|
Özürlüler asgari geçim indiriminden yararlanabilir
Ücretlerinde sakatlık indirimi
yapılan özürlüler asgari geçim indiriminden de
yararlanabilir. Özürlüler için sakatlık indiriminden
sonra kalan ücret gelir vergisi hesaplamasına esas
alınır. Hesaplanan gelir vergisinden de asgari geçim
indirimi için öngörülen indirim yapılır.
SORU: Evli ve üç çocuk sahibi, sakatlık indiriminden
yararlanan bir kamu görevlisiyim. Eşim çalışmıyor. Ben
sakatlık indiriminden yararlanıyorum. Yapılan ücret
ödemelerinden asgari geçim indiriminden de yararlanmam
mümkün müdür? Eğer asgari geçim indiriminden
yararlanabilirsem, bu indirim bana nasıl uygulanacaktır?
Önce sakatlık indiriminden mi yoksa asgari geçim
indiriminden mi yararlandırılmam gerekmektedir?
YANIT: Gelir Vergisi Yasası'nın "Asgari Geçim indirimi"
başlıklı 32. maddesi uyarınca "ücretin gerçek usulde
vergilendirilmesinde asgari geçim indirimi uygulanır."
Asgari geçim indirimi, ücretin elde edildiği takvim yılı
başında geçerli olan sanayi kesiminde çalışan 16
yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin
yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için yüzde
50'si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi
için yüzde 10'u, çocukların her biri için ayrı ayrı
olmak üzere; ilk iki çocuk için yüzde 7,5, diğer
çocuklar için yüzde 5'tir. Gelirin kısmi döneme ait
olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle
bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınır.
Asgari geçim indirimi; buna göre belirlenen tutarların
Gelir Vergisi Yasası'nın 103. maddesinde yer alan
tarifenin birinci gelir dilimine uygulanması öngörülen
yüzde 15 oranı ile çarpılarak bulunan tutarın onikide
birinin hesaplanan aylık gelir vergisinden düşülmesi
suretiyle uygulanmaktadır.
İndirim tutarının hesaplanmasında mükellefin, gelirin
elde edildiği tarihteki medeni hali ve aile durumu esas
alınmaktadır. İndirim, yukarıdaki oranlara göre
hesaplanan tutarları aşmamak koşuluyla, ücret geliri
elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı,
çocuklar için eşlerden yalnızca birinin gelirine
uygulanmaktadır.
Konuya ilişkin olarak Maliye Bakanlığı tarafından
yayımlanan 265 seri numaralı Gelir Vergisi Genel
Tebliği'nin üçüncü bölümünde yer alan açıklamalarda da
"asgari geçim indirimi tutarının, ücretlinin aylık
hesaplanan vergisinden fazla olması halinde, fazlanın
dikkate alınmayacağı, beşinci bölümde ise ücretlinin
faydalanacağı azami indirim tutarının, elde ettiği ücret
geliri üzerinden hesaplanan gelir vergisi ile sınırlı
olduğundan, mahsup edilecek kısmın fazla olması halinde
ücretliye, herhangi bir iade yapılmayacağı" ifade
edilmiştir.
Yapılan tüm açıklamalar, ücret gelirlerinden varsa
öncelikle sakatlık indirimi yapılacak, bundan sonra
kalan gelir vergisi matrahı üzerinden hesaplanan gelir
vergisi tutarından, özel durumunuza göre asgari geçim
indirimi yapılabilecektir.
Bir başka anlatıma göre Gelir Vergisi Yasası'nın
32.maddesinde yer alan sakatlık indirimi öncelikle elde
edilen ücret tutarından indirilecek, bundan sonra kalan
ücret; gelir vergisi hesaplamasına esas alınacak,
hesaplanan gelir vergisinden de asgari geçim indirimi
için öngörülen indirim yapılacaktır.
Dolayısıyla, her ücretli için asgari ücret üzerinden
hesaplanan yıllık vergi tutarını aşmayacak şekilde
mahsup edilecek asgari geçim indirimi tutarının, aylık
gelir vergisi tevkifatına tabi gelir vergisi matrahı
üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarını aşmaması
gerekmektedir. Eğer yapılan hesaplama sonucunda indirim
konusu yapılacak miktar ücretiniz üzerinden hesaplanan
gelir vergisini aşıyorsa, aşan kısım size iade
edilemeyeceği gibi hesaplanan gelir vergisini aştığı
için aşan kısım indirim konusu yapılamayacaktır. (V.Seviğ)
EMSAL KİRA BEDELİ
SORU: Benim sahibi olduğum evi eşimin kardeşine ücretsiz
olarak tahsis ettiğimde kira vergisinden muaf olabilir
miyim?
Ben yıllardır evimi eşimin kardeşine kira almadan tahsis
etmiş bulunuyorum.
YANIT: Gelir Vergisi Yasası'nın 73.maddesinde yer alan
düzenleme uyarınca aşağıdaki yazılı hallerde emsal kira
bedeli uygulanmak, dolayısıyla bu tür kullanımlarda
gayrimenkul sahibi beyanda bulunmakla yükümlü tutulamaz.
* Boş kalan gayrimenkullerin muhafazaları maksadıyla
bedelsiz olarak başkalarının ikametine bırakılması,
* Binaların mal sahiplerinin usul, füru ve kardeşlerinin
ikametine tahsis edilmesi
Söz konusu yasa maddesi ayrıca "usul, füru ve
kardeşlerden her birinin ikametine birden fazla konut
tahsis edilmiş ise bu konutlardan yalnız birisi hakkında
emsal kira bedeli"nin hesaplanmayacağı hususu hükme
bağlanmıştır.
Buna göre; bir konut, mal sahibinin ana, baba,
büyükanne, büyükbaba ya da çocuklarına, torunlarına veya
kardeşlerine yalnızca ikametleri için ayrılırsa emsal
kira bedeli hesaplanmayacaktır. (V.Seviğ)
KAYBOLAN MALLAR
SORU: Anadolu'daki müşterim için, müşterimin adına
taşıyıcıya teslim ettiğim mallar, malı teslim alan
taşıyıcı firmaya ait kamyonun yerine ulaşmaması
nedeniyle, müşterim mal bedelini bana ödemediği gibi
adresine iadeli taahhütlü göndermiş bulunduğum faturayı
da malları teslim almadığını iddia ederek noter mektubu
ile iade etti.
Malları teslim ettiğimiz kamyon sürücüsünü emniyet
kuvvetlerine ve savcılığa bildirmemize rağmen bugüne
kadar herhangi bir haber alamadık. Bu durumda ne
yapmamız gerekir?
YANIT: Söz konusu aracı eğer siz temin etmiş iseniz, bu
aracın temini ve malların teslimi aşamasında gerekli
araştırmayı yapmamış olmanız dolayısıyla söz konusu
malların çalınmasından dolayı sizin kusurlu olduğunuz ve
basiretli bir tacir gibi davranmadığınız sonucuna
ulaşmak mümkündür. Böyle bir durumda söz konusu malların
işletmeden sizin tarafınızdan çekildiği sonucuna
varılabilir.
Bu bağlamda söz konusu malları teslim almayan
müşterinizin, göndermiş olduğunuz faturayı kabul
etmeyerek noter mektubu ile size iade etmiş olması
kendisini koruması açısından hukuken doğru bir
davranıştır.
Ancak taşıyıcı firmayı müşteriniz temin etmiş olması
halinde durum değişecektir. Ancak bu durumun da sizin
tarafınızdan kanıtlanması gerekir. Aksi takdirde söz
konusu malların sizin tarafınızdan çekildiği kanaatine
varılması halinde adınıza fatura düzenlenmesi
gerekecektir. (V.Seviğ)
Veysi Seviğ - Bumin Doğrusöz
Referans /
16.04.2008 |
