|
TÜRK PETROL KANUNU
|
Kanun No.
5574 |
|
Kabul Tarihi
: 17/1/2007
|
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1-
Bu Kanunun amacı, ülke petrol kaynaklarının hızlı,
sürekli ve etkili bir şekilde aranmasını,
geliştirilmesini ve üretilmesini sağlamaktır. Bu
Kanun, Türkiye'de petrol arama ve üretim
faaliyetlerinin düzenlenmesi, yönlendirilmesi,
teşvik edilmesi, denetlenmesi, arama ve üretim için
gerekli bilgilerin ve verilerin toplanması,
değerlendirilmesi ve kullanıma sunulmasına ilişkin
usûl ve esasları kapsar.
Tanımlar
MADDE 2-
Bu Kanunun uygulanmasında;
1- Devlet: Türkiye Cumhuriyeti
Devletini,
2- Bakanlık: Enerji ve Tabiî
Kaynaklar Bakanlığını,
3- Bakan: Enerji ve Tabiî
Kaynaklar Bakanını,
4- Genel Müdürlük: Petrol
İşleri Genel Müdürlüğünü,
5- Genel Müdür: Petrol İşleri
Genel Müdürünü,
6- Şahıs: Gerçek veya tüzel
kişileri,
7- a) Ham petrol: Yerden çıkan
veya çıkarılabilen sıvı haldeki doğal
hidrokarbonları,
b) Doğal gaz: Yerden çıkan
veya çıkarılabilen gaz halindeki doğal
hidrokarbonları,
c) Gaz hidrat: Yerden çıkan
veya çıkarılabilen metan gazını hapseden su buzundan
oluşan doğal hidrokarbonları,
ç) Petrol: (a), (b) ve (c) alt
bentlerinde tanımlanan doğal hidrokarbonları,
8- Petrollü arazi: İşletmeye
elverişli miktarda bir petrol varlığının
belirlendiği arz parçasını,
9- a) Petrol bulgusu: Yapılan
arama faaliyetleri sırasında bir petrol varlığının
tespit edilmesini,
b) Keşif: İşletmeye elverişli
bir petrol birikiminin bulunmasını,
10- a) Araştırma: Petrol
aramak üzere arazinin, yerden ve havadan topografik,
jeolojik, jeofizik, jeokimyasal ve benzer
yöntemlerle veri toplanarak incelenmesi, arama
sondajları hariç jeolojik bilgi edinmek için
sondajlar yapılması işlemlerini,
b) Arama sondajı: Petrol
bulmak amacıyla yapılan sondajları,
c) Tespit sondajı: Petrollü
arazinin boyutunu tespit etmek üzere sınırlı sayıda
yapılan sondajları,
ç) Arama: (a), (b) ve (c) alt
bentlerindeki faaliyetlerin tümünü,
11- Geliştirme: Petrollü
arazinin değerlendirilmesi için gerektiği kadar kuyu
açılmasını, yer üstü tesislerinin, taşıma hatlarının
ve yer üstü depolarının kurulmasını,
12- a) Üretim sondajı:
Petrollü arazide üretim amacıyla yapılan sondajları,
b) Atık su kuyusu: Petrollü
araziden yapılan üretim sırasında ortaya çıkan atık
suyun rezervuara basılması için açılan veya bu
amaçla kullanılan kuyuları,
c) Enjeksiyon kuyusu: Petrollü
araziden yapılan üretimi artırmak üzere rezervuara
gaz veya sıvı basılması için açılan veya bu amaçla
kullanılan kuyuları,
ç) Üretim: Üretim sondajı,
atık su kuyusu, enjeksiyon kuyusu ile geliştirme
faaliyetlerini ve petrolün çıkarılmasını, ön
işlenmesi ile saha dahilinde veya civarında bulunan
depolara, iletim hattına veya rafineriye boru hattı
ve diğer vasıtalarla taşınmasını ve depolanmasını,
13- Üretim artırma yöntemi:
Üretim yapılan bir sahada, rezervuardaki petrolün
akışkanlığını artırmak ve/veya, azalmakta olan
rezervuar enerjisinin artırılması maksadıyla itim
desteği sağlanarak ek üretim elde etmek üzere
kullanılan metotları,
14- Petrol birimi: 15,5
santigrat derecede ve 1 atmosfer basınç altında
ölçülen 158.984 litre ham petrolü veya 15,5
santigrat derecede ve 1 atmosfer basınç altında
ölçülen 1 metreküp doğal gazı,
15- Petrol işlemi: Arama,
üretim ile yurt içinde üretilen petrolün
satılmasını, bu işlemlerden herhangi biri için
lüzumlu enerji ve su tesisleri ile üretilen petrolün
saha içinde veya ana iletim hattı veya yakınındaki
rafineriye veya doğal gazın serbest tüketiciye
teslimine kadar taşınmasını sağlayan boru
hatlarının, bina, kamp ve diğer tüm tesislerle
teçhizatın inşasını, kurulmasını ve işletilmesini ve
bu faaliyetlere ilişkin malî, ticarî ve idarî
faaliyetleri,
16- Araştırma izni: Sınırları
belli bir alanda araştırma yapmak üzere Genel
Müdürlükçe verilen izni,
17- a) Arama ruhsatnamesi: Bu
Kanuna göre verilen petrol arama ruhsatnamesini,
b) Arama sahası: Bir arama
ruhsatnamesinin kapsadığı sahayı,
18- a) İşletme ruhsatnamesi:
Bu Kanuna göre verilen petrol üretim ruhsatnamesini,
b) İşletme sahası: Bir işletme
ruhsatnamesinin kapsadığı sahayı,
c) Üretim sahası: İşletme
sahası içindeki petrollü araziyi,
19- Kullanma hakkı: Bir petrol
işlemi ile ilgili araziyi kiralama ve bu arazi
üzerinde tesisi mümkün olan intifa ve irtifak
haklarını,
20- Araştırıcı: Araştırma izni
sahibini,
21- Arayıcı: Arama
ruhsatnamesi sahibini,
22- İşletmeci: İşletme
ruhsatnamesi sahibini,
23- Operatör: Bir arama
ruhsatnamesi veya işletme ruhsatnamesinde müştereken
petrol hakkı sahibi olan şirketlerin aralarında
yapacakları ve Genel Müdürlük tarafından da
onaylanan bir anlaşmaya göre bu şirketlerden petrol
işlemi yürütecek şirketi,
24- Müşterek temsilci: Petrol
hakkı sahibi şirketlerin birlikte göstereceği
temsilciyi,
25- Petrol hakkı: Bir
araştırma izninden veya arama ruhsatnamesinden veya
işletme ruhsatnamesinden doğan haklardan herhangi
birini,
26- Bölge: Bu Kanuna göre
belirlenmiş bir petrol bölgesini,
27- Açık saha: Bu Kanunun
hükümleri çerçevesinde aramaya, işletmeye veya
bunlar için başvuruya açık bulundurulan bir sahayı,
28- Tehlikeli fiil: Bir
işlemin yapılmasında, bunların yapıldığı mahalde
veya yakınında bulunan bir kimsenin ölümüne,
sakatlanmasına veya sağlığının bozulmasına, çevrenin
kirlenmesine sebep olan veya olabilecek nitelikte
bulunan bir fiil veya ihmali,
29- Arazi: Türkiye
Cumhuriyetinin topraklarını, iç sularını, kara
sularını ve bunların ötesinde sınırları uluslararası
hukuka uygun biçimde belirlenmiş kıta sahanlığı ve
münhasır ekonomik bölge alanlarını,
30- Kuyubaşı fiyatı: Ham
petrolün ve doğal gazın, üretim yerinden piyasa
fiyatının oluştuğu yere kadar getirilmesi için
gerekli nakliye, depolama ve sigorta masrafları ile
vergilerin; ham petrol için 5015 sayılı Petrol
Piyasası Kanununda tanımlanan piyasa fiyatından,
doğal gaz için ise toptan satış fiyatından düşülmesi
ile elde edilen fiyatı,
31- Arama giderleri: Ekonomik
ömrü bir yıldan fazla olan malzeme ve tesisat
giderleri hariç, arama faaliyetleri için yapılan
masrafları,
32- a) Sondaj fer'i giderleri:
Ekonomik ömrü bir yıldan fazla olup tesis edilmemiş
veya kullanılmamış olan veya tesisinden veya
kullanılmasına başlanmasından itibaren bir sene
sonunda kullanılabilecek durumda olan veya hurda
halinde olan tesisat veya malzeme masrafları hariç
olmak üzere kuyu açma, temizleme, derinleştirme,
bitirme veya bu işlemlere hazırlık için ve bunlara
ilişkin olarak yapılan tüm işçilik, yakıt, tamir,
bakım, nakliye, ikmal, kira ve malzeme masraflarını,
b) Ülke ekonomisi yönünden
verimi olmayan kuyuların açılma giderleri: Sondaj
aletleri ve benzeri teçhizat hariç olmak üzere
sondaj fer'i giderleri ile üretim bakımından
ekonomik olmayan kuyuların açılmasında kullanılan
veya gerekli olan herhangi bir maddi ekonomik değer
için yapılan masrafları,
33- Devlet hakkı: Bir işletme
ruhsatnamesinde bir petrol işlemi yapma hakkına
karşılık hektar başına Devlete ödenen meblağları,
34- Devlet hissesi: Üretilen
petrol üzerinden Devlete verilecek hisseyi,
35- a) İktisadi kıymetler:
Menkul ve gayrimenkul malları, sınaî hakları, menkul
kıymetleri ve bunlarla ilgili her türlü hak ve
menfaatleri,
b) Sermaye mevcutları esası:
Hak sahibinin, Türkiye'deki işlemi ile ilgili olarak
kullanmaya tahsis ettiği sermaye mevcutlarının 213
sayılı Vergi Usul Kanununa göre hesaplanmış
kıymetini,
c) Sermaye mevcutları: 213
sayılı Vergi Usul Kanununda değerlendirme ölçüleri
gösterilen ekonomik işletmelere dahil kıymetler ile
ilgili petrol hakkı sahibinin aynı Kanun hükümleri
gereğince sermaye hesabına alıp aktifleştirdiği
arama giderleri, sondaj fer'i giderleri ve yurt
ekonomisi yönünden verimi olmayan kuyuların açılma
giderlerini,
36- Malzeme: Petrol dahil,
gerek ham gerek yarı mamûl yahut mamûl tüm eşya,
teçhizat, alet, edevat, makine, nakil vasıtaları,
tüm diğer vasıtalar ve bunlara ait yedek parçaları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Mülkiyet ve Takdire Esas
Olan Kıstaslar ile Yasaklar ve Özel Hükümler
Mülkiyet ve takdire esas
olan kıstaslar
MADDE 3-
Türkiye'deki petrol kaynakları Devletin hüküm ve
tasarrufu altındadır.
Bir petrol hakkının elde
edilmesi için yapılan başvurunun
değerlendirilmesinde, başvurunun mevzuata uygunluğu,
başvuranın malî yeterliliği, taahhüt edilen iş ve
yatırım programının Kanunun amacını diğer
başvurulara nazaran daha kısa sürede yerine getirme
özelliği dikkate alınır. İş ve yatırım programı ile
Kanunun amacını en kısa sürede yerine getirmeyi
taahhüt eden başvuru kabul edilir.
Yasaklar ve özel hükümler
MADDE 4-
Bu Kanuna göre araştırma izni, arama ruhsatnamesi ve
işletme ruhsatnamesi alınmadan hiçbir petrol işlemi
yapılamaz.
Başka bir kanuna göre alınmış
herhangi bir hak, bu hakkın sahibine bir petrol
işlemi yapma hakkını vermez.
Petrol işlemi sona ermiş
bulunan petrol hakkı sahibi, petrol işlemi için
kullandığı araziyi üç ay içerisinde ıslah etmekle
yükümlüdür. Bu süre yetersiz kalırsa Genel
Müdürlüğün onayı ile altı ay uzatılabilir. Petrol
hakkı sahibi bu mükellefiyetini yerine getirmekten
kaçınırsa, mükellefiyet, petrol hakkı sahibinin nam
ve hesabına petrol hakkı sahibinin mevcut
teminatından karşılanarak, teminatın yetmemesi
halinde ise petrol hakkı sahibine rücu edilerek
Genel Müdürlük tarafından yaptırılır.
Petrol hakkı sahibi, üzerinde
işlem yaptığı arazinin maliki veya zilyedi bulunan
şahsa, araziye verdiği zararı ve bu şahsın mahrum
kaldığı ürün bedelini veya işletme kazancını
ödemekle mükelleftir.
Bu Kanundaki esaslara uygun
olmak şartıyla, sermaye şirketlerine veya yabancı
devletler mevzuatına göre sermaye şirketi
niteliğinde bulunan özel hukuk tüzel kişilerine
araştırma izni, arama ruhsatnamesi ve işletme
ruhsatnamesi verilir. Türkiye Petrolleri Anonim
Ortaklığı petrolle ilgili, araştırma izni, arama
ruhsatnamesi ve işletme ruhsatnamesi haklarını
bizzat veya idaresine ve sermayesine hâkim olduğu
uzman kuruluşlar aracılığı ile kullanır veya bu
Kanun hükümleri dahilinde bu kuruluşlara
devredebilir.
Araştırma izni, arama
ruhsatnamesi ve işletme ruhsatnamesi, sahibine bu
Kanuna veya başka bir kanuna göre girilmesi veya
bulunulması yasak olan bir yere girme veya o yerde
bulunma hakkını vermez. Petrol hakkı sahibi,
işleminde veya bu işlemi dolayısıyla tehlikeli fiil
oluşturamaz, oluşmasına izin veremez.
Araştırma izni, arama veya
işletme ruhsatlarının alınmasından önce, petrol
işlemleri esnasında doğabilecek zarar ve ziyanı
karşılamak üzere, Genel Müdürlükçe tespit edilecek
teminatın verilmesi zorunludur. Teminat miktarları
Genel Müdürlükçe Üretici Fiyatları Endeksinin (ÜFE)
yıllık artışı oranında her yıl ocak ayında yeniden
belirlenir. Petrol hakkı sahibi teminatını, yeni
belirlenen tutarlara iki ay içinde tamamlar. Buna
uymayan petrol hakkı sahibinin araştırma izni, arama
ruhsatnamesi veya işletme ruhsatnamesi iptal edilir.
Bir petrol işlemini tehdit
eden şartlar oluştuğunda, petrol hakkı sahibi Genel
Müdürlüğü ve etkilenebilecek diğer petrol hakkı
sahiplerini derhal haberdar eder ve tehdidin
mahiyeti ile bunu önlemek üzere alınmakta olan
tedbirleri bildirir. Genel Müdürlük alınmış ve
alınacak olan tedbirleri yetersiz gördüğü takdirde,
petrol hakkı sahibinden ilave tedbirler almasını
isteyebilir.
Petrol hakkı sahibi olacak
özel hukuk tüzel kişileri 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanunu hükümlerine tâbidir. Türkiye'de petrol hakkı
sahibi olacak ve yabancı devletler mevzuatına göre
sermaye şirketi niteliğinde bulunan özel hukuk tüzel
kişileri, Türk parasının kıymetini koruma hakkındaki
mevzuata göre Türkiye'deki faaliyetleri bakımından
Türkiye'de yerleşik sayılırlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Görevler, Gelirler, Bütçe
ve Malvarlığı ile Koordinasyon
Görevler
MADDE 5-
Bu Kanunda belirtilen görevler, Bu Kanunla
yürürlükten kaldırılan 6326 sayılı Petrol Kanunu ile
kurulmuş olan ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve
Kontrol Kanununda yapılan düzenleme ile genel
bütçeli bir idare olarak belirlenen Petrol İşleri
Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. Genel
Müdürlüğün merkezi Ankara'dadır.
Genel Müdürlüğün görevleri
şunlardır:
a) Petrol faaliyetleri ile
ilgili konularda ülke stratejisi ve politikalarını
belirlemek için gerekli çalışmaları yapmak.
b) Bu Kanunda amaçlandığı
şekilde ülkemiz petrol kaynaklarının ortaya
çıkarılarak hızlı, sürekli ve etkili bir şekilde
değerlendirilmesini sağlamak, petrol arama ve
üretimi ile ilgili bilgileri toplamak, tanıtım ve
pazarlama faaliyetlerinde bulunmak.
c) Yerli ve yabancı
girişimcilerin yatırım yapmalarını özendirecek
ortamı sağlamak.
ç) Yerli ve yabancı
yatırımcıların petrol arama ve üretim yatırımlarını,
bir program dahilinde rekabetçi, şeffaf, güvenli ve
istikrarlı bir ortam içerisinde yapmalarını temin
etmek.
d) Petrol açısından potansiyel
olarak tespit ettiği sahaları ilanla açık artırmaya
çıkarıp arama ruhsatı vermek.
e) Ülkemizin üye ve taraf
olduğu uluslararası örgüt ve organizasyonların
getirdiği yükümlülüklere ilişkin, Genel Müdürlüğün
faaliyet alanına giren konulardaki işlemleri
yürütmek.
f) Şirketlerin petrol hakkı
sahibi olmak için yapmış oldukları başvuruları
incelemek.
g) Araştırma izni, arama ve
işletme ruhsatnamesi vermek ve bunlarla ilgili diğer
işlemleri yapmak.
ğ) Petrol hakları ile ilgili
petrol sicil kayıtlarını tutmak.
h) Petrol arama ve üretim
faaliyetlerinin takip ve denetimini yapmak.
ı) Petrol hakkı sahibi
şirketlerin faaliyetleri ile ilgili her türlü bilgi
ve verilerin Genel Müdürlük arşivlerine intikalini
sağlayarak kullanıma açmak.
i) Devlet hakkı ve hissesi ile
ilgili işlemleri yapmak.
j) Petrol hakkı sahibi
şirketlerin petrol işlemlerinde kullandıkları
malzeme ile ilgili ithalat, ihracat ve devir
işlemlerini gerçekleştirmek.
k) Petrol hakkı sahipleri ile
diğer kamu kurum ve kuruluşları arasında
koordinasyonu sağlamak.
l) Bu Kanun kapsamındaki diğer
görevleri yapmak.
Gelirler ve giderler
MADDE 6-
a) Petrol Araştırma Merkezi, Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumu ve benzeri araştırma ve
test kurumlarıyla yapılan ortak çalışmalardan elde
edilen gelirler,
b) Üretim, arama ve tespit
kuyuları verileri ile jeofizik, detay jeolojik ve
laboratuvar verileri ve 11 inci maddenin üçüncü
fıkrasına göre açık hale gelen verilerin satış
gelirleri,
c) Açık sahaların
ruhsatlarının satış gelirleri,
ç) Araştırma izni gelirleri,
d) İrat kaydedilen teminatlar,
genel bütçeye gelir
kaydedilir. Petrol arama ve üretim faaliyetlerine
ilişkin araştırma, geliştirme ve denetim
faaliyetlerinin yürütülebilmesi için, Petrol İşleri
Genel Müdürlüğü bütçesinde gerekli ödenek öngörülür.
Petrol faaliyetlerinin
incelenmesi ve denetimleri için görevlendirilen
personele 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre hak
ettikleri gündelikleri iki kat olarak ödenir.
Koordinasyon
MADDE 7-
Genel Müdürlüğe yapılan bir başvuru, diğer bir kamu
kurumunun yetki alanına giren bir hususu içeriyor
ise başvuru hakkında karar alınmadan önce ilgili
kurumun onayı alınır. İlgili kurumlar, bu talepleri
öncelik ve ivedilikle inceleyerek kırkbeş gün içinde
sonuçlandırırlar. Bu süre içerisinde
sonuçlandırılmayan taleplere muvafakat verilmiş
sayılır. Ancak uygulamada çıkabilecek sair
sorunların çözümü için ilgili bakanlıkların
temsilcileri, Bakanlık Müsteşarı başkanlığında
toplanarak 1 inci maddede yazılı amacı sağlamak için
gerekli tedbirleri alır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İtiraz, Tahkikat Usûlleri,
Tescil ve İlan
İtiraz ve tahkikat usûlleri
MADDE 8-
Bu Kanun hükümlerine göre alınmış veya alınacak olan
tüm haklarda başvuru veya hak sahipleri arasında
çıkacak ihtilafların Genel Müdürlük tarafından
müzakere ve sulh yolu ile halline çalışılır. Başvuru
ve petrol hakkı sahipleri, Genel Müdürlük tarafından
alınan ve başvuru, araştırma izni, arama
ruhsatnamesi ve işletme ruhsatnamesinden doğan
haklarına tesir eden kararlara karşı bu Kanun
hükümleri çerçevesinde kararın kendisine tebliğ
tarihinden itibaren yirmi gün içinde Bakana itiraz
edebilirler.
Bakan ve Genel Müdür bu
Kanunun kendilerine verdiği görevi yaparken lüzumlu
gördükleri her türlü soruşturmayı yapmaya veya
yaptırmaya, delilleri tetkike ve soruşturma ile
ilgili petrol müesseselerinin bütün işlem, hesap ve
kayıtlarını tetkike, petrol işlemi ve tesisatını
denetlemeye yetkilidirler. Tahkikatta takip edilecek
usûl ve esaslar yönetmelik ile belirlenir.
Bakan, kendisine itiraz yolu
ile intikal eden ihtilafları en geç otuz gün içinde
karara bağlar ve bu karar en geç onbeş gün içinde
ilgililere tebliğ edilir. Bakan kararlarına karşı
açılacak davalara Danıştayca bakılır. Danıştay bu
davaları öncelikle karara bağlar.
Genel Müdürlüğün petrol hakkı
ile ilgili kesinleşen kararlarının onbeş gün içinde
Resmî Gazetede ilan edilmesi zorunludur.
Tescil ve ilan
MADDE 9-
Genel Müdürlük petrol sicili tutar ve petrol
siciline yönetmelik hükümleri çerçevesinde aşağıdaki
hususlar kaydedilir:
a) Araştırma izni, arama
ruhsatnamesi ve işletme ruhsatnamesi almak için bu
Kanuna uygun olarak yapılan tüm başvurular.
b) Araştırma izni, arama
ruhsatnamesi ve işletme ruhsatnamesi verilişi ve
bunlardaki değişiklikler, bunların ve araştırma
izinlerinin her ne şekilde olursa olsun sona
erişleri.
c) Arama ruhsatnamesi, işletme
ruhsatnamesi ve bunlardan doğan petrol hakları
üzerinde tesis edilecek haklar.
ç) Arama ruhsatnamesi, işletme
ruhsatnamesi ve bunlardan doğan petrol haklarının
veya bunlar üzerindeki hakların devri ve bütün
bunlar üzerine konulacak şartlar ve kısıtlar.
d) Yönetmelikte petrol
siciline kaydedileceği gösterilen diğer hususlar.
Birinci fıkranın (c) ve (ç)
bentlerindeki hususların kabul ve tescili talebi,
Genel Müdürlük tarafından öncelikle değerlendirilir
ve başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde
karara bağlanır. Petrol siciline kaydedilmesi
gereken hususlar hakkında diğer kanunların sicile ve
tescile ait hükümleri uygulanmaz. Petrol hakkı
sahibi olmak için yapılacak başvuruların usûlü
başvuruya eklenecek belgelerin nitelik ve kapsamı,
petrol sicilinin ne şekilde tutulacağı, tadil ve
terkin edileceği gibi hususlar yönetmelikle
düzenlenir. Yönetmeliğe uygun olmayan başvuru,
itiraz, rapor ve belgeler sahibine herhangi bir hak
sağlamaz.
Yönetmelik ve tadilleri,
bölgelerin tayin ve tadilleri, açık sahaların
tespit, tadil ve kapanmaları, araştırma izni
kararları hariç başvurular hakkında verilen
kararlar, bir arama veya işletme ruhsatnamesinin
verildiği, tadil veya devri, sona erdiği, arama ve
işletme ruhsatnameleri üzerinde tesis olunan diğer
haklar ve kısıtlar, kanun ve yönetmeliğe göre ilanı
gereken diğer hususlar Genel Müdürlük tarafından
Resmî Gazetede ilan edilir. Resmî Gazetede ilan
tebligat mahiyetindedir; ancak bu Kanunun veya
yönetmeliğin özel tebligatı gerektiren hükümleri
saklıdır.
Resmî Gazetede ilan edilen
herhangi bir hususun yayım tarihi; bu ilanda aksine
hüküm bulunmadıkça, yürürlük tarihi olarak kabul
edilir. Kendilerine hususi tebligat yapılmamış
şahıslar için arama veya işletme ruhsatnamelerinin
başlangıç, uzatma, tadil, devir ve sona erme
tarihleri de bu husustaki kararların yayım
tarihleridir.
Arama ve işletme
ruhsatnameleri ve bunlardan doğan petrol hakları ve
bu petrol haklarının arama veya işletme sahasının
herhangi bir parçasına karşılık gelenleri, petrol
siciline kaydedilmekle birlikte, gayrimenkuller
üzerinde yapılabilecek satış, rehin ve benzeri
akitlere, bu Kanunda yazılı şartlar çerçevesinde
konu olabilirler.
Bir petrol hakkının
kullanılmasını gerektiren ve bu Kanun çerçevesinde
tescil edilmiş bulunan bir hakkın sahibi, kendi
hakkının oranında petrol hakkına sahip ve
yükümlülükleriyle sorumlu olur. Bir arama veya
işletme ruhsatnamesi veya bunlardan doğan petrol
haklarından herhangi birinin hissedarları, hisseleri
oranında bu Kanunun verdiği hak ve sorumluklara
sahip olur.
Haciz ve ihtiyati tedbirler
hariç olmak üzere birinci fıkranın (c) ve (ç)
bentlerindeki haklar ve şartlar, Genel Müdürlükçe
kabul edilip petrol siciline kaydedilmedikçe Genel
Müdürlüğe ve üçüncü şahıslara karşı hüküm ifade
etmez.
Beşinci ve altıncı
fıkralardaki hükümlerin uygulanacağı petrol hakları
ve altıncı fıkrada belirtilen hak sahiplerinin,
hissedarları veya temsilcilerinden birinin
sorumluluklarını yerine getirmemesinin diğer hak
sahipleri ve hissedarlar hakkında oluşturacağı
sonuçlara ait hükümler yönetmelik ile belirlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Tebligat, Kayıtlar,
Raporlar ve Faaliyetlerin Denetimi, Bölgeler ve Açık
Sahalar
Tebligat
MADDE 10-
Bu Kanuna göre hak talep eden şahıslar, Türkiye'de
adres göstermeye mecburdur. Adres göstermeyenlere
araştırma izni, arama ve işletme ruhsatnamesi
verilmez.
Araştırıcı, arayıcı,
işletmeci; araştırma izni, arama ve işletme
ruhsatnamesini elde ettiği tarihten itibaren otuz
gün içinde Türkiye'de yerleşik bir temsilci ve bunun
kanunî ikametgâhını, 2 nci maddenin birinci
fıkrasının (24) numaralı bendinde tanımlanan
müşterek temsilciyi ve kanunî ikametgâhını ve
bunlara ilişkin ikametgâh ve temsilci
değişikliklerini otuz gün içinde Genel Müdürlüğe
bildirmeye mecburdur. Bu hususlar petrol siciline
kaydedilerek tescil edilir. Petrol siciline tescil
edilmiş adreste yerleşik temsilciye ve/veya müşterek
temsilciye yapılan tebligat petrol hakkı sahibine
yapılmış sayılır. Tebligatlar, 7201 sayılı Tebligat
Kanununa göre yapılır.
Kayıtlar, raporlar ve
faaliyetlerin denetimi
MADDE 11-
Petrol hakkı sahibi, yönetmeliğin gerektirdiği
kayıtları ve hesapları tutmak, numuneleri
yönetmelikte belirtilen şekillerde saklamak, işlemin
kapsam ve sonuçlarına ait bilgileri numunelerle
birlikte yönetmelikte belirlenen süre, şekil ve
nitelikte Genel Müdürlüğe vermekle yükümlüdür.
Bu Kanunun uygulanması ile
görevli kamu personeli veya bunların temsilcileri
petrol işlemini, işlem esnasında elde edilen
verileri ve numuneleri, tüm belgeleri ve muhasebe
kayıtlarını denetlemeye, kontrol etmeye ve gerekli
gördükleri verileri ve numuneleri ve herhangi bir
kaydın, hesabın, raporun ve belgenin suretini almaya
ve petrol işleminin normal seyrini aksatmaksızın
incelemeler ve testler yapmaya yetkilidir. Petrol
hakkı sahibi, bu fıkra gereğince yetkilerini
kullandıkları sırada görevlilere yardım etmekle
yükümlüdür. Bu konu ile ilgili çalışma usûl ve
esasları yönetmelikle belirlenir.
Kamu görevlileri, kanunun
verdiği yetkiler nedeniyle, işlemlere ilişkin
öğrendikleri malî ve teknik nitelikteki sırları,
petrol hakkı sahibinin rızası olmadıkça gizli
tutmakla yükümlüdürler. Ancak, arama ruhsatnamesi
sahasında açılan sondaj kuyularına ilişkin bilgi ve
veriler ile jeofizik, detay jeolojik ve laboratuvar
bilgi ve verileri ruhsatname süresinin sonunda,
işletme ruhsatnamesi sahasında açılan sondaj
kuyularına ilişkin bilgi ve veriler ruhsatnamenin
yürürlük tarihinden itibaren beşinci yılın sonunda,
araştırma izni kapsamında elde edilen bilgiler ise
sekizinci yılın sonunda açık hale gelir. Vergi Usul
Kanunundaki özel hükümler saklıdır. Genel
mahiyetteki teknik, malî ve jeolojik bilgilerle kuyu
yerleri, sondaj kesitleri, muhafaza boruları
kayıtları ve genel üretim ve satış rakamları sır
sayılmaz.
Bölgeler ve açık sahalar
MADDE 12-
Türkiye arazisi, bu Kanun
bakımından kara ve deniz bölgeleri olarak ikiye
ayrılır. Kara ve deniz bölgelerini ayıran sınır kıyı
çizgisidir. Deniz bölgeleri karasuları içi ve
karasuları dışı olmak üzere ikiye ayrılır.
Karasuları dışı denizlerde araştırma izni, arama
ruhsatnamesi ve işletme ruhsatnamesi verilmesi,
devri ve süre uzatımları 16 ncı maddede belirlenmiş
haklardan az olmamak üzere Bakanlar Kurulunun iznine
tâbidir. Bu alanlar, Bakanlar Kurulu kararıyla
tamamen veya kısmen aramaya ve işletmeye
kapatılabilir, tadil edilebilir veya kapatılan bir
alan tekrar açılabilir. Bu maddeye göre verilen
kararlar müktesep hakları ihlâl edemez. Askerî yasak
bölgeler ile güvenlik bölgelerinde yapılacak
işlemlerle ilgili izin verilmeden önce Genelkurmay
Başkanlığının olumlu görüşü alınır.
İKİNCİ KISIM
Arama ve Üretim
BİRİNCİ BÖLÜM
Araştırma İzni, Arama
Ruhsatnamesi, İşletme Ruhsatnamesi ile Devlet Hakkı
Araştırma izni
MADDE 13-
Genel Müdürlük, araştırma izni için yapılan
başvuruyu uygun bulduğu takdirde, belirli bir süreyi
kapsamak üzere, talep edilen izni altmış gün içinde
verir. İzin talep edilen sahanın bir kısmında
araştırma izni, arama ruhsatnamesi veya işletme
ruhsatnamesi verilmiş olması araştırma izni
verilmesini engellemez. Ancak araştırıcı, işlem
yapmakta olan diğer bir petrol hakkı sahibinin
rızası olmadan sürmekte olan sondaj ve benzeri saha
etütlerinin yapıldığı yerlere giremez. Araştırma
izni sahibi, araştırma alanının hektarı başına bir
defaya mahsus olmak ve ödeme şekilleri yönetmelikle
belirlenmek üzere 50 Yeni Kuruş ücret ödemekle
yükümlüdür. Bu tutarlar her yıl Genel Müdürlükçe
yeniden tespit edilir. Araştırma sonucu elde edilen
bilgiler Genel Müdürlüğe de verilir ve Genel
Müdürlük sekiz yıl süre ile bu bilgileri gizli
tutar. Genel Müdürlük ve başvuru sahibi arasında bu
Kanun hükümlerine aykırı olmamak üzere mutabık
kalınan diğer hususlar, araştırma izninin bir ekini
teşkil eder. Bu konuyla ilgili usûl ve esaslar
yönetmelikle düzenlenir.
Arama ruhsatnamesi
MADDE 14-
Bu Kanun hükümlerine göre bir arama ruhsatnamesi,
sahibine arama sahasında; arama yapmak, petrol
imkânlarını tespit amacıyla arama sahası dışında
araştırmada bulunmak, keşif başvurusunda bulunmak
üzere, bulduğu petrollü alanları geliştirerek bu
sahadan petrol üretmek, bir keşfin Genel Müdürlükçe
tescilinden sonra işletme ruhsatnamesi almak
haklarını verir.
Bir arayıcı tespit ettiği bir
petrol bulgusundan ve keşiften Genel Müdürlüğü
haberdar etmeye mecburdur. İhbarın zamanı ve şekli
yönetmelikte gösterilir. Bir arama sahasında yapılan
bir keşiften sonra dördüncü fıkrada belirtilen
yönetmelikte yer alan şartlar veya 26 ncı maddede
belirtilen şartlar gerçekleşmedikçe, arayıcı sahayı
geliştirmek ve üretime başlamakla yükümlüdür. Bu
takdirde arayıcı, üretilen petrol bakımından, bir
işletmecinin tüm yükümlülüğüne tâbidir. Arayıcı
kendi arama sahaları dahilinde yöre halkının
yaşamını zora sokmayacak, doğaya ve çevreye zarar
vermeyecek ve bunları tehlikeye atmayacak şekilde
petrol işlemi için gerekli tesis ve ekipmanı
kurabilir.
Arama ruhsatnamesi alınması
için, yönetmelik hükümlerine uygun olarak Genel
Müdürlüğe başvurulur. Ruhsatname süresince yıllar
bazında gerçekleştirilecek minimum iş programı ve
malî yatırım programı 16 ncı maddenin birinci
fıkrasında sözü edilen doksan günlük süre içinde
Genel Müdürlüğe verilir.
Başvuru sahibi, ruhsat
başvurusunda vermiş olduğu iş programı için gerekli
malî yatırımın % 2’si kadar teminat verir. İş ve
malî yatırım programının yıllık bazda
gerçekleştirilmesi halinde buna karşılık gelen
teminat tutarı petrol hakkı sahibine iade edilir. Bu
konu ile ilgili usûl ve esaslar yönetmelik ile
düzenlenir. Ancak, taahhüt edilen programın bir
sonraki yıl yerine getirilmesine izin vermek üzere,
kabul edilebilecek meteorolojik ve teknik
kısıtlamalar yönetmelikte belirtilir.
Arşiv bilgileri
MADDE 15-
Genel Müdürlüğün arşivinde oluşmuş ve oluşacak ve 11
inci maddenin üçüncü fıkrasına göre açık hale gelen
bilgi ve verilerin pazarlanması ve satışı işlemi ile
bu bilgilere ve verilere bağlı olarak potansiyel
tespit edilen ruhsatsız alanların açık artırma
yoluyla ruhsatlandırılması işlemi Genel Müdürlükçe
gerçekleştirilir. Arşiv bilgilerinin ücret karşılığı
ilgililerin kullanımına sunulması ve açık artırma
yoluyla ruhsatlandırılması işlemlerine ilişkin usûl
ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Başvuru ve ruhsatlandırma
usûlü
MADDE 16-
Petrol aramalarına açık bir sahaya yapılan ilk arama
ruhsatnamesi başvurusunun kapsadığı alan ilan
edilir. Bu ve sonraki başvuruların içeriği ilan
tarihini takip eden doksan gün gizli tutulur. Bu
süre içinde yapılan ve aynı arazi parçasını tamamen
kapsayan başvurular, 3 üncü madde çerçevesinde
birlikte değerlendirilir. Bu süre içinde yapılan ve
aynı arazi parçasını kısmen kapsayan arama
ruhsatnamesi başvuruları ile doksan günden sonra
yapılan ve aynı arazi parçasını kısmen veya tamamen
kapsayan arama ruhsatnamesi başvuruları
değerlendirmeye alınmaz. Ancak, bu alanla kısmen
çakışan müracaatların bu alan dışında kalan
kısımları için yapılacak başvurular yukarıdaki gibi
değerlendirilir. Reddedilen arama ruhsatnamesi
başvuru sahasına veya terk edilen veya feshedilen
bir arama sahasına, ret veya terk veya fesih
keyfiyetinin kesinleşip Resmî Gazetede ilanını
takiben yapılacak başvurular hakkında da bu hükümler
uygulanır.
Doksan gün sonunda Genel
Müdürlükçe değerlendirmeye alınan başvurular en geç
altmış gün içinde sonuca bağlanır.
Bir arama sahası karalarda 100
000, denizlerde 1 000 000 hektardan fazla olamaz.
Arama sahaları kara, karasuları, münhasır ekonomik
bölge sınırları ve kıyı çizgileri dışında
kuzey-güney ve doğu-batı istikametindeki doğru
hatlarla çevrilir. Bu sahaların en ve boy oranı,
diğer sahalarla komşuluğu ve birleşimi bakımından
yönetmelik hükümlerine uygun olmalıdır.
Bir arama ruhsatnamesinin
süresi, karalarda beş, denizlerde sekiz yıldır. Bir
arama sahasında karada beş yıl ve denizde sekiz yıl
sonunda, 14 üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre
verilmiş olan minimum iş programının
gerçekleştirilmeyen kısmına tekabül eden yatırım
tutarının % 2'si irat kaydedilir. Petrol hakkı
sahibi tarafından Genel Müdürlüğe yeni yatırım
tutarı ve bunun % 2'si tutarında teminat ile
birlikte en az bir sondaj programı verilmesi
halinde, bir arama ruhsatnamesinin süresi ihtiyaca
göre karalarda iki, denizlerde üç yılı aşmamak üzere
uzatılır. Uzatma süresi sonunda verdiği sondaj
programını yerine getirmeyen petrol hakkı sahibinin
ruhsatı iptal edilerek verilen teminat irat
kaydedilir. Ancak, sondaj programına başlamış veya
yerine getirmiş bir petrol hakkı sahibinin arama
süresini tekrar uzatma talebi, Genel Müdürlüğe
ikinci bir sondaj programı ve buna karşılık gelen
malî yatırım programının % 2'sini teminat olarak
vermesi halinde karalarda iki yıl, denizlerde üç yıl
olarak yerine getirilir. Uzatma süresi sonunda
verdiği sondaj programını yerine getirmeyen petrol
hakkı sahibinin ruhsatı düşürülerek, verilen teminat
irat kaydedilir. Bu madde hükümlerine göre yapılan
uzatmalar dahil, bir arama ruhsatnamesinin süresi
ilk yürürlük tarihinden itibaren karalarda dokuz
yıl, karasuları içi denizlerde ondört yıldan fazla
olamaz.
Bir arama sahasında petrol
bulgusuna rastlanır ise ve arama ruhsatnamesinin
kalan süresi petrol bulgusunun geliştirilmesi ve
keşif tescili için gerekli çalışmalara yetmediği
durumlarda, uygun bir programla uzatma talebinde
bulunulur. Bulgu tarihinden itibaren hesaplanmak
üzere; karalarda üç, denizlerde on yılı aşmamak
üzere arayıcının petrollü araziyi tespit etmesine
imkân verecek yeterli bir zamana kadar ruhsatname
süresi Genel Müdürlükçe uzatılabilir. Bu fıkraya
göre yapılacak uzatmadan sonra dördüncü fıkraya göre
tarif edilen uzatmalar verilmez. Bir arama sahasında
açılmakta olan bir arama kuyusunun bitirilmesi için
gerekli olan süre, arama ruhsatı süresini aşacak
durumda ise petrol hakkı sahibinin talebi üzerine
Genel Müdürlük tarafından uygun bir ek süre verilir.
İşletme ruhsatnamesi
MADDE 17-
İşletme ruhsatnamesi, işletmeciye ruhsatname
süresince arama ve üretim yapmak ve ürettiği petrolü
satmak haklarını verir. Her bir işletme
ruhsatnamesi, belirli bir petrollü arazi için
verilir.
Kara ve karasuları içinde
işletme sahaları kuzey-güney ve doğu-batı yönlerinde
doğru hatlarla çevrilir. Bu sahaların en ve boy
oranı, diğer sahalarla komşuluğu ve birleşimi
bakımından yönetmelik hükümlerine uygun olmalıdır.
Keşif yapmış bulunan
arayıcıya, arama ruhsatnamesinin verildiği tarihte
geçerli olan şartlarla işletme ruhsatnamesi verilir.
Başvuru dosyasında bu konu ile ilgili bulunacak
bilgi ve belgelerin ayrıntıları yönetmelikte
belirtilir. İşletme ruhsatnamesinden arta kalan
arama ruhsatnamesi alanı arama ruhsatnamesi
süresinin sonuna kadar devam eder.
Üzerinde arama veya işletme
hakkı bulunmayan bir saha, işletme ruhsatnamesi
verilmek üzere, Bakanlar Kurulu kararı ile
müzayedeye çıkarılabilir. İşletme ruhsatnamesi
evvelce müzayedeye çıkarılmış bulunan bir işletme
sahasının tamamı veya bir kısmı yine Bakanlar Kurulu
kararı ile müzayededen kaldırılabilir. Müzayede
kararı kaldırılmadıkça, müzayedeye çıkarılan bir
saha için arama ve işletme ruhsatnamesi verilemez.
Müzayede, Genel Müdürlük tarafından yönetmeliğe göre
yapılır. Bir sahanın müzayedeye çıkarılması, en
fazla teklifte bulunana verilmesi veya herhangi
bir teklifin kabul edilmesini gerektirmez.
Müzayedenin usûl ve esasları yönetmelikle
belirlenir.
Bir işletme ruhsatı,
yönetmeliğe göre alınacak iş ve malî yatırım
programı dikkate alınarak yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren, başvuru sahibinin talebine göre otuz yıl
için verilir. Ancak, üretimin iki yıldan fazla
durması halinde ruhsat iptal edilir. İşletme
ruhsatı, süresi sonunda üretim programının uygun
görülmesi halinde, her seferinde onar yılı geçmemek
üzere uzatılır.
Bu Kanuna göre işletme
ruhsatnamesi sahibine talebi halinde işletme
ruhsatnamesine eklenmek şartı ile ürettiği petrolü,
boru hattı ve diğer nakil vasıtalarıyla taşıması
için taşıma izni verilir.
Devlet hakkı
MADDE 18-
İşletmeci; hakkının yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren bir yıl içinde, işletme sahasının
sınırlarını yönetmelikte belirtildiği şekilde, sınır
noktalarıyla işaretlemekle, işletme sahasının
sınırlarının değiştirilmesi halinde, bu değişikliğin
yürürlüğe girdiği tarihten sonra dört ay içinde
işletme sahasının yeni sınırlarını işaretlemekle ve
işletme sahasının sınır noktalarını korumakla
yükümlüdür.
İşletmeciler, her işletme
ruhsatı için hektar başına yılda 1 YTL Devlet hakkı
ödemekle yükümlüdür. Denizlerde bu miktar dörtte bir
oranında tahsil edilir. Bu miktarlar Genel
Müdürlükçe Üretici Fiyatları Endeksinin (ÜFE) yıllık
artışı oranında her yıl ocak ayında yeniden
belirlenir.
İşletme sahaları kısmen veya
tamamen aynı petrollü arazi içinde bulunan
işletmecilerin, işlemlerini birleştirme talepleri
ivedilikle karara bağlanır. Bu suretle birleşen
işletmeciler birleşme haricinde kalan sahaları için
ödemekle yükümlü oldukları Devlet hakkına ilaveten,
birleştirilmiş petrollü arazi üzerinden aralarında
tayin ve tespit edecekleri oranlarda Devlet hakkı
ödemekle yükümlüdürler.
İKİNCİ BÖLÜM
Devlet Hissesi, Yüzey ve Su
Hakları
Devlet hissesi
MADDE 19-
Bir arayıcı veya işletmeci, tek rezervuar olarak
tanımlanmış üretim sahasından ürettiği petrolden,
aşağıda belirlenen dilimler arasında aylık net
üretimin gün sayısına bölünmesiyle bulunan günlük
üretim miktarlarına göre tespit edilen oranlarda
Devlet hissesi ödemekle yükümlüdür. Devlet hissesi
aşağıda belirtilen oranlardadır:
Karalarda:
Üretim sahası
bazında
Üretim sahası bazında
Ham petrol
üretimi
Doğal gaz üretimi
(Varil/Gün)
(M3/Gün)
|
500'e
kadar % 2 |
85 000'e kadar
% 3 |
|
501- 2 000 için
% 4 |
85 001-340 000
için % 6 |
|
2 001-5 000 için
% 6 |
340 001-750 000
için % 8 |
|
5 001-10 000 için
% 8 |
750 001-1 500 000
için % 10 |
|
10 000'den fazla
için % 12 |
1 500 000' den fazla
için % 12
|
Denizlerde:
Üretim sahası
bazında
Üretim sahası bazında
Ham petrol
üretimi
Doğal gaz üretimi
(Varil/Gün)
(M3/Gün)
|
20 000’e
kadar % 2 |
3 300 000' e kadar
% 3 |
|
20 001-50 000 için
% 6 |
3 300 001-8 200 000
için % 6 |
|
50 001-100 000
için % 8 |
8 200 001-16 400 000
için % 8 |
|
100 001-150 000
için % 10 |
16 400 001-24 600 000
için % 10 |
|
150 000'den fazla
için % 12 |
24 600 000'den fazla
için % 12
|
Su derinliği; 0 metre ile 500
metre arasındaki sahalardan yapılan üretimden % 5,
501-1000 metre arasındaki sahalardan yapılan
üretimden % 10, 1001 metre ile 1500 metre arasındaki
sahalardan yapılan üretimden % 20, 1500 metreden
fazla olan sahalardan yapılan üretimden % 30
oranında daha az Devlet hissesi alınır.
Gravitesi 16 API’dan az olan
ham petrolden % 50 oranında daha az Devlet hissesi
alınır.
Genel Müdürlük tarafından
kabul edilecek üretimi artırma yöntemleri ile elde
edilecek ilave üretimden % 25 oranında daha az
Devlet hissesi alınır.
Arama veya işletme sahası ile
ilgili olarak yapılan petrol işlemlerinde kullanılan
petrolden Devlet hissesi alınmaz.
Yeraltı deposu olarak
kullanılacak petrol rezervuarları, fiilen veya
hesaben boşaltılmadan ve Genel Müdürlüğün görüşü
alınmadan yeraltı deposu olarak kullanılamaz.
Depolama için gerekli olduğu belirlenen sahada
üretilmeyecek petrol bulunması halinde, bu petrolden
Devlet hissesi alınmaz.
Petrol üreticisinin ödeyeceği
Devlet hissesi, kuyubaşı fiyatı üzerinden
hesaplanır. Devlet hakkı ve hissesi, ilgililerin
beyanları üzerine tahakkuk ettirilir ve Genel
Müdürlüğün bulunduğu yer vergi dairesine nakden
ödenir. Devlet hakkı ve hissesinin beyan edilmemesi
veya eksik beyan edilmesi halinde, maddî delillere
veya kanunî ölçülere dayanılarak tespit olunan
farklar üzerinden ikmalen Devlet hakkı ve hissesi
tarhiyatı yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir. İkmal
tarhiyatına karşı ilgililerin Bakan nezdinde
yapacakları itiraz ihtilaflı kısmın tahsilini
durdurur. Bakan kararının taraflara tebliğinden
sonra bu karar gereğince tahsil edilecek miktar
Genel Müdürlükçe ilgiliye tebliğ olunur. İkmalen
tarh edilen Devlet hakkı ve hissesi yüzde yüz
fazlasıyla alınır. Devlet hakkı ve hissesi
tahakkukun ilgili bulunduğu takvim yılını takip eden
yıldan itibaren 5 yıl içinde tarh ve tebliğ
olunmadığı takdirde zamanaşımına uğrar. Devlet hakkı
ve hissesinin beyan, tarh, tahakkuk, ödeme usûlü,
şekil ve zamanı ile ikmalen tarhiyata ait diğer
hususlar yönetmelikle belirlenir.
Karalarda elde edilen Devlet
hissesinin % 50’si işletme ruhsatının bulunduğu ilin
il özel idaresinin açtıracakları hesaba aktarılır.
Yüzey ve su hakları
MADDE 20-
Araştırma izni, arama veya işletme ruhsatnamesi,
kapsadığı arazinin malik veya zilyedine veya bu
arazide petrol dışındaki madenlere ait haklarla
bunlar üzerinde tesis edilmiş veya edilecek diğer
hakları ihlâl etmez.
Bir petrol hakkı sahibi; arama
veya işletme sahasında veya civarında petrol işlemi
için gerekli arazinin kullanma hakkını, arazi özel
mülkiyet konusu ise anlaşma veya kamulaştırma
yoluyla, arazi Hazineye ait veya Devletin hüküm ve
tasarrufu altında ise Maliye Bakanlığından bedeli
karşılığında kiralamak, irtifak veya kullanma hakkı
almak ve ruhsatnamesine kaydedilmek suretiyle elde
edebilir. Anlaşmaya dayanan kullanma hakkı üç yıldan
fazla sürdüğü takdirde özel mülkiyet konusu arazinin
kamulaştırılması, arazi sahibi veya petrol hakkı
sahibi tarafından istenebilir.
Kamu yararı niteliğindeki
kamulaştırma kararı, talep üzerine Genel Müdürlükçe
verilir. İşlemler 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu
hükümleri çerçevesinde yapılır. Aynı Kanunun 27 nci
maddesi hükümlerine göre acele kamulaştırma
yapılabilir. Kamulaştırılan arazinin mülkiyeti
Hazineye, kullanma hakkı kamulaştırma bedelini
ödeyen petrol hakkı sahibine ait olur. Bu durumda,
Maliye Bakanlığı tarafından petrol hakkı sahibi
lehine bedelsiz olarak ve ruhsat süresi kadar
irtifak hakkı tesis edilir. Bu madde hükümleri
çerçevesinde elde edilen kullanma hakları arama ve
işletme ruhsatnamesinin parçası olarak ruhsat
süresince devam eder.
Petrol hakkı sahibi, petrol
işlemleri için kullanma hakkına sahip olduğu arazi
veya bunun üzerindeki tesisler ve civarındaki
gayrimenkul veya tesislere yaptığı zararı tam olarak
tazmin etmekle yükümlüdür. Bundan doğan tazminat
alacakları haksız fiiller hakkındaki zamanaşımına
tâbidir.
Arayıcı veya işletmeci, arama
veya işletme sahası içindeki ve civarındaki arazide,
üzerindeki kullanma hakkını almak ve diğer
kanunların hükümlerine uyma şartları ile sondaj
dahil çeşitli yöntemlerle su aramak ve bulunan
suları kullanmak, mevcut suların kendi işlemleri
için gerekli miktarını başkalarının bu su üzerindeki
haklarına tecavüz etmeden kullanmak hakkına
sahiptir.
6831 sayılı Orman Kanununa
göre orman sayılan yerlerdeki ve millî parklardaki
ruhsat ve izin alanlarında, ilgili mevzuatına göre
izin almak ve bedelleri ödenmek suretiyle petrol
arama ve işletme faaliyetleri yapılabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Terk, Sahaya İlave ve
Tesislerin Kaldırılması
Terk, sahaya ilave ve
tesislerin kaldırılması
MADDE 21-
Petrol hakkı sahibi, araştırma izni ve arama
ruhsatnamesini en az bir ay önceden, işletme
ruhsatnamesini ise en az üç ay önceden Genel
Müdürlüğe başvurarak ve varsa saha ile ilgili kamu
kuruluşunu haberdar ederek kısmen veya tamamen terk
edebilir. Arama veya işletme ruhsatnamesinden doğan
haklar, terk edilen kısım için başvuru tarihinde
sona erer. Fakat sahanın tamamı için verdiği iş ve
malî yatırım programı terk edilmeyen kısımda aynen
uygulanır. Tamamen terk edilen bir arama
ruhsatnamesi için, verilmiş olan iş ve malî yatırım
programı dikkate alınır ve yerine getirilmeyen
faaliyete karşılık gelen % 2 oranındaki meblağ irat
kaydedilir. Petrol hakkı sahibinin bu tarihe kadar
olan diğer yükümlülükleri yerine getirilmiş ise
sorumlulukları sona erer.
Genel Müdürlük, başvuru
halinde bu Kanunun yüzölçümü bakımından koyduğu
kısıtlamalar çerçevesinde, arama sahalarına ilaveler
yapabilir. Bu durumda, mevcut programa ilave olarak
yeni bir minimum iş programı istenir.
Kullanma hakkının sona
ermesinden itibaren üç ay içinde petrol hakkı sahibi
tarafından araziden kaldırılmayan herhangi bir malın
mülkiyeti, arazi sahibine intikal eder. Arazi
sahibinin arazi üzerindeki herhangi bir malın
devrini kabul etmemesi halinde 4 üncü maddenin
dördüncü fıkrası hükümleri uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Vergilendirme, İthalat ve
İhracat ile Transferler
Vergilendirme
MADDE 22-
Petrol hakkı sahiplerinin, safi kazançları üzerinden
ödemekle mükellef bulundukları vergiler ve
hissedarları adına yapmaları gereken gelir vergileri
kesintisi toplamı % 40 oranını geçemez. Dar
mükellefiyet esasında vergilendirilenlere bu Kanun
hükümleri uyarınca petrol arama faaliyetleri
dolayısıyla sağlanacak kazançlardan, 13/6/2006
tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 30
uncu maddesine göre % 5 oranında tevkifat yapılır.
Bu Kanunda yazılı petrol işlemleri ile birlikte
genel hükümlere bağlı diğer faaliyetlerde bulunan
petrol hakkı sahiplerinin petrol işlemlerine ait
faaliyetleri, diğer faaliyetlerinden ayrı olarak
vergilendirilir.
Esas faaliyetleri bu Kanuna
göre petrol işlemi olan iki veya daha fazla petrol
hakkı sahibi, aralarında bir ortaklık oluşturmuş
olsa bile ayrı ayrı vergiye tâbi olurlar.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi
Kanununun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a)
bendinde yer alan parantez içi hüküm, petrol
işleminden elde edilen gelir ve kazaçlara
uygulanmaz.
Devlet hissesi hariç olmak
üzere, petrol hakkı sahibinin, petrol işlemi için
yapmış olduğu yatırımlara tekabül eden sermayesine
karşılık gelen üretimden elde edeceği gelirler, cari
kur üzerinden sermayenin geri alınmasına kadar,
yerli şirketler için ise yapılan yatırım miktarı
itfa edilene kadar Vergi Usul Kanununa göre itfa
payı addolunur. Petrol hakkı sahiplerinin 6326
sayılı Kanuna göre geçmiş yıllarda yabancı para
cinsinden ithal etmiş olduğu fakat halen transferi
gerçekleşmemiş sermayeden kalan miktarlara da bu
kural uygulanır.
Tükenme payı; petrol hakkı
sahibinin sermaye hesabına alarak aktifleştirdiği
arama giderleri, sondaj fer’i giderleri ve üretim
bakımından ekonomik olmayan kuyuların açılma
giderleri toplamından ibaret olup, Vergi Usul
Kanununun 316 ncı maddesi hükmüne kıyasla her saha
için ayrı ayrı olmak üzere, Maliye Bakanlığı ile
Genel Müdürlükçe müştereken belirlenecek oranlar
üzerinden itfa edilir. Ancak, sahanın petrol
üretiminden başka bir maksada tahsis edilmiş bulunan
kısmının maliyet ve kıymeti ile petrol işleminin
sona erdiği tarihte bu sahanın petrol hakkı sahibi
bakımından haiz olduğu bakiye değer tükenme payından
indirilir.
Petrol hakkı sahibi tarafından
aktifleştirilen arama giderleri, sondaj fer'i
giderleri ve üretim bakımından ekonomik olmayan
kuyuların açılma giderleri dışındaki ekonomik
değerin maliyeti ile bu ekonomik değerin elde
edilmesi ve üzerindeki tesisatın kurulmasına ait
masraflar amortisman yolu ile itfa olunur, bunlara
uygulanacak amortisman oranları rezerv durumu
dikkate alınarak Maliye Bakanlığınca ayrıca tespit
edilir.
İthalat ve ihracat
MADDE 23-
Bir petrol hakkı sahibinin bizzat veya bir temsilci
veya Genel Müdürlükçe kabul edilmiş bir müteahhidi
vasıtasıyla kendi adına, Türkiye'deki petrol işlemi
için idarî faaliyetleri ile bina tesislerinin ve
teçhizatlarının inşası, kurulması ve işletmesine ait
malzemeler hariç petrol işlemlerinde kullanılacak ve
Genel Müdürlükçe onaylanan malzemeyi, ekipmanı,
akaryakıtı ve kara, deniz, hava nakil vasıtalarını
ithal etmesi ya da yurt içinden teslim alması, katma
değer vergisi ile özel tüketim vergisi hariç olmak
üzere her türlü vergi, resim, harçtan muaftır.
Ancak, Bakanlar Kurulu, ithal edilen malzemelerle
kıyası kabil nitelikte ve miktarda Türkiye'de
üretimi bulunan maddelerin isimlerini içeren bir
liste oluşturarak, bu listede gümrükten muaf olarak
ithal edilmekte olan maddelerden hangilerinin gümrük
vergisine ve diğer ithal vergisi ve resimlerine tâbi
tutulacağını tayin ve tespit edebilir. Listeler
Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Ancak, listenin yayımlandığı tarihten önce Genel
Müdürlüğe verilmiş dilekçeler ile ithali istenilen
maddeler, listenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren bir yıl içinde ithal edildikleri takdirde,
muafiyetten faydalanırlar.
Petrol hakkı sahiplerinin
petrol işlemlerinde kullanmak üzere Genel Müdürlükçe
ithalatı uygun bulunan malzemeleri ile ilgili olarak
Türk Standartları Enstitüsünün (TSE) uygunluk
değerlendirmesi aranmaz.
Yukarıdaki fıkra gereğince
tanınan gümrük ve diğer ithal vergi ve resimleri ve
dahilde alınan her türlü vergi, harç ve resim
muafiyeti, bu malzemenin bir petrol hakkı sahibinden
petrol işleminde kullanılmak üzere başka bir petrol
hakkı sahibine Genel Müdürlüğün izni ile devri
halinde de devam eder. Söz konusu malzemeler petrol
işlemi sayılmayan bir faaliyet yolu ile Türkiye
dahilinde kullanılmak veya satılmak üzere
devredildiği takdirde, devir tarihinde yürürlükte
bulunan ithalde ve dahilde alınan vergi, resim ve
harçların tümüne tâbi tutulur. Ekonomik ömrü bir
yıldan az olan sarf malzemeleri hariç olmak üzere,
diğer malzemelerin devri, devir ve ihraç sırasındaki
kıymet tespit kararındaki kıymeti üzerinden yapılır.
Gümrük ve diğer ithal vergi ve
resimlerinden muaf olarak ithal edilmiş olan
malzeme, Türkiye'ye giriş tarihinden itibaren on
yılını doldurduğunda, ithal eden veya devralan
petrol hakkı sahibi söz konusu malzeme üzerinde
gümrük ve diğer ithal vergi ve resimlerinden muaf
olarak her türlü tasarruf hakkına sahiptir.
Transferler
MADDE 24-
Bir petrol hakkı sahibi, Hazine Müsteşarlığına ve
Genel Müdürlüğe başvurarak, ödenmesi gereken fakat
henüz ödenmemiş bulunan her türlü vergi, resim,
harç, Devlet hakları ve Devlet hisselerinin ödenmesi
için gereken meblağı hariç tutarak, nakdî fonlarla
buna ilişkin haklarını ve sermaye mevcutları esasına
dahil diğer iktisadî kıymetleri nakden veya aynen,
vergiden muaf olarak harice transfer edebilir.
Petrol hakkı sahipleri,
sermayelerine mahsuben her zaman transfer talebinde
bulunabilir. Sermayesinin transferi tamamlandıktan
sonra, transfer edilebilecek net kıymetlerini ise
cari yıl içerisinde üçer aylık dönemler sonunda
transfer edebilir. Mahsup işlemleri için kurumlar
vergisi beyannamesinin verilişini takiben transfer
beyannamesini verir.
Petrol hakkı sahibi ihraç
ettiği petrolden sağladığı dövizi yurt dışında
muhafaza edebilir. Bu döviz tutarı, Türkiye'ye ithal
edilmiş sermaye ile bunu aşan net kıymetlerin
transferinden mahsup edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yabancı Personel
Çalıştırılması ve Mücbir Sebepler
Yabancı personel
çalıştırılması
MADDE 25-
Bir petrol hakkı sahibi, petrol işlemi için gereken
yabancı personeli, Genel Müdürlüğün uygun görüşü ve
İçişleri Bakanlığının izni ile, 27/2/2003 tarihli ve
4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında
Kanun hükümlerine bağlı olmaksızın çalıştırabilir.
İşletmeciler, istihdam
ettikleri yabancı şahıslar sayısının % 25'inden
aşağı sayıda olmamak üzere Türk vatandaşlarının
(Devlet memurları hariç) petrol işlemlerinin her
safhasında ihtisas kazanmalarını sağlamak için
yabancı memleketlerde veya Genel Müdürlükçe uygun
görüldüğü oranda Türkiye'deki ilmî ve meslekî kurum
ve işletmelerde eğitim ve staj görmelerini,
masraflarını üzerlerine almak suretiyle temin
ederler. Bu suretle eğitim ve staj görenler
masraflarını üzerlerine alan petrol hakkı
sahiplerine karşı mecburî hizmet veya iş
mükellefiyeti ile bağlı değildirler.
Mücbir sebepler
MADDE 26-
Doğal afetler, harp, isyan, grev, lokavt ve
toplumsal olaylar petrol işlemine etkileri oranında
petrol hakkı sahibinin hak ve sorumluluklarını eşit
sürede erteler.
ALTINCI BÖLÜM
İdarî Para Cezaları, İdarî
Tedbirler ve Transit Boru Hatları
İdarî para cezaları
MADDE 27-
Bu Kanuna göre yasaklanan fiiller, daha ağır cezayı
gerektirmediği takdirde, bu madde hükümlerine göre
idarî para cezası ile cezalandırılır. Bu cezalar her
yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme
oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Ay içinde
tahsil edilen idarî para cezaları müteakip ayın
yirminci işgünü sonuna kadar irat kaydedilmek üzere
Hazineye devrolunur. Bu Kanuna göre idarî para
cezalarının veya idarî yaptırımların uygulanması, bu
Kanunun diğer hükümlerinin uygulanmasına engel
oluşturmaz. Bu Kanuna göre verilen ceza ve alınacak
tedbirler diğer kanunlar gereği yapılacak işlemleri
engellemez.
İdarî para cezalarında tüzel
kişilerin sorumluluğu 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanununun 65 inci maddesine göre tayin olunur.
İdarî para cezaları
ilgililerine tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz
gün içinde ödenir. İdarî para cezaları hakkında 5326
sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.
Kesinleşen ve süresinde ödenmeyen idarî para
cezaları ilgili vergi dairesi aracılığı ile 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Bu Kanuna göre; araştırma izni
ve ruhsatname almadan araştırma yapanlar 100 000 YTL
idarî para cezası ile, arama ruhsatnamesi veya
işletme ruhsatnamesi almaksızın araştırma dışında
petrol işlemlerini yapanlar 250 000 YTL idarî para
cezası ile cezalandırılırlar. Türk ilim ve araştırma
kuruluşları ile Millî Savunma Bakanlığı tarafından
bilimsel araştırma yapmak üzere Genel Müdürlüğe
bildirilerek görevlendirilen şahıslara bu fıkra
hükümleri uygulanmaz.
Genel Müdürlük, bir petrol
işleminde veya bu işlem ile ilgili olarak tehlikeli
fiil yapıldığını belirler ise, petrol hakkı sahibi
350 000 YTL idarî para cezası ile cezalandırılır ve
petrol işlemi durdurulur. Tehlikeli fiilin önlenmesi
için Genel Müdürlüğün vermiş olduğu süre içinde,
tehlikeli fiil önlenmezse, tehlikeli fiil ortadan
kaldırılıncaya kadar, her geçen gün için 50 000 YTL
idarî para cezası uygulanır ve Genel Müdürlük,
masrafı petrol hakkı sahibine ait olmak üzere,
tehlikeli fiili önleyici tedbirleri alır, hasarı
tamir ve tazmin ettirir. Bu amaçla öncelikle 4 üncü
maddenin yedinci fıkrasında yer alan teminat
kullanılır. Teminatın kullanılan kısmı otuz gün
içinde petrol hakkı sahibine tamamlattırılır.
Teminat yetmediği takdirde kalan miktar, petrol
hakkı sahibinden onbeş gün içinde tahsil edilir.
Tehlikeli fiil nedeniyle önemli ve tamiri mümkün
olmayan bir hasar veya zarar meydana geldiği Genel
Müdürlük tarafından belirlenirse, petrol hakkı
sahibine 500 000 YTL idarî para cezası uygulanır.
Bu Kanunun verdiği bir hakkın
kullanılmasını veya Genel Müdürlüğün bir
görevlisinin görevini yapmasını engelleyenlere 50
000 YTL idarî para cezası uygulanır.
Kanun, yönetmelik ve diğer
mevzuat gereği istenilen her türlü bilgi ve
belgelerin bir takvim yılı içinde iki defa zamanında
eksiksiz gönderilmemesi durumunda, petrol hakkı
sahibi 10 000 YTL idarî para cezası ile
cezalandırılır. Bir takvim yılında ikiden fazla
tekrarı halinde her tekrar için 10 000 YTL ayrıca
idarî para cezası uygulanır. Bu Kanuna göre yapılan
başvurularda gerçek dışı beyanda bulunanlar 50 000
YTL idarî para cezası ile cezalandırılırlar.
İdarî tedbirler
MADDE 28-
Petrol hakkı sahibi bu Kanuna, yönetmeliğe,
araştırma izni, arama ruhsatnamesi veya işletme
ruhsatnamesinde yazılı şartlardan herhangi birine
uymadığı takdirde, kendisine doksan gün süre içinde
şartlara uyması ihtar edilir ve uymaması durumunda
ilgili petrol hakkının feshedileceği bildirilir.
Doksan günlük sürenin bitiminde petrol hakkı
sahibinin şartlara uyabilmesi için ek süreye ihtiyaç
var ise altmış günü geçmemek üzere ek süre verilir
veya petrol hakkı feshedilir.
Arama veya işletme
ruhsatnamesi sahibi 4 üncü maddenin dört, altı, yedi
ve sekizinci, 16 ncı maddenin dördüncü, 17 nci
maddenin beşinci ve 18 inci maddenin ikinci
fıkralarında belirtilen hükümlerden herhangi birine
uymadığı takdirde, hakkında doksan günlük süre
verilmek suretiyle veya doğrudan doğruya fesih
yaptırımı uygulanır.
Fesih kararı, Genel Müdürün
teklifi üzerine Bakan tarafından verilir. Feshine
karar verildiği takdirde, araştırma izninden, arama
veya işletme ruhsatnamesinden doğan haklar, fesih
tarihinden itibaren sona erer. Mevzuata uyma için
verilen süreler içinde, şartlara uyum için gerekli
çalışmalar, petrolün satışı ve tehlikeli fiilin
önlenmesi dışında hiçbir işlem yapılamaz.
Transit boru hatları
MADDE 29-
Ham petrolün veya doğal gazın bir başka ülkeye
tevcihen bir milletlerarası andlaşmaya dayanmaksızın
Türkiye üzerinden transit geçişini veya Türkiye'ye
gelişini sağlayacak bir boru hattı kurulmasına bu
Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen sürelerle
Bakanlar Kurulunca izin verilir. Bu kapsamda verilen
izinlere ilişkin hak ve mükellefiyetler ile
kamulaştırma işlemleri; bu Kanunun ilgili
hükümlerine tâbidir. Gerektiğinde bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar hakkında karar
almaya Bakanlık yetkilidir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Bazı Kanunlarda Yapılan
Değişiklikler
MADDE 30-
19/4/1926 tarihli ve 815 sayılı Türkiye Sahillerinde
Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Kara
Suları Dahilinde İcrayı San'at ve Ticaret Hakkında
Kanunun 3 üncü maddesine "bilumum deniz esnaflığı
icrası" ibaresinden sonra gelmek üzere "(petrol
arama ve üretim faaliyetleri hariç)" ibaresi ile 4
üncü maddesinin "ecnebi tahlisiye gemilerinin"
ibaresinden sonra gelmek üzere "ve petrol arama ve
üretim faaliyetlerinde kullanılan deniz
vasıtalarının" ibaresi eklenmiştir.
MADDE 31-
7/3/1954 tarihli ve 6326 sayılı Petrol Kanununun 18
inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "teftiş
kurulu başkanı ve müfettişlerden;" ibaresi madde
metninden çıkarılmıştır.
MADDE 32-
1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi
Kanununa ekli (2) sayılı Tablonun "IV-Ticarî ve
Medenî İşlerle İlgili Kâğıtlar" başlıklı bölümüne
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"36. Türk Petrol Kanunu
kapsamında petrol hakkı sahiplerinin petrol arama ve
üretim faaliyetlerine ilişkin olarak düzenlenen
sözleşmeler."
MADDE 33-
6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi
Kanununun 7 nci maddesine aşağıdaki (8) numaralı
bent eklenmiştir.
"8. (II) sayılı listedeki
8701.20, 87.04, 87.05 ve 87.09 G.T.İ.P.
numaralarında yer alan malların, münhasıran petrol
arama faaliyetinde kullanılmak üzere ilk iktisabı,''
MADDE 34-
4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası
Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"Biyodizel
EK MADDE 2- Biyodizel
üreticileri, EPDK tarafından çıkarılacak
yönetmelikte belirlenen kalite standartlarına göre
üretim yapmak üzere, yönetmelikle belirlenen usûl ve
esaslar dahilinde bedelsiz olarak üretim lisansı
alırlar ve üretimlerini lisans kapsamında yaparlar.
Kalite denetimleri EPDK tarafından yapılır veya
yaptırılır.
Petrol piyasasında faaliyet
gösteren rafinerici ve dağıtıcılar, tamamen yerli
tarım ürünlerini kullanarak üretim yapan biyodizel
üreticilerinden temin edecekleri biyodizeli
akaryakıt ile en az yüzde iki oranında
harmanlayabilirler. Harmanlama oranları ile ilgili
denetimler EPDK tarafından yapılır.
Biyodizel üreticileri her yıl,
bir sonraki yıl için piyasaya sunabilecekleri üretim
miktarını ve her üç aylık dönem gerçekleşmelerini
yılı içinde EPDK'ya bildirir.
Biyodizel üreticileri sadece
yerli tarım ürünlerinden üretilen saf biyodizel
dağıtımı ve satışı yapmak için bu Kanunun 7 nci ve 8
inci maddelerindeki esaslara göre ve yıllık en az
otuz bin ton saf biyodizel satış projeksiyonu vermek
koşuluyla dağıtım lisansı ve bayi lisansı alabilir.
Dağıtım ve bayi lisanslarının teknik ve ekonomik
şartları EPDK tarafından belirlenir.
Bu maddenin birinci, ikinci ve
dördüncü fıkralarına aykırı faaliyet gösterenlere bu
Kanunun 19 uncu maddesinin (a) bendi hükümleri,
üçüncü fıkrasına aykırı faaliyet gösterenlere ise
aynı maddenin (b) bendi hükümleri ile bu Kanunun
genel hükümleri uygulanır.”
MADDE 35-
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 2 nci
maddesinin (5), (7) ve (44) numaralı bentleri
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki
bentler eklenmiştir.
“5) Akaryakıt: Benzin türleri,
nafta (hammadde, solvent nafta hariç), gazyağı, jet
yakıtı, motorin türleri, biyodizel, fuel-oil türleri
ile Kurum tarafından belirlenen diğer ürünleri,
7) Akaryakıtla harmanlanan
ürünler: Metil tersiyer bütil eter (MTBE), denatüre
biyoetanol, biyodizel ve benzeri akaryakıt ile
eşdeğer vergiye tâbi olan ve olacak ürünleri,
44) Ürün: Fiziksel veya
kimyasal işlem, rafinaj veya diğer yöntemlerle elde
edilen ürün veya ara ürün herhangi bir
hidrokarbonu,”
“45) Biyodizel: Akaryakıt
olarak veya akaryakıt ile harmanlanarak kullanılmak
üzere, bitkisel ve hayvansal yağlar veya bitkisel ve
hayvansal atık yağlardan elde edilen ürün türevi yağ
asiti metil esterleri karışımını,
46) Biyoetanol: Akaryakıt ile
harmanlanmak üzere şekerli, nişastalı bitkilerden,
her türlü selülozik kaynaklardan ve biyokütle atık
ve artıklarından üretilen denatüre etil alkolü,”
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Yönetmelik
MADDE 36-
Bu Kanunun hükümlerinin uygulanması ile ilgili usûl
ve esaslar Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak
yönetmeliklerle düzenlenir. Yönetmelikler bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay
içerisinde çıkarılır.
Yürürlükten kaldırılan
mevzuat ve atıflar
MADDE 37-
Bu Kanunla;
a) 20/2/2001 tarihli ve 4628
sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 5/A maddesinin
(b) ve (f) bentleri,
b) 18/4/2001 tarihli ve 4646
sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun 11 inci
maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinin
dördüncü paragrafı,
c) 18 inci maddesi hariç olmak
üzere 7/3/1954 tarihli ve 6326 sayılı Petrol Kanunu,
yürürlükten kaldırılmıştır.
Diğer kanunlarda 6326 sayılı
Kanuna yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış
sayılır.
GEÇİCİ MADDE 1-
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce alınmış
arama ruhsatnameleri, bu Kanun ile yürürlükten
kaldırılan 6326 sayılı Petrol Kanununun 122 nci
maddesi gereğince kazanılmış hakları saklı kalmak
üzere, arama ruhsatlarına ilişkin olarak mevcut
bulunan bölgesel veya ruhsat bazındaki sondaj
mükellefiyetleri bu Kanuna göre düzenlenir ve söz
konusu mükellefiyetlerle ilgili olarak alınmış olan
teminatlar güncelleştirilir. Bu işlemler Kanunun
yürürlüğe girmesinden sonra bir yıl içinde Genel
Müdürlük tarafından tamamlanır.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce alınmış arama ve işletme
ruhsatnameleri bu Kanun hükümlerine tâbidir. Ancak,
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce denizlerde
alınmış arama ve işletme ruhsatnameleri, bu Kanunun
yürürlüğe girmesinden sonra yapılacak ilk uzatım
tarihinden itibaren bu Kanun hükümlerine tâbidir.
Petrol hakkı sahiplerinin
kendi petrolünü taşımak üzere bu Kanun ile
yürürlükten kaldırılan 6326 sayılı Petrol Kanunu
kapsamında almış olduğu boru hattı belgeleri işletme
ruhsatlarının eki haline getirilir.
GEÇİCİ MADDE 2-
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte başlamış olan
ve bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan 6326 sayılı
Kanun kapsamında alınan bir belge ile ilgili olarak
başlatılmış veya yapımı devam eden projeler
tamamlanıncaya kadar ithalat, ihracat ve
kamulaştırma haklarının yürürlüğü devam eder.
GEÇİCİ MADDE 3-
Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren yeni
yönetmelikler ve ilgili mevzuat düzenleninceye kadar
mevcut Petrol Tüzüğü ve ilgili mevzuatın bu Kanuna
aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam
edilir.
GEÇİCİ MADDE 4-
Bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan 6326 sayılı
Petrol Kanununun 116 ncı maddesinin (3) numaralı
fıkrası gereğince yapılan transferler nedeniyle
1995, 1996 ve 1997 malî yılları bütçe kanunlarında
yer alan "6326 Sayılı Petrol Kanunu Gereğince
Ödenecek Kur Farkları" ve "Petrol Arama ve Petrolle
İlgili Faaliyetleri Düzenleme Fonuna Ait Hizmetler"
harcama kalemlerinden 1995, 1996 ve 1997 yıllarında
yapılan kur farkı ödemeleri ilgililer adına kişi
borçları hesabına alınarak terkin edilmiştir.
GEÇİCİ MADDE 5-
Ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar iptal
edilerek 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin eki Petrol İşleri Genel
Müdürlüğüne ait cetvelden çıkarılmıştır.
Çıkarılan bu kadroların yerine
(2) ve (3) sayılı listelerde yer alan kadrolar ihdas
edilerek 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin
Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığına ve Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğüne ait bölümlerine sırasıyla
eklenmiştir.
Yukarıdaki listede yer verilen
düzenlemeye göre Genel Müdürlükte Teftiş Kurulu
Başkanlığında görevli Teftiş Kurulu Başkanı,
Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcılarının bu
Kanunun yayımı tarihinden itibaren en fazla üç ay
içinde Genel Müdürlükteki her türlü ilişkileri
kesilerek Bakanlık ve Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğüne atamaları yapılır.
Ancak, yukarıdaki şekilde
ataması yapılamayan söz konusu personel, üç aylık
sürenin bitiminden itibaren beş gün içerisinde
Devlet Personel Başkanlığına liste halinde
bildirilir. Bu personel Devlet Personel
Başkanlığınca 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı
Kanunun 22 nci maddesinin iki, üç, dört ve beşinci
fıkralarında belirtilen esas ve usûller çerçevesinde
diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilirler.
4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca
Özelleştirme Fonundan karşılanması öngörülen
ödemeler Genel Müdürlük tarafından karşılanır.
Yürürlük
MADDE 38-
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 39-
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
1 SAYILI LİSTE
İPTAL EDİLEN KADROLAR
KURUMU: PETROL İŞLERİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLÂTI: MERKEZ
SERBEST TUTULU
KADRO KADRO
SINIFI
UNVANI
DERECESİ ADEDİ ADEDİ
TOPLAM
GİH
Teftiş Kurulu Başkanı
1
1 1
GİH
Başmüfettiş
1
8 8
GİH
Müfettiş
1
4 4
GİH
Müfettiş
3
1 1
GİH
Müfettiş
5
1 1
GİH
Müfettiş (Özelleştirme)
1-7 10
10
TOPLAM
25 25
2 SAYILI LİSTE
İHDAS EDİLEN KADROLAR
KURUMU: ENERJİ VE
TABİÎ KAYNAKLAR BAKANLIĞI
TEŞKİLÂTI: MERKEZ
SINIFI
UNVANI
DERECESİ KADRO ADEDİ
GİH
Başmüfettiş
1 4
GİH
Müfettiş
1 2
GİH
Müfettiş
3 1
TOPLAM
7
3 SAYILI LİSTE
İHDAS EDİLEN KADROLAR
KURUMU: DEVLET SU
İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLÂTI: MERKEZ
SINIFI
UNVANI
DERECESİ KADRO ADEDİ
GİH
Başmüfettiş
1 5
GİH
Müfettiş
1 2
GİH
Müfettiş
5 1
GİH
Müfettiş (Ö)
1-7 10
TOPLAM
18
|
