KAMU FİNANSMANI VE BORÇ
YÖNETİMİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR KANUN
|
Kanun No.
5787 |
|
Kabul Tarihi:
16/7/2008 |
MADDE 1-
28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinde yer alan “Dış borcun tahsisi”, “Genel
giderler”, “Hazine yatırım garantisi”, “Hibe”, “Para
piyasası nakit işlemleri” ile “Proje” tanımları
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye “Dış
imkan” tanımından sonra gelmek üzere “Diğer Hazine
alacağı”, “Sivil toplum örgütü” tanımından sonra
gelmek üzere “Stratejik ölçüt” tanımı ilave
edilmiştir.
“Dış
borcun tahsisi: Müsteşarlık tarafından herhangi bir
dış finansman kaynağından sağlanan dış finansman
imkânlarının ekonominin çeşitli sektörlerinde
gelişmeyi sağlamak ve/veya finansman ihtiyacını
karşılamak üzere, genel bütçe kapsamındaki kamu
idarelerine, Yükseköğretim Kuruluna, üniversitelere
ve yüksek teknoloji enstitülerine; savunma ve
güvenlik hizmetleri sektörleri ile sınırlı olmak
üzere nihai kullanıcısının genel bütçe kapsamındaki
kamu idarelerinden olması durumunda projeyi yürüten
özel bütçe kapsamındaki kuruluşlara anlaşmadaki
amaca sadık kalınarak kullandırılmasını,”
“Genel
giderler: Devlet borcunun yürütülmesi ve yönetilmesi
için yapılan kayıt ve tescil giderleri, kredi
derecelendirme kuruluşlarına ödenen ücretler,
avukatlık ücreti, müşavirlik ücreti, kur farkları,
komisyon ödemeleri, gecikme faiz ve cezaları, Devlet
iç borçlanma senetleri basım ve ilan giderleri ve
benzeri tüm masraf ve giderleri ile nakit
akışlarının ve banka hesaplarının yönetilmesi
kapsamında doğan komisyon giderlerini,”
“Hazine
yatırım garantisi: Yap-işlet-devret, yap-işlet ve
işletme hakkı devri ve benzeri finansman modelleri
kapsamında ilgili kanun hükümlerine dayanan ve
bunlarla sınırlı olmak üzere verilen garantileri,”
“Hibe:
Herhangi bir dış finansman kaynağından geri ödeme
yükümlülüğü olmaksızın Türkiye Cumhuriyetinin aldığı
ayni ve/veya nakdi yardım ile Türkiye Cumhuriyetinin
yabancı ülkeler, yabancı ülkelerin kuruluşları,
uluslararası kuruluşlar ve oluşturulacak
uluslararası yardım konsorsiyumlarına verdiği ayni
ve/veya nakdi yardımı,”
“Para
piyasası nakit işlemleri: Hazinenin kısa vadeli
nakit ihtiyacını karşılamak üzere fiziken basılı
olmayan Devlet iç borçlanma senedi çıkarmak veya
para piyasası araçlarını kullanmak suretiyle yapılan
azami otuz gün vadeli borçlanmaları,”
“Proje:
Yıllık yatırım programlarında yer alan projeleri,
milli savunma projelerini, niteliği itibarıyla
yıllık yatırım programına tabi olmayan projeler ile
yap-işlet-devret, yap-işlet, işletme hakkı devri ve
benzeri finansman modelleri çerçevesinde
gerçekleştirilen projeleri veya münferiden bunlardan
her birini,”
“Diğer
Hazine alacağı: Hazine alacağı dışında kalan ve
Müsteşarlığın Devlet tüzel kişiliğini temsilen taraf
olduğu işlemlerden kaynaklanan alacakları,”
“Stratejik ölçüt: Borçlanma ve risk yönetiminde
esas alınacak olan ve borç yönetiminin genel
risk/maliyet hedeflerini ifade eden gösterge ve
kriterleri,”
MADDE 2-
4749 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “hibe almaya” ibaresinden önce
“dış finansman temini izni vermeye” ibaresi, “dış
borcun ikrazı” ibaresinden önce “anlaşmanın mali
şartlarına bağlı kalarak” ibaresi eklenmiş, dördüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bu
fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra
eklenmiş, altıncı fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle
eklenmiş, yedinci fıkrası yürürlükten
kaldırılmıştır.
“Hazine
yatırım garantisi ve Hazine ülke garantisi vermeye,
verilen garantilerin şartlarında değişiklik yapmaya;
borç ve hibe vermeye; Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığının uygun görüşü ile gerçekleştirilmesi
ivedi ve zaruri olan projeleri tespit etmeye ve
gerektiğinde tespit edilen bu projelere Türkiye
Cumhuriyeti adına sağlanan dış finansmanın
anlaşmalardaki koşullarına bağlı kalmaksızın dış
borcun ikrazı suretiyle kullandırılmasına karar
vermeye; Müsteşarlığın görüşü ve Bakanın teklifi
üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.”
“Genel
yönetim kapsamındaki mahalli idareler ile bağlı
kuruluşları ve iktisadi teşebbüslerinin yurtiçi
piyasalarda yapacakları tahvil ihraçları
Müsteşarlığın iznine tabidir. Bu iznin verilmesi
Hazine garantisi sağlandığı anlamına gelmez. Söz
konusu izin sürecine ilişkin usul ve esaslar
Müsteşarlık tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle
belirlenir. Sermaye piyasası mevzuatı hükümleri
saklıdır.”
“Bu
projelere dış finansman temini aşamasında da
projelerin yıllık yatırım programındaki yeri, tutarı
ve ödeneği konusunda Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığının uygun görüşü alınır.”
MADDE 3-
4749 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin başlığı
“Borçlanma, ikraz ve garanti limiti” şeklinde,
ikinci fıkrası ile son fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Borçlanma limiti değiştirilemez. Ancak borç
yönetiminin ihtiyaçları ve gelişimi dikkate
alınarak, bu limit yıl içinde en fazla yüzde beş
oranında artırılabilir. Bu miktarın da yeterli
olmadığı durumlarda, ilave yüzde beş oranında bir
tutar, ancak Müsteşarlığın görüşü ve Bakanın teklifi
üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile artırılabilir.
Bütçenin denk olması durumunda da borçlanma, anapara
ödemesinin en fazla yüzde beşine kadar
artırılabilir.”
“Mali yıl
içinde sağlanacak garantili imkân ve dış borcun
ikrazı limiti, yılı bütçe kanunuyla belirlenir.”
MADDE 4-
4749
sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasında
geçen “mali dış koşulları” ibaresi “mali koşulları”
şeklinde, dördüncü fıkrasının ikinci cümlesinde
geçen “binde beş oranında” ibaresi “yüzde birine
kadar” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 5-
4749 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü
fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş, dördüncü
fıkrasının birinci cümlesi yürürlükten kaldırılmış
ve onuncu fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Bu oranı
beş katına kadar artırmaya Bakan yetkilidir.”
“Kamu
mevduat bankaları ile özel yatırım ve kalkınma
bankaları hariç olmak üzere, bu Kanun kapsamındaki
kuruluşlarca sağlanacak her türlü dış imkân ile
diğer kurum ve kuruluşlar lehine verilecek
garantiler Müsteşarlığın iznine tabidir. Kamu
yatırım ve kalkınma bankaları tarafından sağlanacak
bir yıl ve daha kısa vadeli dış imkân bu izne tabi
değildir. Bu iznin verilmesi Hazine garantisi
sağlandığı anlamına gelmez. İzin verilmesine ilişkin
usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.”
MADDE 6-
4749 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasının son cümlesi ve ikinci fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“Hibe
alınmasına ilişkin anlaşmalarda değişiklik yapmaya
Bakan yetkilidir.”
“Nakdi
hibe vermeye ve bu yöndeki anlaşmaları imzalamak
için Türkiye Cumhuriyeti temsilcilerini tayine,
Dışişleri Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının uygun
görüşü alınmak kaydıyla Bakanın teklifi üzerine
Bakanlar Kurulu yetkilidir. Söz konusu hibe
tutarları Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak
ödenekten karşılanır. Nakdi hibe verilmesine ilişkin
anlaşmaların hazırlık, temas ve müzakereleri
Müsteşarlık tarafından yürütülür ve Dışişleri
Bakanlığı ile istişare edilerek sonuçlandırılır.
Nakdi hibe verme anlaşmalarının şartlarında
değişiklik yapmaya Bakan yetkilidir. Ayni hibe
verilmesine ilişkin anlaşmaların hazırlık, temas ve
müzakereleri ise ilgili kuruluşlar tarafından
yürütülerek sonuçlandırılır. Ayni hibe vermeye ve bu
yöndeki anlaşmaları imzalamak için Türkiye
Cumhuriyeti temsilcilerini tayine ilgili Bakanın
teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Ayni
hibe verme anlaşmalarında değişiklik yapmaya ilgili
Bakan yetkilidir. Hibe vermeye ilişkin anlaşmalar,
anlaşmada aksine bir hüküm bulunmamak kaydıyla imza
tarihi itibarıyla Bakanlar Kurulu kararı ile
yürürlüğe girer. Savunma ve güvenlik amaçlı hibeler
hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz.”
MADDE 7-
4749
sayılı Kanunun 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE
10- Türkiye Cumhuriyeti adına; yabancı ülkeler,
yabancı ülkelerin kuruluşları, uluslararası
kuruluşlar ve oluşturulacak uluslararası yardım
konsorsiyumlarına borç vermeye, bu borcun esas ve
şartlarını belirlemeye, verilen borçların yeniden
yapılandırılmasına ve bu yöndeki anlaşmaları
imzalamak için Türkiye Cumhuriyeti temsilcilerini
tayine Müsteşarlığın görüşü ve Bakanın teklifi
üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu kapsamda
verilecek borç tutarları Müsteşarlık bütçesine bu
amaçla konulacak ödenekten karşılanır. Bu borçlara
dair anlaşmalara ilişkin her türlü hazırlık, temas
ve müzakereler Müsteşarlık tarafından yürütülür ve
sonuçlandırılır. Borç vermeye ilişkin anlaşmalar
Bakanlar Kurulu kararı ile anlaşmada aksine bir
hüküm bulunmamak kaydıyla imza tarihi itibarıyla
yürürlüğe girer.
Türkiye
İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketinin Yüksek
Danışma ve Kredileri Yönlendirme Kurulu tarafından
yabancı ülkelere yönelik nakdi ve gayrinakdi resmi
destekli ihracat kredileri ile iki yıl ve daha uzun
vadeli sigorta işlemlerine ilişkin olarak yıllık
programında belirlenen Ülke Limitleri Listesi
Bakanlar Kurulunca onaylanır. Türkiye İhracat Kredi
Bankası Anonim Şirketi tarafından Ülke Limitleri
Listesinde yer alan ülkelere bu ülkelerdeki bankalar
ve diğer kuruluşlara açılacak iki yıl ve daha uzun
vadeli mal ve/veya hizmet satış sözleşmeleri veya
bu tür sözleşmelerle eş değer finansal kiralama
işlemleri ile ilgili nakdi ve gayrinakdi resmi
destekli ihracat kredileri ile iki yıl ve daha uzun
vadeli sağlanacak sigorta desteğinin esaslarını ve
finansal hükümlerini düzenlemeye Bakan yetkilidir.
Bakan bu yetkisini, Bakanlar Kurulu tarafından
belirlenecek limitler çerçevesinde Türkiye İhracat
Kredi Bankası Anonim Şirketi Yönetim Kuruluna
devredebilir.
Ülkemiz
açısından özel önem arzeden ülkelerdeki kuruluşlara
düşük faizli ve/veya düşük primli ve/veya uzun
vadeli tavizli nakdi ve gayrinakdi resmi destekli
ihracat kredisi açılması hususunda Bakanın teklifi
üzerine Bakanlar Kurulunca Türkiye İhracat Kredi
Bankası Anonim Şirketine görev verilebilir. Bu fıkra
kapsamında Banka tarafından açılacak tavizli nakdi
ve gayrinakdi resmi destekli ihracat kredileri
nedeniyle Bankanın uğrayacağı gelir kayıpları,
Hazinece karşılanır.
Türkiye
İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketinin politik
riskler nedeniyle kredi, garanti ve sigorta
işlemlerinden doğabilecek zararları Hazinece
karşılanır. Bankanın tavizli resmi destekli ihracat
kredileri nedeniyle uğrayacağı gelir kayıpları ile
politik riskler nedeniyle kredi, garanti ve sigorta
işlemlerinden doğabilecek zararlarının Hazinece
ödenmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlar
Kurulunca belirlenir.
Türkiye
İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketinin yabancı
ülkelere ve bu ülkelerdeki bankalar ve diğer
kuruluşlara verdiği tavizli ve/veya tavizsiz nakdi
ve gayrinakdi resmi destekli ihracat kredileri ile
yaptığı iki yıl ve daha uzun vadeli sigorta
işlemlerine ilişkin alacakların üç yıl veya daha
uzun vadeli olarak yeniden yapılandırılmasına
ilişkin anlaşmalar Müsteşarlığın uygun görüşü ve
Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından
onaylanır. Bu kredilerden ve sigorta işlemlerinden
kaynaklanan alacakların üç yıldan daha az süreyle
yeniden yapılandırılmasına ilişkin esasları ve
finansman hükümlerini düzenlemeye Bakan yetkilidir.
Bakan bu yetkisini Bakanlar Kurulu tarafından
belirlenecek tutar ve/veya süre limitleri
çerçevesinde Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim
Şirketi Yönetim Kuruluna devredebilir.”
MADDE 8-
4749
sayılı Kanunun 11 inci maddesinin üçüncü ve yedinci
fıkralarından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar
eklenmiştir.
“Bu
Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrasında yer
alan hükümler dış borcun ikrazına ilişkin olarak da
geçerlidir.”
“Bu
Kanun hükümlerine göre imzalanan garanti, ikraz ve
hibe anlaşmaları kapsamında yapılan işlemler ile bu
Kanun kapsamında oluşan Hazine alacakları nedeniyle
Kanunun 2 nci maddesinde sayılan kuruluşlardan her
türlü bilgi ve belge istemeye Müsteşarlık
yetkilidir.
Diğer
Hazine alacaklarının kaydının yapılmasına ilişkin
usul ve esaslar Müsteşarlık tarafından belirlenir.”
MADDE 9-
4749 sayılı Kanunun 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE
12- Makroekonomik dengeleri gözeterek maliye ve para
politikaları ile uyumlu bir şekilde nakit
akışlarının yönetilmesi ve makul risk düzeyi
çerçevesinde orta ve uzun dönemde en uygun maliyeti
sağlayacak borçlanma yapısının oluşturulması
amacıyla gerekirse borç yapısının değiştirilmesi
için işlemler yapılması ve bunun için gerekli alt
yapının güçlendirilmesine, Türkiye Cumhuriyeti adına
Bakanın verdiği yetki çerçevesinde, Müsteşarlık
yetkilidir. Nakit akışlarının yönetiminin
gerektirdiği faiz ödemeleri, borç ve risk yönetimi
kapsamındaki finansal tekniklerin kullanılmasından
kaynaklanan ödemeler Müsteşarlık bütçesine bu amaçla
konulacak ödenekten karşılanır.
Müsteşarlık, piyasa yapıcılığı sistemini kurmaya,
sistemin işleyiş esaslarını belirlemeye ve işleyişi
ile ilgili her türlü tedbiri almaya veya sistemi
kaldırmaya yetkilidir.
Genel
bütçe kapsamındaki ödemeleri zamanında yapabilmek,
nakit akımları arasındaki dönemsel farklılıkların
ödemeler üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek
amacıyla, kısa dönemli nakit ihtiyacını karşılamak
için para piyasalarında nakit işlem yapmaya ve/veya
yaptırmaya, Hazine hesaplarında oluşacak nakit
fazlalıklarını değerlendirmek amacıyla Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası aracılığıyla
nemalandırılmasını teminen işlem yaptırmaya, bu
amaçlarla teminat almaya ve vermeye Bakan
yetkilidir. Nemalandırmaya ilişkin usul ve esaslar
Müsteşarlık ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
arasında müştereken tespit olunur. Para piyasası
nakit işlemleri stoku ilgili yıl bütçe başlangıç
ödenekleri toplamının yüzde ikisini geçemez. Bu
oranı iki katına kadar artırmaya Bakan yetkilidir.
Genel
bütçe kapsamındaki idareler kendi bütçeleri veya
tasarrufları altında bulunan her türlü mali
kaynaklarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında
veya muhabirinde açılacak hesaplarda toplarlar. Kamu
bankaları, mazbut vakıflar, özel kanunla kurulmuş
kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve
bunların üst kuruluşları ile kefalet ve yardımlaşma
sandıkları hariç olmak üzere özel bütçeli idareler,
sosyal güvenlik kurumları, özel kanunla kurulmuş
diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşlar ile
döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel
idareleri, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bu maddede
sayılanların bağlı ortaklıkları, müessese ve
işletmeleri ile birlikleri kendi bütçeleri veya
tasarrufları altında bulunan her türlü mali
kaynaklarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında
veya Maliye Bakanı ile Bakanın müşterek teklifi ve
Başbakanın onayıyla belirlenecek esaslar dahilinde
Türkiye’de yerleşik bankalar nezdinde kendi adlarına
açtıracakları hesaplarda toplarlar. Bu maddede sözü
edilen kurumlar tahakkuk etmiş tüm ödemelerini bu
hesaplardan yaparlar. Kamu kaynaklarının bu madde
hükümlerine aykırı şekilde değerlendirilmesinden
elde edildiği tespit edilen nemalar genel bütçeye
gelir kaydedilir. İlgili kamu kurum ve
kuruluşlarının yetkilileri ile muhasebe yetkilileri
yukarıda bahsi geçen hükümlerin yerine
getirilmesinden şahsen ve müteselsilen
sorumludurlar. Bu fıkra kapsamındaki hususlara
istisna getirmeye, uygulamaya ilişkin esasları
belirlemeye Maliye Bakanı ve Bakanın müşterek
teklifi ile Başbakan yetkilidir.
Hazinenin
Devlet dış borcu kapsamında ortaya çıkan
yükümlülüklerinin uluslararası sermaye piyasalarında
mevcut muhtelif finansal araçlar vasıtasıyla
yönetimi amacıyla, takas dâhil türev ürünleri
kullanmaya, nakit ile yurtiçi ve yurtdışı menkul
kıymet şeklinde teminat almaya ve değerlendirmeye,
teminat vermeye ve bu amaçla gerektiğinde
yurtdışından menkul kıymet satın almaya, daha önce
uluslararası sermaye piyasalarında ihraç olunan
tahvilleri geri almaya, başka tahvillerle
değiştirmeye ve benzeri işlemlere ilişkin anlaşma
yapmaya Bakan yetkilidir. Söz konusu anlaşmalar,
anlaşmada aksine hüküm yoksa imzalandıkları tarih
itibarıyla yürürlüğe girer. Bu anlaşmalara ilişkin
temas ve müzakereler Müsteşarlık tarafından
yürütülür ve sonuçlandırılır.
Borç ve
risk yönetimi amacıyla daha önce ihraç olunan Devlet
iç borçlanma senetleri işlemiş faizleri ödenerek
veya piyasa koşullarından geri alınabilir, başka
senetlerle değiştirilebilir veya gerektiğinde söz
konusu senetlerin anaparaları ödenmeksizin sadece
işlemiş faiz tutarları kupon ödeme tarihinden önce
erken itfaya tâbi tutulabilir. Ayrıca bu amaçla,
takas dâhil türev ürünler kullanılabilir. Bu
kapsamda nakit ile yurtiçi ve yurtdışı menkul kıymet
şeklinde teminat alınabilir ve değerlendirilebilir,
teminat verilebilir ve bu amaçla gerektiğinde
yurtdışından menkul kıymet satın alınabilir.
Bu madde
kapsamında sayılan ve Devlet iç ve dış borcu
yönetiminde kullanılan finansal işlemler, faiz ve
anapara geri ödeme tarihinde oluşabilecek değer
değişimleri dikkate alınmaksızın stratejik ölçütler
esas alınarak gerçekleştirilir.
Hazinenin
mali varlık ve yükümlülüklerinin yönetimine ilişkin
stratejik ölçütler ve uygulama çerçevesi Bakan,
Müsteşar, Müsteşarlıkta görevli Müsteşar
Yardımcıları ile Genel Müdürler arasından
belirlenecek üyelerden oluşan Borç ve Risk Yönetimi
Komitesi tarafından tespit edilir ve Bakan
tarafından onaylanır.
Borç ve
Risk Yönetimi Komitesinin, Devlet borcu ve Hazine
garantilerinin yönetimi kapsamında stratejik
ölçütlerin belirlenmesi, ikraz ve garanti limitinin
önerilmesi, Hazine alacak yönetimine ve Hazine nakit
varlıklarına ilişkin temel politikaların tespitine
yönelik toplantılarına Bakan başkanlık eder.
Borç ve
Risk Yönetimi Komitesinin, Hazinenin mali varlık ve
yükümlülüklerinin yönetimine ilişkin olarak
uygulamanın izlenmesi, etkinliğin artırılması,
altyapının geliştirilmesi ve diğer hususlardaki
toplantılarına Müsteşar başkanlık eder. Borç ve Risk
Yönetim Komitesi, ayda en az bir kez toplanır.
Borç ve
Risk Yönetimi Komitesinin sekreterya işlerini risk
yönetiminden sorumlu birim yürütür. Toplantılar risk
yönetimi biriminin önerisiyle Başkan tarafından
belirlenen gündemle yapılır.”
MADDE 10-
4749 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci,
ikinci, dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş, altıncı fıkradan sonra gelmek üzere
aşağıdaki fıkra eklenmiş, yedinci ve onuncu
fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Malî yıl
içinde, türev ürünler dahil olmak üzere, ödenecek
Devlet iç ve dış borç anapara ödemeleri ile iç ve
dış borçlanma tutarlarını, Hazinenin kısa vadeli
nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla para
piyasalarından yapacağı borçlanma tutarları
ile borç verme tutarlarını, dış borcun ikrazı ve
ikrazen ihraç edilmiş olan Devlet iç borçlanma
senetlerinden yapılan anapara tahsilatını ve türev
ürünlerden ve para piyasası nakit işlemlerinden
kaynaklanan teminatları bütçe dışında özel
hesaplarda izlemeye Bakan yetkilidir.”
“Her ne
suretle olursa olsun, türev ürünler de dâhil,
yapılmış olan borçlardan doğan Devlet iç ve dış borç
faizleri ile iskonto giderleri, genel giderler,
teminatların faizleri ile Hazinenin kısa vadeli
nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla para
piyasalarından yapacağı borçlanma faizleri bu amaçla
bütçeye yeterli miktarda konulacak ödeneklerle
karşılanır. Bu ödenekler hakkında 10/12/2003 tarihli
ve 5018 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin üçüncü
fıkrası hükmü uygulanmaz. Türev ürünler de dâhil,
yapılmış olan borçlardan doğan Devlet iç ve dış borç
faizleri ile iskonto giderleri, teminatların
faizleri ile Hazinenin kısa vadeli nakit
ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla para
piyasalarından yapacağı borçlanma faizlerine ilişkin
tertiplere yılı bütçe kanunu ile konulan başlangıç
ödeneklerine, Bakanın teklifi üzerine yüzde beş
oranına kadar ödenek eklemeye Maliye Bakanı
yetkilidir. Bu ödeneklerden bütçenin diğer
kalemlerine hiçbir şekilde aktarma yapılamaz.”
“Kullanıcı ve borçlu bütün kamu kurum ve
kuruluşları, Müsteşarlığın sahip olduğu iç ve dış
yükümlülüklerin muhasebe ve istatistik kayıtlarına
doğru ve zamanında aktarılmasını teminen, ikraz ve
tahsis edilen krediler ile herhangi bir dış
finansman kaynağından Hazine garantisi altında veya
Hazine garantisi olmaksızın sağladıkları dış kredi
anlaşmaları ve bu anlaşmalar kapsamındaki kullanım
ve her türlü ödemeleriyle ilgili bilgilerini ve
Müsteşarlığın ihtiyaç duyduğu diğer bilgi ve
belgeleri, dış borç kaydı yapılan kullanımlarına
ilişkin teyit bilgilerini ve Kanun kapsamında
sağlanan hibelerden yaptıkları kullanım bilgilerini,
kredi kullanımına aracılık eden kurum ve kuruluşlar
da söz konusu kredilere ilişkin olarak temini talep
edilen her türlü bilgiyi, Müsteşarlık tarafından
nakit aktarımı yapılan kamu kurum ve kuruluşları
Müsteşarlıkça talep edilen her türlü bilgiyi ve
bankalar ile diğer finansal kuruluşlar ise kamu
kurum ve kuruluşlarına ait her türlü varlık ve
yükümlülüklere ilişkin bilgileri belirlenen usul ve
esaslar çerçevesinde Müsteşarlığa vermekle
yükümlüdür.”
“Dış
proje kredisi kullanımlarına ilişkin olarak sadece
dış borç kaydı ve dış borç kaydının
muhasebeleştirilmesi Müsteşarlığın sorumluluğunda
olup, kullanımların usulüne uygunluğu da dâhil olmak
üzere, kullanımlara ilişkin sorumluluk kullanıcı
kuruluşlara aittir.”
“Risk
hesabına yapılan ödemeler hariç olmak üzere Dış
borcun ikrazı ve ikrazen ihraç edilmiş olan Devlet
iç borçlanma senetleri suretiyle kullandırılan
finansman imkânları için Müsteşarlığa ödenen anapara
dışındaki taksit tutarları ile gecikme faiz ve
cezaları bütçeye gelir kaydolunur.”
“Müsteşarlıkça bu Kanun kapsamında borçlu veya
garantör sıfatıyla herhangi bir dış finansman veya
türev ürüne ilişkin olarak başlatılan işlemler
kapsamında ilgili anlaşmaların imzalanmasından önce
veya imzalanan anlaşmaların veya daha önce
imzalanmış anlaşmaları tadil eden anlaşmaların
yürürlüğe girmesini sağlayacak kanunî düzenlemeler
tamamlanıncaya kadar peşin ödenmesi gereken komisyon
ücreti, taahhüt ücreti, garanti ücreti, gecikme
faizi ve benzeri yükümlülükleri ödemeye Bakan
yetkilidir. Söz konusu komisyon ücreti, taahhüt
ücreti, garanti ücreti, gecikme faizi ve benzeri
yükümlülükler, ilgili anlaşmaların veya daha önce
imzalanmış anlaşmaları tadil eden
anlaşmaların imzalanması veya yürürlüğe
girmesinden bağımsız olarak ödenebilir. Söz konusu
yükümlülükler Müsteşarlık bütçesine bu amaçla
konulacak ödenekten karşılanır.”
MADDE 11-
4749 sayılı Kanuna 14 üncü maddesinden sonra gelmek
üzere aşağıdaki 14/A maddesi eklenmiştir.
“İdari
para cezaları
MADDE
14/A- Bu Kanunun;
a) 4 üncü
maddesinin beşinci fıkrası gereğince Müsteşarlıktan
izin alınmaması,
b) 7 nci
maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen ikraz
ücretinin Müsteşarlıkça talep edilen süre içerisinde
ödenmemesi,
c) 8 inci
maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen garanti
ücretinin Müsteşarlıkça talep edilen süre içerisinde
ödenmemesi,
ç) 8 inci
maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen sorumluluk
ile müteselsil sorumluluğa ilişkin yükümlülüklerin
yerine getirilmemesi,
d) 8 inci
maddesinin altıncı fıkrası gereğince Hazine
garantisi altında sağlanan dış kredilere ilişkin
geri ödemeler için gereken tutarın yılı bütçelerinde
yatırım harcamalarına kıyasla öncelikli olarak
ayrılmaması,
e) 8 inci
maddesinin onuncu fıkrası gereğince Müsteşarlıktan
izin alınmaması,
f) 11
inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince ikrazen
kullandırılan dış borca ilişkin olarak Kanunun 8
inci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen
sorumluluk ile müteselsil sorumluluğa ilişkin
yükümlülüklerin yerine getirilmemesi,
g) 11
inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında belirtilen
bilgi ve belgelerin Müsteşarlıkça talep edilen usul
ve esaslar çerçevesinde verilmemesi,
h) 11
inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince
oluşturulacak Dış Borç Ödeme Hesabının ihdasında ve
işletilmesinde ilgili mevzuat ve anlaşmalarda
belirlenen esaslara uyulmaması,
ı) 14
üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince istenecek
her türlü bilgi ve belgenin belirlenen usul ve
esaslar çerçevesinde verilmemesi,
i) 14
üncü maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen yılı
bütçesinin ilgili tertipleriyle ilişkilendirilme,
bütçeleştirme ile ödenek ve gider kaydedilmeye
ilişkin yükümlülüğün yerine getirilmemesi,
hallerinde, söz konusu yükümlülükleri yerine
getirmeyen kişiler hakkında 750 Yeni Türk Lirası
idari para cezası uygulanır.
İdari
para cezalarının verilmesini gerektiren fiillerin üç
yıl içerisinde tekrarı halinde, verilen para cezası
iki katı, aynı süre içerisinde ikinci ve müteakip
tekrarı halinde ise üç katı artırılarak uygulanır.
İdari
para cezası ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren
bir ay içerisinde ödenir.”
MADDE 12-
4749 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin başlığı
“Düzenleme yapma, danışmanlık hizmetleri ile anlaşma
ve ilgili dökümanların muhafazası” şeklinde, birinci
fıkrasında geçen “ve garanti limiti” ibaresi “ikraz
ve garanti limiti” şeklinde, “uluslararası kredili
ihaleye çıkma” ibaresi “dış finansman temini izni
verilmesi” şeklinde, dördüncü fıkrasında geçen
“yabancı ülkelere, bu ülkelerdeki kurum ve
kuruluşlara, uluslararası kuruluşlara” ibaresi
“yurtiçinde ve yurtdışında” şeklinde değiştirilmiş
ve maddenin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Bu Kanun
kapsamında yer alan hususlara ilişkin olarak,
Türkiye Cumhuriyeti adına Müsteşarlıkça imzalanmış
anlaşmaların ve ilgili dokümanların asılları
Müsteşarlıkça muhafaza edilir.”
MADDE 13-
4749 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin (C) fıkrasının
(1) numaralı bendinde geçen “Savunma ve güvenlik
amaçlı kredi ve hibe anlaşmaları” ibaresi “Savunma
ve güvenlik amacıyla sağlanan finansmana ilişkin
kredi, garanti ve hibe anlaşmaları” şeklinde, (2)
numaralı bendinde geçen “sağlanan kredilere ilişkin
olarak imzalanan anlaşmalar” ibaresi “sağlanan
finansmana ilişkin olarak imzalanan kredi ve garanti
anlaşmaları” şeklinde, (3) numaralı bendinde geçen
“geri ödenmesini düzenleyen kredi anlaşmaları”
ibaresi “geri ödenmesini düzenleyen kredi ve garanti
anlaşmaları” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 14-
4749 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesine
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Ancak bu
madde kapsamında uzlaşılan tutarlar ile ilgili
olarak; uzlaşma taksitlerinde uzlaşma tarihinden bu
yana gecikmeye düşmüş kurum ve kuruluşlar,
uzlaşmadan kaynaklanan borçları ile gecikme faiz ve
cezalarının tamamını 31/12/2008 tarihine kadar
ödedikleri takdirde uzlaşmaları iptal
edilmez.”
MADDE 15-
4749 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde geçen
“ilgili anlaşmaların” ibaresinden sonra gelmek üzere
“veya daha önce imzalanmış anlaşmaları tadil eden
anlaşmaların” ibaresi, “ve benzeri yükümlülükler
hakkında da” ibaresinden sonra gelmek üzere “ilgili
anlaşmaların veya daha önce imzalanmış anlaşmaları
tadil eden anlaşmaların imzalanması veya yürürlüğe
girmesinden bağımsız olarak” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 16-
4749 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesine
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“5018
sayılı Kanunun eki (II) sayılı cetvelin (A)
bölümünde bulunan üniversitelere, 1/1/2006
tarihinden önce imzalanan dış kredi anlaşmaları
çerçevesinde sağlanan ve ödemesi devam etmekte olan
Hazine garantili dış borçlar, anılan kuruluşlara
tahsisli olarak kullandırılır. Üniversitelerin
1/1/2006 tarihinden önce imzalanan Hazine garantili
kredilerine ilişkin olarak Müsteşarlıkça yapılan
üstlenimler ile ikrazen kullandırılan kredilerinden
doğan Hazine alacaklarının ve anılan kuruluşların
uzlaşma kapsamındaki Hazine alacaklarının, bu
maddenin yürürlük tarihi itibarıyla ödenmeyen bakiye
tutarını, Bakanın teklifi üzerine bütçenin gelir ve
gider hesapları ile ilişkilendirilmeksizin terkinine
Maliye Bakanı yetkilidir.”
MADDE 17-
4749
sayılı Kanunun;
a) 2 nci
maddesinde yer alan "genel, katma ve özerk bütçeli
kurum ve kuruluşları" ibaresi "merkezi yönetim
kapsamındaki kamu idareleri" şeklinde,
b) 3 üncü
maddesinin birinci fıkrasında “Dış borcun devri”
tanımında geçen “genel ve katma bütçe” ibaresi
“genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile
Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve yüksek
teknoloji enstitüleri” şeklinde, “Dış borcun ikrazı”
tanımında geçen “genel ve katma bütçe” ibaresi
“genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile
Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve yüksek
teknoloji enstitüleri” şeklinde,
c) 7 nci
maddesinin dördüncü fıkrasında geçen “genel ve katma
bütçe” ibaresi “genel bütçe kapsamındaki kamu
idareleri ile Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve
yüksek teknoloji enstitüleri” şeklinde,
ç) 11
inci maddesinin beşinci fıkrasında geçen “Genel ve
katma bütçe dışı” ibaresi “Genel bütçe kapsamındaki
kamu idareleri dışındaki” şeklinde,
d) 14
üncü maddesinin beşinci fıkrasında geçen “genel
bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler”
ibaresi “genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile
Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve yüksek
teknoloji enstitüleri” şeklinde, altıncı fıkrasının
birinci cümlesinde geçen “konsolide bütçeye tabi
kullanıcı kuruluşlarca” ibaresi “genel bütçe
kapsamındaki kamu idareleri ile Yükseköğretim
Kurulu, üniversiteler ve yüksek teknoloji
enstitülerince” şeklinde ve ikinci cümlesinde geçen
“Bu kapsamda, genel ve katma bütçeli kuruluşlar”
ibaresi ile üçüncü cümlesinde geçen “konsolide
bütçe” ibaresi “bu kuruluşlar” şeklinde, onüçüncü
fıkrasında geçen “Genel ve katma bütçeli
kuruluşlarca” ibaresi “Genel bütçe kapsamındaki kamu
idareleri ile Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve
yüksek teknoloji enstitüleri tarafından” şeklinde,
e) 15
inci maddesinin birinci fıkrasında geçen “5422”
ibaresi “13/6/2006 tarihli ve 5520” şeklinde,
f) Geçici
4 üncü maddesinde geçen “genel ve katma bütçeli
kuruluşlar” ibaresi “genel bütçe kapsamındaki kamu
idareleri” şeklinde,
g) Geçici
8 inci maddesinde geçen “genel ve katma bütçeli
kuruluşlara” ibaresi “genel bütçe kapsamındaki kamu
idareleri ile Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve
yüksek teknoloji enstitülerine” şeklinde,
değiştirilmiştir.
MADDE 18-
4749 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler
eklenmiştir.
“GEÇİCİ
MADDE 15- İstanbulda 2009 yılında düzenlenecek olan
Dünya Bankası Grubu ve Uluslararası Para Fonu
Toplantısı için 2009 yılında gerçekleştirilecek
organizasyon giderleri ile bu kapsamda yapılacak mal
ve hizmet alımları için 4/1/2002 tarihli ve 4734
sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinin
beşinci fıkrası, 62 nci maddesinin (b) bendinin son
cümlesi ve 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu
Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 26 ile 27 nci
maddesi hükümlerine tabi olmaksızın 2008 yılında
Hazine Müsteşarlığınca ihaleye çıkılabilir ve
taahhüde girişilebilir. Söz konusu giderler
Müsteşarlığın 2009 yılı bütçesine bu amaçla tefrik
edilen ödenekten karşılanır.
GEÇİCİ
MADDE 16- Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları
İşletmesi Genel Müdürlüğünün bu maddenin yürürlük
tarihi itibarıyla vadesi geçmiş Hazine garantili
kredilerinden Müsteşarlıkça yapılan üstlenimlerden
ve ikrazen kullandırılan kredilerinden doğan
anapara, faiz, masraf ve gecikme zammından oluşan
Hazine alacaklarını, bütçenin gelir ve gider
hesapları ile ilişkilendirmeksizin Türkiye
Cumhuriyeti Devlet Demiryollarının Ulaştırma
Bakanlığından olan yol bakım ve onarım giderleri
karşılığı alacaklarından mahsup suretiyle terkin
etmeye, sözkonusu işlemden sonra Kuruluşun bakiye
borcunun kalması halinde bu tutarı Kuruluşun
ödenmemiş sermayesine mahsuba Bakanın teklifi
üzerine Maliye Bakanı yetkilidir.
GEÇİCİ
MADDE 17- Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna
31/12/2007 tarihine kadar verilen özel tertip Devlet
İç Borçlanma Senetlerinden doğmuş ve/veya doğacak
anapara, faiz, masraf ve gecikme zammından oluşan
Hazine alacaklarının bütçenin gelir ve gider
hesapları ile ilişkilendirmeksizin terkini Bakanın
teklifi üzerine Maliye Bakanı tarafından yerine
getirilir. Bu işlem, Tasarruf Mevduatı Sigorta
Fonunun, faaliyet izni kaldırılan veya yönetimi ve
denetimi kendisine devredilen bankalardan
kaynaklanan alacaklarının takip ve tahsiline ilişkin
hak ve yetkilerini ortadan kaldırmaz.
Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu, 19/10/2005 tarihli ve 5411
sayılı Bankacılık Kanununun 130 uncu maddesinde
sayılan gelirlerinden oluşan ve sigorta rezervi
olarak tutulanlar hariç olmak üzere, faaliyet izni
kaldırılan veya yönetimi ve denetimi kendisine
devredilen bankaların her türlü mal, hak ve
alacaklarından elde ettiği veya edeceği nakdi
gelirlerinden, mevcut ve muhtemel çözümleme
giderleri ve bu kapsamda diğer kurumlara yapılması
zorunlu ödemeler düşüldükten sonra kalan tutarı
Müsteşarlığın ilgili hesaplarına Müsteşarlıkça
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde aktarır. Bu
çözümleme gelirlerinin aktarılması nedeniyle
çözümleme giderleri için ilave kaynağa ihtiyaç
duyulması halinde, sigorta rezervine
başvurulmaksızın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna
Müsteşarlıkça özel tertip Devlet İç Borçlanma Senedi
ihraç etmeye Bakan yetkilidir.
GEÇİCİ
MADDE 18- 22/5/2007 tarihli ve 5664 sayılı Konut
Edindirme Yardımı Hak Sahiplerine Ödeme Yapılmasına
Dair Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin
olarak; Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığının
yükümlülüğü için Müsteşarlık tarafından Emlak Konut
Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketine
ikrazen Devlet İç Borçlanma Senetleri ihraç
edilebilir. Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım
Ortaklığının yükümlülüğünü aşan kısmı için ise
Müsteşarlık tarafından Emlak Konut Gayrimenkul
Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketine özel tertip
Devlet İç Borçlanma Senedi ihraç edilebilir. Bu
kapsamda ihraç edilecek özel tertip Devlet İç
Borçlanma Senetleri için bu Kanunun 6 ncı maddesinin
ikinci fıkrası hükümleri uygulanmaz.”
MADDE 19-
Ekli (I) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas
edilerek 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel
Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
eki (I) sayılı cetvelin Hazine Müsteşarlığına ait
bölümüne eklenmiştir.
MADDE 20-
17/9/2004 tarihli ve 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanunun 31 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 21-
Bu Kanunun;
a) 3 üncü
maddesi 1/1/2009 tarihinde,
b) Diğer
maddeleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe
girer.
MADDE 22-
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
