|
TRANSFER FİYATLANDIRMASI YOLUYLA ÖRTÜLÜ KAZANÇ
DAĞITIMI HAKKINDA KARAR (TASLAK)
BİRİNCİ BÖLÜM
KAPSAM, AMAÇ ve TANIMLAR
Kapsam
Madde 1-
Bu Karar ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun
13 üncü maddesinde yer alan "Transfer
Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı"
hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usuller
düzenlenmekte olup, Türkiye'deki tam ve dar mükellef
gerçek kişi ve kurumların tamamı bu düzenlemenin
kapsamı içindedir.
Amaç
Madde 2-
Bu düzenlemenin amacı, ilişkili kişilerle mal veya
hizmet alım ya da satımında bulunan gerçek kişi ve
kurumların gelirlerinin tam ve doğru olarak beyan
edilmesini sağlamak ve transfer fiyatlandırması
yoluyla vergi matrahının aşındırılmasına engel
olmaktır.
Tanımlar
Madde 3-
Bu düzenlemede geçen temel kavramların tanımları
aşağıdaki gibidir:
Transfer
fiyatlandırması:
İlişkili kişiler arasında yapılan mal veya hizmet
alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedeli
ifade eder.
İlişkili kişi:
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun uygulaması bakımından
kurumların kendi ortakları, kurumların veya
ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurum
ile idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından
doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu ya da
nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi veya
kurumları ifade eder. Ortakların eşleri, ortakların
veya eşlerinin üstsoy ve altsoyu ile üçüncü derece
dahil yansoy hısımları ve kayın hısımları da
ilişkili kişi sayılır.
Gelir Vergisi Kanunu'nun
uygulaması bakımından, teşebbüs sahibinin eşi,
üstsoy ve altsoyu, üçüncü derece dahil yansoy ve
kayın hısımları ile doğrudan veya dolaylı ortağı
bulunduğu şirketler, bu şirketlerin ortakları, bu
şirketlerin idaresi, denetimi veya sermayesi
bakımından kontrolü altında bulunan diğer şirketler
ilişkili kişi sayılır.
Gerek gelir vergisi,
gerekse kurumlar vergisi mükellefleri yönünden,
kazancın elde edildiği ülke vergi sisteminin, Türk
vergi sisteminin yarattığı vergilendirme kapasitesi
ile aynı düzeyde bir vergilendirme imkanı sağlayıp
sağlamadığı ve bilgi değişimi hususunun göz önünde
bulundurulması suretiyle Bakanlar Kurulu'nca ilan
edilen ülkelerde veya bölgelerde bulunan kişilerle
yapılmış tüm işlemler ilişkili kişilerle yapılmış
sayılır.
Emsallere uygunluk
ilkesi:
İlişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya
da satımında uygulanan fiyat veya bedelin,
aralarında böyle bir ilişkinin bulunmaması durumunda
oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade
eder.
Geleneksel işlem
yöntemleri:
Karşılaştırılabilir fiyat yöntemi, maliyet artı
yöntemi ve yeniden satış fiyatı yöntemlerini ifade
eder.
İşleme dayalı kâr
yöntemleri:
Kâr bölüşüm yöntemi ve işleme dayalı net kâr marjı
yöntemlerini ifade eder.
Peşin fiyatlandırma
anlaşması:
İlişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya
da satımında uygulanacak fiyat veya bedelin
tespitine ilişkin yöntemler, mükellefin talebi
üzerine Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı
(Bundan böyle ‘İdare' olarak adlandırılacaktır.)
ile
anlaşılarak belirlenebilecek olup, bu anlaşma, peşin
fiyatlandırma anlaşması olarak adlandırılır.
Peşin fiyatlandırma
anlaşması, ilişkili kişilerle yapılan işlemlerle
ilgili olarak transfer fiyatlandırmasının tespit
edilmesinde belli bir süre için uygulanacak yöntemin
mükellef ile İdare tarafından anlaşılarak
belirlenmesini ifade eder. Bu şekilde mükellef ile
İdare arasında belirlenen yöntem, üç yılı aşmamak
üzere anlaşmada tespit edilen süre ve şartlar
dahilinde kesinlik taşır.
Kontrol altındaki
işlem:
Birbirleriyle ilişkili olan kişiler arasındaki
işlemleri ifade eder.
Kontrol dışı işlem:
Birbirleriyle herhangi bir şekilde ilişkisi
bulunmayan kişiler arasındaki işlemleri ifade eder.
İç emsal:
Mükellefin ilişkisiz kişilerle yaptığı işlemlerde
kullandığı fiyat ya da bedeli ifade eder.
Dış emsal:
İlişkisiz kişilerin kendi aralarında yaptıkları
karşılaştırılabilir nitelikteki işlemlerde
kullandığı fiyat ya da bedeli ifade eder.
Karşılaştırılabilirlik analizi:
Kontrol altındaki işlemler ile
kontrol dışı işlemlerin karşılaştırılabilir olmasını
ifade etmekte olup, işlemler arasında maddi bir
farklılık yoksa ya da var olan farklılıkların
düzeltimlerle giderilmesi mümkünse, kontrol
altındaki işlem ile kontrol dışı işlem
karşılaştırılabilir nitelikte kabul edilir.
İşlev analizi:
Kontrol dışı işlemler ile kontrol altındaki
işlemlerin karşılaştırılmasında, üstlenilen riskler
ve kullanılan varlıklara göre tarafların
gerçekleştirdikleri işlevleri esas alarak yapılan
analizleri ifade eder.
İşlem Düzeltimi:
Kontrol dışı
işlemler ile kontrol altındaki işlemlerin
karşılaştırılması esnasında, söz konusu işlemler
arasında farklılıklar tespit edilmiş ve bu
farklılıklar karşılaştırma konusu unsurlar üzerinde
maddi etkide bulunuyorsa, karşılaştırmanın güvenilir
sonuçlar verebilmesi amacıyla bu farklılıkların
giderilmesi için yapılan işlemleri ifade eder.
Belgelendirme:
Emsallere uygunluk ilkesinin transfer
fiyatlandırmasının her aşamasında göz önünde
bulundurulduğunu göstermek amacıyla mükellef
tarafından tutulan kayıtlar ile sağlanan bilgileri
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
EMSALLERE UYGUNLUK İLKESİ
Emsallere Uygunluk
İlkesinin Amacı
Madde 4-
Emsallere uygunluk ilkesinin temel amacı, ilişkili
kişiler arasındaki mal veya hizmet alım ya da
satımında uygulanan fiyat veya bedelin, söz konusu
mal veya hizmet alım ya da satımı için aralarında
ilişki bulunmayan kişiler arasında belirlenen fiyat
veya bedele karşılaştırılabilir koşullar altında
eşit olmasıdır.
Karşılaştırılabilirlik Analizi
Madde 5-
Karşılaştırılabilirlik analizi, kontrol altındaki
işlemlerin sahip olduğu koşullar ile kontrol dışı
işlemlerin sahip olduğu koşulların
karşılaştırılmasına dayanır. Bu nedenle
karşılaştırılabilirlik kavramı da işlemler
arasındaki farklılıkların herhangi bir şekilde
karşılaştırma konusu unsurları maddi olarak
etkilememesi veya maddi olarak etkide bulunan
farklılıkların belli işlemlerle düzeltilebilecek
nitelikte olması gereğini ifade eder.
Karşılaştırılabilirliğin
tespitinde dikkate alınan başlıca unsurlar aşağıdaki
gibidir:
a)
Mal veya hizmetlerin
nitelikleri,
b)
Üstlenilen işlev ve risklerin
analizi,
c)
İşlemin gerçekleştiği
pazardaki ekonomik koşullar,
d)
Kurumların iş stratejileri.
Emsal Fiyat Aralığı
Madde 6-
Emsallere uygunluk
ilkesi açısından en güvenilir sonuç,
karşılaştırmalar sonucunda ulaşılan tek bir fiyat
veya bedel olacaktır. Bununla birlikte, yapılan
karşılaştırmalar ve uygulanan yöntemler sonucu, tek
bir fiyat veya bedelden ziyade birbirine yakın
birden çok sonucu içeren belli bir fiyat veya bedel
aralığı tespit edilebilir.
Emsal fiyat aralığı, aynı
yöntemin farklı karşılaştırılabilir kontrol dışı
işlem verilerine uygulanmasından veya aynı verilere
farklı transfer fiyatlandırması yöntemlerinin
uygulanmasından elde edilen değişik emsal fiyatların
oluşturduğu bir fiyat dizisidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TRANSFER FİYATLANDIRMASINDA UYGULANACAK YÖNTEMLER
Yöntemlerden
Beklenen Amaçlar
Madde 7-
Mükellefler, işlemin
koşullarını ve özelliklerini en iyi yansıtan yöntemi
kullanarak, ilişkili kişilerle yaptıkları mal veya
hizmet alım ya da satımında emsallere uygunluk
ilkesiyle tutarlı fiyat veya bedel uyguladıklarını
göstermek zorundadır.
Karşılaştırılabilir
Fiyat Yöntemi
Madde 8-
Bu yöntem, bir
mükellefin uygulayacağı emsallere uygun satış
fiyatının, karşılaştırılabilir mal veya hizmet alım
ya da satımında bulunan ve aralarında herhangi bir
şekilde ilişki bulunmayan gerçek veya tüzel
kişilerin birbirleriyle yaptıkları işlemlerde
uygulayacağı piyasa fiyatı ile karşılaştırılarak
tespit edilmesini ifade eder.
Maliyet Artı
Yöntemi
Madde 9-
Bu yöntem, emsallere
uygun fiyatın, ilgili mal veya hizmet maliyetlerinin
makul bir brüt kâr oranı kadar artırılması suretiyle
hesaplanmasını ifade eder.
Brüt kâr oranı aşağıdaki
gibi hesaplanır:
Satışlar - Maliyet
= Brüt kâr oranı
Maliyet
Kontrol altındaki bir işlem
için uygulanacak en ideal "makul brüt kâr oranı",
işlemi yapan mükellefin bu mal veya hizmetlere
ilişkin olarak, ilişkisiz kişilerle yaptığı
işlemlerde uyguladığı brüt kâr oranı olacaktır.
Böyle bir brüt kâr oranı mevcut değilse ya da
karşılaştırma için gerekli işlem sayısı yetersizse,
karşılaştırılabilir işlemler arasında belirlenen
fiyat ya da bedeli etkileyen bir farklılık
bulunmaması veya var olan farklılıkların
düzeltilebilir nitelikte olması şartıyla ilişkisiz
kişilerin karşılaştırılabilir işlemlerine ait brüt
kâr oranları da bu yöntemin uygulamasında
kullanılabilecektir.
Yeniden Satış
Fiyatı Yöntemi
Madde 10-
Yeniden satış fiyatı
yöntemi, emsallere uygun fiyatın, işlem konusu mal
veya hizmetlerin aralarında herhangi bir şekilde
ilişki bulunmayan gerçek veya tüzel kişilere yeniden
satılması halinde uygulanacak fiyattan makul bir
brüt satış kârı düşülerek hesaplanmasını ifade eder.
Söz konusu hesaplama
aşağıdaki formül kullanılarak yapılacaktır:
Yeniden satış fiyatı
= Emsallere Uygun Fiyat veya Bedel
1 + Brüt satış kâr oranı
Makul brüt satış kârı, söz
konusu mal veya hizmetin yeniden satışında
yüklenilen satış ve diğer faaliyet giderleri ile
üstlenilen riskler ve kullanılan varlıklar esas
alınarak gerçekleştirilen işlevlerin gerektirdiği
kâr tutarını ifade etmektedir.
Diğer Yöntemler
Madde 11-
Emsallere uygun fiyata geleneksel işlem
yöntemlerinden herhangi birisiyle ulaşma olanağı
yoksa mükellef, işlemlerin mahiyetine uygun olarak
kendi belirleyeceği diğer yöntemleri kullanabilir.
Ancak, diğer yöntemler olarak adlandırılan işleme
dayalı kâr yöntemlerinin emsallere uygunluk ilkesi
çerçevesinde fiyat ya da bedel tespitine olanak
vermemesi durumunda, mükellef kendi
belirleyebileceği ve daha doğru sonuç verdiğine
inandığı bir yöntemi de kullanabilecektir. İşleyiş
sistemi mükellefler tarafından belirlenecek bu
yöntemin de emsallere uygunluk ilkesine göre tespit
edilmesi zorunludur.
Kâr Bölüşüm Yöntemi
Madde 12-
Bir ya da daha fazla sayıdaki kontrol altındaki
işlemlere ilişkin toplam faaliyet kârı veya
zararının, emsallere uygunluk ilkesi doğrultusunda
üstlendikleri işlevler ve riskler nispetinde
ilişkili kişiler arasında paylaştırılması esasına
dayanan bir yöntemdir.
İşleme Dayalı Net
Kâr Marjı Yöntemi
Madde 13-
İlişkili kişiye ait bir işlemin net kârlılık
oranının, maliyetler, satış ve varlıklar gibi bir
gösterge kullanılarak, ilişkisiz kişilere ait
karşılaştırılabilir işlemlerin net kârlılık oranları
ile karşılaştırılmasına dayanan bir yöntemdir.
Net kâr, elde edilen
gelirlerden doğrudan ve dolaylı bütün giderler
indirildikten sonra kalan tutarı ifade etmekte olup,
net kârın net satışlara oranı da net kâr oranını
vermektedir. Makul net kâr oranı ise kontrol
dışındaki işlemler için, normal koşullar altında,
piyasada olması ya da oluşması gereken
karşılaştırılabilir net kâr oranını ifade eder.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
PEŞIN FİYATLANDIRMA ANLAŞMASI
Peşin Fiyatlandırma
Anlaşmasının Amacı
Madde 14-
Peşin fiyatlandırma
anlaşmasının temel amacı, mükelleflerin ilişkili
kişilerle yapacakları mal veya hizmet alım ya da
satımında uygulayacakları transfer fiyatlandırmasına
ilişkin olarak karşılaşılabilecek olası vergi
ihtilaflarının önüne geçmektir.
Peşin Fiyatlandırma
Anlaşmasının Kapsamı
Madde 15- Peşin
fiyatlandırma anlaşmasının kapsamına, Büyük
Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı'na kayıtlı
mükellefler girmekte olup, söz konusu kurumların
ilişkili kişilerle yaptığı yurt dışı işlemlere
ilişkin olarak belirleyeceği yöntem konusunda
03/09/2007 tarihinden itibaren İdare'ye başvurmaları
mümkündür.
Peşin Fiyatlandırma
Anlaşmasının Süreci
Madde 16-
Peşin fiyatlandırma
anlaşmasına ilişkin süreç, mükellefin İdare'ye
yazılı başvurusuyla başlayacak olup, mükellef söz
konusu başvuruyla birlikte, bu Kararın 17 nci
maddesinde yer alan asgari bilgi ve belgeleri de
İdare'ye sunmak zorundadır.
Ön Değerlendirme:
Yapılan başvuru, sunulan bilgi ve belgelerle
birlikte İdare tarafından bir ön değerlendirmeye
tabi tutulur.
Analiz:
Gerekli veriler tamamlandıktan sonra
karşılaştırılabilir işlemlerin, kullanılan
varlıkların, diğer düzeltimlerin, uygulanabilir
yöntemlerin, anlaşma şartlarının ve diğer temel
hususların seçim ve değerlendirilmesi yapılır.
Anlaşmanın kabulü
veya reddi:
İdare, yapılan analiz sonucunda, mükellefin
başvurusunu aynen kabul edebilir veya gerekli
değişikliklerin yapılması koşuluyla kabul edebilir
ya da reddedebilir. İdare'nin başvuruyu kabul etmesi
halinde mükellef ile İdare arasında peşin
fiyatlandırma anlaşması imzalanır.
Peşin fiyatlandırma
anlaşmasına ilişkin sürecin her aşamasında mükellef
ile karşılıklı bilgi ve görüş alışverişinde
bulunulur.
Anlaşma kapsamındaki
işlemlere ilişkin uygulama ile anlaşma kapsamında
belirlenen yöntem ve bu yöntemin uygulama şartları
ile ilgili olarak inceleme yapılabilir. İdare,
mükellefin söz konusu anlaşma koşullarına uyum
gösterip göstermediğini ve/veya bu koşulların
geçerliliğini sürdürüp sürdürmediğini, anlaşmada
belirlenen süre müddetince mükellefin sunacağı
yıllık rapor üzerinden takip eder.
Mükellefin peşin
fiyatlandırma anlaşmasında belirtilen koşullara
uymadığı, söz konusu koşulların geçerliliğini
sürdürmediği ve/veya mükellef tarafından ibraz
edilen bilgi ve belgelerin eksik, yanlış veya
yanıltıcı olduğu tespit edilirse, mevcut anlaşma
İdare tarafından tek taraflı olarak önceki dönemleri
de kapsayacak şekilde iptal edilir. Bu durumda,
anlaşma hiç yapılmamış kabul edilerek mükellef vergi
incelemesine sevk edilir.
Peşin Fiyatlandırma
Anlaşmasına İlişkin Belgelendirme
Madde 17-
İdare'ye başvuruda
bulunan mükelleflerin sunmaları gereken temel bilgi
ve belgeler aşağıdaki gibidir:
- Yazılı Başvuru, (Yazılı
Başvuru'da anlaşmanın süresine ilişkin talep,
anlaşma sürecine katılacak mükelleflerin ya da
temsilcilerin adları, T.C. kimlik numaraları,
adresleri, telefon numaraları, mükellefin faaliyet
konusu, kurumun yapısı (merkez, şube) ve ortakları,
sermaye yapısı, içinde bulunduğu sektör, ekonomik ve
hukuki geçmişi hakkında özet bilgiler, ilişkili
kişilerin tanımı ve bu kişiler arasındaki mülkiyet
ilişkilerine ilişkin bilgiler yer alır.)
- Kurumun fonksiyonları ve
sahip olduğu riskleri içeren tüm bilgiler,
- Başvuru tarihinin içinde
bulunduğu vergilendirme dönemine ilişkin ürün fiyat
listeleri,
- Başvuru tarihinin içinde
bulunduğu vergilendirme dönemine ilişkin üretim
maliyetleri,
- Başvuru tarihinin içinde
bulunduğu vergilendirme döneminde ilişkili ve
ilişkisiz kişilerle yapılan işlemlerin miktarı ve
fatura bilgileri,
- İlişkili kişilerin son üç
yıla ilişkin mali tabloları, vergi beyanname
örnekleri, yurtdışı işlemlerine ait sözleşmelerin
örnekleri,
- İlişkili kişiler ve emsal
kurumlar tarafından farklı muhasebe standartları ve
yöntemleri kullanılıyor ise bunlara ilişkin bilgi,
- Önerilen transfer
fiyatlandırması yöntemi ile bu yöntemin seçimine ve
uygulanmasına esas teşkil eden koşullara veya
varsayımlara ilişkin açıklama, destekleyici
analizler ve yapılan çalışmalar, (karşılaştırma
analizleri, varsa emsal kurum bilgileri, pazar
verileri, mahkeme kararları, bilimsel araştırmalar)
- Önerilen transfer
fiyatlandırması yöntemini destekleyen son üç yıla
ait finansal veriler ve bunlarla ilgili belgeler,
- İki veya daha fazla
karşılaştırılabilir işlemin olması durumunda
belirlenen emsal fiyat aralığı ve bu aralığın
tespitinde kullanılan yöntem,
- Mükellefin mali durumunu
etkileyebilecek geleceğe dönük ekonomik varsayımlar
(kâr tahminleri, kur bilgileri, faiz oranları vb.)
- Emsal fiyatın tespit
edilmesi için gerekli diğer belgeler.
İdare, gerekli gördüğü
takdirde mükelleften ilave bilgi ve belge talebinde
bulunabilir. İlgili bilgi ve belgelerin yabancı
dilde yazılmış olmaları halinde, bunların Türkçe
çevirilerinin de ibraz edilmesi zorunludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
TRANSFER FİYATLANDIRMASINDA BELGELENDİRME
Amaç
Madde 18-
Belgelendirmede amaç, transfer fiyatlandırmasının
yapılmasındaki sürecin anlaşılması ve hesaplamaların
ayrıntılarının gösterilmesidir. Bu nedenle
mükellefler tarafından, emsallere uygunluk ilkesi
doğrultusunda işlem yapıldığını gösteren belge ve
bilgilerin hazırlanması ya da temin edilmesi, ayrıca
belgelendirmeye ilişkin bu verilerin, istenmesi
halinde İdare'ye veya vergi incelemesi yapmaya
yetkili olanlara ibraz edilmek üzere hazır tutulması
zorunludur.
Yıllık
Belgelendirme
Madde 19-
Mükelleflerin, ilişkili kişilerle bir takvim yılı
içinde yaptıkları mal veya hizmet alım ya da satım
işlemlerine ilişkin olarak bir rapor düzenlemeleri
ve düzenlenecek rapor ile aşağıda yer alan bilgi ve
belgelerin istenmesi durumunda İdare'ye veya vergi
incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edilmek
üzere hazır bulundurulması zorunludur.
- Kurumun faaliyetlerinin
tanımı ve organizasyon yapısı, ilişkili kişilerin
tanımı (vergi kimlik numaraları, adresleri, telefon
numaraları vb.) ve bu kişiler arasındaki mülkiyet
ilişkileri,
- Kurumun fonksiyonları ve
sahip olduğu riskleri içeren tüm bilgiler,
- İşlem konusu yıla ilişkin
ürün fiyat listeleri,
- İşlem konusu yıla ilişkin
üretim maliyetleri,
- İşlem konusu yıl içinde
ilişkili ve ilişkisiz kişilerle yapılan işlemlerin
miktarı ve fatura bilgileri,
- İşlem konusu yıl içinde
ilişkili kişilerle yapılan tüm sözleşme örnekleri,
- İlişkili kişilere ait
özet mali tablolar,
- İlişkili kişiler
arasındaki işlemlere uygulanan şirket içi
fiyatlandırma politikası,
- İlişkili kişiler
tarafından farklı muhasebe standartları ve
yöntemleri kullanılıyor ise bunlara ilişkin bilgi,
- Gayri maddi varlıkların
mülkiyetine ve alınan veya ödenen gayri maddi hak
bedellerine ilişkin bilgi,
- Kullanılan transfer
fiyatlandırması yönteminin seçilme nedeni ve
uygulanmasına ilişkin bilgi ve belgeler (iç ve/veya
dış emsaller, karşılaştırılabilirlik analizi),
- Emsallere uygun fiyat ya
da kâr marjının saptanmasında kullanılan
hesaplamalar ve yapılan varsayımlara ilişkin
ayrıntılı bilgiler,
- Belli bir emsal fiyat
aralığı tespit edilmişse, bu aralığın tespitinde
kullanılan yöntem,
- Emsal fiyatın tespit
edilmesi için gerekli diğer belgeler.
İdare, gerekli gördüğü
takdirde mükelleften ilave bilgi ve belge talebinde
bulunabilir. İlgili bilgi ve belgelerin yabancı
dilde yazılmış olmaları halinde, bunların Türkçe
çevirilerinin de ibraz edilmesi zorunludur.
ALTINCI BÖLÜM
YÜRÜRLÜK VE YÜRÜTME
Yürürlük
Madde 20-
Bu Karar, 01/01/2007
tarihinden geçerli olmak üzere yayım tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 21-
Bu Karar hükümlerini
Maliye Bakanı yürütür.
muhasebenet.net
|
