|
Maliye Bakanlığından
KAMULAŞTIRMA DAVALARINDA
BİLİRKİŞİ OLARAK GÖREV
YAPACAKLARIN NİTELİKLERİ
VE ÇALIŞMA ESASLARINA
İLİŞKİN YÖNETMELİK
(24.11.2006)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin
amacı, 4/11/1983 tarihli
ve 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanununun
15 inci maddesi uyarınca
görev yapacak
bilirkişilerin
niteliklerini ve çalışma
esaslarını
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 2942
sayılı Kamulaştırma
Kanununun 15 inci
maddesi çerçevesinde
mühendis, mimar ve şehir
plâncılarından oluşan
bilirkişiler ile ilgili
odalar ve idarelerin
işlemlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 2942
sayılı Kamulaştırma
Kanununun 15 inci
maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte yer
alan;
a)
Bilirkişi:
Kamulaştırmaya konu
gayrimenkul veya hakkın
değerinin belirlenmesi
hususunda uzmanlığa ve
teknik bilgiye sahip
gerçek kişi mühendis,
mimar ve şehir
plâncılarını,
b)
Bilirkişi kurulu: Türk
Mühendis ve Mimar
Odaları Birliğine bağlı
odalar ile il ve ilçe
idare kurullarınca, her
yıl Ocak ayında
hazırlanan listelerden
kamulaştırmaya konu
gayrimenkulün
cins ve niteliğine göre,
üçü odalar listesinden,
ikisi de idare kurulu
listesinden,
mahkemelerce seçilen,
beş kişiden oluşan
kurulu,
c)
Bilirkişi yetki belgesi:
İlgili meslek odasınca
düzenlenen bilirkişi
meslek içi eğitim
kursuna katılarak alınan
veya Türk Mühendis ve
Mimar Odaları Birliğince
denkliği kabul edilen
belgeyi,
ç) Birlik:
Türkiye Mühendis ve
Mimar Odaları Birliğini,
d) İdare:
Kamulaştırma Kanununun 5
inci maddesi ile
yararına kamulaştırma
hak ve yetkisi tanınan
idareleri,
e) İhtisas
Odası: Birliğe bağlı
ilgili meslek odasını
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bilirkişilere İlişkin
Hükümler
Bilirkişilerde aranacak
nitelikler
MADDE 5 –
(1) Bilirkişilerin;
a) Türkiye
Cumhuriyeti vatandaşı
olması,
b) Medenî
haklarını kullanma
ehliyetine sahip olması,
c)
Bilirkişilik yapacağı
alanda en az üç yıldır
fiilen meslekî
faaliyetini icra ediyor
olması,
ç) Kamu
haklarından mahrum
bulunmaması ve meslekten
geçici veya sürekli
olarak men cezası
almamış olması,
d)
26/9/2004 tarihli 5237
sayılı Türk Ceza
Kanununun 53 üncü
maddesinde belirtilen
süreler geçmiş olsa
bile; kasten işlenen bir
suçtan dolayı bir yıl
veya daha fazla süreyle
hapis cezasına veya affa
uğramış olsa bile
Devletin güvenliğine
karşı suçlar, Anayasal
düzene ve bu düzenin
işleyişine karşı suçlar,
millî savunmaya karşı
suçlar, Devlet sırlarına
karşı suçlar ve
casusluk, zimmet,
irtikâp, rüşvet,
hırsızlık,
dolandırıcılık,
sahtecilik, güveni
kötüye kullanma, hileli
iflâs, ihaleye fesat
karıştırma, edimin
ifasına fesat
karıştırma, suçtan
kaynaklanan mal varlığı
değerlerini aklama veya
kaçakçılık suçlarından
mahkûm olunmaması,
e) Türk
Ceza Kanununun 276
ncı
maddesinin birinci
fıkrası kapsamındaki
suçtan dolayı hükümlü
veya bu suçtan dolayı
hakkında takibat
yapılıyor olmaması,
f)
10/7/2002 tarihli ve
24811 sayılı Resmî
Gazetede yayımlanan
Türkiye Mühendis ve
Mimar Odaları Birliği
Disiplin Yönetmeliği
gereğince bağlı olduğu
ihtisas odasından
disiplin cezası almamış
olması,
g) İlgili ihtisas
odasınca düzenlenen
bilirkişi meslek içi
eğitim kursunu başarı
ile tamamlayarak
bilirkişi yetki belgesi
almış olması veya
denkliği kabul edilen
belgeye sahip olması
gerekir.
(2)
Bilirkişiler, bu
özellikleri taşıyan
mühendis, mimar ve şehir
plâncıları arasından
seçilir.
(3) İdare
kurulları listelerinde
yer alacak bilirkişiler
dışındakilerin Birliğe
bağlı ilgili ihtisas
odalarına üye olmaları
zorunludur.
Meslekî
deneyim süresinin
değerlendirilmesi
MADDE 6 –
(1) Bilirkişilerin
meslekî deneyim
sürelerinin
değerlendirilmesinde
odalara kayıtlı
olanlarda Birlik ve
ilgili ihtisas odaları,
kayıtlı olmayanlarda ise
idare kurulları
yetkilidir.
Bilirkişi
listelerinin
oluşturulması
MADDE 7 –
(1) Birliğe bağlı
ihtisas odaları
tarafından üyelerinin
oturdukları yer göz
önüne alınarak her il
için seçilecek on beş
ilâ yirmi beş kişiden
oluşacak liste her yıl
Ocak ayının ilk haftası
içerisinde hazırlanarak
Valiliklere sunulur.
Valilikçe onanmasını
müteakip liste il
merkezi ve ilçelerdeki
asliye hukuk
mahkemelerine
gönderilir.
(2) İl
merkezleri için il idare
kurulları, ilçe
merkezleri için ilçe
idare kurullarınca bu
bölgede oturan ve bu
bölgede gayrimenkul
sahibi olan mühendis ve
mimarlar arasından
seçilerek oluşturulacak
on beş kişilik liste
Ocak ayının ilk haftası
içerisinde valiliklere
sunulur. Listeler
onanmasını müteakip
seçildikleri yerin
asliye hukuk mahkemesine
gönderilir.
(3)
Bilirkişi listeleri,
bilirkişilerin
unvanları, öğrenimleri,
meslekî faaliyette
bulundukları alan ve
meslekî tecrübeleri gibi
hususları ihtiva edecek
şekilde hazırlanır.
(4)
Listelerin onanmaması
hâlinde onanmama
gerekçesine uygun olarak
ilgili ihtisas odaları
ve il/ilçe idare
kurullarınca en kısa
sürede yeni listeler
hazırlanarak onaya
sunulur.
(5)
Bilirkişi listesinde yer
alanlar, müteakip
yıllarda yeniden
seçilebilir.
Bilirkişi
kurullarının
oluşturulması
MADDE 8 –
(1) Bilirkişi Kurulu,
mahkeme tarafından
kamulaştırmaya konu
olan yer veya hakkın
cins ve niteliğine göre;
ihtisas odaları
tarafından bildirilen
listede yer alanlardan
üç kişi il/ilçe idare
kurulunca bildirilen
listede yer alan o
bölgede gayrimenkul
sahibi olan mühendis,
mimar ve şehir
plâncılarından seçilecek
iki kişi olmak üzere
toplam beş kişiden
oluşturulur.
(2)
Kamulaştırılacak
gayrimenkul mal ve
kaynağın niteliğine göre
uzmanlık alanlarının
belirlenmesinde
mahkemece tereddüde
düşülen konularda
Birliğin görüşüne
başvurulur.
(3)
Kamulaştırılacak
gayrimenkul malın üstün
niteliği göz önüne
alınarak, bilirkişilerin
üçü aynı uzmanlık
kolundan seçilebilir.
(4) İhtisas
odalarının liste
veremediği veya verilen
listeden fiilî ve hukukî
sebeplerle bilirkişi
seçiminin imkânsız
olduğu il ve ilçelerde,
kamulaştırılan
gayrimenkul malın cins
ve özelliğine göre,
Bayındırlık ve İskân,
Tarım ve
Köyişleri ile
Çevre ve Orman
Bakanlıklarının taşra
teşkilâtı ile diğer kamu
kurum ve kuruluşlarından
alınacak fen adamları
ile bilirkişi kurulu
tamamlanır. Bunların da
bulunmadığı veya fiilî
veya hukukî sebeplerle
bilirkişi seçimine imkân
olmadığı takdirde, komşu
illerin oda
listelerinden, yoksa
yukarıda belirtilen
resmî daire ve
kurumlardan alınacak fen
adamları ile kurul
tamamlanır.
Bilirkişilik yapamayacak
olanlar
MADDE 9 –
(1) Dava konusu yer veya
kaynak için,
kamulaştırmayı yapan
idarede görevli olanlar,
kamulaştırılan malın
sahipleri ile bunların
usul ve
füru’u, eşi,
üçüncü derece dahil kan
ve
sıhrî hısımları
ve mal sahipleri ile
menfaat ortaklığı
olanlar, kendisinin veya
usul ve
füru’unun,
eşinin, üçüncü derece
dahil kan ve
sıhrî
hısımlarının aynı
kamulaştırma plânı
içerisinde
gayrimenkulü
bulunanlar,
gayrimenkulün
sahibi gerçek veya tüzel
kişi ile herhangi bir
ücret ilişkisi ve her
türlü danışmanlık,
müşavirlik, teknik
sorumluluk, kontrollük
ve benzeri ilişkiler
içinde bulunanlar
bilirkişilik yapamazlar.
(2) Bu
maddeye ve 5 inci
maddeye göre
bilirkişilik yapamayacak
durumda olanlar,
herhangi bir şekilde
bilirkişi kuruluna
seçildiklerini veya bu
durumlarını öğrendikleri
tarihten itibaren en geç
bir hafta içinde durumu
seçimi yapan mahkemeye
bildirmek ve
bilirkişilikten çekilmek
zorundadır.
Bilirkişi
listelerinden çıkarılma
sebepleri
MADDE 10 –
(1) Bilirkişiler,
a) 2942
sayılı Kamulaştırma
Kanunu ve bu Yönetmelik
gereğince bilirkişilerde
aranan niteliklerin
bulunmadığının veya
sonradan kaybedildiğinin
tespiti hâlinde,
b)
Yönetmelik hükümlerine
aykırı davranışlarda
bulunulduğunun tespiti
hâlinde,
c)
Kendilerinin listeden
çıkarılmalarını talep
etmeleri hâlinde
ilgili
ihtisas odası veya
ilgili il veya ilçe
idare kurulunca listeden
çıkarılırlar.
(2) Birinci
fıkranın (c) bendi
dışında kalan sebeplerle
bilirkişi listesinden
çıkarılanların yetki
belgeleri iptal edilir
ve durum mahkemeye
bildirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilirkişi Meslek İçi
Eğitim Kursları ve
Bilirkişi Yetki Belgesi
İle İlgili Hükümler
Konu ile
ilgili usul ve esasların
belirlenmesi
MADDE 11 –
(1) Bilirkişi meslek içi
eğitim kursları,
bilirkişi yetki
belgesinin verilmesi,
yenilenmesi ve iptali
ile sicillerin
tutulmasına ilişkin usul
ve esaslar, bu
Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten
itibaren en geç iki ay
içinde Birlik tarafından
belirlenir ve ilgili
ihtisas odalarına
bildirilir.
Meslek içi
eğitim kursları ve yetki
belgelerinin verilmesi
MADDE 12 –
(1) Türk Mühendis ve
Mimar Odaları Birliğine
bağlı ihtisas odaları
ile il ve ilçe idare
kurullarınca
hazırlanacak listelerde
yer almak isteyen
mühendis, mimar ve şehir
plâncıları, bilirkişi
yetki belgesi almak için
Birliğin gözetiminde
ihtisas odalarınca
düzenlenen bilirkişi
meslek içi eğitim
kurslarına katılmak
zorundadır.
(2) İhtisas
odaları, şubelerinde,
bölge birimlerinde veya
uygun gördükleri yerde
yılda en az bir kez
olmak üzere bilirkişi
meslek içi eğitim
kursları düzenler.
(3)
Bilirkişi meslek içi
eğitim kursları,
Birliğin gözetimi ve
denetiminde
üniversitelerin bu
konuda eğitim veren
bölümleri ile işbirliği
sağlanarak yapılır.
(4)
Bilirkişi meslek içi
eğitim kurslarına
başvurularda, meslekî
deneyimin
belgelendirilmesi
zorunlu olup, 5 inci
maddede belirtilen
durumlar ile ilgili
belgelerin istenilmesi
dışında ilgilinin beyanı
esastır.
(5) Kamu
kurum ve kuruluşlarında
çalışan mühendis, mimar
ve şehir plâncılarına
talep etmeleri halinde
idarelerince görevlerini
aksatmamak şartıyla
bilirkişi meslek içi
eğitim kursuna
katılmaları için gerekli
izin verilebilir.
(6) Meslek
içi eğitim kursları için
bu kurslar ile ilgili
giderlerin karşılanması
amacıyla katılımcılardan
ücret alınabilir.
Alınacak ücret her yıl
ilgili ihtisas odasının
talebi üzerine Birlikçe
belirlenir.
Yetki
belgelerinin iptali ve
yenilenmesi
MADDE 13 –
(1) Yetki belgelerinin
her beş yılda bir
yenilenmesi zorunludur
Ancak, bu süre içinde bu
Yönetmelikte belirtilen
hükümler çerçevesinde
yetki belgesinin iptal
edilip edilmemesi
bilirkişiye belgeyi
veren meslek odasının
sorumluluğundadır.
(2) Yetki
belgesi iptal edilenler,
odasınca valiliğe,
valilikçe de ilgili
asliye hukuk mahkemesine
bildirilir; bu kişiler,
bilirkişi kurullarında
görev alamazlar.
Sicil
kayıtlarının tutulması
MADDE 14 –
(1) Yetki belgesi almış
bilirkişilerin sicil
kayıtları, ilgili
meslek odalarınca
tutulur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Raporların Hazırlanması
ve Kamulaştırma
Bedelinin
Belirlenmesine İlişkin
Hükümler
Bilirkişilerin çalışma
ilkeleri ve
sorumlulukları
MADDE 15 –
(1) Bilirkişiler yemin
ederek görev alır.
(2)
Bilirkişiler, toplumsal
sorumluluk bilinci ile
görev yapmak, doğruyu
beyan etmek, tarafsız
davranmak ve görevini
özenle yerine getirmek,
herkesin üzerinde
birleşebileceği,
kabuledilebilir,
objektif ve bilimsel
görüş bildirmek,
sübjektif
değerlendirmelerden
kaçınmak zorundadır.
(3) Bilirkişiler, görev
üstlendiklerinde, üyesi
bulundukları odaya bilgi
vermekle
yükümlüdürler.
Bilirkişiler mahkemeye
sundukları raporların
bir kopyasını
istenilmesi halinde
bağlı oldukları odaya
verirler.
(4)
Bilirkişiler, geçerli
bir mazereti olmadığı
sürece, mahkeme celbine
uyarak keşfe katılmak
zorundadır. Mazereti
dışında keşfe katılmayan
bilirkişilerin adları
ilgili mahkemece odasına
bildirilir.
Bilirkişi
raporlarının sunulması
MADDE 16 –
(1) Bilirkişi kurulu,
kamulaştırılacak
gayrimenkul mal ve
kaynak ile emsal
gayrimenkullerin
bulunduğu yere mahkeme
heyeti ile birlikte
giderek, hazır bulunan
ilgilileri de
dinledikten sonra,
gayrimenkul mal veya
kaynağın değerini
belirleyen gerekçeli
raporunu on beş gün
içinde mahkemeye verir.
Bilirkişilerce yapılan
değer tespitinde,
idarece belgelerin
mahkemeye verildiği gün
esas tutulur.
Raporlarda
bulunması gereken asgarî
bilgiler
MADDE 17 –
(1) Bilirkişi
raporlarında;
a)
Kamulaştırılacak
gayrimenkul mal veya
kaynağın; cins ve
nevinin, yüzölçümünün,
kıymetini
etkileyebilecek bütün
nitelik ve unsurlarının
ve her unsurun ayrı
ayrı değerinin,
varsa vergi beyanının,
kamulaştırma tarihindeki
resmî makamlarca
yapılmış kıymet
takdirinin, arazi olması
hâlinde kamulaştırma
tarihindeki mevkii ve
şartlarına göre ve
olduğu gibi kullanılması
hâlinde getireceği net
gelirinin, arsa olması
halinde kamulaştırma
gününden önceki özel
amacı olmayan emsal
satışlara göre satış
değerinin, yapı
olması halinde resmî
birim fiyatlarının, yapı
maliyet hesaplarının ve
yıpranma payının,
b) Bedele
etki eden tüm kanunî
verilerin, imar
verilerinin,
gayrimenkulün
özgün nitelik ve
kullanım şeklinin,
değeri etkileyen hak ve
yükümlülüklerin,
gayrimenkul üzerindeki
aynî ve şahsî irtifak
haklarının ve
gayrimenkul
mükellefiyetlerinin,
kadastro ve aplikasyon
bilgilerinin, millî bir
gayrimenkul bilgi
sistemi için gereken
verileri içeren özet
bilgi formunun,
c) Bedelin
tespitinde etkili olacak
diğer objektif ölçülerin
ayrı
ayrı irdelenmesi
ve belirtilmesi şarttır.
(2)
Raporlarda, bütün bu
unsurların cevapları
ayrı
ayrı belirtilmek
suretiyle ve ilgililerin
beyanları da dikkate
alınarak, herkesçe
anlaşılabilir
nitelikte gerekçeli
değerlendirme
neticesinde hazırlanarak
kamulaştırılacak
gayrimenkul mal veya
kaynağın değeri açık ve
net olarak belirtilir.
(3) Bu
asgarî bilgileri
içermeyen bilirkişi
raporlarının mahkemeye
sunulması halinde,
tarafların itirazı
üzerine veya
mahkemelerce resen ek
rapor istenilebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İlgili
kurum ve kuruluşlar ile
ilişkiler
MADDE 18 –
(1) Bilirkişiler
görevlerini yerine
getirirken kamu kurum ve
kuruluşları ile özel ve
tüzel kişilerden bilgi
ve belge isteyebilir.
Kurum, kuruluş ve
kişiler, söz konusu
isteklere mevzuatları
çerçevesinde cevap
vermek ve bilirkişi
kuruluna gereken
kolaylığı göstermekle
yükümlüdürler.
Bilirkişi
ücretleri
MADDE 19 –
(1) Bilirkişi ücretleri,
mahkemelerce takdir
olunur.
Yetki
belgesine denkliği kabul
edilen belge
GEÇİCİ
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren altı
ay içerisinde,
Yönetmelikle amaçlanan
bilirkişi yetki belgesi
denkliğinde belgeye
sahip olduklarını iddia
ederek, Birliğe
başvuruda bulunanların,
bu belgelerinin Birlik
tarafından da
denkliğinin kabul
edilmesi halinde
denkliği kabul edilen
belge, bu Yönetmelik
uyarınca verilmiş belge
gibi işlem görür.
Yetki
belgesi zorunluluğu
GEÇİCİ
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelikle
getirilen bilirkişi
yetki belgesi
zorunluluğu 1/1/2007
tarihine kadar
uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE 20 –
(1) Bu Yönetmelik,
yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21 –
(1) Bu Yönetmelik
hükümlerini Maliye
Bakanı ile Bayındırlık
ve İskân Bakanı birlikte
yürütür. |
