Türkiye'nin Muhasebe Rehberi   I  Yayınlanan En Son Mevzuatlar  I  Asgari Ücret  I   Muhasebe Uygulamaları  I  Beyanname Rehberi  
Ana sayfa Yasal Uyarı Künye Danışma Hattı Güncel Bilgi Arşivi

      Çalışma Hayatı Rehberi

 MUHASEBE GÜNCEL BÜLTEN

  Mükellef Rehberi 
  Pratik Bilgiler 
  Staj - Stajyer Rehberi
  Maliye Rehberi
  BEŞ DAKİKA ARA !...
  Makale Rehberi

  Kanun-Mevzuat Rehberi  

  Sosyal Güvenlik Rehberi  

 

 

 

Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Yollarla Çözümü | MuhasebeNet
Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Yollarla Çözümü

1.GİRİŞ

Bilindiği üzere vergi, kamu harcamalarını karşılamak ve devletin kamusal hizmetlerini sürdürmek üzere, cebri, nihai ve karşılıksız olarak aldığı ekonomik değerlerdir. Devlet bu gücünün kullanılmasıyla bireylerden karşılıksız olarak alınan parasal olarak değere sahip olan vergilerin alınmasında çoğu zaman idari makamlar ve bireyler arasında karşılıklı çıkarlar söz konusu olduğundan anlaşmazlıklar ortaya çıkabilmektedir.

Anayasanın ‘vergi ödevi’ başlıklı 73’ncü maddesi, “Herkes kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür. Bu bağlamda vergi alacaklısı olarak devlet hizmetten yararlananlara daha fazla kamu hizmeti sunabilmek için Anayasa ve kanunların öngördüğü ölçüde, toplayacağı vergi miktarını maksimize etmeye çalışırken; vergi borçlusu olarak mükellefler ise daha az vergi ödemek ve doğrultuda daha çok kazanç sağlamak istemesi uyuşmazlıklara neden olabilecektir. Bu doğrultuda taraflar arasında uyuşmazlıkları ortadan kaldırmak için çözüm yolları bulunmaktadır.

Ülkemizde vergi uyuşmazlıklarının gidermek amacıyla hukukta idari ve yargısal çözüm yolları olmak üzere iki seçenek vardır. Vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada çözümlenmesiyle kamu alacağının tahsilini çabuklaştırmak ve vergi yargısının yükünü hafifletmek olarak özetlenebilir.

2.VERGİ UYUŞMAZIĞI KAVRAMI

Uyuşmazlık kavramı, günlük hayatımızda anlaşmazlığı ifade etmektedir. Bu kavram hukuk dilinde de aynı manada kullanılmaktadır. Genel tanımlama ile uyuşmazlık, karşılıklı iki tarafın, bir konu üzerinde değişik görüşlere sahip olmaları nedeniyle karşılaşılan anlaşmazlığı ifade etmektedir.[1] Vergi uyuşmazlığı; devletin vergilendirme yetkisine dayanarak vergilendirme işlemlerini yaparken vergi kanunlarının yanlış yorumlanması, yanılma, hata ve bunun gibi nedenlerden dolayı vergi idaresi ile vergi mükellefi ve sorumluları arasında ortaya çıkan anlaşmazlıklardır.[2] Vergi uyuşmazlığının temelinde mükellef ile vergi idaresi arasında bir “anlayış farkı” ya da “görüş ayrılığı” bulunduğu göze çarpmaktadır.[3]

3.VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ ÇÖZÜM YOLLARI

Vergi Usul Kanununun[4] 20. maddesine göre vergi tarhı, vergi alacağının kanunlarda gösterilen matrah ve nispetler üzerinden hesaplanarak bu alacağın miktar itibariyle tespit edildiği idari muamelelerdir. Kısaca yükümlü tarafından ödenmesi gereken vergi borcu idari bir işlem sonucu belirlenmektedir. Yükümlüde bu idari işlemin yanlışlık taşıdığı görüsünün oluşması halinde vergi uyuşmazlığı doğmuş olacaktır. Vergi uyuşmazlığı, uyuşmazlığa neden olan idari işleme karsı doğrudan yargı kurulusuna başvurma yoluyla sona erdirilebileceği gibi tarhiyata yetkili olan vergi idaresi ile karşılıklı diyalog sonucu da sona erdirilebilir.[5]

Vergi uyuşmazlıkları vergi idaresi ile vergi yükümlüsü arasında oluşan anlaşmazlıklardır ve sürecin tüm aşamalarından meydana gelebilmektedir. Bu uyuşmazlıkların çözümünde yargısal çözüme gitmeden idari çözüm yoluna başvurması bir anlamda yargı yerlerinin iş yüklerinin hafiflemesine ve uyuşmazlığın daha kısa sürede sonuçlandırılmasını sağlar.[6]Yargıya taşınmadan karşılıklı olarak anlaşma sağlanması bir uyuşmazlığı halletmede en kısa yoldur. Ancak karşılıklı anlaşma yolunu seçmek zorunlu değildir. Yükümlünün isterse doğrudan yargı yoluna başvurma hakkı vardır.

Türk vergi siteminde, vergi uyuşmazlıkları yaşandığında idari çözüm yolları olarak başvurulabilecek yollar aşağıdaki gibi belirtilmektedir.

  • Hata düzeltme
  • Cezalarda indirim
  • Pişmanlık ve ıslah
  • Uzlaşma

Bu idari yollardan ülkemizde mükellefler tarafından en çok tercih edilen yol uzlaşma yoludur.

4. SONUÇ

Türk Vergi Sisteminde mükelleflerin vergilerinin beyan esasına göre tarh edilmesi olağan yol olarak benimsenmiştir.  Ancak, vergi yükümlüsünün vergi matrahını beyan dışı bıraktığının veya eksik beyan ettiğinin vergi idaresince tespiti halinde tarhiyat; ikmalen, re’sen veya idarece tarh olarak çeşitli yollarla yapılabilmektedir. Adına ikmalen, re’sen veya idarece tarhiyat yapılan vergi yükümlüsü söz konusu vergi ve cezayı ödeme yolunu seçebileceği gibi, idari çözüm yollarına ya da yargı yoluna başvurabilir.

Vergi uyuşmazlıkları halinde uyuşmazlığın giderilmesinde iki yöntem kullanılmaktadır. Bunlardan ilki idari çözüm yolu diğeri ise yargısal yoldur. İdari aşamada çözüm yolları; vergi hatalarının düzeltilmesi, pişmanlık ve ıslah, cezalarda indirim ve uzlaşmadır.

Uygulamaya bakıldığında idari çözüm yollarından en çok tercih edilenin uzlaşma yolu olduğu görülmektedir. Böylece uyuşmazlık yargı merciinin önüne gelmeden kısa sürede çözüme kavuşmuş olur.

KAYNAKÇA

Akalp Nizamettin.“ Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Yolla Çözümü”. Dokuz Eylül Üniversitesi. SBE. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: 1993.

Candan, Turgut. Vergilendirme Yöntemleri ve Uzlaşma. 2.Basım. Ankara:  Maliye ve Hukuk Yayınları. 2006.

Kocahanoğlu, Osman Selim.  Vergi Uyuşmazlıkları ve İdari Uyuşmazlıklar. İstanbul: 1982.

Tosuner, Mehmet ve Zeynep Arıkan. Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözümü ve Türk Vergi Yargısı,  İzmir: 2003.

Vergi Usul Kanunu ve İzahları, Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Yayınları. İstanbul: 1949.

VUK. Kabul Tarihi: 04.01.1961 Resmi Gazete Sayısı-Tarihi: 10703- 10.01.1961.


[1] Osman Selim Kocahanoğlu; Vergi Uyuşmazlıkları ve İdari Uyuşmazlıklar, İstanbul: 1982, s.17.

[2] Mehmet Tosuner -Zeynep Arıkan; Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözümü ve Türk Vergi Yargısı,  İzmir: 2003, s.2.

[3] Vergi Usul Kanunu ve İzahları, Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Yayınları, İstanbul: 1949, s.541.

[4] Kabul Tarihi: 04.01.1961 Resmi Gazete Sayısı-Tarihi: 10703- 10.01.1961.

[5] Nizamettin Akalp; “ Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Yolla Çözümü”, Dokuz Eylül Üniversitesi, SBE, Yüksek Lisans Tezi, İzmir: 1993, s.11.

[6] Turgut Candan, Vergilendirme Yöntemleri ve Uzlaşma, 2.Basım, Ankara: Maliye ve Hukuk Yayınları, 2006, s. 260

SMMM ENSAR SELÇUK

13.02.2020







SON DAKİKA:

      ● Basit Usûlde Vergilendirilenler İçin Beyan Dönemi
      ● ÖN MUHASEBE UYGULAMA REHBERİ KİTABI ÇIKTI!!!
      ● Binek Otomobil Amortisman ve Giderlerine Getirilen Sınırlamalar
      ● Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ. (Seri No:30)
      ● Sağlık Kurulu'nun Ara Kararı Nedeniyle Kontrol Muayene Raporu Gecikenlere Kolaylık
      ● İNSTAGRAM HESABIMIZ
      ● ÜCRETSİZ BİLGİLENDİRME ABONELİĞİ
      ● Emeklilik Tarihiniz Mayıs 2024
      ● Hizmet Borçlanma Tutarları Ezbere Yapılmaz!
      ● Döviz Pozisyonunu Etkileyen İşlemlere Ait Veri Bildiriminin Yapılması
      ● 2020 Agi Asgari Geçim İndirimi Ne Kadar
      ● 2020 Yılında İşçi Başına 75 TL Asgari Ücret Desteğinin Ayrıntıları
      ● Staj Sigortası Borçlanmaya Engel Olur Mu?
      ● KOBİ'ler ve SMMM’lerden Maliye'ye Açık Mektup
      ● 55 Yaşı Doldurmanız Gerek



 
Yasal Uyarı

 
 

 

 

  ▼ Yayınlanan En Son  Mevzuatlar   (Sitenize ekleyebilirsiniz)

Copyrıght  © 2005-2016 www.muhasebenet.net www.muhasebenet.com. Her hakkı saklıdır.