|
Devlet Bakanlığı, Maliye
Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığından:
KORUMALI İŞYERLERİ HAKKINDA
YÖNETMELİK (30.05.2006)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, normal
işgücü piyasasına kazandırılmaları
güç olan özürlüler için açılacak
olan gerekli teknik donanımı
devletçe sağlanacak olan
işyerlerinin korumalı işyeri statüsü
kazanması, işleyişi ve
denetlenmesine ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik,
normal işgücü piyasasına
kazandırılmaları güç olan özürlüler
için mesleki rehabilitasyon ve
istihdam oluşturmak amacıyla gerçek
ve tüzel kişilerce açılan ve
açılacak olan işyerlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 1/7/2005 tarihli
ve 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun 14 üncü
maddesi hükümlerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) İl Müdürlüğü:
Türkiye İş Kurumu İl Müdürlüğünü,
b) İşveren: Sahip
olduğu işyeri için korumalı işyeri
statüsü almak üzere Kuruma başvuruda
bulunan gerçek veya tüzel kişiyi,
c) Komisyon: İllerde
Valilik bünyesinde, Türkiye İş
Kurumu İl Müdürlüğü, İl Milli Eğitim
Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, İl
Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve
gerekli hallerde Valilikçe
görevlendirilen kamu kurum ve
kuruluşları temsilcilerinden oluşan,
sekreteryası
Türkiye İş Kurumu İl Müdürlüğü
tarafından yürütülen ve çalışma usul
ve esasları Türkiye İş Kurumu Genel
Müdürlüğü tarafından belirlenecek
olan komisyonu,
ç) Korumalı işyeri:
Normal işgücü piyasasına
kazandırılmaları güç olan özürlüler
için mesleki rehabilitasyon ve
istihdam oluşturmak amacıyla, Devlet
tarafından ilgili mevzuatta teknik
donanımın sağlandığı ve mali yönden
desteklendiği, çalışma ortamının
özel olarak düzenlendiği işyerini,
d) Korumalı işyeri
yöneticisi: Korumalı işyerinin
işleyişinden sorumlu olan kişiyi,
e) Kurum: Türkiye İş
Kurumu Genel Müdürlüğünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Korumalı
İşyeri Statüsünün Kazanılması
Korumalı işyeri statüsü için
başvuruda bulunma
MADDE 4 –
(1) Çalışan sayısının
büyükşehir
belediye sınırları içinde en az
otuz,
büyükşehir belediye sınırları
dışında en az
onbeş olduğu ve
çalışanlarının yüzde
yetmişbeşini
bu Yönetmeliğin 17
nci
maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen nitelikleri haiz
özürlülerin oluşturduğu işyeri
işverenleri korumalı işyeri
statüsünün kazanılması için il
müdürlüğüne başvuruda bulunur. Bu
kapsamda çalıştırılacak işçi
sayısının tespitinde belirsiz süreli
iş sözleşmesine ve belirli süreli iş
sözleşmesine göre çalıştırılan
işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş
sözleşmesine göre çalışanlar,
çalışma süreleri dikkate alınarak
tam süreli çalışmaya dönüştürülür.
(2) Oranların
hesaplanmasında yarıma kadar
kesirler dikkate alınmaz, yarım ve
daha fazla olanlar tama
dönüştürülür.
Başvuru için istenecek belgeler
MADDE 5 –
(1) Korumalı işyeri statüsüne hak
kazanmak isteyen gerçek veya tüzel
kişiler, işyerinin üretim
faaliyetini veya faaliyetlerini,
işyerinde çalışan veya çalışacak
toplam işçi sayısını, çalışan veya
çalışacak olan özürlülerin sayısını,
özür grubunu veya gruplarını, özür
oranlarını ve işyerinde yaptığı veya
yapacağı işler ile işyerinin
adresini belirten dilekçe ile 6
ncı ve 7
nci
maddelerde belirtilen belgelerle
birlikte İl Müdürlüğüne başvururlar.
İşverenden istenecek belgeler
MADDE 6 –
(1) Korumalı işyeri statüsünü
kazanmak isteyen gerçek veya tüzel
kişilerin temsilcilerinden;
a) Nüfus cüzdanı
örneği,
b) Adli sicil kaydı,
c) İkametgah
ilmuhaberi,
ç) Tüzel kişilerin
göstereceği temsilcinin yetki
belgesi,
d) Dernek ve vakıflar
için, vakıf senedi veya dernek
tüzüğünde amaçlar arasında eğitim ve
üretim faaliyetlerinin yer aldığını
gösteren belge,
e) Yıllık gelir veya
kurumlar vergisi yönünden bağlı
bulunulan vergi dairesinden
alınacak, gelir vergisi, kurumlar
vergisi, gelir stopaj vergisi ve
katma değer vergisi borcu ile sosyal
güvenlik kurumlarından alınacak prim
borcu olmadığına dair belge,
f) İşyeri ruhsatı,
istenir.
Korumalı işyerlerinde
çalışacaklardan istenecek belgeler
MADDE 7 –
(1) Korumalı işyerinde yönetici
olarak çalışacak kişiden;
a) Nüfus cüzdanı
örneği,
b) İkametgah belgesi,
c) Adli sicil kaydı,
ç) Bulaşıcı bir
hastalığı olmadığına dair sağlık
raporu,
d) Eğitim durumunu
gösterir belge,
istenir.
Taleplerin komisyonca
değerlendirilmesi ve korumalı işyeri
statüsü düzenlenmesi
MADDE 8 –
(1) Korumalı işyeri statüsü almak
üzere İl Müdürlüğüne başvuran gerçek
veya tüzel kişilerin talepleri en
geç otuz gün içerisinde işyerinde
gerekli tespit ve inceleme yapmak
suretiyle Komisyonca
değerlendirilir. Başvurusu
yapılanlardan Komisyonca yapılacak
değerlendirme sonucunda uygun
görülen işyerlerine Valilikçe,
Korumalı İşyeri Statüsü Belgesi
düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Korumalı
İşyerinde Çalıştırılacak Personelin
Nitelikleri
Korumalı işyerinde çalıştırılacak
personel
MADDE 9 –
(1) Korumalı işyerinde; işyeri
yöneticisi, eğitici personel, bu
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde
belirlenen sayıdan az olmayacak
şekilde özürlü ve diğer personel
istihdam edilir.
(2) İşyerinin korumalı
işyeri statüsü almasından sonra
gerekli teknik destekler
Valiliklerde oluşturulan Komisyon
tarafından değerlendirilerek, uygun
görülmesi durumunda, belli
periyotlarda görevlendirilecek
personel tarafından yerine
getirilir.
Korumalı işyeri personelinin
nitelikleri
MADDE 10 –
(1) İşyeri personelinin nitelikleri;
a) İşyeri yöneticisi:
İş yeri yöneticisi, işyerinin
amacına uygun olarak idari, teknik,
mali ve diğer işlerinin
yürütülmesinden ve bunların düzenli
bir biçimde işleyişinden sorumludur.
Sosyal çalışmacı, fizyoterapist,
psikolog, rehber öğretmen veya
psikolojik danışman, özel eğitimci,
doktor, sosyolog ve çalışma
ekonomisti olanlar ile bu alanlarda
yüksek lisans yapanlar işyeri
yöneticisi olabilir. Bu özellikleri
taşıyan işverenler aynı zamanda
işyeri yöneticisi olabilir. Bir kişi
birden fazla korumalı işyerinin
yöneticisi olamaz ve çalışma
saatleri içinde başka bir görevde
çalışamaz.
b) Eğitici personel:
Mesleki ve teknik eğitim alanında
yüksek öğrenim görmüş veya usta
öğreticilik yeterliliğini kazanmış
olmalıdır.
(2) Ayrıca işyeri
kapasitesine göre teknik, idari ve
yardımcı personel ile ihtiyaç
duyulabilecek diğer meslek
elemanları çalıştırılabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Fiziksel
Koşullar ve Donanım
Emniyet ve trafik güvenliği
MADDE 11 –
(1) İşyerinin bulunduğu yer,
özürlülerin geliş ve gidişlerinde
trafik yönünden uygun ve emniyetli
olmalıdır. İşyeri tarafından,
yararlanıcılar için servisle taşıma
hizmeti sağlanmalıdır.
Yangından korunma ve ısıtma
MADDE 12 –
(1) İşyerinde yangından korunma için
yeterli sayıda yangın söndürme
cihazı ve malzemesi ile sesli ve
ışıklı alarm sistemi bulunmalı,
yangın için gerekli önlemler
alınmalıdır. İşyerinin müstakil
binada veya çok katlı binaların
ikinci veya daha üst katlarında
açılması durumunda özürlülerin
kullanımına uygun yangın tahliye
sistemi bulundurulması zorunludur.
(2) İşyerinde ısıtma
kaloriferle yapılır. Ancak bölgesel
farklılıklar göz önüne alınarak
kalorifer sisteminin olmadığı
yerlerde ısıtma, özürlüye risk
oluşturmayacak elektrikli araçlarla
veya merkezi ısıtma sistemi ile
yapılır.
Korumalı işyerinin fiziksel
koşulları
MADDE 13 –
(1) İşyerinin fiziksel koşulları
aşağıdaki özellikleri taşımalıdır:
a) Korumalı işyerinin
müstakil bir binada olması tercih
nedenidir. Ancak çok katlı bir
binada olması halinde, yangın
merdiveni ve uygun asansör şartı
aranır. Asansör kapısı, genişliği,
düğmeler özürlüye uygun olmalıdır.
b) Korumalı işyeri rutubetli ortamda
olmamalı, gün ışığı almalı ve uygun
elektrik ışığı ile
aydınlatılmalıdır.
c) Korumalı işyeri
tabanı sağlığa zarar vermeyecek,
kolay temizlenen bir malzeme ile
kaplanmalıdır.
ç) Korumalı işyerinde
merdivenlerin genişliği ve
yüksekliği iniş ve çıkışlarda
kolaylık sağlayacak şekilde olmalı,
emniyet korkulukları bulunmalıdır.
d) Kapılar geniş
olmalı, tekerlekli sandalye
kullananlar için girişte ve katlarda
rampalar olmalıdır.
e) Atölyeler ve diğer
bölümlerin arası duvarla bölünmeli,
sesli makinelerin kullanıldığı
yerlerde ses geçirmez materyaller
tercih edilmelidir.
f) Değerlendirme bölümü
ve sosyal servis için ayrı odalar
oluşturulmalıdır.
g) İşyerinin
tuvaletleri ve duş alanları
özürlülerin kullanımına ve
standartlarına uygun olmalıdır.
Donanım
MADDE 14 –
(1) Korumalı işyerlerinde
düzenlenmesi zorunlu olan bölümlerin
donanımı için istenecek araç ve
gereçler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesini müteakiben altı ay içinde
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
ve Özürlüler İdaresi Başkanlığı
tarafından çıkarılacak tebliğ ile
belirlenir.
Korumalı işyerinin bölümleri
MADDE 15 –
(1) Korumalı işyerinin bölümleri
aşağıda belirlenen şekilde
olmalıdır:
a) Değerlendirme
bölümü: Özürlünün; ilgi, yetenek ve
becerileri ile işin gereklerinin
karşılaştırılarak uygun üretim
alanına yönlendirildiği bölümdür.
Özürlünün ihtiyaç duyduğu
fizyoterapi ve rehabilitasyon
hizmetleri de bu bölümde yerine
getirilir. Ayrıca bu bölümde
korumalı işyerine başlayan özürlüye
ön hazırlık programı verilir.
Programda; iş güvenliği ve işçi
sağlığı eğitimi, ilk yardım eğitimi
ve verimlilik eğitimi verilir.
b) Üretim bölümü: Mal
veya hizmet üretiminin
gerçekleştirildiği ve çalışan
özürlülerin yeteneklerinin
geliştirildiği bölümdür.
c) Sosyal servis:
Çalışan özürlülerin evde, işyerinde
ve sosyal çevrelerinde yaşadıkları
sorunların çözümünde yardımcı
olunarak işe ve işyerine uyumlarının
sağlandığı bölümdür. Bu bölümde;
özürlülerin resmi ve resmi olmayan
kurumlarla etkin bir iletişim
kurmalarını sağlamak amacıyla
çalışmalar yapılır, bireysel ve grup
programları ile danışmanlık
hizmetleri verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Korumalı
İşyerinin İşleyişine İlişkin Esaslar
Korumalı işyerine özürlü kabulü
MADDE 16 –
(1) Kuruma kayıtlı ve korumalı
işyerinde çalışmak isteyen özürlüler
bireysel olarak veya İl Müdürlükleri
aracılığı ile işyerlerine
başvururlar. İşyeri yöneticisi,
işyerinde çalışan diğer personelin
de görüşlerini alarak özürlünün
uygunluğuna karar verir. İşyeri,
bireysel olarak başvuran özürlüleri
en geç bir ay içerisinde İl
Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür.
Korumalı işyerlerine kabul edilecek
özürlülerde aranacak şartlar ve
istenecek belgeler
MADDE 17 –
(1) Korumalı işyerinde istihdam
edilebilmek için;
a) En az %40 oranında
zihinsel, ruhsal-duyusal ve
davranışsal özürlü olmak veya diğer
özür gruplarından ise %60 ve üzeri
özürlü olmak,
b) Kuruma kayıtlı
olmak,
c) 15 yaşını bitirmiş
olmak,
gerekir.
(2) Kabulde;
a) Nüfus cüzdanı
örneği,
b) İkametgah belgesi,
c) Sağlık Kurulu
Raporu,
ç) İki adet fotoğraf,
d) Varsa eğitim
durumunu gösterir belge,
istenir.
Korumalı işyerinde çalışan özürlünün
işten ayrılması
MADDE 18 –
(1) Valilikçe korumalı işyeri
statüsü verilen işyerleri, ayda bir
Personel Durum Çizelgesini takip
eden ayın ilk haftasında
düzenleyerek İl Müdürlüğüne
gönderir. İşyeri herhangi bir
sebeple iş sözleşmesi sona eren
özürlü işçinin ayrılış nedenlerini
on beş gün içinde İl Müdürlüğüne
bildirmekle yükümlüdür.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Defter ve belgelerin ibrazı
MADDE 19 –
(1) Korumalı işyerleri, denetimler
ilgili her türlü bilgiyi vermek ve
bu bilgilerin doğruluğunu ispata
yarayan defter, kayıt ve belgeleri
ibraz etmek zorundadır.
Korumalı işyerinin yıllık faaliyet
raporunu düzenlemesi
MADDE 20 –
(1) Korumalı işyeri bir yıllık
üretim, istihdam, satış, bağış,
yatırım, pazarlama, stok, istihdam
ettiği personel gibi faaliyetlerini
içeren raporunu her yılın Mart ayı
içerinde İl Müdürlüğüne verir.
Korumalı işyeri statüsünün sona
erdirilmesi
MADDE 21 –
(1) Valilikçe korumalı işyeri
statüsü verilen işyerleri, denetim
raporları sonucunda belirlenen ve bu
Yönetmelikte belirtilen koşulların
bir veya birkaçını yerine
getirmediği tespit edildiği takdirde
İl Müdürlüğü tarafından yazılı
olarak uyarılır. Otuz gün içerisinde
belirtilen eksiklikleri tamamlamayan
işverenlerin korumalı işyeri belgesi
Komisyonun görüşü doğrultusunda
Valilikçe iptal edilir. İşyeri
taşınma, devir, kapanma gibi
durumlarını
onbeş gün öncesinden İl
Müdürlüğüne bildirmek zorundadır.
Komisyon kararlarına itiraz
MADDE 22 –
(1) Korumalı işyeri statüsü kazanma
talebinin reddi ve iptal kararlarına
karşı kararın tebliğ tarihinden
itibaren onbeş
gün içerisinde İl Müdürlüğüne itiraz
edilebilir. İtirazlar Komisyonca
değerlendirilerek otuz gün
içerisinde sonuçlandırılır. İtiraz
yoluna başvurulmuş olması
ilgililerin yargı yoluna başvurma
hakkını ortadan kaldırmaz.
Yürürlük
MADDE 23 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24 –
(1) Bu yönetmelik hükümlerini
Özürlüler İdaresi Başkanlığının
bağlı bulunduğu Bakan, Maliye Bakanı
ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanı birlikte yürütür. |
