|
Yemek kartı ve yemek
çeklerinin belgelendirilmesi
Uygulamada işyerleri tarafından çalışanlara verilen
yemek kartları ve çeklerinin belgelendirilmesi konusu
zaman zaman duraksama yaratmaktadır. Gerçekte söz konusu
yemek hizmetlerinin işyerlerinde çalışanlara verilmekte
olup, bu hizmetlerin bedelleri işveren tarafından
ödenmektedir. Dolayısıyla yapılan hizmetin bedelini
ödeyen işveren bu ödemesini belgelendirmek zorundadır.
Vergi Usul Yasası'nın 229'uncu maddesinde fatura,
satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin
borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya
işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari
vesika olarak tanımlanmış olup, yasanın 231'inci
maddesinin 5 numaralı bendinde de faturanın malın
teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azamı
yedi gün içinde düzenleneceği konusu hüküm altına
alınmıştır. Aynı yasanın 232'nci maddesinde de fatura
vermek ve almak mecburiyetinde olanlar sayılmak
suretiyle belirlenmiş bulunmaktadır.
Buna göre özel kartlar ve yemek çeklerini çıkaran
firmalar tarafından hizmet alımında kullanılacak
bedellerin karta yüklendiği veya çeklerin satıldığı
tarihten itibaren yedi gün içinde, bu kartları veya
çekleri personeline vermek üzere alan işletmeler adına
fatura düzenlenecektir.
Diğer yandan uygulamada "özel kartlar" anlaşmalı hizmet
işletmelerinde verilen yemek hizmeti bedellerinin
ödenebilmesi için kullanılmaktadır. Bu kartlar;
* Personeline yemek hizmeti temin etmek isteyen
işletmeler tarafından bu kartları satışa sunan
firmalardan satın alınarak personele verilmektedir.
* Kartlar, bunları satışa sunan firmalar tarafından
anlaşmalı hizmet işletmelerine verilen satış noktası
terminallerinden geçirilmek suretiyle hizmet
bedellerinin ödenmesinde kullanılmaktadır.
* Belirtilen satış noktası terminalleri, işlemin
yapıldığı yer, tarih, saat, hizmet bedeli ile kalan
tutarı gösterecek şekilde iki adet bilgi fişi verecek ve
istenildiğinde günlük veya haftalık olarak tahsil edilen
bedelleri gösterecektir.
"Yemek çekleri" ise anlaşmalı hizmet işletmeleri
tarafından verilen yemek bedellerinin ödenebilmesi için;
* Yemek çekleri, işverenler tarafından istihdam edilen
personelin yemek ihtiyacının karşılanması amacıyla
kullanılabilecektir.
* Bu çekler dip koçanlı olarak ve dip koçanı ile çekin
üzerinde müteselsil sıra numarasına yer verilmek
suretiyle bastırılacaktır.
* Söz konusu çekler, gerek bunları kendi adına
bastırarak satışa sunan hizmet işletmelerinde gerekse
bunları satışa sunan firmalarla anlaşmalı hizmet
işletmelerinde münhasıran (özellikle) yemek bedellerinin
ödenmesinde kullanılmaktadır.
Maliye Bakanlığı tarafından 382 sıra numaralı Vergi Usul
Yasası Genel Tebliğ ile yapılan yönlendirme uyarınca
yemek bedellerinin;
* Özel kartlar kullanılarak ödenmesi durumunda satış
noktası terminalinden alınan iki adet bilgi fişinden
birinin kart sahibine verilmesi, diğerinin ise hizmet
işletmesinde kalması,
* Yemek çekleri kullanılarak ödenmesi halinde ise yemek
çeki dip koçanının hizmet alan personelde, diğerinin ise
hizmet işletmesinde kalması koşuluyla hizmetten
yararlanan personele ayrıca Vergi Usul Yasası'nda
belirtilen belgelerden herhangi birinin verilmesine
gerek görülmemiştir.
Anlaşmalı hizmet işletmelerinin ise bedeli özel kartlar
veya yemek çekleri kullanılarak ödenen hizmetler için,
özel kartlar veya yemek çeklerini satışa sunan firmalar
adına hizmetin tamamlandığı tarihten itibaren yedi gün
içinde fatura düzenlemeleri gerekmektedir. Dolayısıyla
özel kartların kullanılarak ve yemek çeklerinin yemek
hizmeti firmalarına hizmet karşılığı verilmesi sırasında
hizmeti veren firmalara ödeme kaydedici cihaz fişi veya
perakende satış fişi veya fatura verilmesi halinde
belgelendirmedeki mükerrerliğin önlenmesi için
düzenlenen bu belgelerin iptali gerekmektedir.
Konuya ilişkin olarak iptal işlemi anlaşmalı hizmet
işletmelerince söz konusu özel kartları veya yemek
çeklerini satışa sunan firmalara düzenlenecek
faturalarla, doğrudan özel kartları veya kendi
bastırdığı yemek çeklerini atan hizmet işletmeleri
tarafından bunların satışı sırasında düzenlenmiş olan
faturalarla bağlantı kurulmak suretiyle
gerçekleştirilecektir.
Diğer yandan taraflar, söz konusu organizasyon
dolayısıyla özel kartları ve yemek çeklerini çıkaran
firmalar veya anlaşmalı hizmet işletmelerinin
birbirlerinden komisyon ve benzeri hizmet bedelleri
almaları halinde ayrıca bu bedeller için fatura
düzenlenmesi zorunlu olacaktır.
İşyerlerince kendilerine yemek kartı veya yemek çeki
verilenlerin, söz konusu yemek bedelleri kendilerince
ödenmemektedir. Ödemeyi yapan işverenlerin ödemeleri
işletme kayıtlarına intikal ettirebilmesi için
düzenlenecek faturaların da bu işletmeler adına olması
Vergi Usul Yasası'nda yer alan düzenlemelerden
kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla söz konusu kart ve
çeklerle yemek hizmetinden yararlananların da yararlanma
aşamasında yemek hizmeti verenlerden belge istemeleri ve
almaları mümkün değildir.
Veysi Seviğ 06.06.2008 |
