|
15 Temmuz 2008 SALI |
Resmî Gazete |
Sayı : 26937 |
İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE
GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY
VERİLMESİ HAKKINDA KANUN
Kanun No. 5779
Kabul Tarihi:
2/7/2008
Amaç ve kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Kanunla, il özel idareleri ve
belediyelere genel bütçe vergi gelirleri
tahsilâtı toplamı üzerinden ayrılacak
paylara ilişkin esas ve usuller
düzenlenmektedir.
Payların hesaplanması ve
oranı
MADDE 2 –
(1) İl özel idareleri ve belediyelere
genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı
toplamı üzerinden pay verilir. Pay,
genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı
toplamından, vergi iadeleri düşüldükten
sonra kalan net tutar üzerinden
hesaplanır.
(2) Genel bütçe vergi
gelirleri tahsilâtı toplamının; yüzde
2,85’i büyükşehir
dışındaki belediyelere, yüzde 2,50’si
büyükşehir
ilçe belediyelerine ve yüzde 1,15’i il
özel idarelerine ayrılır.
(3) Büyükşehir belediye
sınırları içinde yapılan genel bütçe
vergi gelirleri tahsilâtı toplamının
yüzde 5’i ile genel bütçe vergi
gelirleri tahsilâtı toplamı üzerinden
büyükşehir
ilçe belediyelerine ayrılan payların
yüzde 30’u
büyükşehir belediye payı olarak
ayrılır.
(4) Bakanlar Kurulu, bu
maddede belirtilen oranları iki katına
kadar artırmaya veya kanuni haddine
kadar indirmeye yetkilidir.
(5) Genel bütçe vergi
gelirlerinden belediye ve il özel
idarelerine ayrılan payların dağıtımına
esas belediye ve il nüfusları, her yılın
ocak ayından geçerli olmak üzere
İçişleri Bakanlığı tarafından, Türkiye
İstatistik Kurumundan alınmak suretiyle,
İller Bankası ve Maliye Bakanlığına
bildirilir. Belde, köy, mahalle veya
bunların bazı kısımlarının bir
belediyeye katılması veya birleşmesi
halinde bu belediyelerin payı, katılma
veya birleşmenin fiilen gerçekleştiği
tarihi takip eden Ocak ayının birinci
gününden itibaren yeni nüfuslarına göre
hesaplanır.
Payların ayrılmasına ve
gönderilmesine ilişkin esaslar
MADDE 3 –
(1) Paylar, Maliye Bakanlığı tarafından
aylık olarak hesaplanır. Maliye
Bakanlığı
büyükşehir belediye paylarını 5
inci maddede belirtilen esaslara göre
paylaştırarak bu belediyelere doğrudan,
il özel idareleri ve diğer belediyelerin
paylarını ise ilgili idarelere
aktarılmak üzere tahsil edilen ayı takip
eden ayın sonuna kadar İller Bankasına
aktarır. İller Bankası, payları 4 üncü
ve 5 inci maddelerde belirtilen esaslara
göre müteakip ayın en geç onuncu günü
mesai saati sonuna kadar ilgili
idarelere gönderir.
(2) Belediye ve il özel
idare paylarını, Kanunda belirtilen
süreler içinde ilgili idarelerin
hesaplarına yatırmayan sorumlular
hakkında beş maaş tutarı kadar aylıktan
kesme cezası uygulanır.
(3) İller Bankası ve Maliye
Bakanlığı yetkilileri hakkında ikinci
fıkra uyarınca yapılacak işlemler bağlı
veya ilgili bulundukları bakanlıklarca
yürütülür.
İl özel idare paylarının
tahsisine ilişkin esaslar
MADDE 4 –
(1) 2 nci
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen
orana göre ayrılmış bulunan il özel
idare payının;
a) Yüzde 50’lik kısmı
illerin nüfusuna,
b) Yüzde 10’luk kısmı
illerin yüzölçümüne,
c) Yüzde 10’luk kısmı
illerin köy sayısına,
ç) Yüzde 15’lik kısmı
illerin kırsal alan nüfusuna,
d) Yüzde 15’lik kısmı
illerin gelişmişlik endeksine,
göre
İller Bankası tarafından dağıtılır.
(2) Birinci fıkranın (c)
bendinde belirtilen köy sayısı, İçişleri
Bakanlığı tarafından her yılın ocak
ayından geçerli olmak üzere İller
Bankasına bildirilir.
(3) Birinci fıkranın (d)
bendinde belirtilen
kriter için Devlet Planlama
Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından tespit
edilen en son endeks esas alınır. Bu
endeksin kullanımında iller gelişmişlik
katsayılarına göre en az gelişmiş ilden
en çok gelişmiş ile doğru ve eşit sayıda
ili içeren beş gruba ayrılır. İllerin
eşit sayıda beş gruba ayrılmasında
eşitliği bozan il son gruba ilave
edilir. Birinci fıkranın (d) bendine
göre belirlenen miktarın yüzde 23’ü
birinci gruba, yüzde 21’i ikinci gruba,
yüzde 20’si üçüncü gruba, yüzde 19’u
dördüncü gruba ve yüzde 17’si beşinci
gruba tahsis edilir. Bu tahsisat, her
grup içinde, gruba giren illerin
nüfuslarına göre dağıtılır.
Belediye paylarının
tahsisine ilişkin esaslar
MADDE 5 –
(1) 2 nci
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen
orana göre ayrılan belediye payının;
yüzde 80’lik kısmı belediyelerin
nüfusuna ve yüzde 20’lik kısmı
gelişmişlik endeksine göre İller Bankası
tarafından belediyelere dağıtılır.
(2) Birinci fıkrada
belirtilen gelişmişlik endeksine göre
dağıtılacak miktar için Devlet Planlama
Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından tespit
edilen en son veriler esas alınır. Bu
endeksin kullanımında, ilçeler
gelişmişlik katsayılarına göre en az
gelişmiş ilçeden en çok gelişmiş ilçeye
doğru ve eşit sayıda ilçeyi içeren beş
gruba ayrılır. Eşitliği bozan ilçe son
gruba ilave edilir. Belde belediyelerine
bağlı bulundukları ilçenin endeks değeri
uygulanır. Birinci fıkraya göre
belirlenen miktarın yüzde 23’ü birinci
gruba, yüzde 21’i ikinci gruba, yüzde
20’si üçüncü gruba, yüzde 19’u dördüncü
gruba ve yüzde 17’si beşinci gruba
tahsis edilir. Bu tahsisat, her grup
içinde, gruba giren belediyelerin
nüfuslarına göre dağıtılır.
(3) 2
nci maddenin ikinci fıkrasına
göre ayrılan
büyükşehir ilçe belediyeleri
payı, nüfus esasına göre dağıtılır.
Hesaplanan tutardan yüzde 30’luk
büyükşehir
belediyesi payı ayrıldıktan sonra kalan
miktar büyükşehir
ilçe belediyelerinin hesabına İller
Bankası tarafından aktarılır.
(4) 2
nci maddenin üçüncü fıkrasına
göre ayrılan
büyükşehir belediye payının;
yüzde 70’i doğrudan ilgili
büyükşehir
belediyesi hesabına aktarılır. Kalan
yüzde 30’luk kısmı ise
büyükşehir
belediyeleri arasında nüfus esasına göre
dağıtılır.
(5) 2
nci maddenin üçüncü fıkrasına
göre ayrılan ve bu maddenin üçüncü ve
dördüncü fıkralarına göre dağıtılan
büyükşehir
belediye paylarındaki artış, bir önceki
yılın aynı ayında tahakkuk eden
tutarların yüzde 20’sinden fazla olamaz.
Fazla olan tutarlar, artış oranı yüzde
20’den az olan
büyükşehir belediyelerine bu
oranı aşmamak üzere, nüfus esasına göre
dağıtılır. Bakanlar Kurulu bu oranı bir
katına kadar artırmaya veya kanuni
haddine indirmeye yetkilidir.
Denkleştirme ödeneği
MADDE 6 –
(1) Kesinleşmiş en son genel bütçe vergi
gelirleri tahsilâtı toplamının binde
biri Maliye Bakanlığı bütçesine
belediyeler denkleştirme ödeneği olarak
konulur. Maliye Bakanlığı, bu ödeneği,
mart ve temmuz aylarında iki eşit taksit
halinde dağıtılmak üzere, İller Bankası
hesabına aktarır. Bu ödeneğin yüzde
60’ı, nüfusu 5.000’e kadar olan
belediyelere, yüzde 40’ı ise nüfusu
5.001 – 9.999 arasında olan belediyelere
eşit şekilde dağıtılır.
(2) Bu Kanunda ayrılması
öngörülen paylar ile birinci fıkrada
belirtilen ödenek dışında, mahalli
idarelere yardım amacıyla, bakanlıklar
ile bağlı ve ilgili kurum ve
kuruluşların bütçelerine pay, fon veya
özel hesap gibi adlarla başka bir ödenek
konulamaz.
Kesinti yapılması
MADDE 7 –
(1) Bu Kanunda, il özel idareleri ve
belediyelere, genel bütçe vergi
gelirleri tahsilâtından ayrılacak paylar
ile diğer kanunlarda bu idarelere
verilmesi öngörülen paylar vergi
hükmündedir.
(2) İl özel idareleri ve
belediyeler ile bu idarelere bağlı
kuruluşların ve bunlara ait tüzel
kişilerin, 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre takip edilen
Devlete olan borçları, 28/3/2002 tarihli
ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç
Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
kapsamında tanımlanan Hazine alacağı
niteliğindeki borçları, İller Bankasına
olan borçları ile sosyal güvenlik
kuruluşlarına olan borçlarına karşılık,
bu idareler adına her ay genel bütçe
vergi gelirleri tahsilatı toplamı
üzerinden ayrılacak tutardan, alacaklı
idarelerin talebi üzerine, ilgisine göre
Maliye Bakanlığı veya İller Bankası
tarafından kesinti yapılarak alacaklı
idarelere ödenir.
(3) İl
özel idareleri ve belediyeler ile
bunların bağlı kuruluşları tarafından
kanuni süresinde verilen gelir (stopaj)
vergisi ile katma değer vergisi
beyannameleri üzerine tahakkuk eden
vergiler; bu vergilere ait beyannamenin
verildiği aya ilişkin olarak, bu
idareler adına genel bütçe vergi
gelirlerinden ayrılan paydan, bu madde
uyarınca yapılacak tüm kesintilerden
önce ilgisine göre Maliye Bakanlığı veya
İller Bankasınca kesilerek ilgili vergi
dairesine aktarılır. Bu şekilde
tahsil edilen vergi, vade tarihinde
tahsil edilmiş sayılır. Kesinti yoluyla
tahsil edilemeyen vergilerin, kesintinin
yapılması gereken ay içinde ilgili
idareler tarafından ödenmesi halinde,
tahsil edilen
tutara ayrıca gecikme zammı
hesaplanmaz. Bu hüküm, kanuni süresinde
bildirilen sosyal güvenlik primleri ile
emekli kesenekleri için de uygulanır. Bu
şekilde tahsil edilen alacaklar,
bildirimlerin yapıldığı tarihte tahsil
edilmiş sayılır. Kesinti yoluyla tahsil
edilemeyen prim ve emekli
keseneklerinin, kesintinin yapılması
gereken ay içinde borçlusu tarafından
ödenmesi halinde, bu şekilde tahsil
edilen tutara herhangi bir gecikme
cezası ve gecikme zammı hesaplanmaz. Bu
fıkranın uygulamasına ilişkin usulleri
belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
(4) Genel bütçe vergi
gelirleri tahsilâtı toplamı üzerinden,
il özel idareleri ve belediyeler adına
aylık olarak ayrılacak tutardan, ikinci
ve üçüncü fıkralara göre yapılacak
kesintilerin toplamı, hiçbir şekilde
ayrılan tutarların toplamının yüzde
40’ını aşamaz.
(5) Yapılacak kesintilerin
oranlarını alacakların
nev'ine göre
ayrı ayrı
veya topluca belirlemeye, kesinti ve
mahsup işlemlerine ilişkin diğer usul ve
esasları tespit etmeye, Hazine
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan
yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan
mevzuat ve hükümler
MADDE 8 –
(1) a) 2/2/1981
tarihli ve 2380 sayılı Belediyelere ve
İl Özel İdarelerine Genel Bütçe Vergi
Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında
Kanun,
b)
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı
Büyükşehir Belediyesi Kanununun 23 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b)
bentleri ile ikinci fıkrası,
c)
15/7/1963 tarihli ve 277 sayılı
5237 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu
ile Diğer Kanunlarla, Belediyelere
Verilen Payların Belediye Vergi ve
Resimleri Hükmünde Olduğuna Dair Kanun,
ç)
6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 17
nci
maddesinin birinci fıkrası,
d)
13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı
Gider Vergileri Kanununun 39 uncu
maddesinin altıncı fıkrasında yer alan
"Tahsil edilen vergiden, 2.2.1981
tarihli ve 2380 sayılı Kanun ile
10.7.2004 tarihli ve 5216 sayılı Kanuna
göre mahalli idarelere pay verilmez"
cümlesi,
yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Diğer mevzuatta, 277
sayılı 5237 sayılı Belediye Gelirleri
Kanunu ile Diğer Kanunlarla,
Belediyelere Verilen Payların Belediye
Vergi ve Resimleri Hükmünde Olduğuna
Dair Kanun ve 2380 sayılı Belediyelere
ve İl Özel İdarelerine Genel Bütçe Vergi
Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında
Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna
yapılmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) 13/1/2005
tarihli ve 5286 sayılı Köy Hizmetleri
Genel Müdürlüğünün Kaldırılması ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanun uyarınca kaldırılan Köy Hizmetleri
Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatı için
2005 Mali Yılı Bütçe Kanununda personel
ve cari giderlere ayrılan ödenekler
kadar ödenek, personel sayısındaki
değişimler dikkate alınarak beş yıl
süreyle Maliye Bakanlığı bütçesine
konulur. Bu ödenek Bakanlık tarafından
5286 sayılı Kanunda belirtilen ilgili il
özel idareleri ile
büyükşehir belediyelerine
aktarılır.
(2) Bakanlar Kurulu,
birinci fıkrada öngörülen süreyi beş
yıla kadar uzatabilir.
(3) Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin esas ve usuller,
İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı
tarafından birlikte belirlenir.
(4)
Belediyelerin Kentsel Altyapı
İhtiyaçları İçin Tahsis Edilen Ödeneğin
Kullanımına İlişkin Yönetmelik
kapsamında yürütülen ve bu Kanunun
yayımı tarihinde İller Bankasının
yükümlülüğü altında bulunan harita, imar
planı, içmesuyu,
atıksu, katı
atık, deniz deşarjı, proje ve yapım
işlerinin finansmanında kullanılmak
üzere, 6 ncı
maddeye göre ayrılan denkleştirme
ödeneğinin % 30’u, Maliye Bakanlığı
tarafından iki eşit taksit halinde ve
beş yıl süre ile İller Bankası’na
aktarılır. Aktarılan ödenek bu
projeler dışında kullanılamaz.
GEÇİCİ MADDE 2 –
(1) 6/3/2008
tarihli ve 5747 sayılı Büyükşehir
Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe
Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine
göre tüzel kişiliği ilk genel mahalli
idareler seçimlerine kadar devam edecek
ilçe ve ilk kademe belediyelerine genel
bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı
üzerinden ayrılan payların yüzde 30’u,
büyükşehir
belediye payı olarak ayrılır.
(2) 2
nci maddenin üçüncü fıkrasına
göre ayrılan ve dördüncü fıkrasına göre
dağıtılan
büyükşehir belediye paylarında
1/7/2008 ilâ
31/12/2008 dönemine ilişkin tahakkuk
edecek aylık artış, 2007 yılının aynı
dönemine ilişkin olarak tahakkuk eden
aylık tutarların yüzde 50’sinden fazla
olamaz; 1/1/2009 ilâ 30/6/2009 dönemine
ilişkin tahakkuk edecek
büyükşehir
belediye paylarındaki artış ise 2008
yılının aynı döneminde tahakkuk eden
aylık tutarların yüzde 50’sinden fazla
olamaz. Fazla olan tutarlar, artış oranı
yüzde 50’den az olan
büyükşehir
belediyelerine bu oranı aşmamak üzere
nüfus esasına göre dağıtılır.
(3) 1/7/2008 ilâ 31/12/2012
tarihleri arasında 2
nci maddenin
üçüncü fıkrasına göre ayrılan
büyükşehir
belediye paylarının hesaplanmasında,
6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel
Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı
listede yer alan mallardan tahsil edilen
Özel Tüketim Vergisi tutarları, bu
dönemle sınırlı olmak üzere
büyükşehir
belediyesi pay hesabına
dahil
edilmez. Pay hesabına
dahil
edilmeyecek tutarın miktarını ve
süresini azaltmaya Bakanlar Kurulu
yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 9 –
(1) Bu Kanunun 6
ncı maddesinin birinci fıkrası
1/1/2009
tarihinde, 7 nci
maddesinin üçüncü fıkrası 1/7/2009
tarihinde, diğer hükümleri ise 1/7/2008
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 10 –
(1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür.
14/7/2008 |
