| |
Evini satanların vergi şaşkınlığı
Geçtiğimiz perşembe, evini
5 yıl içinde
satanların, bu satıştan elde
ettikleri kazanç nedeniyle Gelir Vergisi
ödeyeceklerini yazmıştık.
Sen misin yazan. O günden bu yana, sorular yağıyor.
Meğer evini satan ne kadar çok kişi varmış. En
önemlisi, bunların neredeyse tamamı, böyle bir vergi
olduğunun farkında bile değiller.
Çok kişi ısrarla "Bu ne zaman çıktı?" diye
soruyordu.
Vatandaş da haklı. Vergi uzmanı değil ki nereden
bilsin. Alım satım sırasında, binde 15 harç ödüyor.
Zannediyor ki olay bundan ibaret. Oysa, tapuda bir
sayfalık açıklama notu verilse, vatandaş olayın
vergi boyutunu öğrenecek...
Gelen yüzlerce soruyu da göz önüne alarak, konuyu
ince noktalarıyla açıklayalım.
VERGİ SÜRPRİZİ
Çok kişi, olayı bilmediği için, "sürpriz bir vergi"
gelmiş gibi algılıyor.
Oysa, bu vergi öteden beri var. Kısaca açıklayalım.
1. Verginin Yasal Dayanağı: Gelir Vergisi Kanunu’nun
Mükerrer 80/ 6. maddesine göre; gayrimenkullerin
iktisap (edinme) tarihinden itibaren, belli bir süre
içinde elden çıkartılmasından doğan kazanç, "değer
artışı kazancı" olarak, gelir vergisine tabi.
- 4 Mart 2007 Tarihli resmi Gazete’de yayınlanan
5615 sayılı Kanun ile bu süre, 1 Ocak 2007
tarihinden itibaren, 5 yıl olarak belirlendi. Buna
göre; gayrimenkulünü edinme tarihinden itibaren 5
yıl içinde satanlar, bundan doğan kazanç nedeniyle,
"değer artışı kazancı" olarak, Gelir Vergisi
ödeyecekler. Örneğin, 11 Nisan 2007 tarihinde satın
aldığı evi, iki yıl sonra satacak olan bir vatandaş,
bu satıştan doğan kazanç nedeniyle, gelir vergisi
ödeyecek. Evi 11 Nisan 2012’den sonra satarsa, gelir
vergisi yok.
- 1 Ocak 2007 Tarihinden Önce Edinilen
Gayrimenkuller: Bunların satışı halinde, 5 yıl
yerine 4 yıllık süre aranılacak. Örneğin, 10 Aralık
2002 tarihinde 50 bin YTL’ye aldığı gayrimenkulü, 11
Nisan 2007 tarihinde 400 bin YTL’ye satan Nuri Amca,
4 yıllık süre geçtiği için, elde ettiği kazanç
nedeniyle, gelir vergisi ödemeyecek.
(NOT: Kazancın tespitini, maliyet bedelinin
yükseltilmesini ve gelir vergisi tarifesini 5 Nisan
2007 tarihli yazımızda açıkladığımız için burada
tekrarlamıyoruz)
2. Miras Kalan Gayrimenkul: Miras ya da bağış yolu
ile edinilen gayrimenkullerin satışı, ne zaman ve
kaç bin YTL’ye yapılırsa yapılsın, bundan doğan
kazanç, gelir vergisine tabi değil. Örneğin, 5 Ocak
2007 tarihinde ölen kocasından, miras kalan
gayrimenkulü, veraset ve intikal vergisi
beyannamesinde 200 bin YTL beyan eden Ayla Teyze, bu
gayrimenkulü 11 Nisan 2007 tarihinde 800 bin YTL’ye
satarsa, aradaki fark nedeniyle, gelir vergisi
ödemeyecek (Bkz.GVK.Mük. Md.80/6. Parantez içi
hüküm).
CEZADAN KURTULMA YOLU
Evi, bürosu, dükkanı, arsası, arazisi ya da başka
bir gayrimenkulünü, yukarıda belirtilen süre içinde
elden çıkarıp da kazanç sağlayanlar, bunu beyan edip
gelir vergisi ödememişlerse, bu vergi kendilerinden,
cezası ve faizi ile birlikte alınır.
Cezadan kurtulmak isteyenler için "pratik bir çözüm
yolu" var. Beyan etmedikleri kazancı, bir dilekçe
ekinde, Vergi Usul Kanunu’nun 371. maddesine göre
"pişmanlıkla" beyan ederlerse, cezadan kurtulurlar.
Vergide zamanaşımı süresi 5 yıl. Bu şu anlama
geliyor; örneğin, 2005 yılında satılıp kazancı beyan
edilmeyen bir gayrimenkulün satış kazancı nedeniyle,
31 Aralık 2010 tarihine kadar, durum tespit edilip,
vergisi ve cezası istenebilir.
MuhasebeNet.Net
Maliye, tapu kayıtlarını da araştırarak, kapsamlı
bir inceleme başlatacak. Bu nedenle, cezalı duruma
düşmemek için gizlenen kazancın, pişmanlıkla beyan
edilip, vergisinin ödenmesinde yarar var...
Şükrü Kızılot
Hürriyet / 11.04.2007
MuhasebeNet.Net |
|
