|
Hangi tür araçların ediniminde yüzde 1 KDV uygulanacak
Katma Değer Vergisi (KDV)
Yasası'nın 28'inci maddesinde hükme bağlandığı üzere söz
konusu verginin oranı, vergiye tabi her bir işlem için
yüzde 10'dur. Bakanlar Kurulu bu oranı dört katına kadar
artırmaya, yüzde 1'e kadar indirmeye, bu oranlar
dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların
perakende safhası için farklı vergi oranları tespit
etmeye yetkilidir.
Bu yetki dahilinde, yasal olarak tespit edilmiş bulunan
yüzde 10'luk genel oran, 2001/2344 sayılı kararname ile
15.05.2001 tarihinde başlamak üzere yüzde 18'e
çıkarılmıştır. Bu oran en son 2002/4480 sayılı kararname
ile de korunmuştur. Genel oran yanında kararname
indirimli orana tabi iki ayrı listeyi içermektedir.
KDV oranlarına ilişkin olarak Bakanlar Kurulu'nun
24.12.2007 gün ve 2007/13033 sayılı kararı uyarınca; mal
teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak KDV oranları
daha önce olduğu gibi kararname ekindeki listelerde yer
alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için
yüzde 18, ekli (I) ayılı listede yer alan teslim ve
hizmetler için yüzde 1, (II) sayılı listede yer alanlar
için yüzde 8 belirlenmiştir.
Ayrıca 2007/13033 sayılı kararnamenin ekinde 2'nci madde
olarak yer alan düzenleme ile "Finansal kiralama
işlemlerinde, işleme konu olan malın tabi olduğu KDV"
oranının uygulanması öngörülmüştür. (30.12.2007 gün ve
26742 sayılı Resmi Gazete)
Bu hüküm ile daha önce KDV uygulaması açısından (I)
sayılı listede yer alan "Finansal Kiralama Kanunu'na
göre sadece finansal kiralamaya konu olan malların
finansal kiralama şirketlerine veya finansal kiralama
şirketlerince teslimi veya kiralama işlemlerine"
uygulanan yüzde 1 oranı, söz konusu işleme konu olan
malın tabi olduğu orana yükseltilmiştir. Bu uygulamaya
binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak
üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar, steyşin
vagonlar ve yarış arabaları dahil bulunmaktadır.
Diğer yandan KDV Yasası'nın (30/b) maddesinde hükme
bağlandığı üzere "Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek
otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde
işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları
otomobillere ilişkin yüklendikleri KDV indirim konusu
yapılabilmektedir. Buna karşılık yasal düzenleme gereği
olarak işletmelere ait binek otomobillerinin alış
vesikalarında gösterilen KDV indirim konusu
yapılamamaktadır.
Bakanlar Kurulu'nun 31.03.2008 gün ve 2008/13426 sayılı
kararının ikinci maddesi ile "KDV Kanunu'nun 30'uncu
maddesinin (b) bendine göre binek otomobillerinin
alımında yüklenilen KDV indirim hakkı bulunan
mükelleflerin, kiralama veya çeşitli şekilerde işletmek
üzere iktisap ettikleri ve 31.12.2007 tarihi itibariyle
aktiflerinde veya envanterlerinde bulunan binek
otomobillerinin iktisap tarihinden itibaren iki yıl
geçtikten sonra teslime konu olması halinde bu teslimde
yüzde 1 KDV uygulanması öngörülmüş bulunmaktadır. Buna
göre;
* Binek otomobillerinin alımında yüklenilen KDV'yi
indirme hakkına sahip bulunan mükelleflerin kiralama
veya çeşitli şekillerde işletilmek üzere iktisap
ettikleri,
* 31.12.2007 tarihi itibariyle aktiflerinde veya
envanterlerinde bulunan binek otomobillerinin,
* İktisap tarihinden itibaren 2 yıl geçtikten sonra
teslime konu olması halinde,
bu tür teslimlerde KDV oranı yüzde 1 olacaktır.
Söz konusu uygulamanın temel özelliği kiralama veya
işletilmek üzere edinilmiş olan otomobillerin 31.12.2007
tarihinde aktifte yer alması veya envanterde gösterilmiş
olmasıdır. Bu özelliği taşıyan otomobillerin ayrıca
iktisap tarihinden itibaren iki yıl geçtikten sonra
teslime konu olması gerekmektedir ki bu uygulama son
derece sınırlı tutulmuş bulunmaktadır.
Herşeyden önce KDV uygulaması açısından binek
otomobillerinin edinimi sırasında ödenen KDV'yi kimlerin
indirim konusu yapabildiği konusunu irdelemekte yarar
görmekteyiz.
KDV Yasası'nın 30/b maddesi 3297 sayılı yasa ile
şekillenmiş olup, bu düzenlemeye ilişkin yasal
düzenlemenin gerekçesinde aynen şu açıklama yer
almaktadır.
"... binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen
KDV'nin indirim konusu yapılamayacağı hükme
bağlanmıştır. Bu hükmün amacı özel kullanıma konu olan
binek otomobillerine ait KDV yükünün işletme sahipleri
tarafından işletmeye kaydırılarak telafi edilmesinin
önlenmesidir. Ancak faaliyetleri esas olarak tasi
işletmeciliği veya oto kiralaması gibi, binek
otomobillerin ticari amaçla işletilmesi olan işletmeler
de bu hüküm verginin tarafsızlık ilkesine uygun
düşmemektedir. Bu husus göz önüne alınarak sözü edilen
30/b maddesinde yapılan değişiklikle, faaliyetleri binek
otomobillerinin ticari amaçla işletilmesine dayanan
mükelleflerin, bu şekilde işlettikleri binek
otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen KDV'ye
indirim imkanı getirilmiştir."
Bu gerekçe dikkate alındığında 31.03.2008 gün ve
2007/13426 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2'nci
maddesi ile yapılan düzenlemenin kapsam olarak daha açık
bir biçimde belirlenmesi gerekmektedir.
Veysi Seviğ
Referans /
15.04.2008 |
