|
Sigorta aracılarının vergi mükellefiyeti
"Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanunla ve Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkındaki" 5766 sayılı yasanın 25'inci
maddesi ile Gelir Vergileri Yasası'nın "mükellef"
başlıklı 30'uncu maddesinde yapılan değişiklik uyarınca
"Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'ni banka ve
bankerlerle sigorta şirketleri öder. Sigorta aracıları
tarafından yapılan sigorta işlemlerinde de verginin
mükellefi sigorta şirketleridir."
Bu bağlamda da aynı yasanın "matrah" başlığını taşıyan
değişik 31'inci maddesinin üçüncü fıkrası gereği olarak
"Sigorta işlemlerinde verginin matrahı, bu işlem
dolayısıyla poliçede yer alan prim tutarıdır. Prim
tutarının hesabında sigorta işlemi dolayısıyla komisyon
ve benzeri adlarla sigorta aracılarına yapılan ödemeler
indirim konusu yapılamaz."
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi ile ilgili Gider
Vergileri Yasası'nın "Beyanname Verilme Zamanı ve Yeri"
başlıklı 47'nci maddesinin (a) bendine eklenen hüküm
uyarınca da "Sigorta muamelelerine ilişkin beyanname
sigorta şirketlerinin kanuni veya iş merkezlerinin
bulunduğu yer vergi dairesine" verilecektir.
Diğer yandan 5766 sayılı yasanın 12'nci maddesi ile
Katma Değer Vergisi Yasası'nın "Sosyal ve Askeri Amaçlı
İstisnalarla Diğer İstisnalar" başlıklı 17'nci
maddesinin (4) numaralı fıkrasının (e) bendinde yapılan
değişiklikle "Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta
şirketlerine yaptığı muamelelerine ilişkin işlemlerinin"
istisna kapsamında olduğu hususu hükme bağlanmıştır.
Gider Vergileri Yasası ile Katma Değer Vergisi
Yasası'nda yapılan bu değişiklikler uyarınca sigorta
aracılarının (tüm acenteler ile sigorta broker'ları)
sigorta şirketleri ile yapacakları sigorta muamelelerine
ilişkin işlemler Katma Değer Vergisi'nden istisna
edilmiş olup, söz konusu işlemler dışında kalan diğer
işlemler bu düzenleme gereği Katma Değer Vergisi'ne tabi
tutulacaktır.
Katma Değer Vergisi Yasası'nın 17'nci maddesinin (4)
numaralı fıkrasının (e) bendinde yapılan değişiklik 01
Ağustos 2008 tarihinden itibaren geçerli olup, bundan
böyle söz konusu tarihten itibaren "sigorta
aracıları"nın sadece "sigorta şirketlerine" yapacakları
işler Katma Değer Vergisi'nden bağışık olacaktır.
Dolayısıyla yapılan bu düzenlemeler sonucunda sigorta
aracılarının Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
mükellefiyetine 01 Ağustos 2008 tarihi itibariyle sona
erecektir.
Bir başka anlatımla Ağustos 2008 ayından itibaren Banka
ve Sigorta Muameleleri Vergisi beyannamesi artık
"sigorta şirketleri" tarafından verilecektir.
Ancak, yapılan son değişiklikler uyarınca sigorta
aracılarının sigorta muameleleri dışındaki işlemleri
için Katma Değer Vergisi mükellefiyeti tesis ettirmeleri
ve bunun sonucunda da vergiye tabi işlemleri olmasa dahi
ilgili vergi dairesine her ay beyanname vermeleri
gerekecektir.
Sigorta aracılarının (acentelerinin) bundan böyle
sigortacılık dışındaki faaliyetleri Katma Değer
Vergisi'ne tabi olacağı için bu bağlamda da söz konusu
faaliyetleri için fatura düzenlemeleri gerekli
olacaktır.
"Vergi Usul Yasası 243 seri numaralı genel tebliği ile
sigorta işlemlerinde hasılatlar için fatura yerine
poliçe ve sigorta gider belgesi düzenlenmesi"
öngörülmüş, diğer işlemler için ise bir açıklama
yapılmamıştır. (Gayrimenkul veya sabit kıymet satışı,
kira gelirleri, danışmanlık vb gibi işlemler) (Bingöl,
Mehmet "Sigorta Şirketlerine Yönelik BSMV Düzenlemeleri"
Vergi Dünyası Sayı: 323, Sf: 13)
Yapılan bu düzenlemeler gereği olarak sigorta şirketi
adına poliçe düzenleme ve prim tahsilatı yetkisi olan
aracıları son kez Temmuz 2008 dönemine ilişkin Gider
Vergisi'ni 15 Ağustos 2008 tarihine kadar bağlı
oldukları vergi dairesine beyan etmeleri ve ödemeleri
gerekmektedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmesine
paralel olarak mükelleflerin Banka ve Sigorta Vergisi
mükellefiyetinin terkin edilmesi ile ilgili olarak vergi
dairesine yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir.
Ancak bunun yanında söz konusu mükelleflerin Katma Değer
Vergisi açısından 01 Ağustos 2008 tarihinden itibaren
geçerli olmak üzere mükellefiyet tesis ettirmeleri de
zorunlu olmaktadır.
Daha önce yukarıda ifade ettiğimiz gibi sigorta
aracıları ağustos ayı başından itibaren Katma Değer
Vergisi mükellefi olarak Ağustos 2008 ayına ait Katma
Değer Vergisi beyannamesini 24 Eylül 2008 tarihine kadar
ilgili vergi dairesine verecekler ve varsa ödenecek
vergilerini 26 Eylül 2008 tarihi akşamına kadar ilgili
vergi dairesine ödeyeceklerdir.
Gelir Vergileri Yasası'nın yeni 31'inci maddesi uyarınca
"sigorta işlemlerinde verginin matrahı, bu işlem
dolayısıyla poliçede yer alan prim tutarıdır."
Dolayısıyla sigorta şirketleri tarafından Banka ve
Sigorta Muameleleri Vergisi'nin matrahı poliçede yer
alan prim tutarı olacağından, bundan böyle Yangın
Sigorta Vergisi üzerinden ayrıca Banka ve Sigorta
Muameleleri Vergisi hesaplanmayacak ve alınmayacaktır.
5766 sayılı yasa ile sigortacılık işlemlerinin
vergilendirilmesi açısından sigorta aracılarının konumu
değişmiş bulunmaktadır. Bu konuda Maliye Bakanlığı'nın
açıklık kazandırıcı tebliği beklenmektedir.
Veysi Seviğ
11.07.2008 |
