlerinin çeşitlerini
gösterir.
Dört düzeyden oluşur. Birinci
düzey iki haneli, ikinci ve
üçüncü düzey tek haneli,
dördüncü düzey iki haneli
rakamla kodlanır. Üçüncü ve
dördüncü düzeyler Maliye
Bakanlığının görüşü alınarak
Bakanlıkça belirlenir.
(2)
Birinci düzey ekonomik kodlar;
|
01 |
VERGİ GELİRLERİ |
|
02 |
VERGİ DIŞI GELİRLER |
|
03 |
SERMAYE GELİRLERİ |
|
04 |
ALINAN BAĞIŞLAR VE
YARDIMLAR |
|
08 |
ALACAKLARDAN TAHSİLATLAR |
|
09 |
RET VE İADELER (-) |
(3)
İl özel idaresi , belediye,
bağlı idare ve birliklerin
gelirleri, “Gelirlerin Ekonomik
Sınıflandırması Cetveli”nde
(Örnek:15) gösterilir.
Ret ve
iadeler
MADDE 12 -
(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki
idarelerin bütçe gelirlerinden
fazla veya yersiz tahsilat
nedeniyle ya da yargı kararları
ile iade edilmesi gereken
tutarlar için gider bütçesinde
tertip açılmaz. Bu tutarlar
gelir bütçesinde “ret ve
iadeler” bölümünde gösterilir.
(2) Gelir bütçesi toplamından
ret ve iadeler tutarı
düşüldükten sonra kalan tutar
esas alınarak gider bütçesi
hazırlanır.
Gelir
tahmini
MADDE 13 -
(1)
Bütçe yılı
ve izleyen iki yılın
gelir
tahmininde, kesin sonucu alınmış
son üç yılın gelir artış
oranları esas alınır. Ayrıca
kanunlarla vergi resim ve harç
oranlarında değişiklik
yapılması, yapılan yatırımların
faaliyete başlaması, herhangi
bir nedenle gelirlerde artış
öngörülmesi gibi hususlar ile
merkezi idarenin ekonomik
verileri ve ileriye yönelik
öngörüleri gelir tahminlerinde
dikkate alınır.
Gelirin
ait olduğu yıl
MADDE 14 -
(1) Bir mali yıl içinde tahakkuk
eden gelirler ve tahsilat o yıl
bütçesinin gelirlerini
oluşturur. Ancak tahakkuk ettiği
halde yılı içinde tahsil
olunmayan miktarlar tahsil
edildiği yıl bütçesine gelir
yazılır.
Gelirlerin
dayanakları
MADDE 15 -
(1) Vergi, resim, harç ve
benzeri mali yükümlülükler
kanunla konulur, değiştirilir ve
kaldırılır. İl özel idaresi,
belediye, bağlı idare ve birlik
gelirlerinin yasal dayanakları,
“Gelirlerin Yasal Dayanakları
Cetveli”nde (Örnek: 17)
gösterilir.
Gelirlerin
toplanması sorumluluğu
MADDE 16 -
(1)
Gelirlerin tarh, tahakkuk,
tahsil iş ve işlemlerinden
sorumlu olan görevliler bu
işlemlerin zamanında ve eksiksiz
olarak yapılmasından sorumludur.
Bağış ve
yardımlar
MADDE 17
-
(1) Herhangi bir gerçek veya
tüzel kişi tarafından kamu
hizmetinin karşılığı olarak veya
kamu hizmetleri ile
ilişkilendirilerek bağış ve
yardım toplanamaz, benzeri adlar
altında tahsilat yapılamaz.
(2)
Yapılan her türlü bağış ve
yardımlar bütçeye gelir
kaydedilir. Nakdi olmayan bağış
ve yardımlar ilgili mevzuatına
göre değerlendirmeye tabi
tutulur ve kayıt altına alınır.
(3)
Yapılan şartlı bağış ve
yardımlar, üst yöneticinin onayı
ile gelir bütçesinde bağış ve
yardımlar bölümüne gelir yazılır
ve gider bütçesinde bu hizmetin
ödeneği varsa bu ödeneğe
eklenir; yoksa, bütçede
öngörülen tertibe ödenek
yazılarak tahsis amacına
harcanır. Bu ödenekten amaç
dışında başka bir tertibe
aktarma yapılamaz.
(4) Bu ödeneklerden malî yıl
sonuna kadar harcanmamış olan
tutarlar, bağış ve yardımın
amacı gerçekleşinceye kadar
ertesi yıl bütçesine devir
olunarak ödenek kaydedilir.
Ancak, bu ödeneklerden tahsis
amacı gerçekleştirilmiş
olanlardan kalan tutarlara
ilişkin ödenekleri iptal etmeye
üst yönetici yetkilidir.
(5)
Bağış ve yardımlar,
kullanılmadığı veya amaç dışı
kullanıldığı için geri
istenildiği takdirde, bütçeye
gider kaydıyla ilgilisine geri
verilir. Şartlı bağış ve
yardımın zamanında
kullanılmaması nedeniyle doğacak
zararlar ile amaç dışı kullanım
nedeniyle yapılan harcamalar
sorumluluğu tespit edilenlere
ödettirilir.
Belli bir
amaca tahsisli gelirler ve
alınan paylar
MADDE 18 -
(1)
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı
Büyükşehir Belediyesi Kanununun
8 inci maddesi uyarınca; ortak
programa alınan alt yapı
hizmetleri için büyükşehir
belediye bütçesinde alt yapı
koordinasyon biriminin
ödeneğine, program bedelinden az
olmamak üzere ödenek konur.
Ayrıca, belediye ve diğer bütün
kamu kurum ve kuruluşlarının
bütçelerine konulan
ödeneklerden, alt yapı
koordinasyon merkezi bünyesinde
oluşturularak alt yapı yatırım
hesabına aktarılacak tutarlar da
gelir bütçesinin ilgili
bölümünde gösterilir ve bu
gelirler amacı dışında
harcanamaz.
(2)
20/7/1966 tarihli ve 775 Sayılı
Gecekondu Kanununun 12 inci
maddesi gereği kurulan fonda
toplanacak paralar gelir
bütçesinin ilgili bölümüne gelir
kaydedilir. Diğer taraftan gider
bütçesinin ilgili tertibine
tahsis amacı doğrultusunda
kullanılmak üzere ödenek
konulur. Bu fondan yapılan
harcamalarda 775 Sayılı Kanunda
belirtilen usul ve esaslar
uygulanır.
(3)
Otopark Yönetmeliğinin 4 üncü
maddesi gereğince, parselinde
otopark ihtiyacı karşılanmayan
yapılardan alınan ve bankada
açılacak otopark hesabına
yatırılacak paralar gelir
bütçesinin ilgili bölümüne gelir
kaydedilir. Diğer taraftan
tahsis amacı doğrultusunda
kullanılmak üzere gider
bütçesinin ilgili tertibine
ödenek konulur.
Bütçe
denkliğinin sağlanması
MADDE 19 -
(1) Bütçe denkliğinin
sağlanmasında bütçe gelirleri
esas alınır. Gelirlerin
giderleri karşılamaması halinde
aradaki fark, ilk olarak gider
bütçesinde öngörülen
tertiplerden indirim yapılması
ya da yeni gelir kaynakları
bulunması suretiyle giderilmeye
çalışılır. Buna rağmen denklik
sağlanamamış ise, borçlanma
yoluna gidilerek veya varsa
önceki yıldan nakit devri
yoluyla bütçe denkliği sağlanır.
Finansmanın ekonomik
sınıflandırması
MADDE 20 -
(1)
Bütçenin
hazırlanmasında;
a)
Bütçe açığı ortaya çıkar
ise ve bu açık borçlanma yoluyla
kapatılacaksa yapılacak
borçlanma tutarı,
b)
Bütçe açığı ortaya çıkar
ise ve bu açık önceki yıldan
nakit devri yoluyla
kapatılacaksa devreden nakit
tutarı,
c)
Bütçe fazlası ortaya
çıkar ise, bu fazlanın nasıl
değerlendirileceği,
ç)
Alınan borçların ana para
ödemeleri,
“Finansmanın Ekonomik
Sınıflandırması Cetveli’nde”
(Örnek-16) gösterilir.
(2)
Alınan borçlar ile bu borçların
ana para ödemeleri gelir ve
gider bütçelerinde gösterilmez.
Alınan borçların faiz tutarları
gider bütçesinin faiz giderleri
tertibinden ödenir.
İşletmeler
MADDE 21 -
(1)
İl özel idareleri, belediyeler
ve birlikler, özel gelir ve
gideri bulunan hizmetlerini
meclis kararı ve İçişleri
Bakanlığından izin alınmak
suretiyle kurum bütçesi
içerisinde işletme kurarak
yapabilirler. İşletmeler için
ayrı bütçe düzenlenmeyip, kurum
bütçesi içerisinde ana hizmet
birimi gibi kodlanır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Bütçe
Çağrısı ve Bütçe Tasarısı
Bütçe
çağrısı
MADDE 22 -
(1) Kurumlarda üst yönetici, her
yıl Haziran ayının sonuna kadar
stratejik plân ve performans
programına uygun olarak gider
bütçelerini hazırlamak üzere
birimlere çağrı yapar.
Birimlerin
gider teklifleri
MADDE 23 -
(1) Birimler bütçe fişini
(Örnek-3/A) kullanarak gerekçeli
bütçe yılı gider teklifleri ve
izleyen iki yılın gider
tahminleri ile ödenek cetveli
(Örnek-9) ve ayrıntılı harcama
programını (Örnek-27) mali
hizmetler biriminin
koordinasyonunda hazırlayarak
hizmet gerekçesi (Örnek-2) ile
birlikte Temmuz ayının sonuna
kadar mali hizmetler birimine
verir.
(2)
Bütçe çağrısında belirtilmek
suretiyle yukarıda belirtilen
cetvellerin dışındaki bütçe
hazırlığına ilişkin diğer
cetvellerin de birimler
tarafından doldurulması
istenebilir.
(3)
Gider tahminlerinde, stratejik
plan, performans programı ve
yatırım programlarındaki hedef
ve ilkeler göz önünde
bulundurulur. Ayrıca merkezi
idarenin ekonomik verileri ve
gelecek yıllara ilişkin
öngörülerinden faydalanılır.
(4)
Birlikler ve kasaba
belediyelerinde, bütçe
tekliflerinin tamamı mali
hizmetler birimi tarafından
hazırlanır.
(5)
Bütçe teklifleri, ekonomik
sınıflandırmanın dördüncü
düzeyini de kapsayacak şekilde
hazırlanır.
Bütçe
tasarısı
MADDE 24 -
(1) Mali hizmetler birimi, diğer
birimlerden gelen gider
tekliflerini birleştirip, gelir
bütçesini ve izleyen iki yılın
gelir tahminlerini hazırlayarak,
bütçe ilke ve hedefleri
doğrultusunda kurumun bütçe
tasarısını oluşturur.
Birimlerden gelen ayrıntılı
harcama programları da dikkate
alınmak suretiyle kurumun
ayrıntılı harcama programı ve
finansman programı hazırlanarak
bütçe tasarısına eklenir. Üst
yönetici tarafından gerekli
inceleme ve düzeltme yapıldıktan
sonra bütçe tasarısı, belediye
ve bağlı idarelerde Ağustos
ayının sonuna kadar, il özel
idarelerinde ise Eylül ayının
ilk iş günü encümene havale
edilir.
(2)
Birliklerde birlik tüzüğü
hükümleri uygulanır.
(3)
Bütçe tasarısı aşağıda sayılan
cetvellerden oluşur.
a)
Hizmet Gerekçesi ve Hedefleri
(Örnek-2)
b)
Bütçe Fişi (Örnek-3/A, 3/B)
c)
Fonksiyonel Sınıflandırmaya Göre
Ödenek Teklifleri İcmali Cetveli
(Örnek-4)
ç)
Ekonomik Sınıflandırmaya Göre
Ödenek Teklifleri İcmali Cetveli
(Birinci Düzey) (Örnek-5)
d)
Ekonomik Sınıflandırmaya Göre
Ödenek Teklifleri İcmali Cetveli
(İkinci Düzey) (Örnek-6)
e)
Fonksiyonel ve Ekonomik
Sınıflandırma Düzeyinde Bütçe
Teklifi Cetveli (Örnek-7)
f)
Fonksiyonel ve Ekonomik
Sınıflandırma Düzeyinde İzleyen
İki Yıl Bütçe Teklifi Cetveli
(Örnek-8)
g)
Ödenek Cetveli (Teklif)
(Örnek-9)
ğ)
Bütçe Gelirleri Cetveli
(Örnek-10)
h)
Birleşik Gider Bütçesi Tasarısı
(Örnek-11)
ı)
Birleşik Gelir Bütçesi Tasarısı
(Örnek-12)
i)
Birleşik Finansmanın Ekonomik
Sınıflandırması Cetveli
(Örnek-13)
j)
Ayrıntılı Harcama Programı
(Örnek-27)
k)
Finansman Programı (Örnek-28)
l)
Bakanlık ya da üst yönetici
tarafından gerekli görülecek
diğer cetveller
Bütçe
tasarısının bakanlığa
gönderilmesi
MADDE 25 -
(1) Encümene sunulan bütçe
tasarısı ve izleyen iki yıla ait
gelir ve gider tahminleri ile
bir önceki yıla ve içinde
bulunulan yıla ait (bütçe
hazırlığının yapıldığı ay
itibariyle) bütçe
gerçekleşmeleri, Bakanlıkça
belirlenecek şekil ve içerikte
Eylül ayının ilk haftası içinde,
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi
ve Kontrol Kanunu uyarınca
merkezi yönetim bütçe tasarısına
eklenmek üzere İçişleri
Bakanlığına gönderilir.
Bakanlık, bütçe rakamlarının
elektronik ortamda
gönderilmesini isteyebilir.
Bütçenin
Görüşülmesi ve Kabulü
Bütçe
tasarısının encümende
görüşülmesi
MADDE 26 -
(1) Encümene havale edilen bütçe
tasarısı incelenip encümen
görüşü ile birlikte en geç Eylül
ayının son haftası içinde üst
yöneticiye verilir.
Bütçe
tasarısının meclise sunulması
MADDE 27 -
(1)
Encümen tarafından görüşülerek
üst yöneticiye sunulan bütçe
tasarısı, büyükşehir ilçe ve ilk
kademe belediyelerinde Ekim ayı
toplantısında görüşülmek üzere
Ekim ayının birinci gününden
önce; il özel idareleri,
büyükşehir belediyeleri
ve diğer belediyelerde ise
Kasım ayı toplantısında
görüşülmek üzere Kasım ayının
birinci gününden önce
meclise sunulur.
(2) Bağlı idare bütçeleri de
Büyükşehir belediyesinin Kasım
ayı toplantısında görüşülür.
(3)
Birliklerde birlik tüzüğü
hükümleri uygulanır.
(4)
Büyükşehir ilçe ve ilk kademe
belediye meclisleri Ekim ayı
toplantısının ilk oturumunda, il
genel meclisleri, büyükşehir ve
diğer belediye meclisleri ise
Kasım ayı toplantısının ilk
oturumunda bütçe tasarısını,
incelenmek üzere plan ve bütçe
komisyonuna havale ederler.
Plan ve
bütçe komisyonu oluşturulması ve
çalışma usulü
MADDE 28 -
(1) Meclis, üyeleri arasından;
a)
İl özel idarelerinde en az üç,
en çok yedi,
b)
Büyükşehir belediyelerinde en az
beş, en fazla dokuz;
c)
Diğer belediyelerde ve
birliklerde en az üç, en fazla
beş kişiden,
oluşmak üzere her siyasî parti
grubunun ve bağımsız üyelerin
meclisteki üye sayısının meclis
üye tam sayısına oranlanması
suretiyle plan ve bütçe
komisyonu oluşturulur. Birlik
meclislerinde siyasi parti
gurubu ve bağımsız üye
bulunmadığından bütçe ve plan
komisyonu oluşturulması halinde,
siyasi partiler adına aday
gösterilmez. Plan ve bütçe
komisyonu üye sayısını meclis
tespit eder.
(2)
Plan ve bütçe komisyonu ilk
toplantısında üyeleri arasından
bir başkan ve bir başkan vekili
seçer. Başkan bulunmadığı
zamanlarda komisyona başkan
vekili başkanlık eder.
(3)
Komisyon üye tam sayısının
çoğunluğu ile toplanır ve
kararları mevcudun çoğunluğu ile
alır. Oyların eşitliği halinde
başkanın bulunduğu taraf tercih
edilir.
(4)
Komisyon çalışmalarına izinsiz
ve mazeretsiz olarak üç
birleşime katılmayan üyenin
durumu bir tutanakla meclis
başkanlığına bildirilir. Bu üye
hakkında meclisçe komisyon
üyeliğinden düşürülme kararı
verilebilir.
(5)
Bu şekilde düşürülen üye sayısı
toplantı yeter sayısını
sağlayamayacak sayıya ulaşınca,
meclisçe komisyonun boş üyeleri
için yeniden seçim yapılır.
(6)
Komisyon kendisine havale
edilen bütçe tasarısını beş iş
gününden fazla olmamak üzere
meclisin belirleyeceği süre
içinde inceleyerek görüşünü
içeren bir rapor düzenler ve
meclise sunar.
(7)
Bu sürenin sonunda hazırlanacak
rapor meclise sunulmadığı
taktirde, konu meclis başkanı
tarafından doğrudan gündeme
alınır.
(8)
Komisyon, bütçe çalışmalarında
birim yetkililerinin görüşüne
başvurabilir.
(9)
Komisyon üyeleri yatırımlarla
ilgili meclisçe daha önce kabul
edilen program dışında bütçeye
yatırım ödeneği konulmasını ve
programlı işlere ait ödeneğin
başka işlere aktarılmasını,
projelerin gerçekleşmesini
engelleyecek ödenek
indirimlerini, ödeneği temin
edilmemiş projelerin bütçeye
dahil edilmesini teklif
edemezler.
(10) Komisyon çalışmalarına
meclisin diğer üyeleri de
katılabilir, söz alıp
konuşabilir ancak oylamaya
katılamazlar.
(11) Birlikler ile nüfusu
10.000’in altındaki
belediyelerde plân ve bütçe
komisyonunun oluşturulması
zorunlu değildir.
(12) Bağlı idarelerde,
büyükşehir belediye meclisi
genel kurul sıfatı ile toplantı
yaptığından, büyükşehir plan
bütçe komisyonu aynı zamanda
bağlı idare plan ve bütçe
komisyonu olarak görev yapar.
(13) Plan ve bütçe komisyonu
aynı zamanda kesin hesap
komisyonu olarak da görev yapar.
Bütçe
tasarısının mecliste görüşülmesi
MADDE 29 -
(1)
Meclisin bütçe görüşmesine
rastlayan toplantı süresi plan
ve bütçe komisyonu toplantı
süresi de dahil olmak üzere en
çok yirmi gündür. Meclis bu süre
içinde bütçeyi görüşüp karara
bağlar.
(2)
Meclis;
a)Bütçe kararnamesini madde
madde,
b)Yılı gider bütçesini, kurumsal
kodlaması yapılan her birimin
fonksiyonel sınıflandırmalarının
birinci düzeyi, birim bazında
kurumsal kodlama yapılmayan
kurumlarda ise fonksiyonel
sınıflandırmaların birinci
düzeyi,
c)Yılı gelir bütçesini, ekonomik
sınıflandırmanın birinci düzeyi,
ç)Yılı finansmanın ekonomik
sınıflandırmasının birinci
düzeyi,
itibariyle toplamları üzerinden
oylar ve kabul eder.
(3)
Ayrıntılı harcama programları
ile finansman programları üç
aylık dönemler itibariyle
toplamları üzerinden birinci
düzeyde meclisçe onaylanır.
(4)
Bütçenin tümü üzerinde ayrıca
oylama yapılmaz.
(5)
Birim yetkilileri kendi
bütçeleri görüşülürken, meclisin
talep etmesi halinde toplantıda
hazır bulunarak gerekli
açıklamayı yaparlar.
(6)
Meclis üyeleri, program dışı
ödenek konulmasını ve programlı
işlere ait ödeneğin başka işlere
aktarılmasını, projelerin
gerçekleşmesini engelleyecek
ödenek indirimlerini, ödeneği
temin edilmemiş projelerin
bütçeye dahil edilmesini teklif
edemezler.
(7)
Bütçe görüşmelerinde ad okumak
suretiyle oy kullanılır. Meclis,
bütçeyi bütünüyle reddedemez,
aynen veya değiştirerek kabul
eder. Meclis bütçeyi bütünüyle
reddeder ve yasal süresi
içerisinde bütçe çıkarılamazsa,
durum üst yönetici tarafından
5302 sayılı İl Özel İdaresi
Kanununun 22 inci, 5393 sayılı
Belediye Kanunun 30 uncu
maddelerine göre değerlendirmek
üzere Bakanlığa bildirilir.
(8)
Kabul edilen bütçe, mali
yılbaşından itibaren yürürlüğe
girer.
Bütçe
kararnamesi ve bütçeyi oluşturan
cetveller
MADDE 30 -
(1) Bütçe
kararnamesi metninde;
a)
Gider tahminleri toplamı,
b)
Gelir tahminler toplamı,
c)
Bütçe açığı varsa açığın ne
şekilde kapatılacağı,
ç)
Kanunlara göre toplanacak vergi,
resim ve harçların taksit
süreleri,
d)
Bütçe yılına ait ve o yılın
gelir ve giderlerini
ilgilendiren diğer hükümler,
yer
alır.
(2)
Bütçe kararnamesine mevzuata
aykırı hükümler konulamaz.
(3)
Bütçeyi oluşturan cetveller;
a)
Bütçe Kararnamesi
b)
Ödenek Cetveli (A) (Örnek-14)
c)
Gelirlerin Ekonomik
Sınıflandırması (B) Cetveli
(Örnek-15)
ç)
Finansmanın Ekonomik
Sınıflandırması Cetveli
(Örnek-16)
d)
Gelirlerin Yasal Dayanağını
Gösterir ( C) Cetveli (Örnek-17)
e)
Çok Yıllı Gider Bütçesi Cetveli
(Örnek-18)
f)
Fonksiyonel ve Ekonomik
Sınıflandırma Düzeyinde İzleyen
İki Yıl Bütçe Tahmini Cetveli
(Örnek-8)
g)
Çok Yıllı Gelir Bütçesi Cetveli
(Örnek-19)
ğ)
Çok Yıllı Finansmanın Ekonomik
Sınıflandırması Cetveli
(Örnek-20)
h)
Gelecek Yıllara Yaygın
Yüklenmeleri Kapsayan Taahhütler
(G) Cetveli (Örnek-21)
ı)
Memur Olmayanlara Verilecek
Yollukları Gösterir (H) Cetveli
(Örnek-22)
i)
İhdas Edilen Memur Kadrolarını
Gösterir (K-1) Cetveli
(Örnek-23)
j)
İhdas Edilen Sürekli İşçi
Kadrolarını Gösterir (K-2)
Cetveli (Örnek-24)
k)
237 sayılı Taşıt Kanununa Göre
Satın Alınacak Taşıtları
Gösterir (T-1) Cetveli
(Örnek-25)
l)
Mevcut Taşıtları Gösterir (T-2)
Cetveli (Örnek-26)
m)
Ayrıntılı Harcama Programı
(Örnek-27)
n)
Finansman Programı (Örnek-28)
Bütçenin
yazımı
MADDE 31 -
(1)
Mecliste
görüşülüp
kabul edilen bütçenin; (A)
işaretli cetveli, bu
Yönetmelikte belirtilen,
kurumsal,
fonksiyonel, finansman tipi
sınıflandırmanın bütün düzeyleri
ile ekonomik sınıflandırmanın
ilk iki düzeyinin yazılmasından,
(B) işaretli cetveli ise
gelirlerin ekonomik
sınıflandırmasının dört
düzeyinin yazılmasından oluşur.
(2)
Finansmanın Ekonomik
Sınıflandırması cetvelinin
düzenlenmesi halinde, dört düzey
olarak yazılır.
(3)
Bütçe, en az (2) nüsha olarak
düzenlendikten sonra bütçe
kararnamesi ve eki cetvellerinin
meclis tutanaklarına uygun
olduğunu belirten bir kayıtla
meclis başkanı ve katip üyeler
tarafından imza edilerek üst
yöneticiye sunulur.
Bütçenin
kesinleşmesi ve yürürlüğe
girmesi
MADDE 32 -
(1) Bütçe, kurumun diğer meclis
kararları gibi kesinleşir ve
yürürlüğe girer.
(2)
Herhangi bir nedenle yılı
bütçesi kesinleşmemiş ise, bütçe
kesinleşinceye kadar geçen yıl
bütçesinin uygulanmasına devam
olunur. Bütçenin kabulüne kadar
yapılan işlemler yeni yıl
bütçesine göre yapılmış sayılır
ve kullanılan ödenekler yılı
bütçesi ödeneklerinden düşülür.
Tahsil edilen gelirler de yeni
yıl bütçesine mal edilir.
Büyükşehir, büyükşehir ilçe ve
ilk kademe belediye bütçeleri
MADDE 33 -
(1) Büyükşehir belediye bütçe
tasarısı ile ilçe ve ilk kademe
belediyelerinden gelen bütçe
tasarıları büyükşehir belediye
meclisine sunulur; büyükşehir
belediye meclisince yatırım ve
hizmetler arasında bütünlük
sağlayacak biçimde aynen veya
değiştirilerek kabul edilir.
(2)
Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe
belediye bütçeleri, büyükşehir
belediye meclisinde Kasım ayı
toplantısında, birlikte
görüşülerek karara bağlanır ve
büyükşehir belediyesince tek
bütçe ve gerekirse ciltler
hâlinde bastırılır. İlçe ve ilk
kademe belediyelerine onaylı
birer örnekleri gönderilir.
(3)
Büyükşehir belediye meclisi,
ilçe ve ilk kademe
belediyelerinin bütçelerini
kabul ederken;
| 
