|
İşletmelerde yapılan yolsuzluklar ve firma sahiplerinin
dikkat etmesi gereken hususlar...
Yaşadığımız yüzyılda firma
ölçeklerinin büyümesi firmalarda iş akışının artması ve
buna mukabil departman sayısının artması işletme
sahiplerinin veya üst düzey yönetimin işletme üzerindeki
denetimini zorlaştırmaktadır.
Firmalarda bazı iyi niyetli olmayan yönetici ve
elemanlar bu durumu suiistimal etmekte ve birtakım
yolsuzluklar ortaya çıkmaktadır.
Yolsuzluklar özellikle satın alma ve satış
departmanlarında gerçekleşmektedir.
Mal alımlarında mal yüksek bedelle fatura edilmekte
satıcıya malın gerçek değeri ödenmekte ve bu faturayı
düzenleyen kişiye komisyon ödenmekte, aradaki fark
zimmete geçirilmektedir.
Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenerek
gerçekte satın alınmayan mal için fatura bedeli
karşılığı ödeme yapılarak bu para komisyon karşılığı
şahsi hesaplara geçirilmektedir.
Satış bölümlerinde de mal depodan eksik yüklenerek
ileride satılmak üzere firma deposunda bekletilmekte
veya ambalajlı malların içi boşaltılıp mallar stok
sayımına dahil edilmekte, daha sonra bu mallar daha
düşük fiyata alıcıyla anlaşılıp faturasız satılmaktadır.
Muhasebe hileleri ile ve birtakım sahte evraklar
düzenlenerek sahtecilik yapılmakta; kasadan personele
avans makbuzu düzenlenerek avans çıkışı yapılmakta ve bu
para şahsi işlerde kullanılmakta ve bu avanslar belirli
gider faturalarıyla kapatılmakta veya ay sonları avans
iadesi olarak kayıtlara alınmaktadır. Denetimi çok zor
olması sebebiyle bazı gerçekte olmayan kişiler adına
gider pusulası düzenlenmekte mal ve hizmet alımı
yapılmış gibi gösterilmekte ve bu paralar şahsi
hesaplara aktarılmaktadır.
Cari hesap hareketlerinde de birtakım suiistimallerle
karşılaşılmakta müşteri tahsilatları kayıtlara
alınmamakta veya gerçek değerini yansıtmamaktadır.
Satıcılara ödeme yapılmış gibi gösterilerek hamiline çek
düzenlenip daha sonra bu çek zimmete geçirilmektedir.
İnternet üzerinden ödeme yapılırken havale başka hesap
numarasına yapılmak suretiyle para şahsi hesaplara
aktarılmaktadır.
Personel ödemeleri ile ilgili suiistimallerde yaygın
rastlanan durumlardır. İşten ayrılan personele hâlâ
çalışıyormuş gibi gösterilerek ücret ödemesi yapılır,
personelin ay içinde eksik çalıştığı günler tam ay gibi
dikkate alınıp eksik günlere ait ödemeler şahsi
hesaplara geçirilmektedir.
İşletme üst yönetiminin bu suiistimalleri önlemek için
iç kontrol sistemi kurması ve bu sistemin çok iyi
işlerlik kazanmasını sağlamasıdır. Her departmanın
denetimi belirli rutin aralıklarla değil, ani olacak
şekilde ve sık sık yapılmalıdır. Firma ile ilgili tüm
hareketler resmi belgelere bağlanmalı resmi belgeye
bağlanan işlemlerde mutlaka talep formları talimatlar ve
sayım tutanakları ile tespit edilmeli ve bu form ve
tutanaklar resmi evraklarla karşılaştırılmalıdır.
Osman Biçeroğlu / SMMM
osmanbiceroglu@hotmail.com
Dünya online / 04.09.2007 |
