|
Yönetmelik
Tarım ve
Köyişleri Bakanlığından:
Tarım
Sigortaları Havuzu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Amaç
Madde 1 —
Bu
Yönetmeliğin amacı, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu hükümleri
uyarınca kurulan Tarım Sigortaları Havuzunun çalışma usul ve
esaslarını belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 —
Bu
Yönetmelik, Havuzun kuruluşu, Havuz tarafından teminat altına alınacak
riskler, Havuzun gelir ve giderleri, prim ve hasar fazlası destekleri,
hasar tespit ve risk inceleme organizasyonları, verilerin toplanması,
risk analizi, primlerin sigorta şirketleri tarafından tahsil edilmesi,
prim desteğine ilişkin çalışmaların yürütülmesi, ilgili tazminat
ödemelerinin yapılması, reasürans teminatının sağlanması, tarım
sigortalarının geliştirilmesi, yaygınlaştırılması, izlenmesi ve tarım
sigortaları ile ilgili diğer teknik hizmetlerin yürütülmesine ilişkin
usul ve esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3 —
Bu
Yönetmelik, 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları
Kanununun 18 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 —
Bu
Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Tarım ve Köyişleri
Bakanlığını,
Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
Tarım sigortaları: 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun
1316 ve 1319 uncu maddelerinde belirtilen sigortalar ile 5363 sayılı
Tarım Sigortaları Kanunu kapsamına alınan sigortaları,
Kurul: 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanununun 5 inci
maddesi hükmünce oluşturulan Yönetim Kurulunu,
Havuz: Tarım Sigortaları Havuzunu,
Sigorta şirketleri:
7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu çerçevesinde kurulmuş,
tarım sigortaları alanında ruhsatı bulunan ve işletici şirkete ortak
olan sigorta şirketlerini,
Şirket: Havuzun işletilmesini üstlenen şirketi,
Prim desteğinden yararlanacak üretici: Bakanlık Çiftçi
Kayıt Sistemine kayıtlı gerçek veya tüzel kişileri,
Risk incelemesi yapabilecek personel: Çiftlik
hayvanlarının sigortaya kabul öncesinde risk inceleme işlemlerini
yürüten veteriner hekim ve zooteknist
ziraat mühendisini,
Hasar tespiti yapabilecek personel: Sigortalı bitkiler ve
bitkisel ürünlerin hasar tespit işlemlerini yürüten ziraat mühendisi,
ziraat teknikeri ve ziraat teknisyeni ile sigortalı çiftlik
hayvanlarının hasar tespit işlemlerini yürüten veteriner hekimi,
Çiftlik hayvanları: Büyükbaş hayvanlar, küçükbaş
hayvanlar, kümes hayvanları ve kültür balıkçılığı ürünlerini,
ifade eder.
Bakanlığın görev ve yetkileri
Madde 5 —
Bakanlığın
görev ve yetkileri şunlardır;
a) Tarım sigortalarının geliştirilmesi ve
yaygınlaştırılması için gerekli tedbirleri almak, yayım, eğitim ve
seminerler düzenlemek ve bu konularda havuz ve şirket ile işbirliği
yapmak,
b) Tazminat ödemelerinin, havuzun gelir ve giderlerinin
ve havuzun iş ve işleyişi ile ilgili çalışmaların doğru ve düzenli bir
şekilde yapılmasını izlemek,
c) Bakanlık, sigorta şirketleri tarafından havuza
aktarılacak poliçe bilgilerini havuz veri bankasındaki çiftçi
kayıtları ile karşılaştırarak, ödemesi gereken prim desteğini
çiftçilerden yapılacak tahsilatı beklemeksizin her ayın poliçe
bilgilerine ait destekleme tutarını takip eden ayın son gününe kadar
Havuzda oluşturulacak ayrı bir hesaba aktarmak,
d) Ürünler, riskler, bölgeler ve işletme ölçekleri
itibariyle sağlanacak prim desteğine ilişkin planlamalar yaparak
teklifleri Bakanlar Kurulunun onayına sunmak.
Havuzun kuruluşu ve merkezi
Madde 6 —
Havuz; bu
Yönetmeliğin 2 nci maddesinde belirtilen
hizmetleri yürütür. Tarım sigortaları alanında halen faaliyette
bulunan ve/veya daha sonra ruhsat alarak, bu alanda faaliyet
gösterecek olan sigorta şirketleri, 5363 sayılı Tarım Sigortaları
Kanunu hükümleri çerçevesinde faaliyet göstermek üzere kurulacak havuz
işletici şirketine ortak olmak ve bu Şirket ile sözleşme yapmak
zorundadır.
Havuzun merkezi
İstanbul’dadır. Sekretarya hizmetleri
işletici şirket tarafından yürütülür.
Havuzun kaynakları
Madde 7 —
Havuzun gelirleri şunlardır;
a) Sigorta şirketlerinin devrettiği primler,
b) Devlet tarafından sağlanan prim desteği,
c) Toplanan kaynakların yatırım gelirleri,
d) Alınan krediler,
e) Genel bütçeden alınacak katkılar,
f) Diğer gelirler.
Havuzun gelirleri her türlü vergi, resim ve harçtan
muaftır.
Havuzun kaynaklarının kullanım yerleri
Madde 8 —
Havuzun giderleri şunlardır;
a) Tarım sigortalarına ilişkin tazminat ödemeleri,
b) Havuzun yönetimi ve işleyişi için gerekli olan
masraflar,
c) Reasürans, sermaye ve benzeri piyasalardan sağlanacak
korumaya ilişkin ödemeler,
d) Sigorta şirketlerine ödenecek komisyonlar,
e) Bilgilendirme ve tanıtım kampanyalarına ilişkin
ödemeler,
f) Hasar tespit işlemlerine ilişkin ödemeler,
g) Alınan kredilerin anapara ve faiz geri ödemeleri,
h) Bu Yönetmeliğin amacı doğrultusunda yapılacak diğer
ödemeler,
i) Havuz işleticisi şirkete ödenecek işletme bedeli.
Kurulun oluşumu,
Kurul Başkanı ve üyelerinde aranacak şartlar
Madde 9 —
Kurul;
Bakanlık ve Müsteşarlıktan ikişer, Türkiye Sigorta ve Reasürans
Şirketleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ve işletici
şirketten birer üye olmak üzere toplam yedi üyeden oluşur.
Kurul Başkanı Bakanlık temsilcileri arasından Bakan
tarafından görevlendirilir. Kurul üyeliğine Bakanlık ve Müsteşarlıkça
kamu görevlileri arasından görevlendirilecek
kişilerin en az on (10) yıl kamu
hizmetinde bulunmuş olmaları, Bakanlık temsilcilerinin tarımsal
riskler ve doğal afetler konusunda, Müsteşarlık temsilcilerinin
sigortacılık alanında bilgi ve deneyime sahip olması gerekir. Diğer
üyelerin ise ilgili bulundukları alanda en az on (10) yıllık mesleki
deneyime sahip olmaları gerekir. Ayrıca Kurul üyelerinin 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendinde belirtilen
şartları taşımaları zorunludur.
Kurul üyelerinin görevlendirilmesi Tarım ve
Köyişleri Bakanı tarafından yapılır. Daha
sonraki görevlendirmeler, görevden ayrılışı takip eden bir ay içinde
aynı usule göre yapılır.
Müsteşarlık, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri
Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ve işletici şirket bu
Yönetmeliğin yayımını takip eden en geç 15 gün içinde uygun gördüğü
kurul üyelerinin isimlerini Kanunu uygulamakla görevli Bakanlık
birimine yazılı olarak bildirir.
Kurulun görev ve sorumlulukları
Madde 10 —
Kurulun
görev ve sorumlulukları şunlardır;
a) Havuzun işleyişine ilişkin uygulama esaslarını
belirlemek,
b) Bütçe yılı için verilen Devlet prim desteği toplam
tutarını aşmamak kaydıyla; ürün, risk, bölge ve işletme ölçeği bazında
prim desteği oranını belirlemek üzere çalışmalar yapmak ve Bakanlığa
sunmak,
c) Destekleme kapsamına alınan risk, ürünler ve bölgeler
için tarifeler hazırlamak ve sigortaya kabul için son başvuru
tarihlerini belirlemek, uygulamada karşılaşılan sorunları tespit
etmek, bunların çözümüne yönelik çalışmalar yapmak, yaptırmak,
d) Görev alanına giren konularda hizmet alınmasına karar
vermek,
e) Hasar tespit işlemleri ve hasar tespit işlemi
ödemelerine ilişkin usul ve esasları belirlemek,
f) Bu Yönetmelik kapsamında tarım sigortaları alanında
faaliyet göstermek isteyen sigorta şirketleri ile sözleşme yapmak,
g) Havuz işleticisi şirketle çalışma usul ve esaslarını
belirleyen sözleşme yapmak,
h) İşletici şirkete verilecek işletme bedeli miktarını
belirlemek,
i) Sigorta şirketlerine Devlet desteklemesi dışındaki
prim karşılığı ödenecek komisyon miktarını belirlemek.
Kurulun toplanması ve karar nisabı
Madde 11 —
Kurul en az
beş üyenin katılımı ile toplanır ve kararlar oy çoğunluğu ile alınır.
Kurul üyeleri çekimser oy kullanamaz. Oylamalarda eşitlik halinde,
Başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Kurul ayda en az bir kez,
Kurul Başkanının çağrısı veya en az üç kurul üyesinin teklifi ile
olağan üstü toplanır.
Seyahat veya hastalık gibi meşru mazereti olmaksızın veya
olup ta bildirmeksizin üst üste üç toplantıya iştirak etmeyen veya
meşru mazereti olsun olmasın bir yıl içinde yapılacak toplantıların
üçte birine katılmayan üyelerin üyelik sıfatlarına Kurul Başkanının
önerisi üzerine Bakanlıkça son verilir ve yerine 9 uncu maddedeki
usule göre yenisi görevlendirilir.
Kurul üyelerinin görev süreleri
Madde 12 —
Kurul
üyeleri, üç yıl süre ile görev yapar. Görev süresi sona erenler
yeniden görevlendirilebilirler. Kurulda görevlendirilen üyeler temsil
ettikleri kurumlardan ayrıldıkları, kurumlarınca geri çekildikleri
veya herhangi bir sebeple ayrıldıkları takdirde üyelikleri sona erer.
Bu üyelerin yerine görevlendirilen yeni üyeler kalan süreyi tamamlar.
Kurul üyelerine ödenecek ücretler
Madde 13 —
Kurul üyelerinden uhdesinde kamu görevi bulunanlara bir ay içerisinde
dörtten fazla olmamak üzere her toplantı günü için (2000), uhdesinde
kamu görevi bulunmayanlar için ise (3000) gösterge rakamının Devlet
memurlarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak
miktarda toplantı ücreti ödenir.
Şirket
Madde 14 —
Havuzun işletilmesine ilişkin iş ve işlemler, Havuza katılan sigorta
şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olacağı anonim şirket statüsünde
kurulacak Şirket tarafından yürütülür.
Tarım sigortası alanında ruhsat alarak 5363 sayılı Tarım
Sigortaları Kanunu kapsamında faaliyet göstermek isteyen sigorta
şirketleri, işletici şirkete diğer şirketlerle eşit oranda pay sahibi
olmak zorundadır. Pay sahipliğinin sağlanması için mevcut pay sahibi
olan şirketler, havuza yeni katılacak şirketlere şirket ana
sözleşmesinde belirtilen usulde pay vermek zorundadır.
Şirketin görev ve sorumlulukları
Madde 15 —
Kurulun belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde şirketin görev ve
sorumlulukları şunlardır;
a) Tazminat ödemelerine esas teşkil edecek hasar tespit
işlemlerine ilişkin her türlü
çalışma ve organizasyonları yürütmek, tazminat ödemelerinin en kısa
sürede yapılmasını sağlamak, işletici şirket bünyesinde hasar tespit
organizasyonu kuruluncaya kadar hasar tespit işlemlerini
yaptırmak,
b) Risk paylaşımı ve transferi ile reasürans planının
uygulanmasına ilişkin işleri yürütmek, risk paylaşımı ve reasürans
programını Kurulun onayına sunmak,
c) Kurulca alınan kararların uygulanması ve Kurulun
görevlerine ilişkin sekretarya
hizmetlerini yürütmek,
d) Primlerin tahsili, tazminat ödemelerinin yapılması ve
benzeri işleri yürütmek,
e) Üreticileri tarım sigortaları hakkında bilgilendirmek,
halkla ilişkiler ve tanıtım kampanyalarını yürütmek,
f) Genel hükümler çerçevesinde tarım sigortalarına
ilişkin istatistik üretmek, bu konuda Kurula rapor hazırlamak,
g) Havuz kaynaklarını, Kurul tarafından belirlenen ilke
ve kurallar çerçevesinde yatırıma yönlendirmek,
h) Havuz işlerinin sağlıklı yürütülmesi bakımından,
gerekli gördüğü hususlarda Havuz Yönetim Kuruluna öneride bulunmak,
i) Havuza ait gelir ve giderler ile tüm hesap ve
işlemleri özel ve ayrı kayıtlarda takip etmek,
j) Havuzun işletilmesiyle ilgili diğer her türlü iş ve
işlemleri yapmak, yaptırmak.
Şirket, Havuz işlerinin Havuz yararına ve en iyi şekilde
yürütülmesinden Bakanlık, Müsteşarlık ve Kurula karşı sorumludur.
Şirket, bu Yönetmelik kapsamındaki görevleri gereği
edindiği bilgileri herhangi bir gerekçeyle üçüncü şahıslara
açıklayamaz. Ancak, ilgili tarafların faydasına sunabilir. Havuza ait
yazışma ve belgelerin uygun bir şekilde muhafaza edilmesi zorunludur.
Şirket; faaliyetine son verilmesi, tasfiye edilmesi veya iflas etmesi
gibi hallerde, Kurul tarafından yeni bir şirketle sözleşme yapılıncaya
kadar görevlerini yerine getirmeye devam eder. Bu durumda bu
Yönetmelik kapsamındaki bütün bilgi ve belgeleri Kurula iade eder.
Poliçeler çiftçinin verimlilik beyanına göre yapılır.
Destekleme, Bakanlığın belirlediği ürün ve bölge bazındaki verilere
göre ödenir. Bakanlıkça belirlenen ortalama verimliliğin üzerindeki
tutarın primi çiftçi tarafından ödenir.
Şirket, bu Yönetmelikte belirtilen görevler dışında başka
bir işle uğraşamaz.
Sigorta Şirketlerinin hak ve yükümlülükleri
Madde 16 —
Sigorta
Şirketlerinin hak ve yükümlülükleri şunlardır;
a) Kurul tarafından alınan kararlara uymak ve bunları
yerine getirmek,
b) Havuza katılan sigorta şirketleri prim borçlarına
karşılık ilk yıl için Kurulun belirleyeceği
teminat türlerine göre Havuza 150.000.- YTL (Yüzellibin
YTL) sabit teminat, takip eden yıllarda ise bir önceki yıl
havuza devrettiği prim üzerinden %5 oranında ilave teminat vermek,
c) Devlet desteği hariç tarım sigortaları alanında elde
ettikleri primi, komisyon miktarı düşüldükten sonra Havuza devretmek,
d) Sigorta
şirketleri tarafından, Havuza zamanında devredilmeyen primleri 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre tahsil etmek.
Sigorta şirketleri, tarım üreticileri ile tarım
sigortaları sözleşmelerini kendi adlarına akdeder, prim ile riskin
tamamını Havuza devreder. Sigorta sözleşmeleri, Havuz tarafından
belirlenen standart poliçeler üzerinden Havuz tarafından belirlenecek
online sistemde yapılır. Ancak,
online sistemine
geçilinceye kadar Havuzun belirleyeceği esaslar dahilinde
elektronik ortamda yapılır.
Havuz, devraldığı riskleri
retrosesyon yapmaya yetkilidir. Sigorta şirketleri bir sonraki
yıla ilişkin retrosesyon taleplerini
içinde bulunulan yılın en geç 1 Kasım tarihine kadar Şirkete bildirir.
Havuz tarafından hesaplanacak tahmini hasar durumuna göre yeterli
retrosesyon teminatı sağlanamadığı
takdirde, kalan kısma Devlet tarafından iştirak edilir. Sigorta şirketlerinin
payları toplamının yüzde yüz (% 100)’ün üzerinde gerçekleşmesi
halinde, her bir sigorta şirketinin payı, toplam oran yüzde yüz
(% 100)’e inene kadar garameten
azaltılır.
Sigorta şirketleri, retrosesyon
yolu ile kendilerine devredilen miktarı reasüre
edemez.
Sigorta şirketlerinin Havuz ile sözleşmesinin sona
ermesi
Madde 17 —
Mevzuata ve
Kurul kararlarına uymayan sigorta şirketinin Havuz ile sözleşmesi sona
erdirilir ve Havuzdan çıkartılır. Bu şekilde Havuzdan çıkartılan
sigorta şirketi, Havuza iş devredemez. Ayrılan sigorta şirketi,
Havuzla sözleşmesinin geçerli olduğu müddet zarfında ve akdettiği
sözleşmeler süresi bitimine kadar şirket sözleşmesinden doğan taahhüt
ve vecibeleri ile bağlıdır.
Şirketin satın almaları ve yatırımları
Madde 18 —
Şirket,
Havuz kaynakları ile Havuz ihtiyacı dışında gayrimenkul alamaz;
kaynaklarını öncelikle Hazine bonosu ve kamuya ait borçlanma senetleri
yoluyla yatırımlarda kullanır.
Havuz tarafından teminat altına alınacak riskler
Madde 19 —
Kapsama
alınacak bitkiler, bitkisel ürünler ve seralar, tarımsal yapılar,
tarım alet ve makineleri ile çiftlik hayvanları için kuraklık, dolu,
don, sel, taban suyu baskını, fırtına, hortum, deprem, heyelan,
yangın, kaza ve zararlılar ile hayvan hastalıklarının neden olacağı
zararlar ve/veya tarım sektörü bakımından önemli görülecek diğer
riskler, Kurulun teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.
Risk inceleme ve hasar tespit organizasyonu
Madde 20 —
Şirket,
Kurulun hasar tespit işlemlerine ilişkin olarak belirlediği esas ve
usuller doğrultusunda; görevlendirilecek kişilere eğitim sağlamak
için, sahasında deneyime sahip kurum ve kuruluşlardan hizmet alır.
Sigortaya kabul öncesinde çiftlik hayvanlarının risk
inceleme işlemleri veteriner hekim ve zooteknist
ziraat mühendisi, sigortalı çiftlik hayvanlarının hasar tespit
işlemleri ise veteriner hekim tarafından yapılır.
Sigortalı bitkiler ve bitkisel ürünlerin hasar tespit
işlemleri öncelikle ziraat mühendisi, olmaması durumunda ise ziraat
teknikeri ve ziraat teknisyeni tarafından yapılır.
Risk inceleme ve hasar tespit organizasyonlarında görev
yapabilecek kişilerin eğitimi, eğitim giderleri, şirket kaynaklarından
karşılanmak üzere Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı’nca uygun bulunacak kurum ve kuruluşlarca gerçekleştirilir.
Adı geçen kişiler eğitim belgelerini ibraz etmek sureti ile Hazine
Müsteşarlığı Sigorta Hasar Eksperleri Siciline kayıt olurlar.
Prim desteği
Madde 21 —
Ürünler,
riskler, bölgeler ve işletme ölçekleri itibariyle Devlet tarafından
sağlanacak prim desteği miktarları, her yıl Bakanlığın teklifi üzerine
Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.
Prim desteğine ilişkin ödenek, her yıl bütçe kanunu ile
Bakanlık bütçesinde yer alır. Bakanlık, sigorta şirketleri tarafından
Havuza aktarılacak prim miktarlarını çiftçi kayıtları ile
karşılaştırarak, prim desteğini hesaplar ve gecikmeksizin Havuza
aktarır.
Reasürans
Madde 22 —
Şirket, Havuz tarafından üstlenmiş olunan risklerin transferi amacıyla
ulusal ve uluslararası sigorta, reasürans, sermaye ve benzeri
piyasalardan sigortacılık tekniğinin gerektirdiği şekilde ve yeterli
düzeyde koruma temin etmek amacıyla yerli ve yabancı şirket veya
kuruluşlarla Havuz adına reasürans anlaşmaları yapabilir.
Hasar fazlası desteği
Madde 23 —
Havuz
tarafından üstlenilen risklerin transferi amacıyla ulusal ve
uluslararası piyasadan sağlanan korumanın yeterli bulunmaması halinde
Bakanlar Kurulunca belirlenecek kısım Devlet tarafından taahhüt
edilir.
Yardım ve borç ertelemesi
Madde 24 —
Bu
Yönetmelik kapsamında, uygulama yılında yer alan riskler için tarım
sigortası yaptırmayan üreticiler, 20/6/1977 tarihli ve 2090 sayılı
Tabii Afetlerden Zarar Gören Çiftçilere Yapılacak Yardımlar Hakkında
Kanundan yararlanamaz.
Ancak, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen riskler,
bölgeler ve ürünler dışında kalan risk, ürün ve bölgelerde 2090 sayılı
Kanun kapsamında yardım yapılabilir.
Havuzun faaliyetleri
Madde 25 —
Havuz, bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetleri bakımından, 10/12/2003
tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile
4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi değildir.
Denetim
Madde 26 —
Havuzun ve
Şirketin sigortacılık uygulamaları dışındaki tüm işlemlerinin denetimi
Bakanlık tarafından yapılır.
Düzenleme yetkisi
Madde 27 —
Bakanlık,
bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi
yapmaya yetkilidir.
Geçici Madde 1 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren 1 yıl süre ile 15 inci maddenin (a) bendinde
belirtilen hasar tespit işlemleri Tarım ve
Köyişleri Bakanlığınca uygun görülecek bir kuruluşa
yaptırılabilir.
Yürürlük
Madde 28 —
Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 29 —
Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri
Bakanı yürütür. |