|
İşyeri olarak kiraya verilen gayrimenkulde
yüzde 5 indirim yok
Kiraya verilen gayrimenkulün
iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap
bedelinin yüzde 5'i gider olarak indirim konusu
yapılabiliyor. Ancak kiraya verilen gayrimenkulün konut
olarak kiralanmış olması şart. İşyeri olarak kiraya
verilen gayrimenkule indirim hakkı yok.
KİRALARIN VERGİLENDİRİLMESİNDE GİDERLER
SORU: Gayrimenkul sermaye iratlarının
vergilendirilmesinde gerçek usulde beyan, gider beyanı
konusunu detaylı olarak öğrenmek istiyoruz. Özellikle
iktisap değerinin yüzde 5'i, kullanılan kredinin
faizleri ve amortisman mevzuları oldukça detaylı
açıklamalara muhtaçtır. İktisap değerine katma değer
vergisi dahil midir, faiz yüküne vergiler dahil midir,
amortisman oranı nasıl belirlenecektir? Faiz ödemeleri
kira dönemi ile örtüşmeli midir?
YANIT: Gelir Vergisi Yasası'nın 74. maddesi hükmü ile
gayrimenkul sermaye iratlarında safi iradın
hesaplanabilmesi için indirim konusu yapılması öngörülen
giderler sayılmak suretiyle belirlenmiş bulunmaktadır.
Bu giderler arasında yer alan "Kiraya verilen mal ve
haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan
borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir
adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren beş yıl
süre ile iktisap bedelinin yüzde 5'inin gayri safi
hasılattan indirimi sırasında aşağıdaki ilkelere
uyulması gerekmektedir.
Yasal düzenleme gereği olarak kiraya verilen bir
gayrimenkulün iktisap edilmesi, inşası veya
genişletilmesi gibi nedenlerle alınan ve o gayrimenkule
harcanan borçların faizleri, kiralama nedeniyle elde
edilen hâsılattan indirilebilir. Ancak borçların
faizlerinin elde edilen hâsılattan indirim konusu
yapılabilmesi için, bu borçların tümünün kiraya verilen
gayrimenkule sarf edilmesi gerekmektedir. Gayrimenkulün
kiraya verilmeyen kısmına isabet eden borçların faizleri
hâsılattan indirim konusu yapılamaz. Diğer yandan borç
faizi üzerinden finansal kuruluşlar tarafından ödenen
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV)'nin
gayrimenkul sermaye iradı sahibine yansıtılması halinde,
söz konusu BSMV'de bu kapsamda indirim konusu
yapılabilecektir. (Konuya ilişkin olarak daha fazla
bilgi için "Beyanname Düzenleme Kılavuzu 2008" Maliye
Hesap Uzmanları Derneği Yayını, sf:170)
Ayrıca aynı yasal düzenleme gereği olarak "Konut olarak
kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından
itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin yüzde 5'i
gider olarak indirim konusu yapılabilmektedir. Bu
bağlamda iktisap bedelinin yüzde 5'i tutarındaki
indirim, sadece ilgili gayrimenkule ilişkin hâsılata
uygulanmaktadır. Söz konusu indirimin yapılabilmesi için
aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
* Kiraya verilen gayrimenkulün konut olarak kiralanmış
olması gerekmektedir. İşyeri olarak kiraya verilen
gayrimenkullerde yüzde 5 indirim hakkı yoktur.
* Kiraya verilen birden fazla konut olması halinde bir
konut ile ilgili indirim tutarı diğer konutla ilgili
irattan indirim konusu yapılamayacaktır.
* Yasa maddesinde bahsi geçen iktisap bedelinden
anlaşılması gereken; söz konusu iktisadi kıymetin
edinimi için yapılan tüm giderlerdir. Bu bağlamda eğer
kiraya verilen gayrimenkulün edinimi sırasında katma
değer vergisi ödenmiş bulunuyorsa, ödenen katma değer
vergisi de iktisap bedeline dâhil olacaktır.
Ayrıca kiraya verilen mal ve haklar ile ilgili olarak
ayrılan amortismanlar da gider olarak dikkate
alınabilmektedir. Maliye Bakanlığı tarafından faydalı
ömür esasına göre belirlenmiş ve yayımlanmış bulunan
amortisman listesine göre "... ikamete mahsus ev,
apartman ve emsali binalar" da amortisman oranı edinim
değeri üzerinden yüzde 2'dir. Bu bağlamda
gayrimenkullerde edinim değeri içerisine edinim
sırasında ödenen ve yansıtılamayan vergilerde
girmektedir. (V. Seviğ)
SATIN ALINAN GAYRİMENKULÜN ESKİ VERGİ BORCU
SORU: İhale yoluyla satın almış olduğumuz gayrimenkule
ait bilahare bizim satın alım yılımızdan önceki yıllara
ait emlak vergisi borcu çıktı. Bu vergileri bizim
ödememiz istendi.
Oysa bize satış yapılırken satın aldığımız yıldan
itibaren, söz konusu gayrimenkulün emlak vergisinden
sorumlu olacağımız bildirilmişti. Şimdi yetkili belediye
vergiyi siz ödeyeceksiniz diyerek hakkımızda işlem
yapmaya başladı.
YANIT: Hukuki açıdan satın alındıktan sonra geçmiş
yıllara ait olan ve ortaya çıkan emlak vergisi satış
işlemine konu olan emlakin ayıplı olduğunu
göstermektedir. Borçlar Kanunu'nun 194. maddesi uyarınca
satıcı satmış olduğu malın ayıbından sorumludur. Bu
bağlamda taşınmazın satış tarihinde tapuda devir işlemi
yapılırken herhangi bir vergi borcunun varlığı
gözükmeyen gayrimenkul için sonradan ortaya çıkan vergi
borcundan satıcı sorumlu olacaktır. Bir başka anlatımla
satıştan sonra ortaya çıkan geçmiş dönemlere ait emlak
vergisi borcu hukuki ayıp niteliğindedir. Dolayısıyla bu
borçtan satıcı sorumlu tutulur. Bu konuda oluşan bir
yargı kararına göre de "satıştan sonra ortaya çıkan
geçmiş döneme ait vergi borcu hukuki ayıp niteliğinde
olduğundan, bu borçtan satıcı sorumludur." (T.C.
Yargıtay 13.Hukuk Dairesi E.No:2007/14454,
K.No:2007/14736) (V. Seviğ)
TAHSİL EDİLMEYEN KİRA GELİRİ
SORU: Sahibi bulunduğum dükkânın kirasını kiracım 2007
yılının son üç ayında ödemedi. Bu durumu bana bildirdi.
Ancak kendisi bu kira bedellerini beni alacaklandırmak
suretiyle göstermiş ve dolayısıyla kira ödemeleri
üzerinden yapılan stopajları muhtasar beyanname ile
beyan ederek ödemiştir. Şimdi, ben elde etmediğim bu
kira gelirlerini beyannameme dâhil etmedim.
Kiracımın vergi dairesine ödemiş bulunduğu stopajları da
ben beyannamem üzerinden hesaplanan gelir vergisinden
indirim konusu yapmadım. Bu durum benim için sorun olur
mu?
YANIT: Yasal düzenleme gereği olarak beyannamenize dâhil
olmayan bir gelir üzerinden yapılan vergi tevkifatını,
beyan ettiğiniz gelirler üzerinden hesaplanan gelir
vergisinden indirim konusu yapamazsınız. Bilindiği üzere
gayrimenkul sermaye iratlarında gelirin elde edilmesi
tahsil esasına bağlanmıştır. Buna göre tahsil esasına
göre gayrimenkul sermaye iradına konu olacak bir gelir
unsurunun vergilendirilebilmesi için mutlaka tahsil
edilmiş olması gerekmektedir. Ayrıca nakden tahsilât,
kira bedelinin Türk Parası veya yabancı para ile
ödenmesini ifade eder. Alınan çek bedelleri de nakden
tahsilât olarak kabul edilmektedir. (V. Seviğ)
ÖĞRENCİ KREDİ BORCU
SORU: Uzlaşılabilecek kamu borçlarına öğrenim kredisi ve
katkı kredisi de giriyormu acaba. 1999 da ödemem gereken
bir borçtu. Bilgilendirirseniz teşekkürü bir borç
bilirim (E. Kayıran)
YANIT: 5736 sayılı ve uzlaşılması kaydıyla borçları 18
ayda taksitler halinde ödeme kolaylığı sağlayan "Bazı
Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü İle Tahsili Hakkında
Kanun"un kapsamına, sözünü ettiğiniz öğrenim kredisi ve
katkı kredisi borçları, maalesef girmemektedir. (B.
Doğrusöz)
ÖRTÜLÜ SERMAYEDE 3 KAT SORUNU
SORU: "Bir dönem içinde şirketler özsermayesinin 3
katını aşan kısmı örtülü sermaye olarak değerlenecektir"
diye hem kanunda hüküm vardır hem siz de bir makalenizde
yazdınız. Fakat işletme bu 3 katı sınırını aşmadığı
sürece sermayenin örtülü sermaye olarak
değerlendirilmesi de gündemde olmayacaktır. Bu kanun
açığını kullanmak isteyen işletmeler, bu uygulama ile
sermayenin 3 katını aşmayacaklardır ve gider yazmaya
devam edeceklerdir. Bunu önlemenin başka yolu olabilir
mi sizce? (İ. Demirel)
YANIT: Kurumların ilişkili kişilerden yaptıkları ve
dönem başı öz sermayelerinin üç katını aşmayan
borçlanmaların örtülü sermaye sayılmaması önleyecek bir
yol, vergi mevzuatımızda mevcut değildir. Bu, kanunun
bir açığı değildir, çünkü bu sonuç kanun koyucunun
istediği ve öngördüğü bir sonuçtur. Ancak düzenlemenin
bu şeklinin, örtülü sermayeyi önleme amacına hizmet eden
bir oto-kontrol müessesesi olmadığı açıktır. Bu hususu
zaten, çeşitli yazılarımda ve Kurumlar Vergisi Kanunu
Şerhi adlı kitabımın önsözünde belirttim ve düzenlemenin
bu şekli ile örtülü sermayeyi önleme müessesesi
olmadığını, kurumların yasal borçlanma sınırını
belirleyen bir düzenleme olduğunu vurguladım. Önceki
düzenlemeye örtülü sermayenin unsurlarının
belirlenmesinde objektif ölçütler taşımadığı noktasından
yöneltilen eleştirilerin ışında yapılan yeni düzenlemede
objektif ölçütler ihdasında, bence aşırıya kaçılmış ve
neticede müessesenin hukuki niteliği değişmiştir. Bu
nedenle bence, kurumlar vergisi kanunumuzda artık,
şirketlere sermayenin örtülü olarak konulması suretiyle
sermayeye faiz yürütülmesi yasağının dolanılmasını
önleyecek bir müessese yoktur. Onun yerine kurumların
ilişkili kişilerden yapacakları borçlanmalar için sınır
çizilmiştir ve bu sınır aşılmadıkça sorun yoktur. Sınır
aşılırsa borçlanmanın getirdiği mali yükler kanunen
kabul edilmeyen gider olarak nitelendirilecektir. (B.
Doğrusöz)
ÖZELGELERDE
NİSAN AYI MALİ TAKVİMİ
TARİH KONU
7 Nisan 2008
* Mart 2008 dönemi çeklere ait değerli kâğıtlar vergisi
bildirimi ve ödemesi.
9 Nisan 2008
* 16-31 Mart 2008 dönemine ait noterlerce yapılan makbuz
karşılığı ödemelere ait bildirimlerin verilmesi ve
ödenmesi.
10 Nisan 2008
* 16-31 Mart 2008 dönemi petrol ve doğalgaz ürünlerine
ilişkin Özel Tüketim Vergisi'nin beyanı ve ödemesi.
* 1 Nisan 2008 Mart 2008 dönemi BSMV beyanı ve ödemesi.
15 Nisan 2008
* Mart 2008 dönemi Özel İletişim Vergisi beyanı ve
ödemesi.
* Mart 2008 dönemi motorlu taşıt araçlarına ilişkin
(tescile tabi olmayanlar) Özel Tüketim Vergisi beyanı ve
ödemesi.
* Mart 2008 dönemi kolalı gazozlar, alkollü içecekler ve
tütün mamullerine ilişkin Özel Tüketim Vergisi beyanı ve
ödemesi.
* Mart 2008 dönemi dayanıklı tüketim malları ve diğer
mallara ilişkin Özel Tüketim Vergisi'nin beyanı ve
ödemesi.
* Mart 2008 dönemi KKDF kesintilerinin bildirim ve
ödemesi.
21 Nisan 2008
* Mart 2008 dönemine ait petrol ve doğalgaz ürünlerine
ilişkin Ek:4 No'lu ÖTV bildirim formu.
* Mart 2008 dönemine ait kolalı gazozlara ilişkin Ek:7
No'lu ÖTV bildirim formu.
* Mart 2008 dönemine ait alkollü içeceklere ilişkin Ek:8
No'lu ÖTV bildirim formu.
* Mart 2008 dönemine ait tütün mamullerine ilişkin Ek:9
No'lu ÖTV bildirim formu.
* Mart 2008 dönemine ait dayanıklı tüketim ve diğer
mallarına ilişkin Ek:10 No'lu ÖTV bildirim formu.
* Mart 2008 dönemine ait yarışma ve çekiliş ile futbol
müsabakalarına ve at yarışlarına ait İntikal Vergisi
beyanı ve ödemesi.
* Mart 2008 dönemi ilan ve reklam vergisi beyanı ve
ödemesi.
* Mart 2008 dönemine ait şans oyunları vergisinin beyanı
ve ödemesi.
* Mart 2008 dönemi müşterek bahislere ait eğlence vergi
beyan ve ödemesi.
* Mart 2008 dönemine ait yangın sigortası vergisi beyanı
ve ödemesi.
* Mart 2008 dönemine ait elektrik ve havagazı tüketimi
vergisi beyanı ve ödemesi.
24 Nisan 2008
* Mart 2008 dönemine ait Kurumlar Vergisi stopajının
muhtasar beyanname ile beyanı.
* Mart 2008 dönemine ait Gelir Vergisi stopajının ve
Damga Vergisi'nin muhtasar beyanname ile beyanı.
* Ocak-Şubat-Mart 2008 dönemi Gelir Vergisi stopajının
muhtasar beyanname ile beyanı.
* Ocak-Şubat-Mart 2008 GVK'nun geçici 67. maddesine
istinaden yapılan tevkifatların muhtasar beyanname ile
beyanı.
* Mart 2008 dönemi Katma Değer Vergisi'nin beyanı.
* Ocak-Şubat-Mart 2008 dönemi Katma Değer Vergisi'nin
beyanı.
* Mart 2008 dönemine ait istihkaktan kesinti suretiyle
tahsil edilen Damga Vergisi ile sürekli mükellefiyeti
bulunanlar için makbuz karşılığı ödenmesi gereken Damga
Vergisi'nin beyanı.
25 Nisan 2008
* 2007 yılı Kurumlar Vergisi beyannamesinin verilmesi.
* 1-15 Nisan 2008 dönemine ait noterlerce yapılan makbuz
karşılığı ödemelere ait bildirimlerin verilmesi ve
ödenmesi.
* 1-15 Nisan dönemi petrol ve doğalgaz ürünlerine
ilişkin Özel Tüketim Vergisi'nin beyanı ve ödemesi.
28 Nisan 2008
* Mart 2008 dönemine ait Kurumlar Vergisi Stopajının
ödenmesi.
* Mart 2008 dönemine ait Gelir Vergisi stopajının ve
Damga Vergisi'nin ödenmesi.
* Ocak-şubat-mart 2008 dönemi Gelir Vergisi stopajının
ödenmesi.
* Ocak-şubat-mart 2008 GVK'nun Geçici 67. maddesine
istinaden yapılan tevkifatların ödenmesi.
* Mart 2008 dönemi Katma Değer Vergisi'nin ödenmesi.
* Ocak-şubat-mart 2008 dönemi Katma Değer Vergisi'nin
ödenmesi.
30 Nisan 2008
* 2007 yılı Kurumlar Vergisi'nin ödenmesi.
* Mart 2008 dönemine ait Haberleşme Vergisi'nin beyanı
ve ödemesi.
* Mart 2008 dönemi SSK sigorta primlerinin ödemesi.
* Bağ-Kur sigortalılarının nisan 2008 sigorta primi ve
sağlık sigorta primlerinin ödemesi.
Veysi Seviğ - Bumin Doğrusöz
Referans / 02.04.2008
|
