|
Ticaret dünyasında yeni suç ve cezalar
Ticaret Kanunu Tasarısı
yasalaşma yolunda hızla ilerliyor. Ticari yaşam ve
şirketler dünyası açısından çok büyük önem taşıyan
bu tasarı, hem ticari yaşantı hem de şirketler için
pek çok yenilik ve zorunluluk getiriyor, kuralları
katılaştırıyor ve ticari hayat için pek çok yeni suç
ihdas ediyor.
Bu yazımızda Ticaret Kanunu ile ihdas edilen suçları
bir liste olarak duyurmak istiyoruz. Tasarının 562.
maddesinde yer alan bu suçların listesinde ve
yaptırımında, bize göre biraz aşırıya kaçılmış,
taraflar arasında özel hukuk ilişkisine bırakılması
ve özel hukuk yaptırımı olan “tazminat” yaptırımına
bağlanması gereken pek çok konu, gereksiz yere ceza
hukukuna taşınmış gibidir. Liste bugünkü hali ticari
yaşantıyı disipline etmek adına ceza yargısının iş
yükünü de önemli ölçüde artıracaktır.
Tabloya bakanlar cezaları bilmek için adli para
cezasının tutarını da bilmek isteyebilirler. Yeni
Türk Ceza Kanunu'na göre sanığa uygulanacak adli
para cezasının her bir günlük tutarını, 20 ila 100
YTL arasında olmak üzere hâkim belirleyecektir.
Ancak bu cezanın verilebilmesi ceza mahkemesinde
belki birkaç yıl yargılanmayı gerektirecek ve
mahkûmiyet halinde sabıka kaydı oluşacaktır.
Listede yer alan fiillerin en azından adli suç
olmaktan çıkartılıp, kabahat türüne, yani idari para
cezasına dönüştürülmesinde yarar vardır.
Ayrıca suçlara ilişkin maddenin yeri de yanlıştır.
Madde beşinci kısımdan önce düzenlendiğinden, sanki
bu suçlar beşinci kısımda düzenlenen paylı komandit
şirketler ile altıncı kısımda düzenlenen limitet
şirketler tarafından işlenirse yaptırım
uygulanmayacakmış gibi bir sonuç ortaya çıkmaktadır.
Bu nedenle 562. maddenin şirketler ile ilgili
hükümlerin sonuna veya tasarının en sonunda yer alan
son hükümlere taşınması gerekmektedir.
Tasarı ile oluşturulan yeni suçlar listesini,
suçları ayrı ayrı incelemeye ilerideki yazılarıma
bırakarak aşağıda sunuyorum.
Yeni Türk Ceza Kununu ile suç olarak ihdası
öngörülen fiiler Öngörülen ceza
- Defter tutma yükümlülüğünü yerine getirmemek
(md.64/1) 200 güne kadar adli para
- Ticari işletmeyle ilgili gönderilen her türlü
belgenin kopyasını
saklamamak (md.64/2) 200 güne kadar adli para cezası
Defterlerin açılış ve kapanışlarını notere
onaylattırmamak (md. 64/3) 200 güne kadar adli para
cezası
- Defterlerin usulüne uygun tutmamak (md. 65) 200
güne kadar adli para cezası
- Hileli envanter çıkartmak (md. 66) 200 güne kadar
adli para cezası
- Belgelerin basılı ortamda ibraz etmemek (md. 86)
200 güne kadar adli para cezası
- Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu'nca
belirlenmiş
standartlara uymamak (md. 88) 100 günden 300 güne
kadar adli para cezası
- Bağlı şirket yönetim kurulunun, faaliyet yılının
ilk 3 ayı içinde bağlı
şirketler hakkında gerekli raporu düzenlememesi (md.
199) 2 yıla kadar hapis ve adli para
- Şirketi denetlemeye yetkili bakanlık görevlilerine
şirketin defter, belge
ve bilgilerin sunulmaması veya bunların görev
yapmalarının
engellenmesi (md.21) Üç aydan iki yıla kadar hapis
- Şirket kurucularının gerçeğe aykırı beyanname
tanzimleri (md. 349) 300 günden az olmamak üzere
adli para cezası
- Şirket kuruluşunda kuruluş denetçisinin gerçeğe
aykırı
rapor tanzimi (md. 351) 300 günden az olmamak üzere
adli para cezası
- Pay sahiplerinin mutat ticari gerekler dışında
şirkete
borçlanması (md. 358) 300 günden az olmamak üzere
adli para cezası
- Yönetim kurulu üyelerinin kendisinin veya
yakınlarının ve bunların ortağı
oldukları şahıs şirketleri ile en az yüzde 20’sine
iştirak ettikleri sermaye
şirketlerinin şirkete borçlanması veya şirketin
bunlar lehine teminat,
garanti vermesi, kefil olması (md. 395) 300 günden
az olmamak üzere adli para cezası
- Anonim Şirketin ve topluluğun finansal tablolarını
düzenlemekle yükümlü
ana şirketin, yönetim kurulu faaliyet raporunu,
denetçi raporunu, mali tabloları
ve genel kurul kararını ilan ettirmemesi (md. 524)
200 günden az olmamak üzere adli para
- Görevleri dolayısıyla defter ve belgeleri
inceleyenlerin öğrendikleri iş ve işletme
sırlarını açıklamaları (md. 527) 1-3 yıla kadar
hapis ve 5000 güne kadar adli para
- Şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı, azaltılması
veya menkul kıymet
ihracıyla ile belge ve taahhütnamelerinin Kanuna
veya gerçeğe
aykırı olması (md. 549) 1 yıldan 3 yıla kadar hapis
- Taahhüt olunmamış veya ödenmemiş sermayeyi taahhüt
edilmiş veya
ödenmiş gibi göstermek (md.549) 3 aydan 2 yıla kadar
hapis veya adli para cezası
- Sermaye taahhüdünde bulunanların ödeme
yeterliliğinin olmadığını
bilerek taahhüde onay vermek (md. 550) 3 aydan 2
yıla kadar hapis veya adli para cezası
- Ayni sermaye veya devralınacak işletme veya
ayınlara emsaline nazaran
yüksek fiyat takdir etmek veya bunların durumlarını
farklı göstermek (md. 551) 3 ay-2 yıla kadar hapis
- Şirket kurmak veya sermaye artırımı amacıyla
Sermaye Piyasası
Kurulu’ndan izinsiz olarak halktan para toplamak
(md. 552) 6 aya kadar hapis
- Anonim, Limited ve Paylı Komandit şirketlerde
Kanunun 1524. maddesi
uyarınca web sayfasını oluşturmamak 6 aya kadar
hapis ve 100-300 gün kadar adli para
- Web sayfasına konulması gereken bilgileri
koymamak 3 aya kadar hapis ve 100 güne kadar adli
para cezası
Bumin Doğrusöz
Referans gazetesi /
15.11.2007
|
