|
Fazla Mesai,Genel Tatil ve Hafta Tatilindeki
Çalışmaların Ücret Hesaplamasındaki Muamması.
4857 sayılı iş kanununda net olarak açıklanmasına rağmen
piyasadaki şirketlerde fazla mesai, genel tatil ve hafta
tatili hesaplanırken hesaplama tekniklerinde
farklılıklar gözlenmektedir. Kanunda hesaplama tekniği
tekdir bir firma hangi sektörde olursa olsun hesaplama
tekniği aynıdır.
Kısacası hesaplama tekniği ne sektöre nede meslek
mensubuna göre değişir.
4857 sayılı kanun çerçevesinde personelin çalışması
gereken zamanlar hafta tatili,Genel Tatil günleri
dışındaki çalışma saatleridir.
Haftalık çalışma süresi 45 saat tir. Bu çalışma süresini
aşan kısımlarda,hafta tatilinde ve Genel Tatil
günlerinde işçinin nasıl ve ne şekilde
çalışılacağı,hadleri,ne kadar ücret ödeneceği ilgili
yasada mevcuttur.
Fazla çalışma ücreti 4857 sayılı iş kanununun 41 maddesi
gereğince;
Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık kırk beş
saati aşan çalışmalardır.
Fazla sürelerle çalışma ise;Eğer haftalık çalışma süresi
45 saatin altında ise(bu iş sözleşmesi ile belirlenmiş
olmak şartıyla)haftalık çalışma süresini aşan kırk beş
saate kadar yapılan çalışmalardır. Fazla çalışmalarda
her bir saat başına verilecek ücret normal çalışma
ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmi beş
(%25)yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Hafta tatilinde çalışma ise; 394 sayılı Hafta Tatili
Kanunu,hafta içindeki çalışma süresini 6 gün olarak
belirlemiş ve her altı günlük çalışma sonucunda işçinin
24 saatten az olmamak üzere dinlendirilmesini
hükmetmiştir. Yani,394 sayılı kanun gereğince haftanın
altı günü çalışan işçiye bir gün hafta tatili verilmesi
gerektiği açıktır.
Hafta Tatili ve çalışması hakkındaki bir düzenlemede
4857 sayılı kanunun 46 maddesinde yapılmıştır. ilgili
kanun;belirlenmiş iş günlerinde çalışmış olmaları
şartıyla yedi günlük zaman dilimi içinde kesintisiz en
az 24 saat dinlenme verileceği belirtilmiştir. Hemen
akabinde ise,çalışılmayan hafta tatili günü için
,işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün
ücreti tam olarak ödenir denilmiştir.
Hafta Tatilinde çalışan işçiye ,kırk beş saati
tamamlayan süre için çalışmaksızın hak ettiği normal
ücretine ilaveten fazla sürelerle çalışma ücreti olarak
%25 zamlı ücret ve bunu aşan bunu aşan çalışma süreleri
için ise fazla çalışma ücreti olarak %50 zamlı ücret
ödenir.
Yani;hafta tatilinde çalışan işçi normal maaşına
ilaveten ,bir günlük normal ücretinin 1,25 katı kadar
ücrete hak kazanır.
işçinin hafta tatilinden önceki 6 iş gününde çalışmaması
halinde hafta tatiline hak kazanamaz.
Bir işçi kazanmadığı hafta sonunda çalıştığını var
sayarsak işçiye sadece hafta tatilinde çalışmış
olmasından dolayı normal günlük ücreti ödenebilir.
Fiiliyatta bazı iş yerlerinde Ulusal Bayram ve genel
tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışılması
halinde fazla mesai ücretinin %100 zamlı ödendiği
gözükmektedir. Halbuki; bahse konu alınan günlerde işçi
çalışırsa normal günlük ücretinin yanında çalıştığı her
gün için bir günlük maaşı ödenir.
Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayı gerekli
olup,fazla çalışma süresinin toplamı yılda 270 saati
geçemez.
Meslektaşlarımız bordroları yaparken yukarıdaki
hususlara dikkat etmeli ve çalışanlarda çalıştıkları
günlerde mesai hesaplamalarının nasıl olduğunu
bilmelerinde fayda vardır.
Fatih Ruhi KARAKUŞ
S.M.M.M.
smmm.fatihruhi@mynet.com
20.06.2008
|
